Татар дулкыны

Ир-атларның мие (мозг) хатын-кызларның мие белән чагыштырганда тизрәк картая, тизрәк күләме кими һәм тизрәк деградацияләнә. Баш миенең кайбер өлкәләре хатын-кызларныкына караганда ике тапкыр тизрәк үзгәрә. Галимнәр күбрәк видеоуеннар уйнарга киңәш итә. Әйе, сез дөрес укыдыгыз! Шутерлар, стратегияләр һәм спорт симуляторлары баш миен картаюны 10 елга акрынайта. "Кич буе приставка артында үткәрмәдем", ә "баш миен 10 елга яшәрттем" 😎 Источник: https://www.sciencefocus.com/news/women-brain-age-men-dementia-alzheimers

ЦБ яңартылган 1000 сумлык банкнотаны тәкъдим итте. 2024 елның ноябрендә купюра дизайны өчен онлайн-тавыш бирү конфликт тудырды. Салават Юлаевка һәйкәл алда бара иде. Бу... кайбер кешеләрне ризасызлык тудырды. Алар башка вариантлар өчен тавыш бирергә чакырды. Тиз арада беренче урынга "Метеор" теплоходы чыкты. ЦБ онлайн-тавыш бирүдән баш тартты. Яңа банкнота Түбән Новгородка һәм Идел буе федераль округына багышланган. Уң ягында Түбән Новгород Кремленең Никольск манарасы сурәтләнгән (изображен). Арткы ягында Сарытау автомобиль күпере, Метеор-120Р һәм Казандагы игенчеләр сараен (аскы рәсемдә уң якта) күрергә була. Төсләр палитрасы шулай ук фирүзә (бирюзовая) төсендә. Источник: https://t.me/bystronews/174246

"Зенит-Казан" волейбол буенча 11 тапкыр Россия Суперкубогы җиңүчесе булды. Источник: https://life.ru/p/1825129

Һиндстан ел ахырына кадәр Россиядән туристлык төркемнәре өчен визасыз режим җибәрергә планлаштыра, дип белдерде Һиндстанның Россиядәге илчесе. Татарстан рәисе Рөстәм Миңнеханов:

Әлегә Һиндстан белән товар әйләнеше Кытай белән чагыштырганда берничә тапкырга кимрәк, әмма без Һиндстанда үз вәкиллегебезне ачтык инде. Казанда шулай ук Һиндстанның генераль консуллыгы ачылды. Без Һиндстан белән актив эшләячәкбез.

"РОСТКИ" Россия-Кытай форумы мисалында Татарстан мондый форматның нәтиҗәле булуын күрде һәм шуңа күрә "TIME" Россия-Һиндстан бизнес-форумын 2025 елда оештырды. Источник: https://www.tatar-inform.ru/news/obnovlenie-cuma-tu-214-i-partnerstvo-s-indiei-glavnoe-iz-zayavlenii-minnixanova-dlya-smi-6011321

Россиядә юлларның аерым участокларында хәрәкәт тизлеген (скорость движения) арттырырга кирәк. Бу очракта машина йөртүчеләр башка хәрәкәт режимын эзләмәячәк, дип хәбәр итте Госавтоинспекциясе башлыгы урынбасары (замначальника) Олег Понарьин. Источник: https://www.gazeta.ru/auto/news/2025/12/26/27505513.shtml

Сөембикә журналы:

Туй сөлгесе фрагменты. Киҗе-мамык һәм ефәк җепләр, укалы тасма, алтын чук, тамбур җөе. XIX гасыр.

