uz
Feedback

Firibgarlarga uchmang! Telemetrio bunday kanallarni topadi va belgilaydi 👉 Belgini ko‘rmoqchi bo‘lsangiz, obuna bo‘ling

سیروان

سیروان

Kanalga Telegram’da o‘tish

#سیروان نشریه هفتگی با گستره استان های مناطق کُردنشین 🔸سابقه انتشار ۲۸ سال 🔹دو زبان #کُردی و #فارسی https://instagram.com/sirwan.weekly ✅صاحب امتیاز سازمان همیاری شهرداری های استان کردستان 📞 تماس با ما،ارسال مطلب و سوژه 💬 @sh_juo

Ko'proq ko'rsatish
Mamlakat belgilanmaganToif belgilanmagan
922
Obunachilar
+224 soatlar
+77 kun
+2830 kun
Postlar arxiv
‍‍ . 🔴درخت گردو نماد تاریخ کهن و ترکیب طبیعت با فرهنگ و آیین کردان ✍اسماعیل شمس 🔺برخی خوانندگان عزیز پس از یادداشت دیروز درباره گردوتکانی، نکاتی را برای نگارنده فرستادند و خواستار انتشار آن شدند؛ از جمله آنها پذیرش شَنیَری به عنوان شغل رسمی، دارای پروانه شغلی، بیمه و عدم انجام این کار توسط افرادآموزش‌ندیده بود. در این راستا شَنیَر متخصص، برای داوطلبان دوره آموزشی می‌گذارد و مهارتهای لازم را می‌آموزد و آنان هم مانند سایر مشاغل، گواهی مهارت و پروانه شغلی می‌گیرند. اگر مدیران این شرایط را فراهم نکنند، شنیر باید از کمربند ایمنی یا داربست فلزی در اطراف گردو استفاده کند.افراد بی‌تجربه، بیمار و با سابقه غش، تاری دید و افت فشار نیز بالای درخت نروند. برخی هم چنانکه در فایل پیوست می‌شنوید، خواستار نگاه به درختان کهنسال و بلند گردو همچون موضوعی تاریخی/جغرافیایی و قطع نگاه اقتصادی به آنان هستند. البته گروهی از مالکان گردوهای تنومند و بلند با وجود قیمت بسیار بالای گردو بخشهای مرتفع درخت را رها می‌کنند و سراغش نمی‌روند. محصولش هم کمی بعد به شکل طبیعی پایین می‌ریزد. 🔺من اینجا می‌خواهم از منظر تاریخی و تمدنی که موضوع این کانال است به بررسی جایگاه درخت گردو در گذشته مردم کرد بپردازم که آثار آن امروزه بیشتر در میان مردم هورامان و پیروان آیین یارسان باقی مانده است. گردو و انار دو درخت کهن و دو میوه اصلی هورامان هستند و با مبانی آیین یارسان و زندگی مردم هورامان، که البته امروز برخلاف همسایگانشان در دالاهو و قلمرو یارسان، مذهب آنها شافعی است، پیوند دارند. در گذشته هم "قَم" که در آن کیسه دانه‌های انار را لگدکوب و آب‌انار می‌گرفتند از تنه درخت گردو می‌ساختند. جشن خاونکار که در ابتدای آبان و آغاز زمستان کردی برگزار می‌شود و همینجا آن را به پیروان آیین یاری تبریک می‌گویم با انار گره خورده است. گردو هم به رسم سرسپردن یا جوز سرشکستن در یارسان مرتبط است که یک هفته پس از تولد نوزاد و مراسم نامگذاری، اجرا و در آن "پیر" و "دلیل" برای او انتخاب