«Азаттык» радиосу

“Кезекке туруп алып жатабыз” Айдоочулар май куюучу жайларда дизелдин тартыш болуп жатканына тынчсызданууда. Айрым жайларда атайын талон менен гана сатылып жатса, кээ бирлери такыр эле дизель жок деген жазууну илип койгон. Жүк ташуу, кайра иштетүү, курулуш жана башка кызмат көрсөтүүлөрдөгү техниканын көбү дизель отунун жагат. Өкмөт айыл чарба үчүн атайын бөлүнгөн дизель отуну жетиштүү экенин жана түшүм жыйноо иши үзгүлтүккө учурабайт деп убада берүүдө. #azattykproject2026

Кыргызстанда президенттик шайлоо 2027-жылдын 27-январында өтөт Мындан ары президенттик шайлоо анын ыйгарым укуктарынын мөөнөтү аяктоочу жылдын январь айынын төртүнчү шаршембисинде өткөрүлөт. Демек, кезектеги президенттик шайлоо 2027-жылдын 27-январында болот. Мамлекет башчы Садыр Жапаров “Кыргыз Республикасынын президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу документке кол койду. @azattyk_radiosu

📌Путин Казакстан жана Өзбекстан менен аскердик келишимдерди карап чыгууну тапшырды Орусиянын президенти Владимир Путин Казакстан жана Өзбекстан менен түзүлгөн аскердик-техникалык кызматташуу тууралуу келишимдерге өзгөртүү киргизүү боюнча сүйлөшүүлөрдү баштоону тапшырды. Тиешелүү буйруктарга ал 27-июлда кол койду. Документтерде келишимдердин кайсы бөлүктөрүнө өзгөртүү киргизилери так көрсөтүлгөн эмес. Орусия Казакстан менен аскердик-техникалык кызматташуу жөнүндөгү келишимге 2013-жылдын 24-декабрында кол коюп, ал 2015-жылы ратификацияланган. Өзбекстан менен ушундай эле келишим 2016-жылдын 29-ноябрында түзүлгөн. Бул келишимдер курал-жарак жана аскердик техниканы жеткирүүнү, аскердик багыттагы продукция алмашууну, технологияларды жана техникалык документтерди өткөрүп берүүнү жөнгө салат. Ошондой эле курал-жаракты оңдоо жана жаңылоо, биргелешкен илимий-изилдөө жана тажрыйба-конструктордук иштерди жүргүзүү, биргелешкен өндүрүш түзүү жана адистерди даярдоо маселелерин камтыйт. @azattyk_radiosu

❗️"Коммерсант": Wildberries Казакстанда кампаларды караштырып жатат Орусиянын Wildberries маркетплейсин иштеткен RWB тобу логистикалык объектилерине дрон чабуулдары күчөгөндөн кийин Казакстандан ири кампа жайларын издей баштады. Бул тууралуу Орусиянын «Коммерсант» басылмасы төрт башка булагына таянып жазды. Басылманын маалыматына караганда, компания аянты 100 миң чарчы метрге чейин жеткен кампаларды ижарага алууну карап жатат. Дагы бир булак RWB Казакстандагы чоң кампалардын дээрлик баарын ижарага алууга даяр экенин билдирген. @azattyk_radiosu

Ирандын мамлекеттик маалымат каражаттары 28-июлда жазганына караганда, Аболфазл Сепахи Бажани жана Амирхоссейн Сафари Хоссейнабади январдагы нааразылык акцияларына байланыштуу Исфахан шаарында дарга асылды. Медиа алар 8-январда Алихани аянтында “полициянын төрт кызматкерин өлтүрүүгө тиешеси болгонун”, тартип коргоочуларды “жарадар кылганын жана аларга өрт койгонун” маалымдады. @azattyk_radiosu

"Мадинанын" маселеси: соодагерлердин ыйы, мэриянын жообу Бишкектеги “Мадина” базарынын соодагерлери 28-июлда мэриянын өкүлдөрү менен жолукту. Жыйында соодагерлер мэриянын жаңы “Ала Тоо” базарына "көчкүлө" деген талабына каршы экенин билдиришти. Алар эски базардагы орундарын сатып алышканын, жаңы базарда шарт жоктугун жана ижара акысы кымбат экенин айтышууда. Жыйынга ондогон адам чогулуп, бийлик өкүлдөрүн милиция курчап турду. Мэриянын өкүлдөрү сатуучулардын суроо-талабы боюнча атайын комиссия иштеп жатканын билдирди. https://www.youtube.com/watch?v=4vsgSt0E53M