Первоисточник: «Тартарика. Этнография»

Бүген Рагаиб төне - теләкләр төне ✨ Рагаиб төне Раджаб аеның беренче җомгасында була. Быел бу 25 декабрьдән 26 декабрьгә каршы төн. Ул пәнҗешәмбе көнне кояш баегач башлана һәм җомга намазлары белән тәмамлана. "Рагаиб" сүзе үзе гарәпчә "рагиба-яргабу" фигыленнән ясалган һәм хыяллар (мечты) яки теләкләр дип тәрҗемә ителә. Бу төнне Аллаһы Тәгалә үзенең колларына аеруча мәрхәмәт күрсәтә (особую милость проявляет). Мөселманнар бу төнне күбрәк дога кылырга тырышалар. Аллаһы Тәгаләдән мәрхәмәт һәм ярлыкау (прощение) сорыйлар. Бу төн Рамазан аенда бөек уразаны көтеп чистарыну юлында беренче адым. Источник: https://t.me/islamiccapital/7198

Бүген Россиянең халык артисткасы Вера Алентова вафат булды, аңа 83 яшь иде. Ул "Москва слезам не верит" фильмында төп роле белән билгеле. Әлеге фильм 1981 елда Оскар алды. Источник: https://t.me/bbbreaking/222166

Нижгар халкына яңалык. 2025 елның 1 июленнән Түбән Новгород өлкәсендә федераль ана капиталы + төбәк бюджетыннан акча (+ 1 миллион сум кадәр) түлиләр. Беренче бала өчен төбәк акчалары ата-ана хезмәт хакына өстәмә түләү рәвешендә (в виде надбавки к заработной плате) генә түләнә. Өч ел буена һәр ата-анага аена 10 мең сум. Икенче бала өчен ата-аналар шунда ук 500 мең сум номиналлы төбәк сертификаты ала. Ә калган түләүне өч ел дәвамында ата-ананың хезмәт хакына өстәмә түләү рәвешендә. Өченче бала өчен төбәк сертификаты - 700 мең сум. Дүртенче һәм аннан соңгы балалар өчен төбәк сертификаты - 1 млн сум. Источник: https://www.nn.ru/text/gorod/2025/07/01/75664154/

Ундүрт дәүләт Израильнең унтугыз яңа җирлек төзүен хуплауны (одобрение) Иордан елгасының көнбатыш ярында гаепләде (осудили). Коалиция Бельгия, Канада, Дания, Франция, Германия, Италия, Исландия, Ирландия, Япония, Мальта, Нидерланд, Норвегия, Испания һәм Бөекбританиядән тора. Коалиция Израильнең ООН резолюциясен үтәвен таләп итә (требует исполнения). Гаепләүгә (к осуждению) бердәнбер G7 иле - США, кушылмады. Источник: www.theguardian.com/world/2025/dec/24/israel-condemned-approval-19-settlements-occupied-west-bank

Элеккеге партнерлар (ex-partners) артыннан күзәтү кешене психка әйләндерә. Хәтта социаль челтәрләрдә элеккеге партнерны очраклы (случайный) карау да стрессны көчәйтә, көнләшү (ревность) уята һәм көн буе кәефне боза. Социаль челтәрләр шәхси детальләрне һәм потенциаль «көндәшләрне» (соперников) күрсәтә, бу аерылышудан соң борчылуларны кискенләштерә. Борчулы кешеләргә моның белән шөгыльләнү гомумән ярамый. Тизрәк торгызу өчен лентадан бер-берсеннән яшерү яки хәтта блокировкалау яхшырак. Источник: https://www.psypost.org/social-media-surveillance-of-ex-partners-linked-to-worse-breakup-recovery/

Лондонда Россия Snickers сата башладылар (рус телендә язулар белән). Импортны алмаштыру (импортозамещение) ничектер кире якка китте… 🤔 Источник: https://t.me/trends/22742

26 декабрьдә Бохара шәһәрендә бөек татар дин белгече һәм мәгърифәтчесе Шиһабетдин Мәрҗани тормышы турында «Укытучы» исемле нәфис фильм төшерү башлана. Аның иҗаты татар мәдәнияте үсешенә зур йогынты ясады (большое влияние оказало). Фильм галимнең балачагы, үсмерлеге һәм үсеш еллары турында сөйләячәк. Бохара өлешеннән соң төшерү Татарстанда дәвам итәчәк. Фильм Россия һәм Үзбәкстан киностудияләренең уртак тырышлыгы белән булдырылачак. Ярдәмне шулай ук «Мосфильм» һәм ике илнең мәдәният министрлыклары күрсәтәчәк (окажут). Источник: https://t.me/milliardtatar/20260

