ادبیات سئونلر
Kanalga Telegram’da o‘tish
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Ko'proq ko'rsatish3 133
Obunachilar
+124 soatlar
+57 kun
+2030 kun
Postlar arxiv
3 133
نریمان حسن زاده
یئنه ده گؤزلریم گؤزونده قالیب
گؤردویوم معنایا قوربان اولارام
اگر حقیقتسن، من حقیقته
رؤیاسان، رؤیایا قوربان اولارام.
صحبتین شیریندی، گولوشون تزه
سالدین اورییمی عشقه، هوسه
سن آیاق باسدیغین او یولا ایزه
چمنه، صحرایا قوربان اولارام.
چاتسین هر مرادین باشا دنیادا
بیر آرزون دیمهسین داشا دنیادا
بو دونیا گؤزلدی، یاشا دنیادا
سن اولان دنیایا قوربان اولارام.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 133
دکتر حسن ریاضی ( ایلدیریم )
سن، منیم ایچیمده
سن
منیم ایچیمده اویویان بولوتسان؛
اویاناندا
تورپاق یاشیللانار،
اویویاندا
سونبوللر، گوللر یانار.
سن
منیم ایچیمده اویویان حسرتسن؛
اویاناندا
باخیشلاریم مفتیللری قیریب کئچر،
اویویاندا
دورنالار قارانقوشلار لهلک تؤکر.
سن
منیم ایچیمده اویویان فیرتیناسان؛
باغیرسان داغلار دیسکینر،
سوسان دنیزلر کوسر.
سن منیم ایچیمده اویویان آرزوسان؛
اویانسان
اوشاقلار قوشلارا قوشولوب اوچوشار،
دونیا باشقالاشار.
سن
منیم ایچیمده اویویان منسن؛
اویانسان
هردوداقدان بیر نغمه قوپار،
هر باخیشدان بیر گؤیرچین اوچار،
سؤزلرده بولاقلار جوشار.
سن اویاناندا،
آغ کاغیذدان
شعرلر
منه ساری
بویلانار!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 133
قارا آغاجین اورگینین كدرى بوینوندا كى قاندالار دئییل بلكه چئویرهسینده كى اینسانلارین او قاندالارى سئومهسینده دیر و اونون یاشامینین آجىسى بوردان باشلیر كى اونون آییلماسى یاتانلارى اینجیدیر! اما مگر او یاتانلارى اویاتماقدان اونلارا خدمت منظورو یوخدو؟ اما قارا آغاجین اوزلیگى سئوگىسینده، او یاتانلارى او قدر سِئویر كى اونلارا گوردوگو ایشلره بیر خدمت انتظارى اولمور! او دردى كدرین یایقین اولدوغو حالدا درد و كَدردن قاچمیر، بلكه درد و كدرَ هجوم ائلیر اما درد و كدرین ایچینده اریمیر، بلكه درد و كدرى اوز ایچینده اریدیر. قارا آغاجین بؤیوك اؤزلیگى باش قالدیرما اولسا دا اونون بؤیوك گؤزلیگى ده سئوگى دیر كى اونو باش قالدیرماغا مجبور ائلیر بو اونون سئوگى دیر قاراآغاج شعر و شاعرین بیزیم ایچیمیزده یاشادیر. ونه موتلو اونلارا كى باش قالدیریلار و اونونلا برابر یاتانلارا و باش قالدیردیغى اینسانلارا دا سئوگىلرى آرتیر.
او زامان كى ظالیم سیاستچىلر میلیونلارجا اینسانلارا گؤزل یالانلاری یالادیلار و مئدیا صاحابلارى بو یالانلارى او قدر تیكرار ائلیرلر كى حتى یالان صاحیبلرى اونون دوغرو اولدوغونا اینانیرلار. او زمانه كى هر كس حقیقتى و سئوگینى اؤزوندن دن ده گیزله دیر. او زمانه كى اثر یازیلیر تا كى ایلك اول مئدیا صاحابلارى راضى اولسونلار، او زمانه كى اینسانلار اوز تكلیکلرینده ده مئدیا صاحابلارىنین فیكیرلرینه قارشى دوشونه بیلمیرلر. او زمانه كى آیدین اولماق مئدیا صاحیبلارینین گوجونه باغلیدى. او زامان كى كولهلر یئدیكلرى قیرباجلاردان (انگل روده) لذت آلیرلار و حتى صاحیبلرینین اَلیندن قیرباجى آلیرلار كى تا اؤزلرى اؤزلرینه قیرباج وورسونلار تا ارباب اولماغى تجربه ائلسینلر. او زامان دیر كى قارا آغاج باش قالدیریر، او زامان دیر كى قارا آغاج یئتر آرتیق دئیر. قارا آغاج اؤزلیگى بیر الینه سلاح آلدیغى زامان او بیرى الیندن قلمى بوراخمادیغى دیر، حتى اونون گؤزلیگى قلمى اوستون توتماق دیر اونون سیخدیغى قورشونلار سادهجه یازدیغى اثرلره قارانلیق دا بیر ایشیق اولسون دییه آتیلیب، او هر بوش زامان تاپدیغیندا یازیر اونون اؤزلیگى مئدیا صاحیبلارینا یوخ دئمه دیر او كهنه دفترینده یازیر، اونون گؤزلیگى ده گؤرمهدیگى گلهجك اینسانلارا یازدیغى دیر. نه موتلو اونلارا كى مئدیا صاحیبلرینین شهرت وئریجى شهوتهلرینه دئییل، اوز تنهالیغیندا اسكى دفترینده گلهجك اینسانلارین خاطیرینه یازیرلار.