ИИМ Шаирбек Ташиевди эркиндикке чыгарды УКМК мурдагы төрагасы Камчыбек Ташиевдин иниси, Жогорку Кеңештин экс-депутаты Шаирбек Ташиев үй камагына чыкты. ИИМ аны “Кыргызнефтегаз” ишканасындагы коррупцияга байланыштуу кармап, мамлекетке 4,1 миллиард сом зыян келтиргенин билдирген. Эми абактан чыгышына ошол чыгымдын көбүн жапканы негиз келтирилүүдө. Кенже Ташиевдин эркиндикке чыгышы эмнеден кабар берет? https://www.youtube.com/watch?v=NaHnmLZee10

Москва облусунда Wildberries'тин кампасына жакын жер өрттөнүүдө 28-июлга караган түнү Москва аймагы кайрадан дрон чабуулуна кабылды. Мэр Сергей Собянин жалпысынан 390 дрон менен чабуул коюлганын, анын көбү жок кылынганын, 81и шаарга жакын жерден жарактан чыгарылганын билдирди. Москва облусунун губернатору Андрей Воробьев Telegram баракчасына Чехов шаарынын Земская көчөсүндө көп кабаттуу үйгө дрон тийгенин жазды. Чеховдун мэри Михаил Собакиндин айтымында, эки батир зыянга учурады. Адамдар арасында жабыркагандар бар же жогу азырынча айтыла элек. Ал Ваулово жана Дубна айылдарында жеке үйлөр соккуга дуушар болгонун кошумчалады. @azattyk_radiosu

Си Цзиньпин Кыргызстанга мамлекеттик сапары менен келет Кытайдын төрагасы Си Цзиньпин Кыргызстанга мамлекеттик сапары менен келет. Бул тууралуу Кыргызстандын тышкы иштер министри Жээнбек Кулубаев кытайлык кесиптеши Ван И менен жолугушууда айтты. Эки өлкөнүн тышкы саясат мекемелеринин жетекчилери жолугушууда соода-экономикалык кызматташтык, айыл чарба, өнөр жай жана инвестицияларды тартуу ошондой эле Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан темир жолунун курулушу тууралуу сүйлөштү. @azattyk_radiosu

‼️Акыркы жылдарда Кыргызстанда Орусиянын жапырт долбоорлору пайда болду. Аттракциондор паркы, телеканалдан тартып, университет кампусу, мектептердин курулуштарына чейин. Тарыхый өнөктөштүк жана достук деген сөздөрдү жамынган Москванын дээринде көздөгөнү башка экенин эксперттер болжолдошот. Эл аралык иликтөөлөрдүн маалыматына ылайык, айрым гуманитардык демилгелердин артында көмүскө каржылык агымдар турат. Бишкек мунун кесепетин буга чейин эле тартып келет: ондогон компаниялар жана банктар Европа Биримдигинин, АКШнын жана Улуу Британиянын санкциялык тизмелерине кирген. "Жумшак күч" кантип басым көрсөтүүнүн куралына айланууда? @azattyk_radiosu

"Үшкүрүк" - айылдагы аялзаттын тагдыры Берлиндеги Гумбольдт университетинин изилдөөчүсү Гүлзат Эгембердиева жакында "Үшкүрүк" аттуу китебин жарыялады. Ал көптөн бери советтик доордо айылдардагы жашоо-турмуш, айрыкча аялдардын тагдырын изилдеп, даректүү тасмаларды тартып келатат. Венера Сагындык кызы Гүлзаттын жаңы китеби, андагы ойлор, автордун алдыдагы пландары тууралуу маектешти. https://www.youtube.com/watch?v=gvMt5fIQAbI

