سیروان
Kanalga Telegram’da o‘tish
#سیروان نشریه هفتگی با گستره استان های مناطق کُردنشین 🔸سابقه انتشار ۲۸ سال 🔹دو زبان #کُردی و #فارسی https://instagram.com/sirwan.weekly ✅صاحب امتیاز سازمان همیاری شهرداری های استان کردستان 📞 تماس با ما،ارسال مطلب و سوژه 💬 @sh_juo
Ko'proq ko'rsatishMamlakat belgilanmaganToif belgilanmagan
922
Obunachilar
+224 soatlar
+77 kun
+2830 kun
Postlar arxiv
922
🔴 تولدی برای مرگ
در حاشیه افزایش شدید آمار مرگ و میر در هورامان
✍اسماعیل شمس
🔺چند سال پیش یادداشتی با عنوان "ما نباید بمیریم، رٶیاها بیمادر میشوند" نوشتم که برگرفته از نام مجموعه شعری از سید علی صالحی، شاعر معاصر بود. آنچه که امشب مینویسم روایتی دیگر از دردی است که نهتنها ما را رها نمیکند، بلکه روزبهروز بر عمق و گستره آن افزوده میشود. شاید این پرسش مطرح شود که چرا در روزی چون امروز چنین یادداشتی مینویسم؟ در پاسخ باید بگویم به دو دلیل: یکی اینکه هفته گذشته بخشی از روزنامههای تهران را که واقعه ۲۶ مرداد پاوه را بازتاب داده بودند روی کانال گذاشتم و از مخاطبان اهل این شهر پرسیدم که آیا مشاهدات مستقیم آنان چنین گزارشهایی را تٲیید میکند یا نه و درخواست کردم که نظر خود را برایم بفرستند. این یادداشت در گروههای تلگرامی شهرستان هم دستبهدست شد، اما تنها دو پاسخ از خویشاوندان و آشنایان خودم دریافت کردم که ضمن تٲیید کلیات گزارش مطبوعات تهران ادعای سربریدن را رد کرده بودند. وقتی از چند نفر از دوستان، جداگانه سبب عدم دریافت پاسخ را پرسیدم، با لحنی انتقادی گفتند:مگر بیماری و گرفتاری و مراسمات کفن و دفن و ختم مجال میدهد که کسی به اینگونه مسائل توجه کند. امروز مردم آنقدر درد و گرفتاری دارند که یا غمها و دردهای گذشته را فراموش کردهاند یا دوست ندارند هیچ کس با یادآوری آنها بار دردهای اکنونشان را سنگینتر کند. حق با دوستان بود، حرفی نداشتم و عذر خواستم.
🔺دوم، در این چند روز فقط ۲۰ نفر در منطقه کمجمعیت هورامان از دنیا رفتهاند. تنها دیروز در شهر کوچک پاوه پنج نفر دار فانی را وداع گفتهاند. پیش از این هم هر روز که کانالهای منطقه را چک میکردم خبر اصلی، خبر مرگ یا درخواست دعا برای مریضان بستری و اخباری اینچنین بود:
....بر اثر سکته درگذشت
....به سبب ابتلا به سرطان فوت کرد.
.... به زندگی خود پایان داد.
....بر اثر تصادف کشته شد.
...به علت سقوط از ارتفاع درگذشت.
....به خاطر غرق شدن در رودخانه سیروان جانش را از دست داد.
...در هنگام کولبری و عبور از مرز با شلیک هنگ مرزی کشته شد.
🔺 اواخر مردادماه که پس از بستری شدن پدر و مادرم به فاصلهای کوتاه در بیمارستان به پاوه برگشته بودم، آنچه که بیشتر از هرچیزی در شهر و روستاها دیدم مرگ و بیماری و غم و غصه بود. من دلم برای پزشکان و پرستاران و کادر درمان میسوخت که لحظهای آرام و قرار ندارند. دلم برای همشهریانم پرپر میزد که اینگونه مرگ ناگهانی عزیزانشان امان از آنان بریده و دهها زندگی را به خاک سیاه نشانده است. از مهر و همدلی مردم زادگاهم در شگفت بودم که چگونه افزون بر شرکت در مراسمهای تشییع و کفن و دفن، شبانهروز از این مجلس به آن مجلس برای ختم و از این خانه به آن خانه برای همدردی و از این بیمارستان به آن بیمارستان برای عیادت و احوالپرسی در حال حرکت و چرخش بودند. اینها همه منهای صدها بیمار اهل هورامان است که در همین لحظات در بیمارستانهای مختلف کرمانشاه، سنندج، تهران و جاهای دیگر بستری هستند و اطرافیانشان در اضطراب و استرس سرنوشت آنان قرار دارند.
🔺یادم میآید که چهل سال پیش که ضریب رشد جمعیت بیشتر از اکنون و سطح بهداشت و درمان به مراتب پایینتر از امروز بود؛ و حتی در زمان جنگ تحمیلی شاهد این حجم از مرگ و میر نبودیم. گاه چند ماه هیچ کس نه در شهر و نه در روستا فوت نمیکرد. اگر کسی هم درمیگذشت در ٩٠٪ موارد به سبب کهولت سن بود. به راستی چرا امروز گرفتار این فاجعه شدهایم؟ برخی علل مانند فشار اقتصادی، پیری جمعیت و ... عمومی و مربوط به کل کشور است که موضوع بحث من نیست. پرسش من از برخی علل خاص در منطقه است که دلسوزان و دغدغهمندان و جامعهشناسان و متخصصان باید به آن بپردازند و جامعه آماری متوفیان را تحلیل کنند.برای نمونه، چرا میزان مرگ با سرطان و سکته در منطقه آنقدر زیاد است؟ حجم بالای تصادف و مرگهای روزانه ناشی از آن به چه سبب است؟ نقش آلودگی آب به سبب زبالههای بالادستی و تغییر زیستبوم و سبک زندگی در افزایش آمار مرگ و میر تا چه اندازه است؟ نقش رسانههای منطقه،استان، کشور و خارجه چیست؟ و دهها پرسش دیگر که مجال طرح آنها وجود ندارد.
🔺مدتهاست هر وقت به نزدیکانم در منطقه زنگ زدهام خبری جز بیماری و مرگ نشنیدهام. در همین لحظه بیش از ده نفر از خویشاوندان نزدیک خودم بر بستر بیماری افتادهاند.از زنگ تلفن و دیدن پیش شماره شهرم برروی صفحه گوشی میترسم که باز نوبت کیست. بسیاری از همشهریانم در تهران نیز همین حس مرا دارند.باید فکری کرد. مردم این دیار متولد نشدهاند که اینگونه نابهنگام و نابجا بمیرند. به همه خانوادههای داغدار تسلیت میگویم و برای آنان صبر جمیل و برای امواتشان آرامش روح و بهشت برین را آرزومندم.
🔺عنوان این یادداشت از آلبوم Born to die از لانا دل ری گرفته شده است./ منبع کردستان نامه
23 Sen, 12:07
922
احمد شرع:
دولت موافق تدریس زبان کُردی درسوریه است
🔻رئیس دولت انتقالی سوریه گفته که با رهبران کُردتوافق کرده که آموزش در مناطق کردنشین به زبان کردی باشد.
🔸 او این سخنان را در حاشیه سفر به نیویورک بیان کرده است.
#احمدشرع
#زبانکردی
#سوریه
#مناطقکردنشین
23 Sen, 10:28
922
از کلاس درس تا حیاط مدرسه؛
«ایدههای سبز» دانشآموزان کردستان وارد مرحله اجرا میشود
سیروان: رئیس اداره آموزش و مشارکت مردمی محیط زیست کردستان در نخستین روز سال تحصیلی، دانش آموزان تمام مقاطع تحصیلی استان را به ارایه ایده های علمی برای سبزتر شدن مدرسه فراخواند.
امیر حشمتی در دبیرستان محیط زیستی عفاف سنندج، آموزش محیطزیست را یکی از پایههای شکلگیری رفتار مسئولانه در نسل جدید دانست و بر ضرورت تبدیل مفاهیم زیستمحیطی از موضوعات صرفا آموزشی به بخشی از زندگی روزمره دانشآموزان تاکید کرد.
او با اشاره به نقش نسل جوان در حفاظت از منابع طبیعی و محیطزیست افزود: «مراقبت از زیستبوم و دوست داشتن زمین باید از آموزشهای رسمی به بخشی جداییناپذیر از الگوی رفتاری روزمره دانشآموزان تبدیل شود.»
حشمتی همچنین ابراز امیدواری کرد که مفاهیمی همچون مدیریت صحیح پسماند، کاهش تولید زباله، حفظ منابع طبیعی و احترام به تنوع زیستی، در کنار برنامههای آموزشی مدارس، به باور و رفتار روزمره دانشآموزان تبدیل شود.
فراخوانی برای ایدههایی که قرار است اجرا شوند
در بخش دیگری از این دیدار، رئیس اداره آموزش و مشارکت مردمی محیطزیست کردستان، با هدف پیوند میان آموزش و عمل، از دانشآموزان دبیرستان «عفاف» خواست ایدههای خلاقانه و عملی خود را برای بهبود وضعیت زیستمحیطی مدرسه ارایه کنند.
