ادبیات سئونلر

«ادبی کؤرپو (آیلیق ادبی درگی) ۴۲ ▪️ مولف: سخاوت عزتی ▪️ ناشر: الکترون نشر ▪️ نشر تاریخی: آبان 1404 ▪️ صحیفه سایی: 34 صحیفه ▪️ دیل: آذربایجان تورکجه‌سی ▪️ رسم‌الخط: لاتین الفباسی دانلود (3 مگابایت) بو آدرسدن ائندیره بیلرسیز https://ishiq.net/kitab/37318

افروز خانیمین خبر آگنتی🗣 ✍:افروز خانیم الینی اوزونه وئریب، بیر واراق آغ کاغیذ ماسانین اوستونه قویوب، بیر نئچه آد ساغدا، بیر نئچه‌سینی سولدا یازیب، اَیری خط‌لرله بیربیرینه پاپیشدیریر. - یئنه نه فیکیره دالیبسان افروز خانیم؟!  گمی‌لرین غرق اولوب می؟! باشینی واراقدان قووزاییب فیکیرلی اوزومه باخیر: - بیلیرسن سحر خانیم؟ منجه ایندیکی زاماندا هر بیر یاخشی‌لیغین، بؤیوتمه‌نین، خیدمتین آرخاسیندا بیر منفعت یاتیب. - یاخشی، فلسفه درسی دئمه گوره‌ک، منظور؟! - جانیمچون، یعنی ایندیکی زاماندا بیر کیمسه دئسه کی من بیر خیدمتی بیری اوچون تمناسیز ائدیرم، من اینانمارام. اَششی ایندی اینستاگرامین لایکی، تلگرامین کامنتی بئله تمناسیز دئییل ننه قوربان، طرف قارشیلیق گوزله‌ییر. یعنی خولاصه‌سی مثل دیر: بو زمانه‌ده ائششک، ائششگین بوینونو موفته قاشیمیر، حتمن سنه بیر خیدمت، بیر یاخشی‌لیق، بیر باشینی شیر باشینا اوخشادان وارسا، سندن ده قارشیلیق انتظاری اولور و بو قارشیلیق‌لی انتظارین بوگون ده سسی چیخماسا، صاباح حتمن طبیلی دؤیوله‌جک. نئجه دییرلر، کهلیک باشینی قارا قویلاییر دئییر بلکه هئچ کیمسه اونو گؤرمور، آمما گؤتو ائشیک‌ده قالیب قویروغو هاوالانیر. ایندی اَتین کیلوسونو بیر میلیونا یئیه‌ن آدامدان، بوگون یاتیب، صاباح قیمت‌لری دَوه بئلینده گؤره‌ن آدامدان، ریال‌لا قازانیب دلارلا خرجله‌ین آدامدان داها هئچ نه‌یی گیزلتمک مومکون دئییل، او جهنمین دیبینه‌دک گئدیب و نه‌یین نه اولدوغونو یاخشی بیلیر. بو اینترنت عصری‌نین آداملاری کیمین قویروغونون کیمه و هارا باغلی اولدوغونو گؤیده سَزیرلر". سوندا، داها ماجرانین بوراسینی اوخوجولارا سانسور ائدیرم_دئییب_، منیم قولاغیما ماجرانین نه اولدوغونو پیچیلدادی. ایندی بیز پته‌نین سووآ دوشمه‌سی‌نی و  کیمین کیمه، نه‌یین نه‌یه ایلگیسی اولدوغونو گوزله‌ییریک. امین اولون هامیسی عیان اولاجاق. خبرلرین آردینی افروز خانیمین خبر آگنتیندن گؤزله‌یین. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی 🎭 موغان‌دا، «جیرتدان» اوشاقلارین خیالینی قانادلاندیران بیر هنری حالا دییشدی. پارسا‌باد شهرینده یئرلشن آراز فرهنگی سالونو، مهر آیی‌نین سونوندا، ۷ گن بویو بیر نمایشله دولدو. «جیرتدان» آدلی منظوم و موزیکال اثر، اوشاقلارین خیال دونیاسینا یول آچدی. بو اثر، یازار و یؤنتمن «محمد پاشاپور»ون یارادیجی ذهنیندن چئوریلمیش، موزیک و شعرین