او زمانه كى هر كس بیر بیرینین كؤلگهسینده یاشاماق ایستیر و اینسانلار اؤزلرین گونش ایشیغیندان قوروماق ایچون گونش گوزلوگو، پاپاق و گونش كِرِمى قولانیلار، او زمانه كى گونشه باخماق گؤزلرى قاماشدیریر. او زمانه كى هر شئیین توپلوسو و كوتلوى اولدوغو حالدا، اینسانلار بیر بیردن دانیشماغا سوز تاپامیرلار. او زمانه كى فداكارلیق و صداقت پخمهلیک و گئرى ذكالیق حساب اولونور. او زمانه كى اینسانلار اورَك سؤزلرین قارداشلارینا دا دئیه بیلملر و زمانهنین معروف مثلى بودور كى دیوارین سیچانى وار و سیچانین قولاغى. {دامدا قولاق کسن وار} او زمانه كى گوَنج و اومید بیر لوكس شئى دیر. قاراآغاج بیر قلم و سامانکاغاذی دفتردن اوز تكلیگینه پناه آپارییر اونون غمى نه اؤز تكلیگى بلكه اینسانلارین توپلو و كوتلوى یاشادیغى حالدا اؤزلرین تك احساس ائلهدیگى دیر. قارا آغاجین اؤزلیگى تكلیکیندن لذت آپارماسى دیر و گؤزلیگى كؤلگه و قورخو اتمسفرینده گونشلنمگى دیر. نه موتلو اونلارا كى گونش آلتیندا باشقالارینین دردلرین چكدیگى حالدا اؤز تكلیکلریندن لذت آپاریلار.
او زامان كى یازىلار و یازارلار بیر مارك و برند حالینا چئوریلیبلر، یازىلارین اوخونوب یا اوخونمادیغى ماركلاشما اساسیندادیر، او زمانه كى یازىلار چوخ فرقلى دئییل و یازى كالیته اساسیندا یوخ بلكه سایى اَساسیندا دیرلندیریلیر. او زامانا كى سئوگى منفعتلردن دیرلندیریلیر و حتى او زامان كى اَزنلردن -ازیلنلرین كوتله اولدوقلاریندا ماهیت فرقى یوخدو. او زامان كى هر كس یئل قاباغیندا اؤزونو محافظت ائلمك ایچون اَییلیر، قاراآغاج اوز تكلیگنده سینیر اونون اؤزلیگى تكلیگى دیر و گؤزلیگى سینماغى دیر. او سیرلى و محنت چكمیش اورگین سون لحظه ده جلادا آچماق ایستیر. اونو آنلاماق ایچون اونون یارالى و قول بوتاغى سیندیغى حالدا باغیرساق و اورگینى سوكوب دیشاریا توكدوگو آنى دوشنمك گرَكیر، بو ایشى نفرتدن دئییل بلكه اینسانلارا و حتى جلادینا سئوگیسیندن نشات تاپان بیر عمل دیر.او آن، او ثانیهلر كى اورگین جلادا آچماق ایستیر اورگینده اولان یازمادیقلارى شعرلرى، سئوگىلرى و آرزولارى گؤرستمك ایستیر او حتى جلادین گؤزلرین اؤپمك ایستیر. چوخلارینین یاشاماغى سئوگى داستانى اولسا دا قاراآغاج اؤلومونوده سئوگى حیكایهسینه چئویرمك ایستیر. نه موتلو اونلارا كى اوركلرین و مجال تاپیب یازا بیلمدیگى اثرلرین ده انسانیته اتحاف ائتمك ایستیرلر.
3 133
اوختایین یالقیز قارا آغاج شعرینه باخیش
معصومه قربانى
ائدیت: احد فرهمندی
یالقیز قارا آغاج
یالقیز قارا آغاج
داغ اتگینده
تک اوتوروبسان
یولو گؤزلورسن؟
سن تک قالیبسان
من تک قالمیشام
سن چوخ یازیقسان
یا من یازیغام؟
یالقیز قارا آغاج
دردیمیز بیردیر
باخ بورا گؤروم
کیمی گؤزلورسن؟
کیمی گؤزلورسن
درهنین تکین نییه گؤزلورسن؟
یارسیز، یولداشسیز
تک یاشاماغا
محکوم اولوبسان.
یالقیز قارا آغاج
سن آداملاردان
وفا گؤرمهدین.
سؤیکشمیش، او بؤیوک، توم بوتاقلارین
دردلی قلبینی اورتایا آلیب
لاکین بو سیررلی محنت چکمیش اورگین
اوزون ایللردن بری دؤگونمکدهدیر.
سن تک سن درهنین یالقیز آغاجی
من تکام. یالقیزدیر شهرده هامی
لاکن تکلیکده
بیریک، قارا آغاج
علیرضا نابدل اوختاى.
اوختایین (علیرضا نابدل) یالقیز قارا آغاج آدلى شعرى بلكه اوختاییا اَن یاخین كاراكتر دیر، دوغرودور كى اینسان یازدیغى اثرلرین كاراكترى اؤزو دئیل، اما بودا وار كى یازار یازدیغى اثرلرین كاراكتر و قهرمانلاریندان بیر نشانهلر داشیر و اَن آزیندان اثرى یازدیغى حالدا اؤزونو كاراكترین یئرینه قویا بیلیر.
قارا آغاج بیر آغاج تورودور كى اَكین یئرلری یا داغ اَتگینین كنارلاریندا اكونومیك مصرفى اولمادیغى ایچون تك -توك اوز-اوزونه یئتیشیر. قارا آغاجین اوزلیگى اونون آفات، یئل و سوسوزلوق قاباغیندا دیرهنیشیدیر. نئجه كى اوختایین شعرینده قارا آغاج دیرنیش و باش قالدیرما سمبولودور.اما بو شعرده قارا آغاج اوزلیغگى ندیر و یا سببلر ندیر كى قارا آغاج شعرى بوگون ده هله تزه لیگین قورویورو و اوندان آرتیق اوختاىدان قارا آغاجین نه توتارلارى وار؟
او زمانه كى یاشام كوتلوى (تودهاى) اولوب و دوشونجه قیزیل و گوج صاحابلارى طرفیندن كنترل اولونور و دوشونمَك او یئره كیمى آزاددیر كى گوج صاحیبلرى اونو روا بیلرلر. او زمانه كى دوشونجه و علم اینسانلارى سعادتمند ائلَمك ترسینه، پول و گوج صاحیبلارینین اَلینده بیر ابزار اولاراق اونو كوله(برده) ائلهمگه چالیشیر و او زامان كى هر كس بو باسقىلارین قارشىسیندا كوتلوى باش اَیییر، اوندادیر قاراآغاج باش قُوْزاییر. آغیر و هیزلى یئل اسَنده هر كس سیرتین یئله سارى دؤندریب اؤزونو محافظت ائللر، اما قارا آغاج اوزونو یئله سارى دؤندَریر، اما اونون اوزلیگى یئلدَن ساواشیب اونا ظفر قازانما دئییل، بلكه یئلى اوزونده حل ائتمك ایستیر. نه موتلو اونلارا كى یئل اَسَدیگى زامان سیرتلارینی یئله دئییل اوزلرین یئله سارى دوندَریرلر.