این فراخوان، دانشآموزان را دعوت میکند تا با نگاهی متفاوت به محیط اطراف خود، مسائل زیستمحیطی مدرسه را شناسایی و برای آنها راهکارهای اجرایی پیشنهاد دهند؛ از مدیریت پسماند و کاهش مصرف منابع گرفته تا توسعه فضای سبز و تقویت فرهنگ حفاظت از طبیعت.
اما تفاوت این فراخوان با بسیاری از برنامههای مشابه، در وعده عبور از مرحله ایده و رسیدن به مرحله اجراست.
حشمتی تاکید کرد که ایدههای برتر قرار نیست صرفاً در قالب لوح تقدیر یا جایزه باقی بمانند و ادارهکل حفاظت محیطزیست کردستان با همکاری آموزش و پرورش، آمادگی دارد طرحهای منتخب دانشآموزان را در محیط مدرسه به مرحله اجرا برساند.
به این ترتیب، قرار است مدرسه «عفاف» سنندج به محلی برای تجربه عملی ایدههای زیستمحیطی دانشآموزان تبدیل شود؛ تجربهای که در آن دانشآموز نه فقط درباره محیطزیست میآموزد، بلکه بخشی از راهحل مسائل محیط پیرامون خود را نیز طراحی و اجرا میکند.
#محیطزیست
#مدرسه_سبز
23 Sen, 10:22
922
پروازهای فرودگاه سنندج از سر گرفته میشود
🔻روابط عمومی فرودگاه سنندج، اعلام کرده که نخستین پرواز فرودگاه سنندج پس از وقفه ناشی از جنگ و خسارت وارده به باند این فرودگاه، پنجشنبه دوم مهرماه در مسیر تهران ـ سنندج ـ تهران برقرار میشود.
بر اساس برنامه اعلامشده، پرواز تهران ـ سنندج ساعت هفت صبح از تهران انجام میشود و پرواز برگشت نیز ساعت ۹:۴۵ صبح از سنندج به مقصد تهران خواهد بود.
#پرواز
#فرودگاه
22 Sen, 13:10
922
🔘 زنگ مدرسه کفر است؟!
✍باقر پیری- دکترای تاریخمهرماه و «زنگ مدارس» برای همه ما یک خاطره نوستالوژی و ماندگار است. اما شاید کمتر کسی بداند که حدود ۱۴۰ سال پیش، همین زنگِ مدرسه مظهر کفر محسوب و حتی سبب تکفیر مدیر مدرسه و مجوزی برای قتل او بود. 🔻مرحوم «میرزاحسن خان تبریزی» مشهور به «میرزا حسن رشدیه»، فرزند حاج میرزا مهدی تبریزی از مجتهدان بنام تبریزی و زاده محله چرنداب تبریز است که از او به عنوان بنیانگذار فرهنگ و آموزش نوین ایران یاد میشود. وی پس از آموزش الفبا، حساب و هندسه، تاریخ و جغرافیا در بیروت و تدریس در تفلیس و ایروان و بازدید از مدارس جدید استانبول، اولین مدرسه به سبک جدید را در سال ۱۲۶۲ خورشیدی برای کودکان مسلمان قفقاز تاسیس و در سال ۱۲۶۶ نیز نخستین مدرسه نوین را در تبریز بنا نهاد و در این راه، انواع تهمتها، آزارها و مرارتها را بجان خرید. 🔻وی نخستین مدرسه نوین را در در محلهٔ #ششگلان تبریز در مسجد مصباح الملک تاسیس کرد که یکسال بیشتر دوام نیاورد و مکتب دارانی که دکان خود را کساد میدیدند رئیسالسادات یکی از علمای بیعلم آنروز را مجاب کردند تا رشدیه را تکفیر و فتوای انهدام مدرسهاش را صادر کند و بدین ترتیب عوام تحریک شده با چوب و چماق، میرزاحسن و معلمین و دانشآموزان مدرسه را مورد هجوم قرار دادند و وی ناچار شد شبانه به مشهد بگریزد. 🔻پس از شش ماه رشدیه دوباره به تبریز بازگشت و دومین مدرسه را در محله «بازار» تأسیس کرد که باز در اثر حمله دشمنان علم و دانایی و به آتش کشیده شدن مدرسه، ناچار شد از این شهر بگریزد. 🔻یکسال بعد سومین مدرسهاش را در محله «چرنداب» تبریز تاسیس کرد که این بار هم طلبههای علوم دینی مدرسهٔ صادقیه به تحریک مکتبداران به دبستان او هجوم برده و آن را غارت کرده و آتش زدند. 🔻اما میرزاحسن از پا ننشست و چهارمین مدرسه خود را در «محلهٔ نو» تبریز، برای کودکان تهیدست بنا نهاد که تعداد شاگردانش به بیش از ۳۰۰ نفر رسید. این بار مکتبداران ملا مهدی پدر رشدیه را تحت فشار گذاشتند تا مدرسه تعطیل شود. لاجرم ملا مهدی از پسرش خواست به مشهد برود و او چنین کرد. 🔻رشدیه یکسال بعد به تبریز بازگشت و پنجمین مدرسه را در «محلهٔ بازار» تاسیس کرد که این بار نیز در اثر هجوم اجامر و اوباش، تعدادی از دانشآموزان مجروح و یکی از معلمان کشته شد و او ناچار به مشهد گریخت و این بار مدرسهای را در این شهر بنیان نهاد که این مدرسه نیز توسط کهنهپرستان مشهد به آتش کشیده شد و او را سخت کتک زدند. 🔻وی دوباره به زادگاه خود بازگشت و این بار ششمین دبستان را در محله «لیلیآباد» تبریز بنیان نهاد. سه سال بعد با سلاح کمری مورد سوءقصد قرار گرفته و از ناحیه پا مجروح و مدرسهاش هم تعطیل شد. 🔻رشدیه دست بردار نبود و اینبار با فروش املاک خود هفتمین مدرسه را در تبریز دایر و کلاسها را با میز و صندلی و تخته سیاه تجهیز کرده و در فاصله دو کلاس، زمانی را برای استراحت و تفریح دانشآموزان و معلمین در نظر گرفت که به «زنگ تفریح» مشهور شد. باتوجه به اینکه صدای زنگ شبیه صدای ناقوس کلیسا بود، این بار مکتبداران کهنهپرست، «صدای زنگِ مدرسه» را بهانه مخالفت با رشدیه قرار داده و او را به کفرورزی متهم و اعلام کردند که هرکس فرزندش را به این مدارس بفرستد کافر است و از این طریق عوام را علیه او تحریک کردند و او برای به صف کردن دانش آموزان و اعلام تعطیلی کلاسها، ناچار شد به جای استفاده از زنگ، از یکی از دانشآموزان بخواهد تا با صدای بلند این بیت را بخواند: «هر آنکه در پی علم و دانایی است // بداند که وقت صف آرایی است». این مدرسه نیز با نارنجک دستساز مورد حمله قرار گرفت و رشدیه ناچار به قفقاز رفت. 🔻با دعوت میرزاعلی خان امینالدوله والی آذربایجان، رشدیه در سال ۱۲۳۶ به تبریز بازگشت و هشتمین مدرسه خود را که از سایر مدارس بزرگتر بود در محله ششکلان این شهر دایر کرد که آنهم با برکناری امین الدوله، به آتش کشیده شد. 🔻وی دوسال بعد از این حادثه در زمان امینالدوله، مدارس رشدیه را در تهران تاسیس کرد. در این شهر هم «فریاد مقدسمآبها بلند شد که آخرالزمان نزدیک شده جماعتی بابی و لامذهب میخواهند الف و با را تغییر دهند، قرآن را از دست اطفال بگیرند و کتاب به آنها یاد بدهند.» پس از عزل امین الدوله، در پی اینگونه جوسازیها، این مدارس هم تعطیل شد. 🔻پس از مدتی رشدیه تکفیر و با شایعهسازی به بابیگری و ضدیت با امام زمان و اهل بیت متهم شد. ناگزیر به قم رفت و در آنجا مدرسه رشدیه را تأسیس و به آموزش کودکان فقیر و نابینایان پرداخت و سرانجام در سال ۱۳۲۳ در سن ۹۷ سالگی جان به جان آفرین تسلیم کرد. 🔻 او در آخرین لحظات زندگیش وصیت کرد که «مرا در محلی به خاک بسپارید تا هر روز شاگردان مدارس از روی گورم عبور کنند و روحم شاد شود». #مدرسە
22 Sen, 13:01
922
🔹خەج و سیامەند؛ میراتێک کە دابەش ناکرێت
✍یونس قوربانیفەر
لێکۆڵینەوەی فۆلکلۆری و ئەدەبی، بابەتێکی زانستییە کە بە پێوانەی حەز یان بێ مێتۆد ناکرێت؛ بۆیە نووسەر نابێت بڵێ مادام باسەکە ئەدەبییە، ئەبێ هەر بە پێودانگی ئەدەبییەوە بۆی بچێت و بە ڕاوێژی ئەدەبییەوە لێی بدوێت. ئەگەر ئەم ڕاستییە ڕەچاو نەکرێت، نەک تەنیا پێوەرە پەسندکراوەکانی توێژینەوە پێشێل دەبێت، بەڵکوو دەقێک بەرهەم دێت کە تەواو نازانستییە؛ دەقێک کە بەرهەمی بیرکردنەوەیەکی خێرا و هەستەکی و لە باشترین حاڵەتدا دەکرێ بڵێن ئەدەبییە. ئەم جۆرە نووسینانە، ڕەنگ و بۆنی شێعر و شاعیرییان پێوە دیارە، تا ئەوەی کە دەقێکی پشتئەستوور بن بە لێکدانەوەی عەقڵانی، مێتۆدیک و خاوەن سەرچاوەی بەهێز. بۆ نموونە، لەم دواییانەدا یادداشتێک لە ژێر ناوی "خەج و سیامەند، میراتێکی هاوبەشی نێوان کورد و ئەرمەنی"( لەم لینکەدا) بڵاو بۆتەوە، کە خۆی لەو خانەیەدا دەردەخات.
