انجمن علمی علوم و مهندسی خاک دانشگاه رازی

علوم و مهندسی خاک دانشگاه رازی کرمانشاه @razi_soilengineer

⚠️♦️ارزش خاک مانند ارزش آزادی وقتی معلوم می‌شود که از بین رفته باشد ! 🌀ایران ۱۲ برابر حد قابل تحمل دچار فرسایش خاک است/ تصویب لایحه خاک ضرورت امروز و اصلاح آن ضرورت ایران فردا/ نابودی ۲۸۰ میلیارد دلار خاک در پنج سال "بررسی لایحه خاک" در میزگرد ایانا با حضور کامبیز بازرگان، منوچهر گرجی، محمود عرب‌خدری و علی اسدی (بخش نخست) 🔴 ایران ۱۲ برابر حد قابل تحمل دچار فرسایش خاک است. این فاجعه بزرگی است. چنین فرسایشی پرداختن به لایحه خاک را که خاک می‌خورد و پس از هفت سال با آخرین اصلاحاتی که روی آن انجام شده هنوز تکلیفش روشن نیست، ضروری می‌سازد. لایحه‌ای که هیچ‌یک از کارشناسان آن را بی‌عیب و نقص نمی‌دانند، اما شاید داشتن قانون بد را بهتر از بی‌قانونی می‌دانند که در شرایط کنونی وضعیت خاک ایران را در وضعیتی بحرانی میباشد @razi_soilengineer🆔

🔶روابط سدیم و پتاسیم و اثرات یونی سدیم مارشنر عقیده داردکه علت جانشینی پتاسیم و سدیم در واکوئل ها نقش اختصاصی ندارد و برای تنظیم فشار اسمزی به کار می‌رود و بنابراین سدیم می‌تواند جانشین آن شود. در چغندرقند، سدیم تحریک زیادی در آوندهای آبکش دارد، بنابراین قادر است نقش پتاسیم را به عنوان حامل آنیون ها بازیی کند. از آنجا که سدیم قادر است بعضی از آنزیم ها به وسیله سدیم جا به جا می‌شود. موضوع جالب در مورد اثرات یونی شوری آن است که هر یک از یون‌ها ، به تنهایی سمیتی بیش از مخلوط آنها دارد و این موضوع در فشار اسمزی بیش از یک اتمسفر بخوبی نمایان می‌باشد. به عقیده برنستین و هیوارد، اثر مفید مخلوط املاح می‌تواند در نتیجه تامین میزان و تعادل عناصر مورد نیاز گیاه باشد. برنستین گزارش می‌دهد که تعداد بی شماری از درختان میوه از جمله مرکبات و میوه های هسته دار ، بشدت نسبت به کلرور و اکثرا سدیم حساسیت دارند، در صورتی که حساسیت چندانی به سولفات ندارند. در سبزی ها و محصولات ، سمیت کلرور و سولفات تقریبا یکسان است. در گیاه معمولا تجمع سدیم بخصوص در قسمت هوایی به اندازه تجمع کلسیم مضر نیست و معمولا تجمع کلسیم باعث بهم خوردن تعادل یون ها در گیاه و کم شدن محصول می‌شود. سدیم در خاک باعث افزایش درصد سدیم قابل تبادل می‌گردد و اثرات سوء جانبی به وجود می‌اورد، در صورتی که در انساج گیاهی آنقدر ها هم مضر نمی‌باشد. منبع: خاکهای شور در منابع طبیعی تالیف: دکتر محمد جعفری @razi_soilengineer🆔

نمونه برداري خاك نيز از لايه هاي مختلف خاك انجام مي شود. در صورت يكنواخت بودن خاك از اعماق مساوي 30 يا 40 سانتي متري تا حداقل 120 سانتيمتري نمونه برداري صورت مي گيرد. بهترين زمان نمونه برداري خاك در باغات پسته فصل پاييز است. شناسايي خاك و نتايج تجزيه آزمايشگاهي كمك مي نمايد كه محدوديت هاي خاك جهت كشت پسته يا مديريت باغات مشخص گردد. ✍ دکتر حسینی فرد @razi_soilengineer🆔