عاصى قارا آغاج قارانلیق و ظلمات دورهسینده ایشیق ساچماغا چالیشیر او زامان كى قارانلیق گوجلرین مئدیاسى انسانلارى سكس و مصرف رئكلاملاردان بمباردمان ائلیرلر، او زامان كى كیمسه بیر ثانیه بئله اوز حالیندا دوشونمك ایچون تك بوراخیلمیر، او زامان كى یونیورستهلر گوج و پول صاحیبلارینین ابزارى حالینا چؤنوب و ازیلمیش میلتلره قوندارما كیملیك كشف ائلیرلر، او زامان كى كوتله (تودهاى) حالیندا یاشاماق بیر دیر (ارزش) حالینا چئوریلیر- قارا آغاج اوز تكلیگین قورویور و سینمیش قول بوتاسین ییغجاملایاراق باش قالدیریر. نه موتلو اونلارا كى باسقىلار آلتیندا كوتلهلشمیرلر و تكلیکلرین قورویوب و باش قالدیریلار.
میلیونلارجا اینسان آجلیقدان گبَریر، میلیونلارجا اینسان ظلم و باسقى آلتیندا یاشاییر، میلیونلارجا اینسان منسوب اولدوغو كیملیكلره گؤره انكار و حقارته معروض قالیرلار. اسكى زامانلاردا اینسانلارین بوینون داكى قاندالار پولادانیدیر، او زامانلار اینسانلار كوله اولدوقلارین فرقیندهدیلر و اونلارین سئچیمى اخلاقى اولاراق اؤز وجدانلارینا قالمیشدى كى بو قاندالارى قیرماغا عصیان ائلیهلر و یا بو قاندالارى بویونلاریندا محافظت ائلیهلر.اسكى اینسانلارین مسئلهسى سئچیمیدیر اما ایندى كى زمانهده كى مئدیا، پول و حكومت و یونیورسیته حاكیملرین الینده بو زنجیرلرى تئوریزه ائلمك ایچون بیر ابزار اولاراق قولانیلار، مسئله سئچیم دئییل! مسئله بوردا كى بیزیم كولهلیک ایندى رئكلام و تئورى واسیطهسیله گرچكلهشیر. اسكى زمانه قاندالارى پولاددان اولدوغو حالدا ایندى كى قاندالار لطافتلى ایپكدن دیر.اسكى قاندالار سَسلى و آغیر اولدوغو ایچون هر زامان حیس اولونوردو اما ایندى كى لطافتلى ایپك قاندالار ساتیلمیش عالیملر یاردیمىلا چكیجى هالهلرى وار كى حتى اونو بوینوموزدا اولدوغو ایچون اءزوموزو خوشبخت احساس ائلیریک! ایندى كى زمانهده كولهلرین كوله صاحیبلارینین علیهنه عصیان سئچیمى دئیل بلكه كولهلیکلریندن لذت آپارمالارى دیر كى عاصى قارا آغاجین اورگین آغریدیر، اونون اصیل ساواشى نه كوله صاحیبلاریله دیر كى، بلكه اؤز ایچینده كولهلیگین چَكیجى هالهسیندن دیر. نه موتلو اونلارا كى بوینونداكى قاندالارین فرقین ده واردیلار و اؤز ایچلرینده بو كولهلیگین چكیجى هالهسینه غلبه تاپیبدیلار.
3 133
علی اکبر ترابی (حاللاج اوغلو)
ائل دایاغی:
شانلی تبریز
اوجابویلو داغلارین وار،
گولر اوزلو باغلارین وار،
سینه دولو داغلارین وار،
باشی اوجا شانلی تبریز!
سویکنیبسن ائل داغینا،
ائینالی یا ائل داغی نا،
بو ایلهاملار قایناغینا،
باشی اوجا شانلی تبریز!
یازیلمیشدیر تاریخ لرده،
نه دوزوم وار سنده درده،
هئچ یئنیلمک یوخدور مرده،
باشی اوجا شانلی تبریز!
آختار سالار چنلی بئلی،
گوستر آشیب - داشان سئلی،
سویله بو دور ستار ائلی،
باشی اوجا شانلی تبریز!
سنین گوزه ل "ائینالی"ن وار ،
پارلاق تاریخ - احوالین وار،
شیرین دیل بو شان بالین وار،
باشی اوجا شانلی تبریز!
رنگ آلیر گول یاناغیندان،
بال سوزولور دوداغیندان،
بوی دئییر ائل دایاغیندان،
باشی اوجا شانلی تبریز!
وورغونویام ایگید ائلین،
فرهاد ییام شیرین دیلین،
پولاددان دیر قولون - بئلین،
باشی اوجا شانلی تبریز!
قارینداشیق ائللر هامی،
اونوتمارام سن آنامی،
سندن آلدیم پاک ایلهامی،
باشی اوجا شانلی تبریز!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 133
انور رضا
دینجَلدیم او کی وار، گزدیم او کی وار
جننتی گؤزومله گؤروب گئدیرم
نیگران قالمیشدیم اؤز ایلهامیمدان
کؤکسومو شعیرله هؤروب گئدیرم.
قیزلارین گؤزوندن، اوجاق- اود ایسته!
کیرپیکلر نه عجب یانمیر اود اوسته!
قارا خال لهلهنین، یاشیل اوت اوسته،
قانلی کؤینهیینی سریب گئدیرم.
چاپدیم ایلهامیمی من آت یئرینه
مین کؤهلن یئرینه، مین آت یئرینه
حسرت قوللاریمی، قاناد یئرینه،
زیروهدن - زیروهیه گریب گئدیرم.
بولاقلار آغزیمی باللا یاخادی
داشلارین اورهیی نئجه یوخادی!