گۆیا ئەو یادداشتە لە سەر داوای وەرگێڕی تازەی بەیتی خەج و سیامەند نووسراوە. ئەوەی کە ئایا وەرگێڕانی دووپاتە و چەندپاتە لە خەج و سیامەند پێوێستە؟ یا نا؟ ئەوە باسێکی دیکەیە و هەڵگری هێندێک پرسیاری ترە کە لێرەدا نامهەوێ باسیان بکەم، بەڵام ئەوەی سەرنجی خوێنەر بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، ئیدعای ئەو یادداشتەیە کە نووسەر وەک پێشەکی بە خوێنەری دەقەبڵێنێت؛ لەو ئیدعایەش سێ دانگی میراتێکی کەلتووری و نەتەوەییی وەک " خەج و سیامەند" هەروا سووک و هاسان دەبەخشێتەوە! بۆیە لێرەدا بە پێویستی دەزانم، ئاماژە بە چەند خاڵ بکەم؛
یەکەم؛ میرات و کەلەپووری کۆمەڵگە جیاوازەکان لە بۆشاییدا نەڕسکاون، بەڵکوو هەڵقوڵاوی واقیعی خۆیانن. کۆمەڵگاکان بەردەوام لە پێوەندیدا بوون و ئەم پێوەندییە بووەتە هۆی ئاڵوگۆڕ و کاریگەریی دوولایەنە. بەڵام ئەو ئاڵوگۆرە هەمیشە بە شێوەیەکی ئاسایی و لە چوارچێوەی ئاڵوگۆڕی کەلتووری و شارستانیدا نەبووە، زۆر جار نەتەوە سەردەستەکان لە ڕێگای زەبروزەنگەوە، کەلتووری خۆیان سەپاندووە، یان هاتوون دەستیان بە سەر میراتی گەلی بندەست داگرتووە. وەک چۆن تورکانی سەڵجووقی بە میراتی گەلانی ئەناتۆلیایان کرد. پێوەندیی کەلتووریی کورد و ئەرمەن، کەمتر ڕووی داگیرکردن و داگیرکاری بە خۆوە دیتووە؛ بۆیە کاریگەری فەرهەنگی کورد و ئەرمەنی لە سەر یەک کەم نەبووە.
دووهەم. دەبێ لەبیرمان نەچێت ئاڵۆگۆڕی فەرهەنگی بە مانای ئەوە نییە کە نەتەوەکان دەست لە مێژوو و میراتی خۆیان هەڵگرن و باس لە فەرهەنگی هاوبەش بکەن. لێرەدا هاوبەشی فەرهەنگی زۆرتر تەعارووف و دەربڕینێکی دیپلۆماتانەیە. بەڵام لە بابەت هەستیاری ئەو بابەتە بۆ دەوڵەتەکان سەرنج بدەینە نموونەیەک؛ ساڵی ٢٠٢٦ دەوڵەتی ژاپۆن دوو جار لە ڕێگەی کاناڵە دیپلۆماتیکەکانی هۆشداریدا بە ئامریکا کە نابێ بۆ مەبەستی سیاسیی خۆی کەڵک لە کاراکتێری ئەنیمەکان وەرگرێت. ژاپۆنییەکان، ئەنیمە وەکوو بەشێک لە کڵتووری هاوچەرخی خۆیان تماشا دەکەن. ئەوان لە هۆشداریی خۆیاندا جەختیان لەوە کردبۆوە کە بەکارهێنانی سیاسی و نیزامی کاراکتێری ئەنیمەکان دەبێتە خەسارێک بۆ ئیعتبار و بایەخی ئەو هێما و بڕەندە فەرهەنگییانە.
سێهەم. سەڵماندنی هاوبەشی چیرۆکی خەج و سیامەند لە نێوان کورد و ئەرمەنییاندا، لێکۆلینەوەیەکی جیددی و دانستەی پێویستە. لێکۆلینەوەکانی ئێستا بە هیچ شێوەیەک تەئیدی ئەو ڕوانگەیە ناکەن. لەو دەقەشدا، هەوڵێک بۆ سەڵماندنی ئەو ڕوانگەیە نەدراوە، بە واتایەکیتر هیچ بەڵگەیەکی جیددی لە ئارادا نییە تا خەج و سیامەند وەک میراتێکی فەرهەنگیی هاوبەش لە نێوان کورد و ئەرمەند نیشان بدا. خاڵی جێگەی سەرنج ئەوەیە لە هەندێک سەرچاوەی ئاشووری، باس لە ئاشووری بوونی ئەو چیرۆکە دەکەن. بەڵام تایبەتمەندییەکانی ئەم چیرۆکە، نیشاندەری ئەوەن کە خەج و سیامەند، چیرۆکێکی کوردییە.
چوارەم. لە یۆنسکۆ وەکوو دامەزراوەیەکی جیهانی، ئەو مافە بە کۆمەڵکاگان دراوە بۆ ئەوەی میرات و کەلەپووریی خۆیان بخەنە سەر بەشەمیرات و بەشەماڵی جیهانی و لەوێدا تۆماری بکەن؛ بۆ نموونە، ئێران زیاتر لە ١٠ بەرهەمی لە یونسکۆ تومار کردووە . ئەوە هەولێکی باشە بۆ پاراستنی کەلتووری و پێوەندییەکی ئەوتۆی بە بیری ناسیۆنالیستی نییە.
لە کاتێکدا یۆنسکۆ بەستێنێکی وەهای دابین کردووە، کەوایە بۆچی دەبێ بەڵگە بۆ ئەرمەنییەکان درووست بکرێ تا خەج و سیامەند بە ناوی خۆیان لە قەڵەم بدەن؟! لە حالێکدا، خەج و سیامەند بە هەموو پێناسەیەک کوردییە و میراتی گەلی ئەرمەن نییە.
بۆ زانیاری زیاتر سەیری ئەم لینکانە بکەن؛
1. خج و سیامند
٢.خەج و سیامەند
٣.چریکە خج و سیامند
٤.اهمیت و چگونگی ثبت اثر در یونسکو
22 Sen, 12:57
922
صلح؛ رویایی که باید از خودمان آغاز کنیم
✍محمدعلی سوره- دکترای علوم سیاسی۳۰ شهریور، روز جهانی صلح، تنها یک مناسبت در تقویم جهانی نیست؛ فرصتی است برای بازگشتن به یکی از بنیادیترین آرزوهای بشر: زندگی در جهانی که انسانها بتوانند بدون ترس از جنگ و خشونت، آینده خود را بسازند. سازمان ملل متحد در سال ۱۳۶۰ روز جهانی صلح را برای تقویت این آرمان در میان ملتها تعیین کرد و از سال ۱۳۸۱، ۳۰ شهریور بهعنوان روز جهانی صلح و آتشبس و عدم خشونت شناخته شد. اما پرسش اصلی این است: صلح دقیقاً چیست؟ آیا فقط نبودِ جنگ و خاموش شدن سلاحهاست؟ به گمان من، اگر صلح را تنها نبود جنگ بدانیم، معنای آن را کوچک کردهایم. جامعهای ممکن است در آن جنگی جریان نداشته باشد، اما انسانهایش گرفتار فقر، تبعیض، ترس و بیعدالتی باشند؛ چنین جامعهای در ظاهر آرام است، نه لزوماً صلحآمیز. صلح واقعی در کیفیت زندگی انسانها آشکار میشود؛ با امنیت، عدالت، احترام متقابل و پذیرش تفاوتها پیوند دارد. انسان زمانی احساس صلح میکند که مطمئن باشد جان، کرامت و آیندهٔ او محترم شمرده میشود. از همین منظر، صلح فقط مسئولیت دولتها و دیپلماتها نیست؛ از خانواده، مدرسه، محیط کار و حتی زبانی که در گفتوگو با یکدیگر به کار میبریم آغاز میشود. هر جامعهای که در آن اختلاف نظر به دشمنی بدل شود و منتقد، دشمن تلقی گردد، حتی اگر گلولهای شلیک نشود، از فرهنگ صلح فاصله دارد. صلح یعنی یکسان فکر کردن نیست؛ برعکس، نشانهٔ جامعهٔ صلحآمیز این است که انسانها بتوانند متفاوت بیندیشند و با اینهمه، حقوق یکدیگر را به رسمیت بشناسند. من خود در سردشت، در دل کوهستانهای کردستان، بزرگ شدهام؛ سرزمینی که بارها طعم جنگ و ناامنی مرزی و بمباران های متعدد از جمله شیمیایی را چشیده است. آنچه در این سالها آموختهام این است که سکوت اسلحه، بهتنهایی، زخمهای یک جامعه را التیام نمیبخشد؛ آنچه مردم را واقعاً کنار هم نگه میدارد، عدالت در توزیع فرصتها و احترام به تفاوتهای زبانی و فرهنگیشان است. صلح باید یک فرهنگ باشد، نه فقط یک توافق سیاسی. توافقها ممکن است جنگی را متوقف کنند، اما اگر نفرت و تحقیر در ذهن انسانها زنده بماند، پایان جنگ به معنای پایان خشونت نیست. صلح همچنین بدون عدالت پایدار نمیماند؛ فقر و نابرابری زمینهساز نارضایتی و خشونتاند. پس ساختن صلح یعنی ساختن جامعهای که در آن انسانها احساس کنند دیده و شنیده میشوند. نباید منتظر بمانیم تا جنگ آغاز شود و سپس به فکر صلح بیفتیم؛ صلح باید پیش از جنگ ساخته شود. باید پیش از آنکه اختلاف به دشمنی بدل شود گفتوگو کنیم، و پیش از آنکه انسانها یکدیگر را حذف کنند، حق متفاوت بودنشان را بپذیریم. ۳۰ شهریور بهانهای است برای اینکه از خود بپرسیم: سهم من در ساختن صلح چیست؟ آیا فقط از صلح سخن میگویم یا در رفتار روزمرهام نیز به آن پایبندم؟ آیا با نظر مخالف روبهرو میشوم و به دنبال فهمیدنم یا حذف کردن؟ جهان امروز بیش از هر زمان دیگری به صلح نیاز دارد؛ اما صلح با شعار ساخته نمیشود، بلکه با آموزش، گفتوگو، عدالت و شجاعت برای کنار گذاشتن منطق خشونت. شاید معنای عمیق این روز همین باشد: به یاد بیاوریم که پیش از تعلق به کشورها و قومیتها، انسانیم؛ و صلح زمانی آغاز میشود که انسان، انسان دیگر را نه دشمنی برای حذف، بلکه صاحب حق زندگی و کرامت ببیند.