می‌شوند. در این مراسم، از جوز که به‌ معنای‌ مغز دانه‌ها و به‌طور اخص‌ مغز گردو است‌، استفاده می‌شود. جوز معرّب‌ واژه پهلوی‌ و شاید مادی gōz است که در هورامی به صورت "و‌َز" و در دیگر شاخه‌های کردی به شکل "گوێز" و گاه "گردکان" تلفظ می‌شود که نام اخیر با گردوی فارسی و گردبودن آن که مقدس هم بود، ارتباط دارد. با وجود این نام کردی گردو مفهوم دیرین هسته و مغز را حفظ کرده است. در برخی نقاط ایران هم به جایgōz ، جوز رایج است و آیین "جوز شانی" یا همان گردوتکانی برگزار می‌شود. شانی در اینجا با شَنیَر(شانیار) در هورامان از یک ریشه و به معنای پرتاب کردن و افکندن است. دلیل تقدس گردو نیز به همین مغز یا عقل اول باطنی برمی‌گردد که توسط دو پوسته ظاهری نرم و سخت، پوشیده مانده است و آدمی پس از شکستن این دو به آن می‌رسد. در یک روایت، خداوند خود را گنجی پنهان خوانده است که دوست داشته با خلق کائنات شناخته شود.در اسطوره‌ها مغز گردو میوه خدایان جوامع ابتدایی و آجیل شاهان بود. پس از اسلام تقدس گردو در باطنیان، عارفان و یارسان همچنان باقی ماند. شاید گزینش دلیل و پیر برای کودکان در آیین یارسان هم نماد عبور نوزاد با کمک این دو از پوسته ظاهر به هسته اصلی حقیقت و مغز دین باشد.احتمالاً  کشتن خروس هم که نماد سروصدای ظاهر است، با همین امر مرتبط است. برخی مقابر پیران و بزرگان زیر درخت گردو بود و افرادی که برای کسب حاجت به زیارت مقبره سلطان اسحاق در هورامان می‌رفتند، باید یک خروس با خود می‌بردند. یادم است که در باغ اجدادی ما درخت گردوی تنومند و بلندی بود که به آن "کَرگَه قراز" می‌گفتند. کرگ به معنای مرغ/خروس و قراز هم صدای آن بود. بیماران در کنار این درخت می‌نشستند؛ خروسی را می‌کشتند و باور داشتند که شفا می‌یابند. متٲسفانه این درخت با صدها درخت گردوی دیگر در پی تغییر اقلیم و کشیدن جاده و ... نابود شد. گردوی شفابخش"کَرگَه قراز" به آیینهای کهن مردمان کرد پیوند دارد که شکل دیگر آن در میان پیروان یارسان دیده می‌شود. تقدس گردو در میان مردم مسلمان هورامان هم در رسم "وَزَه‌بان" هنگام تولد کودکان، انتخاب درخت گردو به عنوان خیرات و موقوفه و توزیع محصول آن در شبهای جمعه در مساجد همچنان حفظ شده است. 🔺از آنجا که هورامان ثبت جهانی شده است من از وزارت میراث فرهنگی می‌خواهم که با ثبت درختان کهنسال گردوی این منطقه به عنوان میراث طبیعی ملی هم مانع از نابودی آنان گردد و هم با دادن تسهیلات به مالکان کاری کند که نیاز اقتصادی سبب گردوتکانی در ارتفاع نگردد. گردو فقط یک درخت و امری اقتصادی نیست، بلکه تاریخ دینی و فرهنگی اجداد ماست. https://t.me/kurdistanname
23 Okt, 12:58
23 Okt, ~12:58