ووصالیم هیجرانلا اَل به یاخادی
غریب گلمیش ایدیم، غریب گئدیرم.
چایلارین یاخاسی مخمر سمنی
نازلادیم، اوخشادیم چؤلو - چمنی
داغلار خبر توتسا، بوراخماز منی
داغلاری یوخویا وئریب گئدیرم...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 133
ارشد نظری
باشیما فیرلانیر کوره
هریان قویو ، هریان دره
لاپ گویدن دوشموشم یئره
آغ ساققالین سوزو کیمی
ایت گیلیفدن کئچیر عومور
یار یارپاق اولاجاق کومور !
یامان توکان آچیب شومور
مله ییریک قوزو کیمی
قالیب قالیب داشا دوندوک
آولنده ده قوشا دوندوک
کور گوزونده یاشا دوندوک
سمندرین یازی کیمی
دامغالاندیق قارا قارا
اورمولاندیق یارا یارا
قیسمت اولدوق کورا ، کارا
کل علینین قیزی کیمی .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 133
ــ فیکیریم بودورکی ، آتانین یانینا گئدک .
شاهانه دئدی :
ــ اونوتماکی ، آتام ظولمکار شاه دیر . سنینله هارا دئسن گئدرم . آنجاق آتامین یانینا یوخ . او سنی عؤمورلوک زیندانا سالدیراجاق . کاسیب – کوسوبو گؤرمه یه گؤزو یوخدور .
ــ بس ایسته یین ندیر ؟
ــ منیم ایسته ییم ، سنین کاسیب کومانا گئتمک . گؤزو یولدا قالان ننه نی سئویندیرک .
ــ دوستلار ، یولا حاضیرلاشمالیییق ، ــ دئیه احمد ایری بیر داش اوستونه سیچرادی .
کریم دئدی :
ــ احمد ، سن قارا اجینه نی چاغیر . قوی سئحیرلی خالچانی گتیرسین .
ــ بو ساعات ، دوستلار ، ــ دئیه احمد بارماغینداکی اوزویون توزونو سیلیب سئحیر اوخودو :
فیل – فیل ، فیلین ، فیلی ،
دول – دولو ، دولون ، دولو ،
گول – گول ، گولون ، گولو ،
بول – بولو ، بولون ، بولو !
قارا اجینه او ساعات ، احمدین قارشیسیندا باش اَیَرَک دئدی :
تولکو ، تولکو قویروغوم ،
ندیر منه بویروغون؟
احمد آمرانه بیر سسله :
ــ ننه مین سئحیرلی خالچاسینی بورا گتیر! ــ دئدی .
قارا اجینه خالچانی قایالارین آراسیندان چیخاردیب گتیردی .
احمد خالچانین اوستونه چیخیب دئدی :
ــ دوستلار ، هامینیز خالچانین اوستونه چیخین !
شاهانه ، کریم و سلیم خالچانین اوستونه چیخدیلار .
احمد اجینه یه امر ائتدی :
ــ بو ساعات خالچا گؤیه قالخیب بیزی ننه مین کؤماسینا آپارسین !
همین ساعات ایلدیریم چاخدی ، گؤی گورلادی خالچا یاواش – یاواش هاوایا خالخیب ، ماغارادان چیخدی .
خالچانین اوستونده اولان دؤرد دوست ایسه بیر آغیزدان آشاغیداکی ماهنینی اوخویوردولار :
محو اولوب آغ دیو
یانار آتشده!
بیزی سالاملار
آی اولو گونشده !
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 133
ــ تولکو، تولکو قویروغوم ،
ندیر منه بویروغون ؟
احمد دئدی :
ــ سن آغ دیوی محو ائتمه لی سن !
قویروقلو اجینه یئرینده قیوریلاراق جاواب وئردی :
ــ منه چتین اولسادا اؤلدو وار دؤندو یوخدور . اوزوک صاحیبینین امریندن چیخا بیلمرم .
اجینه الینه ایری بیر توپوز گؤتوروب آغ دیوین باشینا ائندیردی . دیوین نریلتیسی یئری ، گؤیو تیترتدی .آیاغا قالخیب قویروقلو اجینه ایله توتاشدی . اونلار هئللَشه - هئللَشه حیطه چیخدیلار . آغ دیو یوخولو اولدوغوندان قویروقلو اجینه نی اول تانیمامیشدی . حیطه چیخاندان سونرا ، گئری چکیلیب حيرتله اونا باخیب نعره چکدی . هوجوما کئچمک ایسترکن گؤزو بارماغینا ساتاشدی . گؤردو کی ، اوزویو یوخدور . قارا اجینه نی بوغماغا حاضیر اولان اللری سوستالیب یانینا دوشدو. دلی کیمی ائوه قاچیب نعریلده دی:
ــ هانی منیم سئحیرلی اوزویوم؟!
قارا اجینه توپوزو گؤتوروب قاپینین آرخاسیندا گیزلندی . آغ دیو ائودن چیخاندا توپوزو اونون باشینا ائندیردی . آغ دیو سنتیرلَییب ییخیلدی . اونون ییخیلماسیندان ایستفاده ائدن احمد دیوین باشینا دالبا دال ضربه لر ائندیردی . کریم و سلیم ده اونا کؤمه یه گلدیلر . آغ دیو طاقت دن دوشوب اؤلدو. قارا اجینه نفَسینی دریب احمدین قارشیسیندا باش ایَرک دئدی ؛
ــ ای اوزوک صاحیبی ، داها نه بویروغون وار ؟
سلیم وکریم خورلا دئدی :
ــ احمد ، ننه نین توخودوغو سئحیرلی خالچانی ایسته ! اوستونه مینیب اوچاریق .
ــ دوستلار ، تلسمه یین ، ــ دئیه احمد اونلاری ساکیتلشدیردی .
ــ سؤیله گؤروم ، آغ دیوین قفسه سالدیغی و آغ گؤیرچینه چئویردیی شاه قیزی شاهانه نی طیلسیمدن نئجه قورتارماق اولار ؟
قارا اجینه باش ایَرَک دئدی:
ــ بوتون طیلسیملرین سیری بارماغینداکی اوزویون اوستونده یازیلمیشدیر . اوره یینده ایستک توت ، بیر گؤزونو یوم ، بیر گؤزونله اوزویون اوستوندکی سؤزلری اوخو و منه امر ائت .