21 Sen, 18:17
922
کاتێک نالی ناوی شێتێک له شێعری خۆیدا دێنێ
د- ڕەهبەرمەحموودزادە
من له بێبەرگی مەخەم پرسی کە بۆچ ڕووتی وتی ڕەبی من شێت بم ئەگەر شاد بم به بەرگی عاریهمەخە ناوی شێتێکی ڕووت و قووتی شاری سلێمانی بووه. نالی وەستای بێڕکەبەری بەراوەژوو کردنەوەی چاوەڕوانییەکانی سەرچاوەگرتوو له تێگەیشتنی باوه (تێگەیشەنی باو: عقل سلیم/common sense)؛ بەشێوەیەک کە له وەسفی کەرەکەیدا ئەو گوێدرێژه وەها گەورە دەکاتەوە وەک ئەوەی مەخلووقێکی بێوێنە بێ. حوجره شڕ و ڕووخەکەکەی به زمانێک وەسف دەکا ڕەنگە پڕشکۆترین کۆشکی سەر گۆی زەویش بەو زمانە وەسف نەکرابێ. کچێکی قیچی ناحەز وا دەڕازێنێتەوە، جوانترین بووکی جیهان ئاوا نەڕازاوەتەوە. وێنەی ئەندامی جنسی کە باس کردنی گەورەترین شوورەیی بووه و لە بابەتە قێزەونەکان بووه، وەها به ڕەمز و خوازه و کینایه و شوبهاندنی جۆراوجۆر نەخشکێش دەکا، دەڵێی نیگارخانەیەکی ئەفسووناوی داناوه. لەم شێعرەشدا نالی مەخەی شێتی ڕووت و قووت وەها ژیر دەنوێنێ وەک ئەوەی مەخە خەڵکی عاقڵ و وێچووی دیکەی پێ شێت بێ. وردەکاریی خوێندنەوەی خشتەی دووەمی ئەم بەیته ئەوەیه بەو دەستەواژەیەی ناو کەوانەوە بیخوێنینەوە: ڕەبی من شێت بم ئەگەر (وەک زۆربەی خەڵک) شاد بم به بەرگی عاریه. نالی له هەموو ئەو شێعرانەدا پەیامێکی ناڕاستەوخۆی هەیه: شاکار ئەوە نییه له زێڕ و زیو خشڵ دروست بکەی. تۆ نزمترین کەرەسته بده به من کە خۆت پێت زڕوزبڵه، من ئەوەت بۆ دەکەم به جوانترین خشڵ و بەرمووری جیهان.
21 Sen, 18:13
922
🔷شێعری کوردی؛ لە خەیاڵی نالی هەتا خەیاڵی AI
✍یونس قوربانیفەر
شێعر بۆتە بەشێکی گرینگ و دانەبڕاو لە فەرهەنگی کوردی. بەڵام ئەو پاشاگەردانییەی ئەمرۆ لە دونیای شێعری کوردیدا هەیە، خەریکی تێکدانی ئەو سامانە نەتەوەیی و فەرهەنگییە. بەشێکی بەرچاو لەو شێعرانەی ئەمرۆ بەرهەم دێت و دەنووسرێت، ماهییەتێکی سۆشیاڵ مێدیاییان هەیە. ئەم نووسراوە شێعرییانە وەکوو زۆربەی موحتەواکانی ناو فەیسبووک و ئینستاگرام و تیکتۆک زوو بەرهەم دێن، زوو مەسرەف دەکرێن و هەر زوو فەرامۆش دەکرێن.
ئەو پاشاگەردانییە لە چەند ساڵی ڕابردوو تووشی ئافەتێکیتر بووە؛ ئەو نووسراوە شێعرییانەی بەرهەمی ماشینن واتا ئەمڕاز و پرۆگرامەکانی AI. زیرەکیی دەستکرد لە یادداشت و نووسراوە و لێکۆلینەوەکان بە چاک یان خراپ کەڵکی لێوەردەگیرێت، بەڵام شێعری AI ئیتر دیاردەیەکە کورد گووتەنی لە عەقڵا ناگوونجێ!
لە دۆخێکی وەهادا کە شێعر ئینستاگرامی و بەرهەمی شێعری AI، نوێنەرایەتی شێعری کوردی سەدەی بیستویەکەم دەکەن، شێعری ئەو دەگمەن شاعیرە باشەی ئێستاش نابینرێت. هەرچی هەیە لە سیکلێکی خێرای بەرهەم هێنان بۆ مەسرەف، لە دایک دەبێ و بە خێرایی دەمرێت. ئەو شێعرانە شانسی ئەوەیان نییە بێنە سەر زمانی خەڵک، لە سەر پەیجەکان و پرۆفایلەکان بنووسرێن، قەفەسەی کتێبخانەکان بڕازێننەوە و لە سەر دیوارەکان خۆبنوێنن.
سەیری قەفەسەی کتێبخانەکان بکەن، لە سۆشیاڵ مێدیا بگەرێن یان لە ماڵپەرەکان، ئەوەی هەیە شێعری نەسڵەکانی پێشوویە. لە نالی هەتا شێرکۆ و لەتیف و سابیر؛ لە حاجی قادر هەتا گۆران، پەشێو، مەحوی، هێمن و هەردی و ...
ئێستاش هەر شێعرەکانی ئەو چەند نەسلە شاعیرەیە کە ئەخوێنرێتەوە، دیوانەکانیان لە چاپ دەدرێن و شێعرەکانیان لە ئینستا و فەیسبووک شەیر دەکرێن.
شاعیری ئێستا دەبێ لە خۆی بپرسێت بۆچی تەمەنی شێعری ئەوان ئاوا کورت بۆتەوە؟ بۆ کەمتر پێشوازی لێدەکرێت و بۆچی نە لە قەفەسەی کتێبخانەکان دەبینرێن و نە لە سۆشیاڵ مێدیا شانسێکیان بۆ دیتن و مانەوە هەیە؟
لێکدانەوەی ئەو دۆخە و هۆکارەکانی، کەم تا زۆر لە ناو کۆر و کۆبوونەوەکاندا باسی لێکراوە؛ هۆکارەکان زۆرن؛ بۆ نموونە باس لەوە دەکرێ شێعر کارکردی کۆمەلایەتی خۆی لە دەستداوە و مێدیا و ئەمڕازیتر جێگەی شێعرییان گرتۆتەوە؛ هەروەها باس لە فۆرمی نوێ و زمانی ڕەمزی شێعری ئێستا دەکرێ، فۆرم و زمانێک کە ناتوانێ لە گەڵ بەردەنگ پەیوەندی بگرێت؛ لێکدانەوەیەکیتر باس لە نوخبەگەرایی شێعری ئێستا دەکا؛ خوێندنەوەیەکیتر پێی وایە، سیستمی پەروەردەی فەرمی تەئکیدی لە سەر شێعری کلاسیکە و گرینگایەتی بە شێعری هاوچەرخ نادا؛ هەروەها باس لەوە دەکەن پێکهاتەی مەسرەفی فەرهەنگی گۆڕانکاری بەسەردا هاتووە.