اسم جزیره هرمز این روزها بیشتر سر زبان‌ها افتاده است؛ جزیره تنهای جنوب که خاک رنگ‎به‌رنگش با قلم‌موی دست هنرمندان، ابزارخلق زیباترین فرش‌های محیطی شده و بارها رنگین‏‌کمانی از خاک جزیره بر ساحلش نقش بسته است. 🌻 اما شگفتی جزیره هرمز تنها به رنگین بودن خاکش نیست؛ عجیب‌ترین مورد در این جزیره، «خوردنی» بودن بخشی از این خاک رنگارنگ است. در میان کوه‏‌های رنگ به رنگ جزیره که سبز، قهوه‏‌ای، سفید، اُخرایی، سرخ و سیاهند، «کوه سرخ» چیز دیگری است؛ خاکش را هم می‌خورند، هم می‌بَرند. ‼️ مردم بومی هرمز به این خاک سرخ، «گِلَک» می‏‌گویند و آن را برای پخت نوعی نان محلی به کار می‎برند و از آن به عنوان ادویه برای طعم‎دار کردن ترشی هم استفاده می‏‌کنند. خاک این کوه سرخ مملو از اکسید آهن است و علاوه بر مصارف خوراکی، برای کارهای هنری هم مورد استفاده قرار می‎‌گیرد. ♨️ اما هیچ‌کدام از این موارد ایرادی ندارد و مشکلی در جزیره ایجاد نکرده است. مشکل اصلی اینجاست که چون این خاک، استفاده صنعتی هم دارد و برای ساخت رنگ‎های صنعتی، سرامیک، صنایع شیمیایی، سیمان، پلاستیک، کاغذ‌سازی، شیشه‌سازی و لوازم آرایشی هم استفاده می‏‌شود، برداشت فله‌ای از آن زیاد است. ❓❗️ بر اساس اطلاعاتی که در برخی سایت‌ها منتشر شده است، خاک سرخ از سال 1314 استخراج می‌شده و پس از انقلاب چند سال معدن خاک سرخ در اختیار دولت بوده و از سال 1370 این معدن از سوی وزارت معادن و فلزات به شرکتی خصوصی واگذار شده که در واقع تنها شرکت خصوصی است که در جزیره هرمز باطله‎برداری، استخراج و خردایش کان‌سنگ می‌کند. 🚫 البته تنها بخش کوچکی از خاک سرخ استخراجی در صنایع داخلی استفاده می‎شود و این خاک با ارزش از سوی این شرکت خصوصی کشتی کشتی به کشورهایی چون چین و هند و آلمان صادر می‏‌شود. 💢 برداشت فله‌ای خاک جزیره چنان زیاد است که به نظر می‌رسد نوعی فاجعه زیست‌محیطی در هرمز در حال وقوع است و اگر فکری به حال این موضوع نشود، شاید 20 سال بعد چیزی از خاک سرخ نماند. 🔚 از سوی دیگر، استخراج خاک سرخ و دیگر خاک‏‌های رنگین آلودگی محیط زیستی هم برای جزیره در پی داشته و حتی دانش‏‌آموزان برخی مجتمع‏‌های آموزشی که در نزدیکی معدن قرار دارند به بیماری‏‌های ریوی، چشمی یا تنگی نفس مبتلا شده‎اند. 🚯 مردم محلی هم بارها به این صادرات خاک تَن جزیره اعتراض کرده‌اند و می‎گویند این استخراج به جزیره و وضعیت معیشت آنها هیچ کمکی نمی‌کند و آن‏ها از عواید خاک سرخ کاملاً بی‌بهره‎اند ‎و اشتغال‌زایی معدن تنها برای افرادی به تعداد کمتر از انگشتان دست کمک کرده است و این اشتغال‏‌زایی را می‏‌توان با حفظ خاک رنگین جزیره و جذب توریسم، بیشتر و بیشتر کرد. @razi_soilengineer🆔

اینجا جزیره هرمز است، با خاکی رنگ به رنگ که به عنوان ادویه استفاده و خورده میشود و به کشورهای دیگر نیز صادر میگردد، @razi_soilengineer🆔