احمد اوره یینده نییت توتوب ، گؤزونون بیرینی یومدو . سونرا اوزویون اوستونده کی یازینی برکدن اوخوماغا باشلادی :
ــ فیل- فیلی ، فیلین ، فیلی،
دول ـ دولو دولون ، دولو ،
گول ـ گولو ، گولون ، گولو،
بیل ـ بیلی ، بیلین ، بیلی!
طیلسیمین سؤزلری بیتن کیمی قویروقلو اجینه امر ائتدی:
ــ بوساعات شاه قیزی شاهانه نی طیلسیمدن آزاد ائت!
قارا اجینه بیر آندا گؤزدن ایتدی . گؤی گورولداییب ایلدیریم چاخدی ... آغ دیوین بالکونون داکی قفس ده چیرپینان آغ گؤیرچین شاهانه یه چئوریلدی . شاهانه احمده طرف گلرک دیللندی :
ــ ائی منی طیلسیمدن قورتاران انسان ، کیمسن ؟
احمد شاهانیه طرف گلرک دئدی :
ــ شاهانه ، بو منم ــ اودونچو احمد . سنی خالخال مئشه سینده پلنگین پنجه سیندن قورتاران اودونچو احمد . یادیندا وارمی منه یادیگار دا وئردین .
شاهانه نقدر دیقتله باخسا دا احمدی تانییا بیلمدی .
ــ اگر دئدیکلرین حقیقت دیرسه منیم وئردیییم یادیگاری گؤستر .
احمد اوره یینین باشیندا قورویوب یادیگار ساخلادیغی یایلیغی چیخاریب اونا گؤستردی . شاهانه دسمالینی گؤرن کیمی ، تانیدی . اؤزونو احمدین قوللاری آراسینا آتدی . اونلار قوجاقلاشیب گؤروشدولر .
ــ احمد ایکی اوغلان ، بو یئرلره نئجه گلدین ؟ قورخمادینمی ؟
احمد غورورلا دئدی :
ــ قورخاقلار قالیب گله بیلمزلر ! منیم بئله ایگید دوستلاریم وار . ندن قورخاجاغام . بویور تانیش اول : سلیم و احمد !
احمد اونلارین هر ایکیسینی شاهانه یه تقدیم ائتدی . شاهانه احمدین الیندن توتاراق دئدی :
ــ احمد، عهد ائتمیشدیم کی ، منی طیلسیمدن کیم قورتارسا عؤمروم بویو اونون کنیزی اولاجاغام .
احمد دئدی :
ــ شاهانه ، بو مومکون اولان شئی دئییل . سن شاه قیزی ، من بیر کاسیب اودونچو . آتان ائشیتسه نه دئیَر ؟
شاهانه دئدی :
ــ من هئچ نه بیلمیرم ، سن ایکینجی دفعه من حیاتا قایتارمیسان .
سلیم اؤزونو ساخلایا بیلمه ییب صؤحبته قاریشدی .
ــ شاه اؤزو بازاردا جار چکیریب کی ، کیم شاهانانه نی آغ دیوین الیندن قورتاریب گتیرسه ، قیرخ گون ، قیرخ گئجه توی ائدیب قیزیمی اونا وئره جَیَم .
احمد دئدی :
ــ شاهانه ، بونو من ده ائشیتمیشم . آنجاق ائشیت و آگاه اول : بورایا تکجه سنین اوچون گلمه میشم . دوستلاریم دا بیلیر کی ، آغ دیو ایلده ایکی دفعه بیزیم ائللرین وار – یوخونو غارت ائدیر بویاخینلاردا ننه مین ایللرله توخودوغو سئحیرلی خالچاسینی اوغورلاییب بورایا گتیریب . دوستلاریملا بئله قراررا گلدیک کی ، آغ دیودن انتقام آلاق و سنی آزاد ائدک .
شاهانه دئدی :
ــ احمد بونلار هامیسی چوخ یاخشی .بس ایندی فیکیرین ندیر ؟
3 133
آغ دیو دینمز ـ سؤیلمز کؤینه یینی چیخاریب وئردی ، سلیم سو تؤکدو ، کریم کؤینه یی یودو. آغ دیو سویوقدان تیتره دی .
ــ سویوقدور ، سویوقدور ، کؤینه یی تئز وئرین ، تئز وئرین!
کریم کؤینه یی سیخیب اونا وئردی . دیو تلسیک کؤینه یی اینینه کئچیرتدی . کؤینک یاش اولدوغوندان اونو داها دا اوشودوردو. دیو داها برک تیتره دی .
ــ آمان ، نه یامان سویوق اولدو ، سویوق اولدو . من یورغانین آلتینا گیریره م یاتسام اویاتمایین .ماغارانی سیلیب- سوپورون . باخ او داغین آلتینداکی قارا ساندیغا توخونمایین! منه دادلی خورکلر بیشیرین ! دوران کیمی یئییه جیم ــ دئییب یورغانی باشینا چکیب یاتدی .
سلیم تئز احمدی سسلدی :
ــ احمد ، احمد ، تئز گل دیو یوخویا گئتدی .
احمد گلدی:
ــ دوستلار بیر شئی اؤیرنه بیلدینیزمی ؟
ــ احمد ، آغ دیوین بوتون طیلیسم لری باخ او داشین آلتینداکی قارا صاندیقدادیر، ــ دئیه سلیم دیوارین دیبینده کی ایری داشی گؤستردی .
ــ قارا ساندیقدا ؟
ــ بلی ، داشین آلتینداکی قارا صاندیق دا ــ دیو بیزه تاپیشیردی کی ، او صاندیغا توخونمایاق .
داشین یانینا گلدیلر . چوخ گوج ائتدیکدن سونرا اونو کنارا آشیردیلار . قارا صاندیق گؤروندو . احمد نه قدر چالیشدی سا دا صاندیغین قاپاغی آچیلمادی . یورولوب الدن دوشدو. یوزونی کریمه توتاراق :
ــ بالتانی بورا گتیرــ دئدی.