بیرلیییندن، طبیعت‌دن ایلهام آلمیش صحنه‌لرله تاماشاچیلارین اوره‌یینه یول آچدی. یئرلی نقش‌لرله تزئین اولونموش گئییم‌لر، جانلی موسیقی و آهنگ‌لی روایت، اوشاقلارا نه‌نه‌ بابا داستانلاری‌نین یئنی تعبیرینی تقدیم ائدیب. مدرسه‌لر و مهدلر، نمایشین شورلو ایجراسینا گؤزل تاثیر بوراخیب، یوزلرله عائله و موعللیم‌ و... تاماشاچیلارا قوشولدو. آلینان باخیشلار، بو اثرین فرهنگی تأثیر و تربیتی قیمتی‌نی آشیکار ائتدی. «جیرتدان»، صرفاً بیر نمایش یوخ، بلکه ائلین دیلی، طبیعتی و فرهنگی‌نین صحنه‌یه چئوریلمیش بیر آیناسی‌دیر. بو نوع فعالیت‌لر، منطقه‌نین هنری یاشامینا یئنی نفس وئریب، آینده‌نین یارادیجی نسلینی یئتیشدیرمک اوچون قیمت‌لی بیر آدیم‌دیر.

اوشاق ادبیاتی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی دووشان لا چکیرگه یازان :مرتضی م (مرادی ) دووشانا بَتَر سویوق دَیمیشدی ،کؤلگه ده اوتوروب یورغونلوغونو آلماق ایسته دی . چکیرگه گؤروب دئدی :هه نه اولوب دووشان یولداش؟اؤسکورورسن؟ دووشان دئدی :یولدا بیر بؤجک له تانیش اولدوم،شوبهه سیز اوندان منه سویوق دییب. یولداش دئیه سن اوزاقلاردان گلیرسن، نه عجب بیزیم بو یوردو بَیَنیب ،یولونو بورالاردان سالمیسان؟ هه چکیرگه یولداش اوزاقلاردان گلیرم ،ایندی یورغونام ،بدنیمی ائله بیل اَزیب سن ،آنجاق روحوم هَمَشه کی کیمی اوچماق ایسته ییر. نئجه یانی دووشان ؟یول گئتمک بئله گؤزل دیر کی روحون اوچماق ایسته ییر ؟ چکیرگه یولداش ائله دوشون کی یولدا بوتون گؤرمه دیک لرین،ائشیت مه دیک لرین و یئمه دیک لرین شئی لرله اؤز اوزه گلیرسن. دووشان یولداش نئنیرم آخی من بوردا هامی سینی تجروبه ائدیرم. چکیرگه یولداش من نه قدر دئسم آزدیر ،اؤزون گرک یولا دوشه سن ،اوندا منیم بو سؤزلریمه چاتاجاقسان . دووشان یولداش یول تهلوکه لی دیر ،قارغا وار ،ایلان وار، قارا قوش وار ،بونلار اولان دونیادا من نئجه یول گئده بیله رم ؟ چکیرگه یولداش سنین دئمه یین له من بو یولدا قاراقوش لاردان، جاناوارلاردان قورخوب یولا دوشمه مه لییدیم ؟! منجه یاشامین دوغرو اوزو قورخونو یئره قویدوقدان سونرا باشلایار. قورخودان سونرا گؤردویون دونیا باشقا اولاجاق. دووشان یولداش آخی بوردا باجی لاریم ،قارداش لاریم ،آنام وار آتام وار اونلاری نئجه بوراخیم؟ یولداش دئمیرم کی بوراخ ! یولا دوش اوندان سونرا دَیَرین ،دَیمه مزلییین آنلایاجاقسان. منده آیلارجا بونو دوشونوردوم ،بیر گون اؤزومو ویردیم یولا. ایندی آنلاییرام یولدا قازاندیغیم مهربانلیق ایمیش ،دوشونجه ایمیش ،یاشام ایمیش، چوخلو چوخلو یولداشلار ایمیش. الدن وئردیییم یانلیز بوشو بوشونا اؤزومده بئجَردیییم نفرت ،حسرت و قورخو ایمیش بونلارین هر بیری منیم اوچون یئنی بیر پنجره دیر ،یئنی بیر دونیادیر ... اونلار ایکیسی نم نئچه ساعات دانیشیب بیربیرلرینه اؤیره دیب ،اؤیره ندیلر . سونرا دووشان ساغوللاشیب و یولونا داوام ائتدی. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