🍃🍃🍃ویژگی‌های مواد غذایی ارگانیک و تاثیر آن‌ها بر سلامت انسان ارزش غذایی و ویتامینها در غالب محصولات ارگانیک بسیار بیشتر از محصولات سیستم رایج است. از این جمله می‌توان به محتوی بیشتر ویتامیهایی مانند ویتامین B، ویتامین C، ویتامین E، لیکوپن و مواد معدنی همچون منیزیم، آهن و روی در محصولات باغی مانند گوجه فرنگی و وجود آنتی‌اکسیدانها و اسیدهای آمینه مفید در سایر محصولات اشاره کرد. مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی اکسیدان بیشتری هستند. در مواد غذایی ارگانیک آنتی اکسیدان Phenolic بیشتر یافت میگردد (۵۰ درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک). چراکه آفت کشهای مصنوعی تولید این مواد را در گیاهان کاهش داده اما کودهای حیوانی و آلی بکار رفته در کشاورزی ارگانیک تولید آنها را افزایش میدهد. تولید کنندگان محصولات ارگانیک از استانداردها و دستورالعمل‌های بسیار سخت گیرانه‌ای تبعیت می‌کنند که احتمال آلوده شدن اینگونه محصولات را به مواد شیمایی و سمی به حداقل ممکن می رساند. گواهی‌نامه‌های محصولات ارگانیک، به عنوان بیمه‌هایی است که در تولید این محصولات از مواد شیمیایی و سمی استفاده نشده است. مواد غذائی ارگانیک خطر بیماری‌ها را کم می‌کنند. بسیاری از مراکز حفاظت محیط زیست دریافته‌اند که مواد شیمیایی موجود در آفت‌کش‌ها دارای اثرات سرطان‌زایی و بیماری‌زایی هستند. کشاورزی ارگانیک یکی از راههای کاهش مصرف سموم شیمیایی و کم کردن این مواد به منابع آب، زمین و هوا است. 👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻 @razi_soilengineer🆔

پی اچ مناسب خاک برای رشد بهتر و مطلوبتر محصولات مهم: برنج ← 5/6 - 5 اسفناج ← 5/7 - 6 آلبالو ← 7 - 6 توتون ← 5/7 - 5/5 پیاز ← 7 - 5/5 زردآلو ← 7 - 6 جو ← 8/7 - 5/6 خیار ← 7 - 5/5 سیب ← 5/6 - 5 چغندر قند ← 8 - 5/6 سیب زمینی ← 5/6 - 8/4 هلو ← 5/7 - 6 ذرت ← 5/7 - 5/5 کاهو ← 7 - 6 گردو 8 - 6 سورگوم ← 5/7 - 5/5 کلم ← 5/7 - 6 درختان غیر مثمر : سویا ← 7 - 6 گل کلم ← 5/7 - 5/5 زبان گنجشک ← 5/7 - 6 گندم; ← 5/7 - 5/5 گوجه فرنگی ← 5/7 - 5/5 سرو خمره ای ← 5/7 - 6 نخود ← 5/7 - 6 گلهای زینتی : یونجه ← 8/7 - 2/6 آزالیا ← 5 - 5/4 بگونیا ← 7 - 5/5 داودی ← 5/7 - 6 شمعدانی ← 8 - 6 میخک ← 5/7 - 6/6 @razi_soilengineer🆔

بروز علائم کمبود عناصر در قسمت های مختلف گیاه https://telegram.me/razi_soilengineer

✨انیمیشن زیبا از پیشرفت تکنولوژی از سال 1980 تا 2014 @razi_soilengineer🆔

💠💠 جدول اطلاعات کلی از عناصر کم مصرف💠💠 @razi_soilengineer🆔

✅✅فرم قابل جذب عناصر توسط گیاه✅✅ @razi_soilengineer🆔

✳✳تقسیمات رطوبتی خاک 3✳✳ آب اشباع (gravitation water) پس از آنکه خلل و فرج ریز خاک از آب پر شد اگر نفوذ آب در خاک ادامه داشته باشد به تدریج هوای موجود در خلل و فرج درشت نیز خارج و آب جانشین آن می گردد. آب مازاد بر رطوبت کاپیلاریته تحت تأثیر نیروی ثقل قرار می گیرد و در صورت مناسب بودن شرایط زهکشی در جهت نیروی مزبور جریان می یابد (به همین جهت آب اشباع را آب ثقلی نیز می نامند) حالت اشباع در خاک پس از آبیاری بیش از حد و یا بعد از بارندگی های طولانی حاصل می شود که زمان لازم برای خروج آب تحت قوه ثقل بسته به چگونگی موجودیت فیزیکی خاک متفاوت است. از این رو در شرایطی زهکشی مناسب می توان آب اشباع را نیز همانند آب کاپیلاریته به دو قسمت تقسیم نمود . قسمت اول آب اشباع با جریان سریع که خلل و فرج بسیار درشت را اشغال نموده است و با سرعتی بیشتر از محیط خاک خارج می شود ( که این قسمت از آب اشباع، معمولاً مربوط به خلل و فرج به قطر بیش از 30 تا 40 میکرون است و به دلیل سهولت خروج از خاک آنرا آزاد نیز گفته اند) در حالی که قسمت دوم آب اشباع با جریان کند است که در باقی مانده خلل و فرج درشت قرار دارد و در زمانی طولانی تر جای خود را به هوای خاک می دهد. در خاک های سبک و شنی آب اشباع بیشتر شامل قسمت اول است . در صورتی که خاک های سنگین و فشرده بخش اعظم این آب به قسمت دوم تعلق دارد. @razi_soilengineer🆔