‍‍‍ 💢زیر درخت گردو تٲملی بر مرگ شەنیەران[گردوتکانان هورامان] ✍اسماعیل شمس هیچ‌گاه فکر نمی‌کردم که موضوع تکاندن درخت گردو(شەنیەری) به تیتر اصلی کانال تلگرامی کردستان‌نامه تبدیل شود، اما کشته و زخمی شدن بیش از ده جوان منطقه در طول یک ماه و درخواست یکی از مخاطبان کردستان‌نامه که صدای او در فایل پیوست آمده است، سبب نگارش این یادداشت گردید. درخت گردو برای ما یادآور روزهای خوش کودکی بود. البته این کودکی همیشه همراه با ترس از سقوط پدران و اطرافیانمان[شنیەر] بود که در بلندترین نقطه درخت با "شَنّه"[ چوبی با طول ۴- ۵ متر و قطر حداقل ۱۰ سانتیمتر] گردو می‌تکاندند و ما بچه‌ها آن پایین گردوها را می‌چیدیم. بعد از ما پدران و مادرانمان برای اطمینان از این‌که گردویی نمانده است، همه سوراخ سمبه‌های دره و کوه و زمین را می‌گشتند و سپس مرحله اصلی کار ما یعنی "شارو"[پیداکردن گردوی دیده نشده] آغاز می‌شد که هیجان بسیار زیادی برای ما کودکان و نوجوانان داشت. پایان بخش فرایند گردوچینی، "پاشارو" بود که معمولاً پدر یا بزرگ خانواده آن را انجام می‌داد و سپس مرحله بعد آغاز می‌شد. اگر قرار بود گردو برای مصرف خانواده در زمستان یا خیرات شب جمعه در مسجد نگه داشته شود، پوست سبز آن را می‌کندیم[پاقلیس] واگر هم هدف، فروختن مغز آن بود که در دوره ما خریداران آن عموماً از تویسرکان می‌آمدند با همان پوست سبز[کَمکول] آن را می‌شکستیم و مغز آن را در می‌آوردیم[کاردَه‌وَەژێ]. ما کودکان و نوجوانان مغز گردوهایی را که خود شارو می‌کردیم جداگانه در می‌آوردیم؛ خشک می‌کردیم و می‌فروختیم و پولش هم مال خودمان بود و با آن چیزهایی را که لازم داشتیم، می‌خریدیم. با وجود آنکه هزاران درخت گردوی بسیار بلند در ده ما بود و گردوتکانان هم بیشتر مالکان باغ بودند برای چند دهه هیچگاه ندیدم که کسی بر اثر سقوط از درخت فوت کند. با کمال تٲسف کاری که سبب سرخوشی کودکان و رٶیای هر ساله ما بود امروز به کابوسی بزرگ برای همگان تبدیل شده است. آمار زیر که از دو کانال شهرستان پاوه- سلام پاوه و ده‌نگی نوریاو فقط در طول یک ماه- گردآوری شده است، نشان‌دهنده عمق فاجعه است: 🔺۲۹ شهریور ۱۴۰۵ فاضل خضری، هاوار/ نوسود(فوت) 🔺۵ مهر ۱۴۰۵  هیرش عبدی، جوان اهل روستای رزاب و ساکن مریوان (فوت) 🔺 ۱۰ مهر ۱۴۰۵  یک جوان از روستای پایگلان/ سروآباد(مصدوم) 🔺۱۲ مهر تحسین فیروزی، معلم بازنشسته از اهالی شهر بانه‌وره/ پاوه(فوت) 🔺 ۱۳ مهر  محمدعبدالله لطیفی، هوار شیره‌دره/ هورامان(مصدوم) 🔺 ۱۶ مهر یک جوان ۳۸ ساله از اهالی شبانکاره باغات شبانکاره (مصدوم) 🔺۲۱ مهر  یک جوان در سرباور دوریسان/ پاوه (مصدوم) 🔺۲۱ مهرماه   عبدالله صالحی، شهر هەورامان(فوت) 🔺امروز ۳۰ مهر ۱۴۰۵ ، فرهاد قادری از اهالی روستای نجار/ پاوه(فوت) 🔺این آمار، تنها شامل کسانی است که خبر مصدومیت یا فوت آنها درج شده و مختص یک منطقه است؛ تا جایی که شنیده‌ام در همین منطقه هم آمار واقعی بیشتر از این است و اگر سایر شهرهای کردستان هم به آن اضافه شود؛ شاهد دهها متوفی و مصدوم خواهیم بود. این در حالی است که بر اثر سدسازی‌های بی‌رویه در منطقه و تغییر اقلیم و گرمای هوا و خکسالی و کاسبی سیاه با چوب گردو بسیاری از درختان گردو خشک شده اند و گرنه اگر تعداد آنها مانند چهل پنجاه سال پیش بود شاید آمار متوفیان و مصدومان امروز دهها برابر می‌شد. 🔺راه حل پایان این کابوس چیست؟  دوست ندیده ما که متٱسفانه اسمشان را هم ننوشته‌اند در این فایل صوتی نکاتی را متذکر شده است. اهل قلم منطقه هم بارها در این باره نوشته‌اند و اهل منبر در مراسم ختم متوفیان گردوتکانی تذکرات چندباره داده‌اند، اما ظاهراً نتیجه نداشته است. من این موارد را تکرار نمی‌کنم. تنها به یک موضوع می‌پردازم که نقش دانشگاه و استادان بومی منطقه در بهبود اوضاع است. این نکته مهم است که هریک از ما بدانیم در قبال مردم و منطقه خود مسئولیت داریم و هریک در رشته تخصصی خود باید به کاهش آلام هموطنانمان کمک کنیم و تنها در فکر ترفیع و ارتقای خود نباشیم. امروز دانشگاهها تبدیل وضعیت هیٲت علمی از پیمانی به رسمی آزمایشی و از آن به رسمی قطعی را منوط به اجرای طرح جامعه و صنعت کرده‌اند. به باور من دانشگاههای استان و شهرستان می‌توانند طرحهایی در این زمینه تعریف کنند و کار دانشگاهی را در خدمت توسعه کشاورزی، باغداری، صنایع دستی و دامداری در منطقه و جلوگیری از افزایش بحرانهای اجتماعی، کولبری، بیکاری، تصادف، خودکشی، مرگ و میر بی‌رویه و همین مسٲله گردو و گردوتکانی قرار دهند؛ در این‌صورت، شمار زیادی از پژوهشهای دانشگاهی به توسعه منطقه و کاهش بحرانها اختصاص می‌یابد و دانشگاه هم به همکار جامعه و صنعت بومی بدیل می‌شود. ‌
23 Okt, 12:56

