دیالکتیک روشنگری

📕معرفی کتاب: ‌ ▪️معمای فراوانی (رونق‌های نفتی و دولت‌های نفتی) ▪️تری لین کارل ▪️ترجمه‌ی جعفر خیرخواهان ▪️چه چیزی نفت را جام زهرآلود می‌سازد؟ چرا مردمان زیادی درعین‌حال که بر روی میلیاردها بشکه‌ی نفت نشسته‌اند، به‌ویژه طی رونق نفتی، چنین فقیراند؟ این‌ها پرسش‌هایی است که میلیون‌ها نفر از سکنان کشورهای صادرکننده نفت ده‌ها سال است از خود می‌پرسند. کتاب معمای فراوانی نشان می‌دهد چگونه با ورود سیل‌آسای درآمدهای نفتی به اقتصاد کشورهای صادرکننده‌‌ی نفت، حوزه‌‌ی اختیارات و تعهدات دولت گسترش می‌یابد امّا درعین‌حال اقتدار و نهادهای قانونی آن تضعیف می‌شود. وابستگی به نفت آن‌ها را به سمت تمرکزگرایی شدید قدرت سیاسی و نظام اداری آشفته و نامنسجم هدایت می‌کند. نویسنده مهم‌ترین ویژگی دولت‌های نفتی را در قوانینی جستجو می‌کند که حقوق منابع را به دولت اعطا می‌کند: رانت عظیمی که بسیار بیشتر از سود به‌دست‌آمده در بخش خصوصی است. مطالعه‌ی این کتاب که متکی به اسناد دقیق و نوآوریهای تئوریک است برای علاقه‌مندان به مباحث اقتصاد سیاسی توصیه می‌شود. @ELDialectico

📕معرفی کتاب «جامعه‌شناسی هنر» دیوید انگلیس و جان هاگسون ترجمه‌ی جمال محمدی هسته‌ی اصلی برنامه‌ی پژوهشی جامعه‌شناسی هنر این گزاره است که تاریخ هنر «تاریخ تحول درون‌ذاتی سبک‌های هنری نیست» بلکه داستان کشمکش گروه‌ها و گفتمان‌ها بر سر هویت‌بخشی به برخی آثار و دریغ‌داشتن این هویت/برچسب از برخی دیگر است. این کشمکش‌ها همواره در چارچوب یک «قلمرو» رخ می‌دهند و درواقع برسازنده و خمیرمایه‌ی شکل‌دهنده‌ی همان «جهان هنری» یا «میدانی»‌اند که چیزی به اسم هنر و کسی به نام هنرمند در آن‌جا خلق می‌شود. آفرینش هنری و پویایی اجتماعی عمیقاً در هم‌تنیده‌اند و درک روشمند این درهم‌بافتگی مستلزم طرد و نفی اسطوره‌هایی چون «ذات/اصالت اثر هنری»، «منشأ بدوی هنر» و «رازآلودگی/تقدس هنر» است. کتاب حاضر، مشتمل بر مقالاتی در دو بخش تئوریک و مطالعه‌ی تجربی، می‌کوشد اهم آرای نظریه‌پردازان این حوزه را به بحث و نقد بگذارد و سپس با ارائه‌ی چند کار تحقیقاتی در خصوص موضوعات متنوع این حوزه (موسیقی، سینما، نقاشی، معماری، اپرا) نمونه‌هایی از شیوه‌ی انجام مطالعه‌ی تجربی و نتایج آن‌ها را در اختیار خواننده قرار دهد. @ELDialectico

پوسیدگی هر تمدن، خود را با علائم غریبی نشان می‌دهد: مثلا در این حقیقت که دیگر دیوارهای سنگی زندان برای حفاظت جامعه از شر زندانی نیست، بلکه برای حفاظت زندانی از شر جامعه است. گفتگو با مرگ / آرتور کوستلر / خشایار دیهیمی @ELDialectico

📕معرفی کتاب: فریب طعمه‌ها | نوشتۀ جورج اکرلاف و رابرت شیلر | ترجمۀ افشین خاکباز | نشرنو جورج آرتور اکرلاف،استاد اقتصاد دانشگاه جرج تاون، و رابرت جیمز شیلر،استاد اقتصاد دانشگاه ییل است. از نظر نویسندگانِ برنده نوبل اقتصاد، دو نوع طعمه وجود دارد: ▪︎طعمه‌ای که در دام‌های روانی گرفتار می‌شود. ▪︎طعمه‌ای که به دام اطلاعاتی می‌افتد. ▪️نویسندگان فریب طعمه‌ها را در چهار گروه بررسی می‌کنند: ▪︎امنیت مالی شخصی: یکی از منابع ترس، صورتحساب قیمت‌های بیش از حد است. ▪︎ثبات اقتصاد کلان: دلیل بحران‌‌های مالی و عمیق‌ترین رکودها، فریب طعمه‌ها در بازارهای مالی است. ▪︎سلامت: تدارکاتچی‌های دارو، توتون و الکل دام‌های سلامتی‌اند. ▪︎کیفیت حکومت: سیاستمداران بی‌سروصدا از گروه‌های هم‌سود پول می‌گیرند تا نشان دهند «آنها هم کسی مثل دیگران‌اند». در بخشی از کتاب می‌خوانیم:«بازار آزاد ممکن است قدرتمندترین ابزار انسان باشد ولی مثل هر ابزار قدرتمند دیگری شمشیر دو لبه است.» @ELDialectico