🍀🍀تقسیمات رطوبتی خاک2🍀🍀 آب کاپیلاریته (capillary water) وقتی رطوبت خاک از قشر نازکی که به شدت جذب سطحی ذرات آن شده است تجاوزنموده مازاد رطوبت که در تماس با هوای خاک می باشد تحت تأثیر نیروی کاپیلاریته قرار می گیرد. این نیرو به صورت قدرت مکشی در خلل و فرج ریز خاک عمل می کند. به طوری که اختلاف پتانسیل آن به موجب جابه جا شدن آب از نقاط با رطوبت زیادتر (پتانسیل کمتر) به طرف نقاط با رطوبت کمتر (پتانسیل زیادتر) می گردد. آبی که تحت تأثیر چنین نیرویی قرار دارد آب کاپیلاریته نامیده می شود که به کمک نیروی مزبور در مقابل ثقل مقاومت می کند و در خلل و فرج ریز به توده خاک می پیوندد. مقدار کل کاپیلاریته به موجودیت فیزیکی خاک بستگی دارد که می توان آن را از نظر آبیاری به دو قسمت غیرقابل استفاده و قابل استفاده برای گیاه تقسیم نمود. که قسمت اول در خلل و فرج بسیار ریز خاک قرار دارد (خلل و فرج کمتر از 2/0 میکرون) و شدت وابستگی آن به خاک بیش از قدرت مکشی ریشه گیاهان است در حالی که قسمت دوم آب، آب کاپیلاریته ای است که در بقیه خلل و فرج ریز جای دارد و با شدتی کمتر از نیروی جاذبه ریشه گیاهان به توده خاک پیوسته است. @razi_soilengineer🆔

🌺🌺تقسیمات رطوبتی خاک1 🌺🌺 آب هیگروسکوپیک (Hygroscopic water) : خاکی که در معرض هوای آزاد، آب خود را از دست داده و به ظاهر کاملاً خشک به نظر می رسد همواره مقداری رطوبت به صورت قشری نازک در سطح ذرات خود تثبیت می نماید این رطوبت که تحت نیروی جاذبه یی در خاک نگهداری می شود اصطلاحاً آب هیگروسکوپیک (آب جاذبه ای) نامیده می شود. ضخامت و یا مقدار آن به عواملی از قبیل رطوبت نسبی هوا، درجه حرارت و مهمتر از همه ذرات جامد خاک بستگی دارد. @razi_soilengineer🆔