اوشاق ادبیاتی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی بیلدیرچینین بَی لییی یازان : علی صمدلی کؤچورن : علی آغ گونئيلی  -  ابرازی  کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی  « ناغیللاربؤلومو »  یازین اورتا آیی اولسا دا بیر بیلدیرچین عاجیزلیییندن اؤزونه دن تا بیلمیردی . بوتون گونو او یانا اوچور ، بو یانا  قاچیر، آخشام دوشور ، آج – آجینا اوچوق - سؤکوک ،  یوواسینا قاییدیب یاتیر .   بیر گون اونونکو یامانجا گؤتوردی . سحر یوخوسوندان اویانیب گؤزونوآچان کیمی ائله بیل اونا دئدیلر: ــ  قاناد آچ ، هاوایا قالخ ، مئشه نین اوستوندن اوچوب او اوزه آدلا .  بیلدیرچین بئله ده ائتدی . ائله مئشه نی یئنیجه اوچوب آشمیشدی کی ، قارشیسینا ساپ ساری یئتیشمیش داری زمیسی چیخدی . داریلار سالخیم – سالخیم اولوب آغیرلیقدان باشلارینی آشاغی ایمیشدیلر .  بیلدیرچین گؤزلرینه اینانمادی اونا ائله گلدی کی ، او داآج تویوقلار کیمی یوخوسوندا دارئ گؤرور. قانادینین اوجو ایله گؤزلرینی سیلیب داری زمیسینه دقت له باخدی . یئنه اینانمادی . آخیر دا بیر ایری داری سالخیمنین اوستونه قوندو . دا هئچ بیر شوبهه اولا بیلمزدی ، بو بیلدیرچین لرین ان چوخ سئودییی اصل داری زمیسی ایدی . بیلدیرچین هئچ نه فیکیرلشمه دن ایتی دیمدییینی ایشه سالیب داری سالخیم نین بیرینی یئمه یه باشلادی . بیرینجینی  قورتارما دان آج گؤزلوکله او بیرینه جومدو . اوندان دا بیر ایکی دن قوپاریب بیر باشقاسینا جومدو. باخیب گؤردو . کی ، داری زمی سی نین اوجو – بوجاغی گؤرونمور ، اؤز – اؤزونه اوتوروب فیکیرلشدی :  ــ  ائح ، بوندان گؤزه ل نه اولا بیلر ــ  دئدی . بو یئرلرین بَیی اولارام ، عؤموروم بویو هر  گون یئییب – ایچرم ، هامی دا منه باش ایر .  او جیر سسله هر طرفه سس سالیب مئشه نین بوتون قوشلارینی یانینا چاغیردی . ــ  باخ ، من بیلدیرچین بَیَم ! - دئدی . بو داری زمیسی ده باشدان – باشا منیمکی دیر. مندن اجازه سیز بورادان بیر دنه قوپارماغا اختیارینیز یوخدور! کیم منه قوللوق گؤسترر ، خدمت ائدر، اوناداپای دوشر. بوتون قوشلار جانلی لارین دردیندن بیلدیرچین بَیَه قوللوق گؤسترمه یه باشلادیلار . اونا تزه و یاراشیقلی یووا تیکدیلر ، ایچینی چؤلونو بزه ییب تاخت قاییردیلار و اؤز بَی لرینی شاهلیق تاختینا چیخاردیلار . بیلدیرچین داها بَی لیک دئییل ، شاهلیق ائلَمه یه باشلادی . هر گون اونون حوضورونا سینی – سینی تَمیز لَنمیش ساری کهربا کیمی داری گَتیردیلر . بیلدیرچین بَی دَنینده ، سویون دا تاخت دا اوزاندیغی یئرده یئییب – ایچیردی . اونون امری ایله قوشلار اونو ، اؤز قانادلاری اوستونده آخشام گزینتی سینه چیخاریردیلار . یاتاندا ایسه اؤز نغمه لری ایله اونا لای – لای چالیب ، شیرین یوخویا وئریردیلر.   