دەکرێ بە دیدێکی ڕەخنەگرانەوە باسی هەر یەک لەو هۆکارانە بکەین، بەڵام پێموایە ئەو هۆکارانە ناتوانن دۆخی ئێستای شێعری کوردی بە باشی شی بکەنەوە. شێعر کارکردی کۆمەڵایەتی خۆی لە دەست نەداوە؛ خەیالی نالی، شێعری خۆڕاگریی هێمن و شێعری نازداری شێرکو لە بەر سەرنجی ڕۆژانەی کۆمەڵگان، بەڵام نووسراوەشێعرەکانی ئینستاگرام و AI ئەوەندە دوور لە " ئاسۆی چاوەروانی" بەشێکی بەرچاو لە کۆمەڵگایە کە شانسێکیان بۆ مانەوە و تەمەنێکیان بۆ دیتن نابێت. لە بابەت نوخبەگەرا بوونی ئەو شێعرانە ئەبێ بێژین؛ بەلێ بەرەیەک لە شاعیران خەریک بە بەرهەمهێنانی ئەو جۆرە شێعرەن، بەڵام ئایا کەس میوانی دیوانەکانیان دەبێ، بێجگە لەو چەند شاعیری هاوشانی خۆیان؟! لە بابەت کاریگەری سیستمی پەروەدەشەوە زۆر ڕوونە کە ئەو سیستمە بە زمانی فارسییە و باسێکی لە شێعری کوردی تێدا نییە.
خوێندنەوەی دۆخی ئێستای شێعری کوردی، پێویستی بە شیکاری ورد و تێئوریکە. ئەو شیکارییە یارمەتیدەری شاعیران دەبێ بۆ ڕزگاربوون لەم دۆخە و پاراستنی سامانی شێعری کوردی. هەر بەم جۆرەش دەتوانین لە پەنا ئەستێرەکانی ئەدەبی کلاسیک و نەسڵەکانی پێشوو، دەموچاوە نوێیەکان ببینین، بەم جۆرەش دەتوانین چێژ لە خەیالی نالی بەرین و حەزیش لە تابلۆکانی شێعری ئێستا.
بەڵام تا ئەو دۆخە بەردەوام بێ، شێعری AI و ئینستاگرامی جێی خەیالی شاعیرانە دەگرن و شێعر لە ماهییەت و کارکردەکانی خۆی زیاتر دوورتر دەخەنەوە.
18 Sen, 08:55
922
🔹پژوهشکده کردستانشناسی؛ گذار از کار نمایشی و حرکت بە ... /٢
✍️ یونس قربانیفر
اجرا و برگزاری پروژەها و رویدادهایی بە نام هژار و مستورە هیچ نشانەای از نوآوری و خلاقیت ندارد. این گونه رویدادها، آنچنان به سمت عامیانهسازی، تخصصزدایی و کلیشهپردازی سوق یافتهاند که آنها را از ماهیت آکادمیک و تخصصیاشان تهی ساخته است. جایزه قلم هژار نمودی از غلبهی این نگاه است، نگاهی که با هدف خودنمایی نهادی و کسب سرمایهی نمادین، رویدادی دانشگاهی را به فستیوال تبدیل میکند، فستیوالی که همگان با هر میزان و هر سطح از قلمفرسایی میتوانستند در آن حضور یابند؛ از شاعران و فرهنگنویسان و فولکلوریستها تا سیاسی نویسان و مترجمان مقاطعهکار و متولیان کپی رایت هژار.
رویداد قلم هژار و برخی دیگر از اقدامات مشابه پژوهشکده، دلالت بر این واقعیت تلخ دارند کە این مرکز کارویژە خود را فراموش کردە است. پژوهشکدە قرار است دانش کردستان شناسی تولید کند، حال در چارچوب هر گفتمانی باشد. این کارویژە و بە قولی رسالت اصلی کردستان شناسی است. این مرکز قرار نیست مانند نهاد شهرداریها یا انجمنها و نهادهای دیگر، جایزه هژار و مستوره را این گونه تعریف کند؛ اگر تمایزی میان پژوهشکده و نهادهای غیرتخصصی نباشد، پس کارکرد این پژوهشکده چیست؟ اگر کارکرد پژوهشکده صرفا پوشش ساعات غیرموظف بخشی از اساتید رشتههای علوم انسانی باشد و رویدادهای این چنینی را همچون دیگر نهادها و انجمنها برگزار کند، طبیعی است این پژوهشکده از مسیر تخصص خارج شده است. متولیان چنین مرکزی در تعریف جایزه هژار باید دقت میکردند که هژار در چارچوب مطالعات کردستان شناسی، یک چهرهی فرهنگ نویس و مترجم است، جایزه هژار هم باید به صورت اختصاصی در همین حوزه تعریف شده و صرفا به پژوهشهای برتر فرهنگنویسی و یا ترجمه اعطاء میشد. یا مستوره اردلان با ارفاق و اغماض فراوان یک تاریخ نویس است و جایزهی مستوره هم باید به پژوهشهای برتر تاریخنگاری تعلق بگیرد.
متاسفانه ساختار پژوهشکده، فقدان هیات علمی و نبود پژوهشگران حرفهای در حوزهی مطالعات کردستانشناسی باعث شده مرکز مربوطه جایگاه و مرجعیتی در میان دیگر مراکز نداشته باشد. هرچند با چنین ساختاری انتظار تولید دانش کردستانشناسی، بیهوده است، اما فرورفتن مرکز در رویدادهای غیرتخصصی و فستیوال گونه موجب هدررفت پتانسیلها و تحلیل رفتن بیشتر تواناییها و امکانات حداقلی فعلی نیز خواهد شد. مشخص است که خروج از این وضعیت نیازمند تامین منابع مالی، نیروی انسانی، بازطراحی ساختار اداری، ایجاد زیرساختهای لازم با هدف ایجاد پژوهشکدهای در طراز یک مرکز مطالعاتی کردستانشناسی شاخص در سطح ایران و منطقه است.
در شرایط فعلی نمیتوان به راهکارهای اجرایی فوری و ضربتی دل بست، اما قطعا میتوان از خودنمایی نهادی و کار نمایشی دوری جست. میتوان اعتبارات فعلی و امکانات موجود را به نحوی سامان داد که مرکز به جای اشتغال به رویدادهای فستیوال گونه، رسالت پژوهشیاش را در چارچوب یک نقشهراه جامع پیبگیرد. همچنین در عصر هوش مصنوعی باید برای حرکت به سمت پروژههای دادهکاوی، ایجاد پلتفرمهای دیجیتال کردستانشناسی و یا کتابخانههای دیجیتال، برنامهریزی لازم را داشته باشد. نمونههای ایرانی در قم، اصفهان و شیراز در این زمینه نسبتا موفق عمل کردهاند. اگر این اقدامات در سطحی بسیار محدود هم انجام شود نشانگر درک صحیح از رسالت اصلی پژوهشکده و تلاش برای به روز رسانی آن است. فراموش نکنیم که کار مرکز تولید و نشر دانش کردستانشناسی و پاسخ به مسائل این حوزه است. ترویج "گفتمان زنان تاثیرگذار" کارویژه یک مرکز مطالعاتی کردستان شناسی نبوده و نیست.
#مستوره_اردلان
#دانشگاهکردستان
#پژوهشکدهکردستانشناسی
18 Sen, 08:53
922
در متن خبری اغراقگوییهای فاقد اعتبار دربارهی مستوره هم دیده میشود. واقعیت مستوره، کتاب تاریخیاش و جایگاه او در تاریخنگاری آنگونه نیست که تبلیغ میشود. اهمیت مستوره صرفا به این برمیگردد که در آن عصر انحصار آموزش به مردان، او از محدود زنانی بود که آموخت و نوشت. اما ارزش نازل کتاب تاریخی او موضوع دیگری است که معمولا به آن پرداخته نمیشود. در کتاب مستوره نه روایتی زنانه دیده میشود، نه هیچگونه آگاهی نو در آن وجود دارد و تنها یک گزارش تاریخی خاندانی است، حتی او نگاهی مثبت به جامعهی خود نیز ندارد.
#مستوره_اردلان
18 Sen, 08:52
922
پژوهشکدە کردستانشناسی؛ کار نمایشی یا حرکت به سمت دادهکاوی و بینارشتگی؟/١
✍یونس قربانیفر
پژوهشکده کردستان شناسی اعلام کرد در حال تدارک و برنامەریزی برای "رویداد جایزە بینالمللی مستورە" است. بنا بر اعلام این مرکز، جایزە مستورە بە زنان تاثیرگذار در زمینههای مختلف تعلق خواهد گرفت. بدین ترتیب پس از جایزهی " قلم هژار"، این دومین رویداد مرکز خواهد بود.
پژوهشکدە کردستان شناسی با احتساب سالهای فعالیت مرکزی کە از سال ١٣٧٩ شروع بە فعالیت کرد، پیشینەای ٢٦ سالە دارد؛ انتظار آن است که چنین پیشینهای، آمیخته با یک کارنامهی پربار و غنی پژوهشی باشد. چرا که ٢٦ سال سابقهی فعالیت، یک بازهی زمانی قابل توجه است که هر مرکزی را به یک کانون شناختهشده در حوزهی فعالیتهای تخصصی پژوهشی تبدیل کند. هر چند مدیران، آغاز فعالیت جدی مرکز را با تبدیل آن به پژوهشکده در سال ١٣٩٥ فرض میگیرند. در هر حال مرکز با ساختاری سنتی شکل گرفت و هیچگاه همچون پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ساختاری مشخص و تعریف شده پیدا نکرد؛ چند گروه پژوهشی برای آن تعریف گردید و اساتید و اعضاء هیات علمی دانشکده انسانی که اغلب تخصصی در حوزهی کردستانشناسی نداشتند، در کنار وظایف اصلی خود، به صورت غیرموظف با این مرکز همکاری داشتند. تا این لحظه نیز هیچ هیات علمی ثابتی ندارد.