✔ ساختمان و لایه های خاک: @razi_soilengineer🆔

🔴کودهای حیوانی به مجموعه ای از مواد بستری، ادرار و مدفوع گاو ، گوسفند ، مرغ یا هر حیوان دیگری است که از محل نگهداری آنها بدست می آید اطلاق مي شود. درصد مواد غذایی کود حیوانی و کیفیت فیزیکی آن به عواملی مثل نوع حیوان، کیفیت مواد بستری، میزان پوسیدگی کود، تغذیه دام، میزان سدیم و مقدار بذر علفهای هرز، اسپور بیماریها، لارو و تخم حشرات، شن و خاک دارد.درصد ازت کود گاوی بیشتر از کود گوسفندی و مرغی است. ولی درصد فسفر و پتاسیم کود مرغی از کودهای گاوی و گوسفندی بیشتر است. درصد مواد غذایی کودها به تغذیه دام بستگی دارد. مثلاً چنانچه جیره غذایی دام از نظر یک عنصر ضعیف باشد، کود حاصله نیز به طریق اولی از نظر آن عنصر ضعیف خواهد بود و یا مثلاً هر چه درصد فیبر جیره غذائی بیشتر باشد درصد فیبر مدفوع نیز زیادتر خواهد بود. فراوانی ترکیبات آلی ازت دار ساده در کود حیوانی تازه بسیار مساله ساز است. تجزیه سریع این مواد سبب آزاد شدن آمونیاک و تجمع آن در مجاورت ریشه ها گشته و موجب مسمومیت گیاه می گردد. پوسیدگی اولیه کود این مشکل را مرتفع می سازد بهمین جهت هیچ گاه نباید کود حیوانی تازه را به محصول کاشته شده داد. زیادی املاح در کود نیز می تواند از طریق ایجاد پتانسیل اسمزی و یا مسمومیت مستقیم گیاه مساله ساز باشد. بنابراین وجود مقدار متعادلی از عناصر غذائی و عدم زیادی عناصری مثل سدیم در کود دامی مطلوب می باشد. کیفیت مواد بستری نیز نقش مهمی در کیفیت و حالت فیزیکی کود حیوانی دارد. معمولاً اصطبل گوسفند فاقد بستر است. بدین لحاظ سرعت تجزیه و پوسیدگی کود گوسفندی زیاد و دوام آن در خاک کمتر از سایر کودها می باشد. کود گوسفندی را کود گرم گویند. در مرغداری ها بیشتر از خاک اره و در گاو داریها معمولاً از کاه بعنوان مواد بستری استفاده می کنند. سرعت تجزیه و پوسیدگی کاه بیش از خاک اره می باشد. و بالعکس دوام خاک اره در خاک بیش از کاه است. زررا خاک اره از ترکیبات مقاومتری در مقایسه با کاه تشکیل شده است. بطورکلی، هر چه مقدار مواد نامطلوب مثل بذر علفهای هرز، شن، خاک، اسپور بیماریها و تخم و لارو حشرات در کود کمتر و تجزیه اولیه آن بیشتر باشد، ارزش کیفی کود بیشتر است. پوسیدگی کود سبب می شود که از میزان بذر علفهای هرز و آلودگی به امراض و حشرات نیز کاسته شود. برای پوسیدگی اولیه کود حیوانی می توان آن را در شرایطی مشابه تهیه کمپوست قرارداد و یا کود حیوانی را مدتی قبل از کاشت در خاک مزرعه اختلاط داد. تجزیه کود در خاک و تبدیل آن به هوموس نیز مستلزم کفایت تهویه، حرارت و رطوبت در خاک می باشد این عوامل از طریق انجام عملیات مناسب زراعی تامین می شوند. کود حیوانی را در زراعت گیاهان پر ارزشی مانند سبزیجات، سیب زمینی، ذرت ، پنبه و چغندر قند. به مقدار تقریبی 20 تا 50 تن در هکتار به خاک می دهند. کود حیوانی را معمولاً در زمان شروع عملیات تهیه بستر تا حداقل یک ماه قبل از کاشت بر سطح خاک می باشند و با وسایلی مانند گاو آهن، دیسک یا کولتیواتور با خاک سطحی و تا عمق حدود 15 سانتیمتری مخلوط می نمائید. در زراعتهای کوچک و سنتی کود حیوانی را بصورت کپه هائی در مزرعه قرار می دهند و سپس آنرا با بیل بر سطح خاک پراکنده ساخته و با خاک مخلوط می کنند. در زراعتهای مکانیزه از دستگاه کودپاش حیوانی استفاده می نمایند دستگاه کودپاشی حیوانی مانند یک تریلر است که در کف آن یک نوار نقاله قرار دارد. نوار نقاله کود را به سمت عقب و خارج از تریلز هدایت کرده و روی یک مارپیچ گریز از مرکز می ریزد. چرخش مارپیچ کود را به اطراف پرتاب می کند. از آنجائی که هزینه خرید، حمل و نقل و پاشیدن کود حیوانی بسیار زیاد است و بخصوص در زراعتهای وسیع می تواند مشکلاتی را در برنامه ریزی و زمان بندی عملیات زراعی پیش آورد، لازم است به باقی گذرادن بقایای گیاهی بر خاک و تلاش در حفظ هوموس خاک توجه کافی مبذول گردد. @razi_soilengineer🆔

🔴انواع کود : آلي (ارگانيک) تعریف کود : به هر نوع ماده معدنی یا آلی یا بیولوژیک که دارای عناصر غذایی باشد و باعث بالا بردن حاصل خیزی خاک و همچنین با تیمار گیاهی باعث افزایش عملکرد کیفی و کم محصول شود کود اطلاق میشود. کود ها به چند دسته تقسیم میشوند که عبارتند از : ۱ . شيميايی ۲ . آلي يا ارگانيک ۳ . بيولوژيک يا زيستي کود آلی (ارگانیک) به کود هایی اطلاق میشوند که منشا طبیعی دارند. @razi_soilengineer🆔

✔ حالتهای مختلف ساختمان خاک @razi_soilengineer🆔

✔ انواع ذرات تشکیل دهنده خاک @razi_soilengineer🆔