کریم بالتانی گتیردی . احمد بالتانی صاندیغا ووردوقجا ، بالتا گئری یه قاییدیردی . نقدر گوج ائتدیلرسه صاندیغی یئریندن ترپده بیلمدیلر. بیردن قفسده کی گؤیرچین دیللندی:
ــ صاندیق سئحیرلیدیر. اونا ، گوج چاتماز ، بالتا باتماز ، اود یاندیرماز .
ــ دانیش ، دانیش ! ــ دئیه احمد گؤیرچینه یالواردی .
گؤیرچین :
ــ قارا صاندیغین آچاری ، ساغ طرفده کی یئددینجی قایانین آرخاسینداکی یانار اودون...
آغ گؤیرچین سؤزونو تاماملامامیش هارادانسا اونون اوستونه گور ایشیق زولاغی دوشدو . یازیق قوشون گؤزلری قاماشدیغیندان سوسدو .
اوشاقلار هر طرفه بویلاندیلار ، آنجاق ایشیق زولاغینین یئرینی تاپا بیلمه دیلر . جلد قوشون دئدییی یئره گلدیلر . قایالاری ساییب یئددینجینین یانیندا دایاندیلار .
گوج وئریب قایانی کنارا ایتَلَدیلر. قایانین آرخاسیندان آلوو پوسگوردو . بیر قدر کنارا چکیلدیلر . گؤیرچین یئنه دیللندی :
ــ آلوو اوددان قورخمایانلاری یاندیرمیر !
ایشیق زولاغی یئنه گؤیرچینی سوسدوردو.
احمد گؤیرچینین سؤزلرینی ائشیدن کیمی ، اؤزونو آلووون ایچینه آتدی .کریم اونو سسلدی:
ــ احمد، احمد، احمد!
سلیم دئدی :
ــ بیز اونو ناحاق بوراخدیق . اودون ایچیندن ده ساغ چیخماق اولار ؟
کریم ديدی :
ــ احمدسیز نه ائده جَییک ؟ گل گئری قاییداق .
احمد بیردن اؤزونو اودون ایچیندهن کنارا آتدی . اوز – گؤزو اوتولموشدو. اونون الینده ایری بیر آچار واردی . تلسیک گلیب صاندیغی آچدی . صاندیغین ایچیندن قارا و هئیبتلی بیر اجیننه چیخدی . اجیننه احمدین قارشیسیندا باش اییب :
تولکو ، تولکو قویروغوم
ندیر منه بویروغون؟
احمد آغزینی آچمامیش کریم دیللندی :
ــ احمد، بیرینجی سئحیرلی خالچانی ایسته .
سلیم دئدی :
ــ بیرینجی قوی شاهانه نی طیلسیم دن قورتارسین .
ــ دوستلار ، داریخمایین ! دئیه احمد اونلاری ساکیتلشدیردی . سونرا اوزونو اوزون قویروقلو اجَننیه تودو :
ــ ای اجینه ، سن آغ دیوین طیلسیمی نین سیررینی بیلیرسنمی ؟
اجینه باش ایَرَک جاواب وئردی :
ــ ای آچار صاحیبی ، آغ دیوین بوتون طیلسیمی اونون بارماغینداکی اوزوک ده دیر . اگر اوزویو آغ دیوین بارماغیندان چیخارا بیلسن ، اونون بوتون طیلسیم لرینه صاحیب اولاجاق سان .
احمد اجینه دن سوروشدو:
ــ بیزه کؤمک ائده بیلرسنمی ؟
اجینه باش ایَرَک دئدی :
ــ ای آچار صاحیبی ، بو ایشده من عجیزم . اوزوک کیمین بارماغیندا اولسا اونون قولویام .
احمد آغ گؤیرچینین یانینا گلدی .
ــ گؤیرچینیم ، بیزه کؤمک ائت آغ دیوین بارماغینداکی اوزویون نئجه چیخاراق ؟
گؤیرچین دیله گلیب دئدی :
ــ آغ دیوین بورنونا بیهوش داری....
یئنه ایشیق زولاغی اونون گؤزلرینی قاماشدیراراق سؤزونو یاریمچیق کسدی .
احمد اجینه نین یانینا گلرک :
ــ سن بیزه بیر اوووج بیهوش داری تاپا بیلرسن می ؟ ــ دئدی .
اجینه باش اَیَرک :
ــ بوساعات ، دئییب گؤزدن ایتدی . او، بیر گؤز قیرپیمیندا بیر اوووج بیهوش داری تاپیپ گتیردی . احمد بیهوش دارینی آغ دیوین بورنونا تؤکدو. آغ دیو آسقیریب او بیری یانی اوسته چئوریلدی و برکدن خورولداماغا باشلادی . احمد اوزویو اونون بارماغیندان چیخارتدی . اوزوک اطرافا ایشیق ساچدی . اجینه تئز احمدین قارشیسیندا ایکی قات اولدو :
3 133
ــ احمد ، بو آغ دیوین ماغاراسی دیر . بورادا هر شئی سحیرلی دیر .
ــ بس آغ دیو هاردادیر ؟ بیز اوندان انتقام آلماغا گلمیشیک!
ــ آغ دیو اوچ گونلوک یوخویا گئدیب ، بیر آزدان اویانان واختی دیر .
کریم دئدی :
ــ احمد ، شاهانه نین یئرینی سوروش.
کریم او ساعات جلواب وئردی :
ــ شاهانه آغ دیوه تابع اولمادی . گلن گوندن آغلاییب ، آه – زار ايتدیی اوچون ، آغ دیو اونو گؤیرچینه چئویریب قفسه سالدی.
احمد شاهانه نین آدینی ائشیدن کیمی هیجان و سئوینجیندن کلله نی یئره سالدی . کلله داشین اوستونه دوشوب پارچالاندی .
کریم دئدی :
ــ ایندی بیز نه ائدک ؟ بلکه آغ دیویوخودا ایکن اونا هوجوم ائدیب ووروشاق ؟
سلیم دئدی :
ــ آغ دیوله ووروشا بیلمریک . اونون طیلسیمی نین سیرلرینی اؤیرنمه لیییک . بلکه ائله ناغیللاردا اولدوغو کیمی ، آغ دیوین جانی شوشه یه سالینمیش قوش دا دیر .