در سالهای اخیر، اغلب در زمان برگزاری گردهمآییهای بزرگ یا کوچک نام مرکز شنیده میشود. مثلا پژوهشکده اقدام به برگزاری کارگاه، همایش و یا دیگر رویدادها مینماید. این رویدادها نیز اغلب با بازتاب گستردهی رسانهای همراه بود، چرا که این امکان تنها در اختیار این متولیان و شمار محدودی از نهادها و مراکز بود. البته گاهی این بازتاب و تبلیغات رسانهای به نحوی بود که ماهیت دانشگاهی آن را هم زیر سوال میبرد؛ مثلا مدیر وقت مرکز برای استقبال از خوانندهی مدعو راهی مرز میشد! یا برخی پیرامون اثرگذاری یک رویداد چنان راه مبالغه میرفتند که گویی پس از پایان رویداد، گرههای ناگشوده کردستان به صورت کامل بازخواهد شد! در این میان و بە تدریج مرکز و برخی از مدیرانش برگزاری این رویدادها را بە اولویت خود تبدیل کردە و فلسفەی وجودی مرکز بە عنوان یک مرکز تخصصی در حوزه کردستانشناسی را فراموش کردند. البته مجریان این نهاد در گزارشهای سالانهی خود در تلاشند کردستان شناسی را همچون یک مرکز پویا، فعال و پیشگام نشان دهند، اما واقعیت نه آن است!
آنچه از فعالیتهای مرکز دیده میشود، بیشتر نوعی خودنمایی نهادی است؛ پژوهشکده به جای تغییر ساختار و حرکت به سمت بازآرایی و بازتعریف نقشها و کارکردها، به سمت تقلید و الگوبرداری رویدادهایی رفته است که شهرداریها یا حتی در یک مورد یک کافه کتاب بخش خصوصی آن را انجام داده است. به عنوان نمونه تعریف یک جایزه به نام هژار و دخیلسازی افراد غیردانشگاهی با شائبهی انتفاع شخصی از این رویداد و دیگر حواشی پیشآمده، نشان از وجود یک رویکرد غیرتخصصی و غیرحرفهای داشت. علاوە بر این برگزاری گردهمآییهای دیگر با نام هژار نشان از آن داشت کە مجریان بە دنبال برگزاری یک رویداد متمایز نبودند و حتی جوایز نقدی نه چندان چشمگیر آن را به هر گونه فعالیت نویسندگی اعطا کردند.
مجریان پژوهشکده بدون توجه به نقدهای وارده بر جایزهی قلم هژار و بدون تلاش برای ارتقاء سطح رویداد و تمایزبخشی به آن، اینک دنبال برگزاری رویدادی دیگر با نام مستوره و آن هم در سطح بینالمللی هستند. این جایزه را میخواهند به زنان تاثیرگذار اعطا کنند، البته قرار نیست این زنان تنها نخبگان شناخته شده باشند، بلکه هر یک از زنان که به نوعی نقشی اثرگذار در جامعهی خود، حتی یک جامعه محلی روستایی، داشتهاند می توانند جزو منتخبان این جایزه باشند.
متن خبری منتشره درباره برگزاری این جایزه از هر لحاظ قابل تامل است؛ اگر ادعاها دربارهی پاسخگویی به نیازهای جامعه، دانشگاه نسل چهارم و پاسخ به مطالبهگری یا اغراقگویی دربارهی جایزه قلم هژار را فعلا مورد توجه قرار ندهیم، مقولهی زنان تاثیرگذار جای نقد و تامل بسیار دارد؛ زنان تاثیرگذار چه کسانی هستند و شناسایی آنان از منظر چه گفتمانی صورت میگیرد؟ این زنان اثرگذار ممکن است زن پزشکی باشد که در حرفهی خود موفق است یا حتی یک زن قالیباف خوش ذوق باشد. اما آیا ممکن است یک زن مدل و یا یک فعال فمینیست یا یک کوشندهی زبان مادری باشد؟ آنچه از فحوای کلام مجریان برمیآید این زنان اثرگذار، طیف بسیار گستردهای را در برمیگیرند، اما برای اثرگذاری هیچ معیار و استاندارد مشخصی ارائه نشده است. آیا پژوهشکده به دنبال هنجارسازی از زن تاثیرگذار در چارچوب گفتمان نهادی خود است؟
18 Sen, 08:51
922
📖نمایشگاه کتاب کردستان؛ آیینهای برای خودستایی یا پنجرهای به نیاز مردم؟
🔸حسین الماسی
🔹کتاب، ارزشمندترین محصول فرهنگی بشر است؛ گنجینهای که تجربههای زیستهی انسان را از دل قرنها عبور میدهد. کتاب روایتگر تلخ و شیرینِ رویدادهایی است که بر تاروپود زندگی ملتها نشسته، از رازهای بزرگ علمی که نگاه بشر به جهان را دگرگون کردند تا ابداعاتی که رفاه را به خانهها آوردند. نمایشگاه کتاب نیز قرار است ویترینِ همین گنجینه باشد؛ اما تجربهی این روزها در نمایشگاه کتاب کردستان، پرسشهایی تلخ را در برابر این انتظار قرار میدهد.
🔹نمایشگاه کتاب کردستان با هزینهی سنگین بخش دولتی و خصوصی برپا شده و صدها نهاد برای روزها درگیر آناند. اما آیا کتابهایی که مردم واقعاً میخواهند، به راحتی و آزادانه در آن یافت میشود؟ آیا سلیقهی مخاطبِ کردستانی که خود از دیرباز دیار فرهنگ، هنر و ادب بوده، در این نمایشگاه کشف و پاسخ داده میشود؟ تجربهی عینی این روزها میگوید خیر؛ نمایشگاه بیشتر به «اشغال فضایی بزرگ» توسط نهادها بدل شده است تا پاسخی به نیاز واقعی مردم. این الگوی ناموفق، همان سبکی است که سالهاست صداوسیما و بسیاری از حوزههای فرهنگی کشور و استانهای ما را اداره میکند؛ الگویی که از مردم و ذوق آنان بیخبر است.
🔹 نکتهی تلختر آنکه این بیتوجهی، تنها به سلیقهی فرهنگی محدود نیست؛ بلکه ریشه در نابسامانی معیشتی دارد که بر سفرهی مردم سایه افکنده است. در همین ایام که خانوادهها در تکاپوی تهیهی البسه و نوشتافزار برای آغاز سال تحصیلی فرزندانشان هستند، بازارِ خریدِ این اقلام به دلیل عدم تناسب حقوق با هزینهها، کساد و بیرونق است. کارمندان و بازنشستگانی که حقوقشان در ششماههی گذشته ترمیم نشده، کارگرانی که دستشان از حداقلهای معیشت کوتاه است، و کشاورزانی که چشمبهراه دریافت بهای گندمشان هستند، همگی در این گردابِ گرانی گرفتارند؛ گرانیای که با تورمی نزدیک به مرز سهرقمی، زندگی را بر همگان سخت کرده است. کردستان نیز به همت مدیران استانیاش، همواره در شمار استانهای با بالاترین تورم کشور بوده است. در چنین شرایطی، برپایی نمایشگاهی که نه کتاب مطلوب مردم را دارد و نه مخاطبِ واقعیاش توانِ خرید دارد، چه معنایی میتواند داشته باشد؟
🔹در ساعات بازدید من، شمار بازدیدکنندگان واقعی به تعداد انگشتان دست هم نمیرسید و بیشترِ حاضران، مسئولانی بودند که شیفتهی عکس و مصاحبهاند؛ یادآورِ همان واگویهی ناصرالدینشاه که در کاخ قدم میزد و میگفت: «هر چه فکر میکنیم از خودمان خوشمان میآید!». این در حالی است که بنده خود از علاقهمندان جدی به کتاب و خریدارِ دائمیِ کتابام و هر ماه برای این کار هزینه میکنم؛ اما در آن روز، با کمال تأسف، به دو دلیل حتی یک کتاب نخریدم: نخست آنکه کتابهای مطلوبِ خود را در غرفهها نیافتم، و دوم آنکه علیرغم علاقهی وافری که به کتاب دارم، بهدلیل بازنشستگی و عدم ترمیمِ حقوق در ششماههی گذشته، همچون قاطبهی مردم، توانِ خرید نداشتم.
🔹نمایشگاه کتاب کردستان میتواند پنجرهای به فرهنگ و نیاز واقعی مردم باشد؛ اما تا زمانی که مسئولان نه توانِ کشف سلیقهی مردم دارند، نه قدرتِ بهبود معیشت آنان و نه عزمِ احقاق حقوق عادیترین اقشار، این پنجرهها به آیینههایی برای خودستایی بدل میشوند. فرهنگِ زنده از دلِ شنیدن و پاسخگویی به نیازِ واقعی جامعه میروید؛ نه از تشریفاتِ خالی از معنا. تا آن روز، نمایشگاه کتاب کردستان، چیزی جز آیینهای در برابر خودِ برگزارکنندگان نخواهد بود.