Коррупцияга айыпталган Шаирбек Ташиев үй камагына чыкты Ички иштер министрлигинин басма сөз кызматы тараткан маалыматка караганда, мунай тармагындагы коррупциялык схемага байланыштуу айыпталып жаткан Т.Ш.К. (ред.: Шаирбек Ташиев) "мамлекетке келтирилген зыяндын негизги бөлүгүн өз ыктыяры менен төлөп бергенден" кийин сот анын бөгөт чарасын үй камагына өзгөрттү. 27-июлдагы билдирүүдө "Кыргызнефтегаз" ААК жана "Кыргызгаз Петролеум Компани" ЖАКтын кызмат адамдары күйүүчү-майлоочу материалдарды мыйзамсыз сатуунун коррупциялык схемасын уюштурганы, мыйзамга каршы аракеттердин натыйжасында мамлекетке өзгөчө ири өлчөмдөгү зыян келтирилгени айтылат. Мекеме кылмыштын бардык жагдайларын аныктоо, күнөөлүүлөрдү жоопкерчиликке тартуу жана мамлекетке келтирилген зыяндын ордун толтуруу боюнча тергөө иштери уланып жатканын кошумчалады. УКМКнын мурдагы төрагасы Камчыбек Ташиевдин бир тууган иниси, экс-депутат Шаирбек Ташиев 1-апрелде жемкорлукка шектелип кармалган. Биринчи май райондук соту аны тергөө абагына камоого чечим чыгарганы менен ал үч айдан бери милициянын убактылуу кармоочу жайында отурганы жакында эле ачыкка чыккан. Ташиевге "Кыргызнефтегаз” ишканасынын айланасындагы иш боюнча Кылмыш-жаза кодексинин “Коррупция” беренеси менен айып коюлган. Ички иштер министрлигинин бул ишке байланыштуу чыгарган видеосунда “Кыргызнефтегаз” ишканасындагы коррупциялык схемалардан улам мамлекет 4,1 миллиард сом зыян тартканы, буга экс-депутаттын тиешеси бар экени айтылган. Шаирбек Ташиев айыптоолорду четке кагып келген. https://www.azattyk.org/a/33816019.html

"Сүйүүмдү Нарындан таптым". Памирлик Салахидиндин турмушу Кыргыз бийлиги мындан тогуз жыл мурун Памирден ондогон кыргыз бүлөлөрүн көчүрүп келип, Нарынга жайгаштырган. Кийин алардын бир бөлүгү кайра Памирге кетип, калгандарын Алайга көчүргөн. Памирден келген кыргыздардан бирөө гана Нарында калып, үйлөнүп-жайланып, турмуш кечирүүдө. “Азаттык” Нарынды мекендеп калган Салахидин Памири тууралуу айтып берет. https://www.youtube.com/watch?v=AWQ0WWYqRcY

Бир айда мас айдоочуларга 126 млн сом айып пул салынды Соңку бир айда 1500 айдоочу мас абалында машина айдаганы аныкталып, аларга 126 млн сомдон ашуун айып пул салынды. Бул тууралуу Ички иштер министрлиги 27-июлда кабарлады. Президент Садыр Жапаров мас болуп автоунаа айдагандарга жазаны күчөткөн мыйзамга быйыл 9-июнда кол коюп, ал 20-июндан тартып күчүнө кирген. Жаңы мыйзамга ылайык ичимдик ичип алып рулга отурган айдоочу транспорт каражатын башкаруу укугунан эки жылдык мөөнөткө ажыратылып, ага 80 миң сом өлчөмүндө айып пул салынат. Жол кырсыгына кабылып, адам өлүмү менен коштолсо, 10 жылга чейин эркиндигинен ажыратылып, 12 жылга чейин транспорт каражатын башкара албайт. ИИМ Кыргызстандын аймагында массалык адам өлүмү менен коштолгон жол кырсыктары мас абалда унаа башкаруудан, карама-каршы тилкеге чыгуудан, белгиленген ылдамдыктан ашырып айдагандан келип чыгарын билдирүүдө. Кыргызстанда акыркы жылдары жол кырсыктары көп катталууда. Расмий маалымат боюнча, 2025-жылы Кыргызстанда 8 456 жол кырсыгы болуп, андан 900 киши каза тапкан. Дагы 12 миң 169 адам ар кандай жаракат алган. Кырсыктарга автоунааны катуу айдоо, каршы тилкеге чыгуу, ичимдик ичип рулга отуруу жана айрым автожолдордун талапка жооп бербегени негизги себеп экени айтылып келет. https://www.azattyk.org/a/33813891.html

Токаев Украинадагы согушту токтотуп, тынчтык сүйлөшүүсүнө кайтууну сунуштады Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев Орусиянын лидери Владимир Путин менен Омскиде өткөн жолугушуусунда Украинадагы жаңжалды токтотууну сунуштады. "Баарын токтотуш керек. Менин көз карашымда болуп жаткандар Орусияда да, Украинада да каршылаштар пайдасына иштеп, табасын кандырып жатат", - деди Токаев "Интерфакс" агенттигине. Токаев Стамбул келишимине кайтууну сунуштап, ошол эле учурда Украина менен сүйлөшүүлөрдө ортомчу болуудан баш тартты. 　