احمد دئدی :
ــ دوستلار ، گلین بئله ائدک ، من گیزلنیم . سیز اوز ـ گؤزونوزو قارالایین یازیق بیر گؤرکم آلین . دیو دوراندا دئیین کی ، یول آزمیشیق ، هئچ کیمیمیز یوخدور . بیزی اؤزونه نؤکر گؤتور . نه ایشین اولسا گؤره ریک ، سنه دادلی خوره ک بیشیره ریک .
احمد بیردن دایاندی ، بیر قدر فیکره گئتدی . سونرا دئدی :
ــ دوستلار ، سیز ائله بیلمه یین کی ، من قورخودان گیزلنمک ایستییرم . منیم باشقا فندیلریم وار ...
کریم له سلیم اونون سؤزونو آغزیندا قویدولار . ایکیسی ده بیردن :
ــ سن نه دانیشیرسان، احمد..
ائله بو واخت دیوین ائویندن دهشتلی بیر سس گلدی.
ــ ها، ها، ها، ها!!!
آغ دیو یوخودان دوروب گرنشنده بئله سس چیخاریرمیش .
کریم دئدی :
ــ احمد ، قارداشیم ، دانیشدیغیمیز کیمی ، گیزلن !
احمد بیر گؤز قیرپیمیندا داشلارین دالیندا گیزلندی . آغ دیو ایچینده آغ گؤرچین اولان قفسی ائیوانا قویدو . گؤیرچین قفسین ایچینده قاناد چالدی .
بیردن آغ دیوین گؤزو کریم له سلیمه ساتاشدی. نعره چکرک دئدی :
ــ آدام – بادام ایسی گلیر ، یاغلی بادام ایسی گلیر !
کریم ایسته دی قاچسین ، سلیم اونون قولوندان توتوب ساخلادی :
ــ آغ جییَر اولما ، بیر دایان گؤره ک .سلیم بیر قدر یاخینا گلرک ، آغ دیوین قارشیسیندا باش ایدی. آغ دیو ده اونون قارشیسیندا باش ایدی . کریم ده اوره ک لنیب یاخینا گلدی . سلیم بیر آددیم دا ایره لی یئریدی ، آغ دیو ده ائلجه بیر آددیم آتدی . بونو گؤرن کریم یئردن بیر داش گؤتوردو . آغ دیوده اونون کیمی داش گؤتوردو.
سلیم کریمه آجیقلاندی :
ــ سن نه ائدیرسن ، داشی قوی یئره . یوخسا بو ساعات باشیمیزا ائندیرجک .
کریم دئدی :
ــ دایان، صبر ائله .
کریم داشی قالدیریب یاواشدان اؤز باشینا ووردو . آغ دیو ده اونا باخیب داشی اؤز باشینا ووردو . آنجاق او ، داشی برک ووردوغوندان ، باشی آغریدی . داشی یئره آتیب اوفولدادی و قضبله دئدی :
ــ کیم سینیز؟ نه حقله منیم ماغاراما آیاق باسمیسینیز ؟
کریم بیر قدر ایره لی گلره ک دیللندی :
ــ بیز کیم سه سیز اوشاقلاریق ، یئتیمیک . یول آزمیشیق . نؤکر دورماغا یئر آختاریریق . بیر یئر تاپماییب آخیردا بورا گلدیک . بلکه بیزی نؤکر ساخلایاسیز . ماغارانی سیلیب ـ سوپوره ریک دادلی خورکلر بیشیره ریک .
آغ دیو توکلو اللرینی بیر – بیرینه سورته رک سوروشدو :
ــ خؤره ک بیشیره بیلرسینیز ؟
بو دفعه سلیم جواب وئردی :
ــ اوره یین ایسترسه بیشیره ریک . بابام شاه ساراییندا آشپاز اولوب .
آغ دیو الینی – الینه سورتره ک سئوینجله آتیلیب – دوشدو .
ــ ها، ها، ها، دادلی خؤره ک ، دادلی خؤره ک! دئیین گؤروم خشیل بیشیره بیلرسینیز ؟
ــ البنه بیشیره ریک
ــ بیشیرین ـ بیشیرین!
آغ دیو ائودن ایری بیر قازان گتیریب ، اونلارین قارشیسیندا قویدو.
کریم دئدی :
ــ اون ، یاغ ، دوشاب وارمی ؟
آغ دیو بیر چووال اون بیر بَرین یاغ ، و بیر کوپ ده دوشاب گتیردی .
سلیم وکریم قوللارینی چیرماییب ایشه باشلادیلار .
اونلار اوندان قازانا بوشالدیب اوستونه سو تؤکدولر ، سونرا ایری بیر آغاجلا قاریشدیرماغا باشلادیلار . دیو اوجاق قالادی . کریم و سلیم نه قدر اللشدیلرسه قازانی قالدیریب اوجاغین اوستونه قویا بیلمدیلر . بونو گؤرن دیو ایکی بارماغی ایله قازانی قالدیریب اوجاغین اوستونه قویدو. بیر آزدان خشیل حاضیر اولدو . آغ دیو قاینار قازانی اوجاقدان گؤتوروب قارشیسینا قویدو. اللرینین ایکیسینیده ایشه سالیب ایشتاهلا یئمَیه باشلادی . آغزی یانسادا هيچ نَیه فیکیر وئرمه دن خشیلی آج گؤزلوکله یئدی . او ، تلسه – تلسه یئدییینده اینینده کی کؤینه یی بولادی .
کریم یاخینا گلیب:
ــ کؤینه یین چوخ چیرکلی دیر ، وئر یویوب تمیزلییک .
3 133
اوشاق ادبیاتی
سئحیرلی اوزوک
آلتینجی ناغیل :
« دوستلار ماغارایا ائندیلر »
یازان : علی صمدلی
کؤچورن : علی آغ گونئيلی ــ ابرازی
کتاب : ژنرالین اوشاقلیغی ) پووئست لر بؤلومو )
احمد . سلیم و کریم نئچه گون ایدی کی ، یول گئدیردیلر . آغ دیوین مسکنی اولان یئددی بورج داغی یئنه ده گؤرونموردی . یول آذوقه لری ده توکنمک ده ایدی . احمدین تکلیفی ایله مئشه ده قوش اوولاییر. بیشیریب یئییردی لر.