مبارزه برای حقوق زنان از مبارزه برای آزادی ژرف و گسترده، دموکراسی، عدالت و از مبارزه طبقه کارگر و روشنفکران آزادیخواه جدا نیست، اما وظایف خود را هم دارد. دور تازه تلاش برای دستیابی به حقوق زنان از مماشات و گرد قدرت چرخیدن همان قدر ابا دارد که از حرافی‌ها و پرگویی‌های اصلاح طلبانه‌ی ایرانی. شناخت واقعیت زندگی زنان ایران از اعماق کوچه‌های محله‌های فقیرنشین و دلهره آور و از دل روستاها و محل های کار و جنبش کارگری به ویژه کارگران زن با انواع باورهای فرهنگی و کنش‌های اجتماعی که دارند، جدا نیست. بی این شناخت و بی‌همکاریِ دیگر آزادیخواهان و عدالت جویان، تلاش‌ها عبث می‌مانند. از مقاله جنبش زنان و مشکلات رویاروی در کتاب چند کاوش در سیاست و جامعه، نوشته #فریبرز_رئیس‌دانا ⚫️ فریبرز رییس دانا نویسنده و اقتصاددان سوسیالیست بیست و ششم اسفند 98 در تهران درگذشت. @ELDialectico

📕معرفی کتاب: ▪️نقد قوه حکم ▪️ایمانوئل کانت ترجمه‌ی عبدالکریم رشیدیان ▪️نقد قوه‌ی حکم در «سه‌گانی» (تریلوژیِ) نقدیِ کانت اثری است که نقش میانجی و پیونددهنده‌ی دو اثر دیگر، یعنی نقد عقلِ محض و نقدِ عقلِ عملی را برعهده دارد و گذار از فلسفه‌ی نظری به فلسفه اخلاق را عملی می‌کند. مبنا یا اصل بنیادی نهفته در شالوده‌ی قوه‌ی حکم غایت‌مندی طبیعت است. این غایت‌مندی به دو صورت ممکن است، یا صوری و ذهنی یا واقعی و عینی. حکم به غایت‌مندی صورت یک عین بدون آن‌که هیچ غایت معینی برای آن قائل شویم حکم زیباشناختی است و اگر غایت معینی برای آن درنظر بگیریم حکم غایت‌شناختی است. بر همین مبنا، نقد قوه‌ی حکم نیز به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود: در بخش اول فلسفه‌ی ذوق (مبحث زیبا و والا) و در بخش دوم غایت‌شناسی و غایت‌شناسیِ طبیعت بررسی می‌شود و بدین‌گونه سرانجام تأمل درباره‌ی زیبایی و نظم، زیباشناسی و غایت‌شناسی، در یک کل واحد، به‌هم پیوند می‌یابد. @ELDialectico

«معاویه بر قدرت استیلا یافت و در سالی که آن را عام الجماعه نامیدند، بر بقیه‌ی شورا  و جماعت مسلمانانِ انصار و مهاجر استبداد ورزید. آن سال، عام الجماعه نبود، بلکه سال تفرقه، استبداد، جبّاریّت و تغلّب بود. سالی بود که در آن امامت، به پادشاهیِ خسروانی و خلافت، به تجاوز قیصرانه تبدیل شد». 📕الجاحظ رسالة في النابتة، جلد دوم 📷عکس از فیلم درباره الی ساخته اصغر فرهادی @ELDialectico

سودای عشق از زیرکی جهان بهتر ارزد و دیوانگی عشق بر همه عقل‌ها افزون آید. هر که عشق ندارد مجنون و بی‌حاصل است. هر که عاشق نیست خودبین و پرکین باشد و خودرای بود. عاشقی بی‌خودی و بی‌راهی باشد. دریغا همه جهان و جهانیان کاشکی عاشق بودندی تا همه زنده و با درد بودندی! 📕تمهیدات ▪️عین‌القضات @ELDialectico

اي عزیز هر چه در ملک و ملکوت است، هر یکی مسخر کاری معیّن است اما آدمی مسخر یک کار معین نیست بلکه مسخر مختاری است. چنان که احراق بر آتش بستند، اختیار در آدمی بستند. چنان که آتش را جز سوزندگی صفتی نیست و آدمی را جز مختاری صفتی نیست... 📕تمهیدات ▪️عین‌القضات @ELDialectico