بیلدیرچین بَی هردن قضبلنیر ، اونون بیر سؤزونو ایکی ائلَه یَن لره دیوان توتوب جزالاندیریردی .گونلر ایسه یامان تئز – تئز گلیب کئچیردی . بیلدیر چین یَی بیر ده گؤزونو آچیب گؤردوکی ، بیچینچی لر بیر طرفدن داری زمیسینی بیچه – بیچه دوز اونون آللی – گوللو یوواسینا طرف گلیرلر. اونون امری ایله خیدمتچی لر یووانی مئشه یه کؤچوردیلر . اوچجه گونه بیچینچی لر زمینی بیچیب آپاردیلار . زمیده  ، قوشلارین دیمدییینه دَیَن بیر داری دا تاپیلمادی . قوشلار هامیسی یئم دالینجا اوزاق – اوزاق یئرلره اوچوب گئتدیلر . یئییب – ایچمک واختی گلدی ، خیدمتچی لر گؤرونمه دیلر . بیلدیر چین بَی برک قضبلندی . نقدر چیغیر – باغیر سالدی اونون سَسینه سس وئرن اولمادی . بیلدیرچین بَی اؤز بَی لیک تاختیندا بیر گون قالدی ، ایکی گون قالدی ، آخیردا صبری توکَنیب باییرا چیخدی . گؤردو داری زَمیسی چوخدان سووولوب ، یوخا چیخیب. اونا خیدمت گؤسترن قوشلاردان دا هئچ بیر سس – سوراق یوخدو . اؤز – اؤزونه یازیق – یاریق پیچیلدادی :  ــ   منیم ده بَی لیییم دارئ سولونجا ایمیش. ــ دئدی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

عبدالله یالچین آنام یادیما دوشور. اوزده گولوش گؤرورم آنام یادیما دوشور. اینجه ناخیش گؤرورم آنام یادیما دوشور. ائوی سیجاق گؤرنده، توستو، اوجاق گؤرنده، ایستی قوجاق گؤرنده آنام یادیما دوشور. آلینان بیر قادادان، بزنمیش بیر اودادان، اوفاجیق بیر لایلادان آنام یادیما دوشور. مهربانیم،گوله‌نیم، دردسریمی بیله‌نیم، یوخومدا دیرچله‌نیم آنام یادیما دوشور. اوزده گولوش گؤرورم، اینجه ناخیش گؤرورم، حالیمی خوش گؤرورم آنام یادیما دوشور. ۱۷/۲/۱۴۰۳ https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اقتصادی پازل آنتوان چخوفون “سار قوشو قفسدن اوچدو" حیکایه‌سینه اساسن یازیلیب. تورکجه‌یه‌چئویرن: سحرخیاوی بیر کیشی “سوکولنیکی” دئییلن بیر یئری آختاریر، عصبلشه-عصبلشه گؤیه باخیب سؤیور. یولدان کئچن ماشین‌لارا ال ائدیر، کؤمک ایسته‌ییر. بیر سوروجو دایانیر و دئییر: – سن ائله “سوکولنیکی”ده دایانمیسان! کیشی سوروشور: – بس پتروانا‌نین ائوی هاردادیر؟ سوروجو گوله- گوله دئییر: – باشینی چئویر، بورونونون اوجونا باخ، قارشیدا واروارا پتروانا‌نین ائوی‌دیر. قارشیداکی او گوزل سنی گوزله‌ییر، عجب شکار ائتمیسن!  