۱۸ شهریور ۱۴۰۵
09 Sen, 14:16
922
+2
🔴مجلس بزرگداشت همکاران درگذشته سازمان همیاری درحادثه تصادف پلیس راه سنندج ـ همدان برگزار شد
▪️با حضور نماینده ولی فقیه، استاندار و مدیران کل و برخی شهرداران و اعضای هیات مدیره سازمان و همکاران دستگاههای اجرایی و سازمان همیاری شهرداری استان کردستان، مجلس بزرگداشت همکاران درگذشته در حادثه پلیس راه سنندج ـ همدان پیش از ظهر امروز در مسجد جامع سنندج برگزار شد.
▪️شرکت کنندگان در این آیین با بازماندگان و اعضای خانواده همکاران درگذشته ابراز همدردی کردند و استاندار کردستان ضمن تسلیت و همدردی از نزدیک خواسته های اعضای خانواده همکاران درگذشته را شنید. در حادثه تصادف پلیس راه سنندج ـ همدان در بعدازظهر ۱۴ شهریور پنج همکار سازمان همیاری شهرداری استان کردستان شاغل در پروژه ساخت شهرک صنعتی دهگلان فوت و شش همکار این سازمان زخمی شدند.
09 Sen, 06:51
922
🔴یک حادثه و شش دستور
📍سیروان: تصادف مرگبار و آتش سوزی ناشی از برخورد یک تانکر سوحت رسان با شماری خودروهای عبوری در پلیس راه سنندج - همدان که مرگ 11 شهروند و زخمی شدن هفت نفر را در پی داشت، ضمن بازتاب جهانی، مسئولان را بر آن داشت دستوراتی برای رسیدگی فوری به دلایل این تصادف صادر کنند. سیروان برای آگاهی مخاطبانش گزیده این دستورات را در پی آورده است:
🔺1. دستور رییس جمهوری
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: حادثه تلخ انفجار تانکر سوخت در محور سنندج ـ همدان و جانباختن شماری از هموطنان عزیزمان موجب اندوه عمیق شد. ضمن تسلیت به خانوادههای داغدار و مردم کردستان، مسئولان مربوط باید رسیدگی فوری به مصدومان، حمایت از خانوادهها و بررسی دقیق علل حادثه را در اولویت قرار دهند.
🔺2. دستور معاون اول رئیسجمهور
معاون اول رئیسجمهور در تماس تلفنی با استاندار کردستان دستور داد: ابعاد حادثه بهصورت فوری، دقیق و همهجانبه بررسی و روند درمان مصدومان، حمایت از خانوادههای جانباختگان و پیگیری امور بیمهای آنان با جدیت دنبال شود.
عارف در این تماس خواستار بررسی کارشناسی علل و عوامل وقوع حادثه و ارائه گزارشی از نتایج بررسیها و همچنین اقدامات انجامشده برای مداوای مصدومان و رسیدگی به وضعیت خانوادههای جانباختگان به دولت شد.
وی همچنین دستور داد: رسیدگی به ابعاد این حادثه بهصورت فوری، دقیق و همهجانبه انجام شود و موضوع بیمه جانباختگان و حادثه دیدگان از مردم حادثهدیده و افرادی که برای کمک به مصدومان به محل سانحه رفته بودند، با جدیت پیگیری شود.
🔺3. دستور وزیر کشور
اسکندر مومنی، وزیر کشور، در تماس با استاندار کردستان، ضمن تسلیت به مردم استان کردستان و خانوادههای داغدار، خواستار پیگیری مستمر وضعیت خانوادههای جانباختگان، مصدومان و دیگر افراد آسیبدیده شد و بر ضرورت بررسی دقیق خسارتهای ناشی از این حادثه تأکید کرد.
وزیر کشور همچنین بر هماهنگی کامل میان دستگاههای اجرایی، امدادی و خدماترسان تأکید کرد و خواستار انجام اقدامات فوری برای حمایت از حادثهدیدگان و کاهش مشکلات آنان شد.
🔺4. دستور رئیس سازمان بازرسی
رئیس سازمان بازرسی کل کشور در تماس تلفنی با بازرس کل استان کردستان، جویای آخرین وضعیت رسیدگی به مجروحان و روند درمانی آنان شد و در جریان نحوه امدادرسانی به حادثهدیدگان، اقدامات دستگاههای خدماترسان و روند بررسی ابعاد حادثه قرار گرفت.
بر اساس دستور رئیس سازمان بازرسی، تیم تخصصی بازرسی با حضور در محل وقوع حادثه، بررسی جامع و دقیق ابعاد حادثه، شناسایی علل و عوامل مؤثر در وقوع آن، نحوه عملکرد و میزان آمادگی دستگاههای مسئول از جمله راهداری، پلیس راه، اورژانس، جمعیت هلالاحمر، سازمان آتشنشانی، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی و سایر دستگاههای ذیربط را در دستور کار قرار داده است.
🔺 5. دستور استاندار کردستان
استاندار کردستان بر بررسی دقیق ابعاد حادثه انفجار تانکر سوخت در سنندج و روند امدادرسانی و خدماترسانی به مصدومان و آسیبدیدگان تأکید کرد.آرش زرهتن لهونی در جلسه ستاد بحران استان کردستان دستور داد ابعاد مختلف حادثه و نحوه انجام عملیات امدادی و خدماترسانی بهصورت دقیق مورد بررسی قرار گرفته و نتایج اقدامات انجامشده ارائه شود.
🔺6. دستور رییس کل دادگستری کردستان
محمد جباری رئیس کل دادگستری استان کردستان با حضور در محل حادثه انفجار تانکر حامل سوخت در محور سنندج- همدان، از تشکیل پرونده قضایی برای بررسی ابعاد و علت وقوع این حادثه خبر داد و دستورات لازم را برای بررسی موضوع و مشخص شدن علت دقیق وقوع سانحه صادر کرد.
08 Sen, 11:35
922
🔴کردپرس خواستار رسیدگی قضایی به اقدامات و اتهامات یک نماینده کردستان در مجلس شد
🔸سیروان: خبرگزاری کردپرس در یادداشتی تند انتقادی، تلاش های یک نماینده حوزه انتخابیه سنندج ، کامیاران و دیواندره برای کسب کرسی استانداری کردستان را نقد کرد و با طرح برخی اقدامات و اتهامات منسوب به وی، خواستار روشنگری در باره آنها و رسیدگی قضایی شد.
🔸 کردپرس پرسش کرده او« کدام اقدام مثبت و ماندگاری را به سرانجام رسانده که اکنون سودای استانداری در سر دارد؟»
این خبرگزاری پرسیده:« کارنامه او در جایگاهی که مردم برایش برگزیدهاند، چه دستاورد قابللمسی برای مردم سنندج، دیواندره و کامیاران داشته است؟»
🔸کردپرس به عملکرد مدیران وقت کردستان در تایید او برای حضور دوباره در مجلس اعتراض کرده و آنها را شریک آنچه این خبرگزاری «تخلفات او» خوانده، دانسته است.
🔸در یادداشت این خبرگزاری اتهامات دیگری مطرح شده و گفته شده :« دستگاههای نظارتی و قضایی، بنا بر اطلاعات و گزارشهای موجود، از برخی این موارد بیخبر نبودهاند و اقداماتی نیز صورت گرفته است. با این حال، از مدیریت جدید توانمند و فهیم دادگستری استان انتظار میرود همانگونه که همواره بر اجرای عدالت تأکید داشته، در جایگاهی بالاتر نیز با همین رویکرد عادلانه، پروندههای مرتبط با این نماینده و اطرافیانش را بدون ملاحظه و تبعیض بررسی و نتیجه را برای افکار عمومی روشن کند.»
08 Sen, 03:20
922
🔴کولبر بانهای، قاتل دختر اشنویه ای را تحویل مراجع قانونی داد
🔸سیروان: یک کولبر بانه ای پیشنهاد یک متهم به قاتل برای خروج از مرز با صدها میلیون تومان را رد کرد و با در میان گذاشتن موضوع با مقامات ذیصلاح، از فرار او جلوگیری کرد.
🔸متهم که به اتهام مرگ دختری ۲۸ ساله در اشنویه تحت تعقیب بود، با فرار و پنهان شدن در بانه، قصد داشت به اقلیم کردستان بگریزد. در صفحات مجازی نقل شده او برای فرار امن از مرز به یک کولبر صدها میلیون تومان وجه پیشنهاد کرده بود.
🔸دادستان عمومی و انقلاب اشنویه اعلام کرده است که با صدور دستور ویژه متهم به قتل دختر هنگام تلاش برای خروج از مرزهای غیرمجاز در استان کردستان شناسایی و دستگیر شده است. متهم برای ادامه روند رسیدگی و انجام اقدامات قانونی به آذربایجان غربی منتقل و پرونده نیز خارج از نوبت مورد بررسی قرار میگیرد.
08 Sen, 02:44
922
📍خبرگزاری های بین المللی چگونه تصادف مرگبار سنندج را منتشر کردند؟
🔴جهان در سوگ حادثه مرگبار رانندگی پلیس راه سنندج- همدان
🔺 خبرگزاری های فرانس پرس، آسوشیتدپرس، رویترز، بی.بی.سی، آناتولی، الجزیره و میدل ایست خبر تصادف مرگبار سنندج را منتشر کردند.