■ ‌در این زمانه، همین‌که با مردم همرنگ نشوی و در برابر سنت‌ها سر خم نکنی، خود خدمتی است به جامعه! 👤جان استوارت میل @ELDialectico

من آن نیم که دل از مهر دوست بردارم و گر ز کینه دشمن به جان رسد کارم نه روی رفتنم از خاک آستانه دوست نه احتمال نشستن نه پای رفتارم کجا روم که دلم پای بند مهر کسیست سفر کنید رفیقان که من گرفتارم نه او به چشم ارادت نظر به جانب ما نمی‌کند که من از ضعف ناپدیدارم اگر هزار تعنت کنی و طعنه زنی من این طریق محبت ز دست نگذارم مرا به منظر خوبان اگر نباشد میل درست شد به حقیقت که نقش دیوارم در آن قضیه که با ما به صلح باشد دوست اگر جهان همه دشمن شود چه غم دارم به عشق روی تو اقرار می‌کند سعدی همه جهان به درآیند گو به انکارم کجا توانمت انکار دوستی کردن که آب دیده گواهی دهد به اقرارم #سعدی #غزل @ELDialectico

📕معرفی کتاب: ‌ بازآفرینی بازار (تاریخ طبیعی بازارها) نوشته: جان مک‌میلان ترجمه‌ی :زهرا کریمی، ساعده عزیزی ثالث و جواد اقدس طینت «بازار خوب» تنها راه رسیدن به ثروت است و «بازار بد» راه فقر و نگون‌بختی است. باید به بحث بر سر خوب یا بد بودن اقتصاد بازار پایان داد و آن را به اصلاح بازارها معطوف کرد. مسئله خوب یا بد بودن اقتصاد بازار نیست. اقتصاد بازار می‌تواند خیر یا شر باشد؛ مسئله‌ی اصلی تبدیل اقتصاد بازار بد به اقتصاد بازار خوب است. مک‌میلان، نویسنده‌ی کتاب، آن‌جا که به توصیف بازار خوب می‌پردازد، بازارگرایی دوآتشه است و آن‌جا که پیامدهای فاجعه‌بار بازار بد را نشان می‌دهد، از دشمنان اقتصاد بازار سبقت می‌گیرد. نکته‌ی بدیع این کتاب مدح یا ذم بازار نیست بلکه شواهد متعددی است که به کمک آن‌ها چگونگی گذر از بازار بد به بازار خوب را ترسیم می‌کند. برای جامعه‌ی سیاست‌گذار و دانشگاهی ایران این کتاب خواندنی است، زیرا ذهن را از جزمیت بازارگرایی یا بازارستیزی آزاد می‌کند و مسئله‌ای بسیار بزرگ، یعنی بازآفرینی بازار، را در ذهن خواننده شکل می‌دهد. @ELDialectico

اگر در دوران جوانی با تنهایی انس و الفت گرفته باشیم، عادت به انزوا و بودنِ با خویش به طبیعت ثانوی ما تبدیل می شود. بنابراین، عشق به انزوا که قبلا به قیمت صرف نظر کردن از علاقه به معاشرت با دیگران تمام می شد، اکنون عشقی طبیعی و سهل است. آنگاه تنهایی چون عنصری است لازم برای حیات، همانطور که ماهی به آب نیاز دارد. از این رو هرکس که شخصیتی یکتا دارد و در نتیجه شبیه دیگران نیست و منزوی است، در سالمندی احساس سبکباری می کند. ▪️آرتور شوپنهاور 📕در باب حکمت زندگی @ELDialectico

📕معرفی کتاب: 📕چگونه فروید بخوانیم جاش کوهن ترجمه‌ی صالح نجفی چگونه فروید بخوانیم با قرائت گزیده‌هایی کوتاه از نوشته‌های فروید و با عطف‌نظر به روان‌رنجوری‌ها، ضمیر ناخودآگاه، واژه‌ها، مرگ و (صد البته) مسائل جنسی، هسته‌ی تناقض‌آمیز و خارق اجماع تفکر روان‌کاوانه را بیرون می‌کشد: این‌که درونی‌ترین حقیقت‌های نهفته در ضمایر ما فقط هنگامی خود را عیان می‌کنند که تحریف شده و جامه‌ی مبدل پوشیده باشند. خواب‌ها، رؤیاها، خطاها، لطیفه‌ها، شوخی‌ها، نشانه‌های بیماری و در یک کلام زندگی‌های هرروزه‌ی ما اگر با دیده‌ی باریک‌بین قرائت شوند ما را، چونان استادان خبره در تلبیس (جامه‌ی مبّدل‌پوشی)، موجوداتی بازنشناختنی می‌نمایانند که نه دیگران به جایمان می‌آورند و نه خودمان. @ELDialectico