آمان ها گؤزله، سئرچه آغاجدان اوچماسین! میخائیل کیشی اؤز-اؤزونه دئییر: یا اؤلوم، یا دا حیات! اگر آغیللی و جسارتلی اولماسان، هر شئیی ایتیره‌جکسن. رویانین پازل‌لری اورادا، سنی گوزله‌ییر... واروارا پتروانا اونو گؤرنده سئوینیر، دئییر: – آرتیق سنی گؤره‌جه‌ییمه اومیدیم قالمامیشدی! نئجه بو قدر گئجیکه بیلدین؟ ایکیسی ده بیر-بیرینه شیرین، سئوگی دولو سؤزلر دئییر. واروارانین باغی چوخ بؤیوکدور. میخائیل، گئییمه، مارکا، وار-دولته اهمیّت وئرمه‌دیینی گؤسترمک ایسته‌ییر، آمما هر دانیشیغیندا بیلمه‌دن زنگین‌لیکدن سؤز آچیر. قیز اونا دئییر: – دویغولاریندان دانیشسانا... میخائیل – یازیچی – گولومسه‌ییر: – سن منی پیشیک کیمی سئویرسَن... قیز گولور: – بس سن منی نئجه سئویرسَن؟ آمما کیشی یئنه ده دولا‌شیق سؤزلر دئییر، گول‌لردن، آناسیندان دانیشیر. قیز ایصرار ائدیر: – سوکوتو پوز! میخائیل قیشقیریر: – من سنی سئویرم! بوتون رومان‌لاری اوخوسان دا، حیس‌لرمی آنلایا بیلمیه‌جکسَن! بیر‌دن قیزین حالی پیسله‌شیر، کیشی‌نین اوزونه قوسور. میخائیل اونا سو گتیریر. واروارا پیچیلتی‌له دئییر: – اوشاقلیقدان بئله اولموشام، تعجوبلنسَم، اوره‌ییم بولانیر. کیشی گولور: – شوکور تانری‌یا، ائله بیلدیم منه “یوخ” دئیه‌جکسن! واروارا گولومسه‌ییر: – سنین کیمی جاوانا نئیه “یوخ” دئییم کی؟ کیشی سئوینیب اوشاق کیمی قیشقیریر: – آرتیق سن منیم اَلیمده‌سَن! قیز قاش‌لارینی چاتیر: – اینسانلار پول حاققیندا دانیشاندا بئله دئییرلر. بو سؤزلر سنین کیمی یازیچی‌یا یاراشمیر! میخائیل چاشیر: – هیجانلاندیم، بیلمه‌دن دئدیم. بیر‌دن یاغیش باشلاییر. کیشی پیچیلتی‌له دئییر: –ایندی وقتی دیر‐ واروارا، سن بیلیرسن من کیمم؟ قیز سوسور. کیشی دیز چؤکور: – من شرفلی، آما کاسیب بیر کیشی‌یَم... قیز جاواب وئریر: – من بیلیرم، پول خوشبختلیک گتیرمیر. کیشی یاواشجا دئییر: – من‌ده پولا اؤنم وئرمیرم... قیز گولور: – آتام دئییر: اگر بیر کیشی “پول منه اهمیّت‌سیزدی” دئسه، یا آغیلندان، یا صداقتین‌دن شوبهه‌لن! بو آتامین سؤزودور ها، منیمکی دئییل. میخائیل کاسیب‌لیغیندان، یوخسول حیاتین‌دان دانیشیر، قیزا دئییر: – سن وارلیق ایچینده بؤیوموشسن، منیم اوچون هر شئی‌دن کئچرسنمی؟ قیز دئییر: – نئیه دائیم پولدان دانیشیرسان؟ گل، یاغیش آلتیندا قاچاق! میخائیل پیچیلتی‌له: – صبر ائت، اوتوز مین‌ روبلوم... کیشی تعریف‌لر یاغدیریر، قیزی اینه‌‌گه تشبیه ائدیر و دولاشیق سؤزلر دانیشیر! قیز دئییر: – منیم جئهیزیم وار! میخائیل جواب وئریر: – من باشقاسی‌نین مالینا گؤز دیکمَرم، من سنین اوتوز مین روبل‌لیق جئهیزینی ایسته‌میرم. قیز تعجوب ائدیر: – سن هاردان بیلدین منیم اوتوز مین روبل جئهیزیم وار؟ کیشی گولور: – ساده‌جَه تخمین ائله‌دیم! قیز آغلاییر: – دوغرو دئییرسَن، من ارکؤیون بیر وارلی قیزام. بیزیم ائولی‌لیک بؤیوک یانلیش‌دیر. من سنی یارالایا بیله‌رم، من سیزه لاییق دئییلم میخائیل... ساغ اول، ویداعلا‌شاق، الویداع... کیشی کوچه‌ده سویو سوزولموش، تنها گزیر، اؤزونه تسللی وئریر. بیر ماشین دایانیر — ائله او اوّلکی سوروجودور. سوروجو سوروشور: – پتروانا‌نین کوره‌کنی اولدون‌می؟ میخائیل جواب وئریر: – گرک آغزیمی باغلایایدیم، بو قدر دانیشمایایدیم... سوروجو گولور: – زنگین‌لر بیر شئیی یاخشی بیلیرلر: کیم پولون، کیم سئوگی‌نین دالیسجادیر. میخائیل پیچیلتی‌له: – اوتوز مین روبل جئهیزی ایتیردیم... سوروجو فیت چالیر، گولور. سون https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خالق قاضینین اؤز فتواسینا خاطرلایاراق دئییرلر: قاضی سنین بارماغین کسیلمهلیدیر! آما قاضی اؤز سؤزونون آلتینا ووروب دئییر: من بو سؤزو مثال اوچون دئمیدشم. بورادادیر کی شاعر جوشور و قاضینین ایمانسیزایغینی قاباردیر: زاهدين بير بارماغين كسسن دؤنر چقدن كئچر گؤر بو مسكين عاشقي سر تا پا سويارلار آغريماز (دیوان، 1375، ص 29).    نسیمی اؤلوم آنلاریندا دا دیلی دنج دورمور. حقیقتلری همیشه سؤیلهییر. نسیمی ده آتاسی بابک کیمی دوشمانلاری قیزاردیر. نسیمی نین قانی تؤکولهرک اوزونون رنگی سولور. آنجاق دوشمانلار بو یارالماغی قورخودان بیلمهسین دئیهرک بئله تعریف ائدیر کی گونش باتان چاغدا رنگی سولوب – سارالار؛ من ده گونش کیمی سولمادایام:: آنـدم وكـه اجـل مــوكـل مــرد شــود آهم چو دم سحرگـهي سـرد شود. خورشيد كه پر دلتر از آن چيزي نيست در وقت فروشدن رخش زرد شود (رضا باغبان، 1357، ص 46). بورادا نسیمی اؤز اؤلومونو سحر کیمی بیر ایشیقلی گونون گلیشیندن دانیشیر و اؤلومونو بیر سحر بیلیر کی گوندوزون گلمه‌گینه موژده‌چی بیلیر. عینی حالدا اؤلومونو ده غروب چاغیندا سارالان گونشله توتوشدورور و رنگی‌نین سارالماسینی بئله تصویره آلیر. بئله بیر گؤرکملی حادثه‌نی تاریخده چون آز گؤرموشوک. مسلم‌دیر نسیمی‌نی تانیماق هله تازا باشلانمیش، دوشونجه‌لری گله‌جک نسلیمیز اوچون ایشیقلی یوللار آچاجاقدیر. قایناقلار: عمادالدین نسیمی، دیوان، اوچ جیلدده، جهانگیر قهرمانف، باکی، علم نشریاتی، ۱۹۷۳. دیوان عمادالدین نسیمی، تصحیح: دکتر محمدزاده صدیق، تبریز، نشر اختر، ۱۳۸۷. دیوان نسیمی، مقدمه: م. کریمی، زنگان، انتشارات زنگان، ۱۳۷۷. م. کریمی، نهضت حروفیه، تبریز، انتشارات تلاش، ۱۳۵۷. دیوان فارسی فضل الله نعیمی و عمادالدین نسیمی، مقدمه: رستم علی‌اف، تهران، انتشارات دنیا، ۱۳۵۴. سیدعلی صالحی، ققنوس در شب خاکستری، تهران، انتشارات تهران، ۱۳۶۸. عامل‌اوغلو، عرش نامه، تصحیح: م. کریمی، اورمیه، انتشارات یاز، ۱۳۹۹. عمادالدین نسیمی، طریقت نامه، تصحیح: م. کریمی، اورمیه، انتشارات یاز، ۱۴۰۰. رضا باغبان، مقالاتی پیرامون زندگی و خلاقیت عمادالدین