سیروان: برخورد با چند خودرو و واژگونی و آتش سوزی تانکر حامل سوخت در پلیس راه سنندج- همدان که به گفته مسئولان با فوت 11 شهروند و زخمی شدن هفت نفر همراه شد، بازتاب جهانی یافت و خبرگزاری های معتبر بین المللی، خبرهای از این فاجعه اجتماعی را به جهان منتشر کردند.
حادثه ساعت 17 و سی دقیقه بعدازظهر روز شنبه 14 شهریور 1405 اتفاق افتاد و تانکر حامل سوخت که از همدان به مقصد مریوان در حرکت بود در حالی که گفته می شود دچار اشکال فنی در سیستم ترمز بوده، فیلم دوربین مداربستهِ محل نشان می دهد به سرعت باور نکردنی چند خودرو در جاده مقابل ساختمان اداری پلیس راه سنندج - همدان را زیر گرفت و سپس واژگون و به علت سرازیر شدن مواد سوختنی، جاده را آتشی سهمگین فرا گرفت و خودروها عبوری آسیب دیدند.
بیشتر آسیب دیدگان و فوت شدگان این فاجعه، سرنشینان مینی بوس اداری سازمان همیاری شهرداری های کردستان هستند که بعداز روز کاری از پروژه ساخت شهرک صنعتی دهگلان باز می گشتند.
یک آسیب دیده سرنشین مینی بوس در بیمارستان به سیروان گفت که او به یاد دارد که تانکر از پشت مینی بوس را زیر گرفت و از روی عقب آن گذشت. شش فوت شده از مجموع یازده نفر درگذشته و همه زخمی ها سرنشین مینی بوس بوده اند.
با این حال پس از حادثه، به فوریت، نیروهای امدادی و آتش نشانی به صحنه آمدند و مصدومان و فوت شدگان را از میان آتش و آهن خارج و محیط حادثه را کنترل کردند.
🔸همدردی مقامات
در تهران رییس جمهور مسعود پزشکیان، با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: حادثه تلخ انفجار تانکر سوخت در محور سنندج ـ همدان و جانباختن شماری از هموطنان عزیزمان موجب اندوه عمیق شد. ضمن تسلیت به خانوادههای داغدار و مردم کردستان، مسئولان مربوط باید رسیدگی فوری به مصدومان، حمایت از خانوادهها و بررسی دقیق علل حادثه را در اولویت قرار دهند.
پس از او معاونش دکترعارف در تماس تلفنی با استاندار کردستان خواستار بررسی کارشناسی علل و عوامل وقوع حادثه و ارائه گزارشی از نتایج بررسیها و همچنین اقدامات انجامشده برای مداوای مصدومان و رسیدگی به وضعیت خانوادههای جانباختگان به دولت شد.
سومین مقام ارشد دولت، وزیر کشور بود که در تماس تلفنی با استاندار کردستان از چند و چون موضوع آگاه شد و چنان ایرنا از تهران گزارش کرده او «با تسلیت به مردم استان و خانوادههای داغدار، دستور پیگیری مستمر امور خانوادههای جانباختگان، مصدومان و دیگر افراد آسیبدیده و بررسی خسارتهای ناشی از این حادثه را صادر کرده»است.
اما پس از این حادثه، استاندار و رییس کل دادگستری کردستان، فرماندار و شهردار سنندج برای بررسی اوضاع در محل حاضر شدند. استاندار کردستان دو روز عزای عمومی اعلام کرد. رییس دادگستری کردستان نیز از گشوده شدن پرونده این حادثه به فوریت خبرداد.
🔸بازتاب جهانی
از دیگر سو، خبرگزاری های معتبر جهانی این خبر را به عنوان یک خبرمهم جهانی بازتاب دادند. خبرگزاری فرانس پرس، آسوشیتدپرس و رویترز نخستین خبرگزاری های جهانی بودند که این خبر را بازتاب دادند. بی. بی. سی، آناتولی، الجزیره و میدل ایست نیز این خبر را منتشر کردند. رویترز گفته اشکال فنی در ترمز تانکر باعث حادثه شده است. فرانس گفته است تانکر در نزدیکی یک ایستگاه پلیس راه با خودروهای دیگر برخورد کرده و پس از آن منفجر شده و11 کشته و 7 مصدوم برجای گذاشته است. آسوشیتدپرس هم شمار فوت و زخمی شدگان را بازتاب داده است. بی بی.سی به نقل از گفته های مقامات محلی این خبر را تنطیم کرده است. دیگر خبرگزارهای بین المللی عموما به ذکر دلایل حادثه و شمارمصدومان و فوت شدگان پرداخته اند.
🔸اسامی فوت شدگان شناسایی شده
پزشکی قانونی اسامی فوت شدگان شناسایی شده را به این شرح اعلام کرد: احمد منصوری و یاسین منصوری؛ پدر و فرزند، عطالله خادمی، فرهاد ریاضی، مهدی زندیپوریان، ناصر خانزاد، از کارکنان سازمان همیاری شهرداری های استان کردستان، مازیار شاکری؛ کارگر کارخانه شیشه که در زمان حادثه داخل خودروی شخصی حضور داشته و احسان منتشلو؛ نظامی کادر راهنمایی و رانندگی هشت فوت شده شناسایی شده حادثه هستند.
شناسایی نشده: همچنین سه نفر دیگر که هنوز هویت آنان بهصورت قطعی مشخص نشده و نیازمند اعلام نتیجه آزمایش DNA هستند عبارتند از سوران الیاسی، یدالله سلیمفرد و کیان رجبزاده است.
07 Sen, 08:10
922
🔷انتصاب سرپرست منطقه آزاد بانه – مریوان
🔹با حکم سید علی مدنی زاده وزیر امور اقتصاد ودارایی، کامران رحیمی عضو هیات مدیره سازمان منطقه آزاد تجاری – صنعتی بانه – مریوان به عنوان سرپرست این سازمان منصوب شد.
این حکم با پیشنهاد دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی کشور، به مدت چهار ماه برای سرپرستی سازمان منطقه آزاد تجاری – صنعتی بانه – مریوان صادر شده است.
وزیر امور اقتصادی دارایی در این حکم خطاب به کامران رحیمی آورده است: امید می رود ضمن هماهنگی با دبیرخانه شورای عالی و با رعایت منشور اخلاقی کارگزاران دولت چهاردهم، نسبت به انجام وظایف و ماموریت های محوله اقدام لازم را معمول دارید.
07 Sen, 06:42
922
🔴احتمال تغییر مدیرعامل منطقه آزاد بانه و مریوان قوت گرفت
🔹سیروان: برخی صفحات در فضای مجازی از تغییرمدیرعامل منطقه آزاد تجاری بانه و مریوان خبر داده و گفته اند که عضو موظف هیات مدیره، جایگزین رییس هیات مدیره و مدیر عامل این منطقه شده است. انتصاب هیات مدیره کنونی بدون تامین نظر استاندار کردستان با مخالفت او روبه رو شد. در ماه های گذشته هم برخی افراد در صفحات مجازی به تخریب سید معروف صمدی مدیرعامل کنونی منطقه آزاد پرداختند و اعضای هیات مدیره از همکار خود دفاع نکردند.
🔹هیات مدیره فعلی سازمان منطقه آزاد بانه و مریوان ترکیب ناهمفکر و نامتجانسی است. ایجاد منطقه آزاد بانه و مریوان که فعلا نه به دار است و نه به بار، نخست در ۲۶ آذر ۱۳۹۸ تصویب شد، اما به دلیل ایرادات حقوقی شورای نگهبان، روند نهایی شدن قانون ادامه یافت و ایجاد این منطقه 15 اردیبهشت سال ۱۴۰۰ در مجلس تصویب شد. اساسنامه آن نیز در جلسات هیئت وزیران در تاریخهای ۱۹ مرداد ۱۴۰۱ و ۲۲ آبان ۱۴۰۱ تصویب و ماده ۲۵ اساسنامه بعداً در جلسه ۲۸ اسفند ۱۴۰۱ هیئت وزیران اصلاح شد.
🔹سیروان از منابع مطلع کسب خبر کرد احتمال تغییر وجود دارد ولی تاکنون حکمی برای کسی صادر نشده، اما کامران رحیمی همکار دانشگاه ملی مهارت و عضو موظف هیات مدیره تایید کرده که با او برای مدیر عاملی منطقه آزاد بانه و مریوان صحبت شده است.
🔹تاکنون دولت از زمان ایجاد منطقه آزاد بانه و مریوان، دو دوره هیات مدیره منصوب کرده است. در دوره اول انتخاب هیات مدیره، در سال 1402 «فردین وکیلی» به عنوان عضو موظف هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد بانه – مریوان و «محمد باباخانی» به عنوان دیگر عضو هیأت مدیره منصوب شدند. در دوره دوم در 16 آذر 1404 سید معروف صمدی به عنوان رییس هیات مدیره و مدیرعامل و کامران رحیمی به عنوان عضو موظف هیات مدیره و قربان کیانی به عنوان عضو غیر موظف منصوب شدند. ظاهرا برنامه ریزی چنان است که سید معروف صمدی مدت سه ساله خود را در هیات مدیره به پایان نبرد. مدیریت منطقه آزاد بانه و مریوان با نوعی رقابت محلی و شهرستانی هم همراه است و واکنش مریوانی ها که بیشترین وسعت منطقه آزاد بانه و مریوان در آن واقع است به انتصاب احتمالی کامران رحیمی از بانه جالب خواهد بود.
07 Sen, 03:40