"Дзен" татар телендә яңалыклар бастыруга ярдәм итә башлады. Популяр "Дзен" платформасы РФ милли телләренә ярдәм итү программасын җибәрде. Әлеге программа милли телләрне үстерүгә ярдәм итәчәк. Тест өчен беренче булып татар теле сайланды. Хәзер Татарстан кулланучылары үз төбәк лентасын редакцияли алалар. Алар рус һәм / яки татар телләрендәге материалларны сайлап ала алалар. Источник: https://www.tatar-inform.ru/news/v-dzene-poyavilis-novosti-na-tatarskom-yazyke-6011438

Татарстанда бөтен Россия буенча татар теле укытучылары өчен грантлар булдырылды. Ел саен Россиянең башка төбәкләрендә эшләүче иң яхшы биш укытучы 100 мең сум грант алачак. Конкурста катнашу өчен педагогларга масштаблы агарту чарасы оештырырга һәм уздырырга кирәк. Мәсәлән, 50 дән артык аудиторияле түгәрәкләр, онлайн-курслар яки мәгариф чаралары. 20 басма битле (20 печатных листов) китап, мәкалә яки методик кулланма бастыру альтернатива булып тора. Источник: https://t.me/milliardtatar/20150

Без 1940-нчы еллар җырларына күчәбез. Сугыш вакытында Казан Мәскәү мәдәни элитасының үзәгенә әверелә. Соңрак Казанда трофей фильмнары һәм музыкаль язмалар шактый күп барлыкка килә. 1941 елда ТАССР башкаласында Ключарев редакциясендә 145 әсәрдән торган "Татар халык җырлары" дигән зур җыентык (сборник) дөнья күрә. 1947 елда шәһәргә Олег Лундстрем оркестры күчә. Аларның беренче рәсми язмалары (официальные записи) татар көйләрен яңадан аңлау булачак. Татар музыкасы яңа тембрлар, ритмнар белән баюын дәвам итә. Мәсәлән, рус хорына аллюзияләр - "Бормалы су". Акрынлап композиторлар традицион жанрлардан читкә китәләр һәм инде Совет жанрларында иҗат итәләр. Казанда Рәшит Ваһапов карьерасының яңа этабы башлана. Мәскәүдәге Асадуллаев йортыннан ул Казан филармониясенә күчә. Пластинкалар һәм радио өчен бик күп халык композицияләрен яздыра. Мәскәүдә татар әдәбияты һәм сәнгате декадасына бу унъеллыкта беренче татар балеты языла. Источник: https://100tatar.ru/40ru

Рәсемнәрдә татарларның Башкортстанның кайсы районнарында яшәвен күрергә була. Интертат:

Башкортстандагы җанисәп нәтиҗәләре. Төрле елларда төрле районнардагы татарларның һәм башкортларның күләме ничек үзгәрүенә игътибар итегез. 1939 ел - совет заманында үткәрелгән җанисәп, 1970 елгы нәтиҗәләр дә әллә ни үзгәрмәгән. 1979 ел - Башкортстанда Мидхәт Шакиров тарафыннан татарларны башкорт дип яздыру сәясәте башлана, шуңа күрә татарлар саны кими. 1989 ел - үзгәртеп кору башлана, сәяси басым кими, шуңа күрә җанисәп нәтиҗәләре дә үзгәрә. 2002 елгы җанисәп башкортлаштыру сәясәте көчәйгән вакытта үткәрелә. Башкортстанга Рөстәм Хәмитов килгәннән соң, 2010 елда үткәрелгән җанисәп нәтиҗәләре вакытында татарларның саны кабат беркадәр арта.

Источник: https://t.me/intertatgazeta/67