جامعه‌شناسی فمینیستی دانشی است برای زنان، و نه فقط یا لزوماً درباره‌ی زنان؛ دانشی که با استیلای مردان که نابرابری زنان را در اجتماع نهادینه می‌سازد به اعتراض و رویارویی برمی‌خیزد. وجه مشخصه‌ی فمینیسم این است که فرودست بودن زنان را قابل چون و چرا و مخالفت می‌داند. این مخالفت مستلزم بررسی انتقادیِ موقعیت کنونی و گذشته زنان، و چالش با ایدئولوژی‌های مردسالارانه‌ی حاکم است که فرودستی زنان را طبیعی و همگانی، و بنابراین اجتناب‌ناپذیر جلوه می‌دهند؛ یعنی چالش با دانشی که جهان‌شمول معرفی می‌شود و اثبات این نکته که دانش موجود از چشم‌اندازی مردانه به جهان می‌نگرد. نگاه به جهان از چشم‌انداز زنان که تاکنون از ورود به عرصه‌ی تولید دانش محروم بوده‌اند ضروری است. این دیدگاه شناخت درست‌تری از جهان عرضه خواهد کرد چون در پی توضیح چیزی برمی‌آید که دانش مردسالار از تشخیص وجود آن عاجز است یعنی فرودستی زنان و بهره‌کشی مردان از ایشان. 📕جامعه‌شناسی زنان ▪️پاملا آبوت و کلر والاس ترجمه‌ی منیژه نجم‌عراقی @ELDialectico

📕معرفی کتاب: ‎«ایران جامعه کوتاه مدت» ‎محمدعلی همایون کاتوزیان ‎ترجمه‌ی عبدالله کوثری ‌ ‎‌چهار مقاله‌ای که در این کتاب می‌خوانید هریک به‌نوعی مشکلات تاریخی توسعه‌ی اقتصادی و سیاسی ایران را بررسی می‌کند. فقدان امنیت برای مالکیت خصوصی و در نتیجه عدم انباشت سرمایه در دست بخش خصوصی، انحصار ثروت و قدرت اقتصادی در دست حکومت‌ها که خود به انحصار قدرت سیاسی می‌انجامید و سرعت و شدت تحولات سیاسی و اجتماعی که جامعه را از چهارچوب قانونی باثبات که لازمه‌ی رشد و توسعه‌ی اقتصادی است محروم می‌کرد، در دو مقاله اول بررسی می‌شود. تلاش برای استقرار قانون و نظم قانونی که به انقلاب مشروطه انجامید و علل ناکامی‌ها و کمبودهای این جنبش مضمون مقاله‌ی سوم است و در مقاله‌ی چهارم که به معنایی دنباله‌ی مقاله سوم است شرحی از زندگی و آثار ملک‌الشعرای بهار می‌خوانیم که از کوشندگان راه مشروطه بود و انسانی فرهیخته و آزادی‌خواه و متجدد که می‌کوشید در فضای بسته و خطرخیز دیکتاتوری در عین وفادارماندن به آرمان‌های خود از تندروی‌های ویرانگر بپرهیزد و در محیطی که کمتر کسی هوادار اعتدال و خرد بود به اعتدالی خردمندانه برسد. @ELDialectico

📕دوستش داشتم ▪️آنا گاوالدا @ELDialectico

‎🔸هق‌هق‌کنان می‌گفت تقصیر من بود، و حرفش درست بود، جای انکار نداشت، اما اگر برایش تسکین خاطری باشد، این هم درست است که اگر پیش از دست زدن به هر کاری، نتایجش را بسنجیم، بطور جدی به آن فکر کنیم، اول نتایجِ بلافاصله را در نظر بگیریم، بعد نتایج محتمل، ممکن و متصور را، هرگز از اولین نقطه‌ای که فکر کردن ما را به درنگ واداشت فراتر نخواهیم رفت...«تنها وضعیت وحشتناک‌تر از کوری این است که تنها فرد بینای جمع باشی». 📕کوری ‎ژوزه ساراماگو▪️ @ELDialectico

🔸ما برای جلوگیری از شیوع این بیماری به وجدان و همکاری همه شهروندان متکی هستیم. ما جاودانه نیستیم و از مرگ نمی توانیم بگریزیم ، اما دست کم می توانیم کور نباشیم ، و کور نمیریم... ترس می‌تواند موجب کوری شود، حرف از این درست‌تر نمی‌شود، هرگز نمی‌شود، پیش از لحظه ای که کور شدیم کور بودیم، ترس کورمان می‌کند، ترس ما را کور نگه می‌دارد. 📕کوری ▪️ژوزه ساراماگو @ELDialectico