"Биз украин элине дайыма урмат-сый менен мамиле кылып келгенбиз. Жаңжалдын табияты көптөр үчүн анын арасында бизге да түшүнүксүз. Мен Аляскада дипломатиялык ийкемдүүлүктү көрсөткөнүңүздү билем. Бул менин жупуну пикирим. Балким, жаңжалды тоңдуруп, "Стамбул макулдашуулары 2.0" форматына кайтуу керектир. Албетте, АКШ баштаган чоң мамлекеттердин кепилдиги астында. Мен ортомчу болуудан баш тартам", - деди Токаев.

Путин буга жооп катары Токаевге "украин багытындагы иштерден кабардар кылууга" убада берди. https://www.azattyk.org/a/33813235.html

Wildberries'тин Екатеринбургдагы кампасы да бутага алынды Украинанын учкучсуз учактары 25-июлга караган түнү жана эртең менен Орусиянын бир катар аймактарына чабуул жасады. Соккудан улам Екатеринбург жана Ростов-на-Донуда өрт тутанды. Екатеринбургда Wildberries компаниясынын кампасы дрон чабуулуна кабылды. Жабыр тарткандар тууралуу маалымат айтылган жок. Wildberries кызматкерлер эвакуацияланганын, кампа зыян тартпаганын кабарлады. Бул тууралуу Орусиянын бийлиги дагы билдирди. Акыркы күндөрү Wildberries компаниясынын ар кайсыл аймактагы, ошол эле Москва облусундагы кампалары да бутага алынууда. Екатеринбург Украинадан 1800 чакырым алыста жайгашкан. @azattyk_radiosu

‼️Орусиянын Мамлекеттик Думасында Борбор Азия өлкөлөрүнүн жарандарына визалык режим киргизүү демилгеси кайрадан көтөрүлдү. Мындай сунуш менен «Адилеттүү Орусия» партиясынын лидери жана Мамлекеттик Думадагы фракциясынын башчысы Сергей Миронов чыкты. Ал акыркы жылдары миграция талаптарын катаалдаштыруу боюнча ондогон мыйзам кабыл алынганына карабастан азыркы чаралар жетишсиз болуп жатканын белгиледи. @azattyk_radiosu

"Кызым күйөөсүнөн катуу коркуп калыптыр" Токмок шаарынын прокуратурасынын чечими менен аялын сабаган деген негизде жергиликтүү тургун үч суткага камалганы белгилүү болду. Ага чейин 27 жаштагы кош бойлуу келиндин катуу токмок жегенден кийинки сүрөттөрү тараган. Келиндин ата-энеси Тажикстанда жашаган этностук кыргыздар. Кызынын абалын уккан ата-энеси атайын Тажикстандан Кыргызстанга келген. #azattykproject2026

Бишкектин Биринчи май райондук соту экс-депутат Шаирбек Ташиевди тергөө абагына камоого чечим чыгарган. Бирок ал үч айдан бери милициянын убактылуу кармоочу жайында отурат. ИИМ муну тергөө уланып жатканы менен түшүндүрдү. Шаирбек Ташиев УКМКнын мурдагы төрагасы Камчыбек Ташиевдин бир тууган иниси. Жогорку Кеңештин мурдагы депутаты Шаирбек Ташиев, ошентип, учурда Бишкек шаардык милициясынын убактылуу кармоочу жайында отурганы белгилүү болду. Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) экс-төрагасы Камчыбек Ташиевдин иниси 1-апрелде жемкорлук тууралуу берененин негизинде кармалган, бөгөт чарасын караган райондук сот аны Жаза аткаруу мамлекеттик кызматынын Бишкектеги №21 мекемесинде (СИЗО-1) кармалат деген чечим чыгарган. @azattyk_radiosu

‼️ Евробиримдик Кыргызстандагы "ЭкоИсламикБанкка" санкция салды Европа Кеңеши Орусиянын Финансылык маалыматтарды алмашуу системасына (“Система передачи финансовых сообщений”, СПФС) кошулган Кыргызстандын банкы – "ЭкоИсламикБанкка" да санкция салды. Аталган банкка акча которууларга тыюу салынды. Санкциялардын 21-топтомунда Кыргызстанда катталган мындан башка да бир нече компания "кара тизмеге" киргизилди. @azattyk_radiosu