نسیمی، تبریز، انتشارات نوبل، ۱۳۵۷. م. کریمی، نسیمی – شاعر عشق و شهادت، زنجان، ۱۳۷۳. دیوان فارسی نسیمی، حمید محمدزاده، باکو، آذرنشر، ۱۹۷۲. دیوان نسیمی، حسین فیض الهی وحید، تبریز، انتشارات آذربایجان، ۱۳۸۴. دیوان نسیمی، بهرام اسدی، اورمیه، انتشارات یاز، ۱۳۸۶. Mehmet Fuad Köprülü, Türk dili ve Edebiyati Hakkinda Araştirmalar, İstanbul, 1934. Mehmet Fuad Köprülü, Türk Edebiyatinda ilk Mutasavvifler, Ankara, 1966. Abdulbaki Gülpinarli, Nesimi, İstanbul, 1953. Hüseyn Ayan, Nesimi Hayati, Edebi Kişiliyi, Eserleri ve Türkce Divaninin Tenkiti Metni, Ankara, 2002. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حروفی رهبرلری جانلارینی بو یولدا قویماقلا، خالق طرفیندن داها آرتیق سئویلیرلر.  نسیمی "زرق و تزويرين زماني كئچدي اي زاهد اويان"  - دئیهرک انسانلارا دقت یئتیرمهیی ایستهییر: اي قيلان توحيد و ايمان، كفر و شركين آديني        گل بو زيبـا صورته قـيل سجده كيم ايمان بودور. احـسن تقويمـه انـكار ائـيلر ايمانسيز فقيه        شول عزازيلين سؤزو كيم حق دئدي شيطان بودور. شاعر عاشق ایله زاهدی قارشی قارشییا قویور و خالقدان قضاوت ائتمهیی ایستهییر: زاهدين مطلوبي جنت، عاشيقين مقصودي يار         زاهدين راهي حقدور يا عاشيقين راهي؟ گؤرون!   اونون باخیشیندا عشق و محبت، باشقالارینین افسانهلرینه احتیاج دویمور: زاهدين افسانه‌سـيندن حـاصل اولماز فايـده           واريكن عشــقين حـديثي، نيلَرم افسـانه‌يـي نسیمینین یارادیجیلیغیندا انسان کائناتین مرکزینده دایانیر و انسان سعادتی یارانیشین اساس غایتی ساییلیر. بو یولدا نسیمی، قرآن آیهلریندن و اسلام دوشونجهسیندن کفایتی قدر یارارلانیر. نسیمی ائله بیر زاماندا یاشاییر کی انسانلار، شاهلارین، سلطانلارین آیاغی آلتیندا ازیلیر و روحانیلر ده اونلارا دایاق دوروب، دینی اونلارین ایستکلری اساسیندا تعبیر و تفسیر ائدیرلر؛ اونلارین ایستهگینه جواب اولاراق فتوالار وئریرلر و انسانلارین حقّینی آیاق آلتیندا ازیرلر. بئله بیر زماندا، نسیمینین اناالحق سسی اوجالیر: بولموشم حقی، اناالحق سؤیلهرم حق منم، حق مندهدیر حق سؤیلهرم گؤر بو اسراری نه مغلق سؤیلهرم صادقم قولیمده، صدق سؤیلهرم. نسیمی اوچ دیللی شاعیردیر؛ آذربایجان و آنادولودا اولدوغو زامان تورکجه شعرلر سؤیله‌ییر، شیرازدا گئتدیگی زامان فارسیجا و عرب دیللی اؤلکه‌لرده اولدوغو زامان او یورزددا یاشایان خالقلاریندا دیلینده -عربجه شعر سؤیله‌ییر. نسیمی شیرازدا اولدوغو زامان، فارسیجا شعر سؤیلهییر و شعری او قدر آخیجی و اورهیه‌یاتان اولور کی حافظ کیمی بؤیوک شاعر، بو گنج شاعرین سؤزلرینی ائشیده‌رک، قوجامان شاعرلره موشتولوقلار وئریر و دئییر: ترکان پارسی گو بخشندگان عمرند ساقی بشارتی ده پیران پارسا را. حافظ عؤمور بویو شیرازدان ائشیگه چیخماسا دا، چئوره‌سینده دوشن حادثه‌لره اعتناسیز اولمامیش، هله نسیمی آلینجا قالاسیندا  - آراز چایینین قیراغیندا – نخجواندا، قیاما قالخدیقلاری زمان حافظ بئله دئییردی: ای صبا، گر بگذری بر ساحل رود ارس بوسه زن بر خاک آن وادی و مُشکین کن نفس. . . بیر سیرا ادیبلر حافظ ایله نسیمینین گؤروشوندن ده دانیشیرلار.     نسیمی حروفیه طریقتی‌نین یاییلماسی اساسدا فعالیت گؤسترمیش و نتیجه‌سینده بیر چوخلو شاعیرلر بو طریقته قاتیلاراق اؤز دستعداد و هنرلرینی ده طریقت یولوندا خرجله میشلر. بو شاعیرلردن آد آپاریرساق بونلار باشدا دایانیر: رفیعی تبریزی، عامل اوغلو، عبدالمجید فرشته اوغلو، امیراسحاق، امیرغیاث‌الدین، محمددده، و... یازیلان اثرلر – حروفیه بیر طریقت‌دیر و بیر چوخلو شاعیرلر بو ساحه‌ده اثرلر یازاتمیشلار. بو اثرلرین چوخو نظم فورماسیندا – مثنوی‌دیرلر او جمله‌دن: جاویدان نامه، بشارت نامه، گنج نامه، محشرنامه، قیامت نامه، فضیلت نامه، تراب نامه، استوانامه، هدایت نامه، صلات نامه، حج نامه، آخرت نامه، استوانامه، عشق نامه و... بونلارین چوخو فضل‌الله‌ین اثرلری‌نین ترجمه‌سی و تفسیری‌دیر.   «كنوز الذهب» کتابی عربجه اولاراق یازیر: «زنديق علي النسيمي در زمان بشبك به قتل رسيد. در آن زمان در دارالعدل در محضر ابن خطيب النصيري و شمسالدين بن امين الدوله نايب قاضيالقضاه‌ي، شيخ عزالدين و قاضيالقضاه‌ شهابالدين الحنبلي عليه نسيمي صورت گرفت. او برخي اشخاص نادان و بي‌خرد را اغوا كرده و از راه بدر كرده بود و آنان نيز در كفر و خدانشناسي و زندقه از او پيروي كرده بودند پس از محاكمه‌ي مؤيدالسلطان اين امر صادر كرد كه بايد پوست او برگيرند و هفت روز در شهر حلب در معرض تماشاي عموم گذارند  سپس دست و پايش قطع گردد» (رضا باغبان، 1357، ص 112).    نسيمي بیر عمر باشی اوجالیقلا یاشامیش و مبارزه ائتمیشدیر. اونون اؤلومو یاشاییشیندان باشقا اولا بیلمزدی. او سون آنلارا قدر باشی اوجا یاشادی و دوشمانلارینین آلچاقلیقلارینی گؤستردی. او بیر عاشقدیر انسانلار اوغروندا جان وئرمهگه و فدایی اولماغا. میدان سولاییرلار، دار آغفاجینی قورورلار و نسیمینی میدانا گتیریرلر. دریسینی سویورلار، او عذاب چکسخ ده اوزونه توز قوندورماییر، رنگی سارالیرسا دا، دیلی سؤزونو تکرار ائدیر و انسانلارا باغلی اولدوغونو سؤیلهییر. قاضی فتوا وئرمیشدیر کی: « نسيمي آن‌چنان كافري است كه اگر يك قطره از خون ناپاكش به قسمتي از بدن بريزد قطع آن عضو واجب است». اتفاق بئله دوشور کی قاضی رسوا اولور: نسیمینین دریسینی سویماقدا اولان زامان نسیمینین بیر دامجی قانیندان قاضینین بارماغینا داشلانیر.