قارانلیق چؤکوردو. گؤی اؤزونو قارا بولودلار آلمیشدی . ایلدیریم چاخیر ، گؤی گورولداییردی . آرا- سیرا دوشن دامجیلار لئیسان اولاجاغیندان خبر وئریردی . اوشاقلیغینی مئشه لرده ، داغلاردا کئچیرن احمد بونو یاخشی بیلیر. اونا گؤره او، ایلک دامجیلار گؤرونن کیمی دوستلاری ایله ایری بیر داشین آلتینا گیردیلر . بورا هم یاغیشدان ، همده ایلدیریمدان قورونماق اوچون یاخشی ایدی . بورادا اوجاق یئری واردی . احمد الینی اوجاق داشلارینا ووردو . داشلار هله ایستی ایدی . اوجاغین یانیندا بیر دسته قورو اودون دا وارایدی ائله بیل هانسی خئیرخواه سا بو اودونو اونلار اوچون قویوب گئتمیشدی . قارا داشین آلتیندا یئرلرینی یئنیجه راحتلامیشدیلار کی ، لئیسان باشلادی . ایلدیریم چاخدی .، بیر گؤز قیرپیمیندا داغلارین ، داشلارین سینه سینده تونقال قالاندی گؤی دهشتله گورلادی .
احمد دئدی :
ــ پالید آغاجینی ایلدیریم ووردو.
کریم گولدو :
ــ یاخشی ، ایلدیریم دوشمه سینه سؤزوموز یوخ . بس ندن بیلدین کی ، پالید آغاجینی ووردو ؟
احمد دئدی :
ــ هانسی آغاج بوی – بوخونلودورسا ایلدیریم اونون باشیندا چاخیر . من بونو چوخ گؤرموشم .
کریم احمدین جاوابیندان راضی قالدیغی اوچون سوسدو . سلیم اوجاغی قالدیردی . اودونلار قورو اولدوغوندان تئز آلیشدی .
باشلارینین اوستوندن شیریلتی ایله آخان یاغیش سویو اوجاغین آلووندا داها آیدین گؤرونوردو .
لئیسان اؤتری اولار دئییبلر . بیر آزدان یاغیش اؤتوب کئچدی . کولک قارا بولودلاری قووب اوزاقلارا آپاردی . سما آیدینلاشدی . تک – تک اولد.زلار گؤروندو اوجاغین شعله سی آزالدی . دوستلار باش – باشا وئریب اوجاغین قریراغیندا یاتدیلار . سحر تئزدن دوروب یولا دوشدولر.
یئددی بورج داغینی بیرینجی گؤرن احمد اولدو . دومان اولدوغوندان بورجون آنجاق ایکیسی گؤرونوردو . احمد بورجولاری گؤستریب دئدی :
ــ اوشاقلار ، داریخمایین ، داها بیر شئی قالماییب . گون باتانا منزیل باشینا چاتاریق .
اونلار یئددی بورج داغینا یاخینلاشدیلار . بورادا هاوا سویوق و کولک ایدی . داشلی یوخوش باشلاندی . کریم بیر قدر آرخادا قالدی . گؤرونور برک یورولموشدو. البته ، بو تکجه یورغونلوق علامتی دئییلدی . کریم دیوین ماغاراسینا یاخینلاشدیقجا قورخوسو چوخالیردی . بلکه ده بورا گلدیی اوچون پئشمانچلیق چکیردی . آنجاق اوتاندیقیندان سسینی چیخارمیردی .
بورجلارین باشینا دولاناندان سونرا گلیب یئددینجی بورجا چاتدیلار . بو نه اوجا بورج ایدی . اونون آرخا طرفیندن سرت قایالاردان یونولموش پیلله لرله آشاغییا یول گئدیردی . قیرخ پیلله ائنندن سونرا آغزینا ایری قایا پارچاسی باسیلمیش ماغارا گؤروندو .بورادا دایاندیلار . ایچریدن سس – سمیر گلمیردی . آنجاق ظریف ایشیق گؤرونوردو .
احمد دئدی :
ــ اوشاقلار ، بورادا دایانین ؛ من ایچرییه کئچیم ، گؤروم بیر شئی اؤیرنه بیلرم می .
سلیم اونون قولوندان توتاراق :
ــ قارداش ، سنی بئله قورخولو یئره تک بوراخا بیلمرم ، ـــ دئدی . ــ هارا گئتسک بیرلیکده گئتمه لیییک .
کریم ده سلیمین سؤزونو تصدیق ائتدی . هر اوچو ، گوج گلیب قایا پارچاسینی کنارا ایتله دیلر . ماغارایا داخیل اولدولار . یول آشاغییا ائنیردی . یولون ساغ و سولو چوخ دهشتلی ایدی . هر ایکی طرف ده سکینین اوستونده انسان کلله لری دوزولموشدو. یول اونلاری گئنیش بیر میدانا آپاریب چیخارتدی . قارشی طرف ده اوستو یاستی ائو گؤرونوردو. ائیوانین ساغ و سولوندا گؤز یاشی کیمی سو آخیردی . احمد و یولداشلاری هر شئیه حئیرانلیقلا تاماشا ائدیردیلر . بیردن کریم پیچیلتی ایله دئدی :
ــ احمد ، من سوسامیشام . اجازه وئر سودان ایچیم .
کریم سؤزونو بیتیرن کیمی سس گلدی :
ــ سو ایچمه بیزیم کیمی طیلسیمه دوشرسن .
اونلار اطرافا بویلاندیلار . هئچ نه گؤره بیلمه دیلر .
احمد دئدی :
ــ دوستلار ، بو سَسین هارادان گلدییینی اؤیرنمه لیییک . بیزه کؤمک ائده بیلر
او ، قصدن سویا یاخینلاشیب الینی اوزاتدی . یئنه سس گلدی :
ــ ایچمه ! طیلسیمه دوشرسن!
احمد بیر اطرافا دیقتله قولاق آسدی . ائیوانین سوراهیسی اوستونده بیر انسان کلله سی وارایدی . سس کلله دن گلیردی . احمد اونو الینه گؤتوردو. کلله یئنیدن دیله گلدی :