🔸عکس روز گفته می شود که میان علیرضا زندیان نماینده مردم بیجار و حسن آباد یاسوکند و کاظم کاظمی فرماندار شهرستان بیجار به شدت
🔸عکس روز گفته می شود که میان علیرضا زندیان نماینده مردم بیجار و حسن آباد یاسوکند و کاظم کاظمی فرماندار شهرستان بیجار به شدت شکرآب است. آنچه که می گویند شایعه است یا واقعیت؟ این عکس روایتگر درون متن و فرامتن این گفته های غیر رسمی است.
23 Okt, 05:57

آغازعملیات آماده‌سازی واگذاری زمین به ۵۶۰ متقاضی مسکن ملی در بیجار معاون مسکن و ساختمان راه و شهرسازی استان کردستان نیز از آغاز عملیات آماده‌سازی و محوطه‌سازی سایت‌های نهضت ملی مسکن عسکرآباد و بادامستان شهرستان بیجار خبر داد. امیرحسین جمشیدی با اشاره به آغاز عملیات آماده سازی و محوطه سازی این طرح از نهضت ملی همزمان با سفر مدیرکل راه و شهرسازی به بیجار افزود:آماده‌سازی سایت‌های عسکرآباد و بادامستان زمینه واگذاری زمین به ۵۶۰ متقاضی را در قالب گروه ساخت فراهم می‌کند. به گفته وی سایت‌بادامستان بیجار ۲۱ هزار و ۱۷۴ مترمربع و سایت عسکرآباد ۹۸ هزار و ۸۰۰ مترمربع مساحت دارد که مجموع مساحت این دو سایت به ۱۱۹ هزار و ۹۷۴ مترمربع می‌رسد. معاون مسکن و ساختمان راه و شهرسازی کردستان با اشاره به اهمیت آماده‌سازی اراضی طرح‌های نهضت ملی مسکن گفت: اجرای عملیات زیرسازی، آماده‌سازی و محوطه‌سازی این اراضی، بستر لازم را برای توسعه شبکه‌های زیرساختی و ورود به مراحل اجرایی ساخت واحدهای مسکونی فراهم می‌کند. جمشیدی ادامه داد: آماده‌سازی سایت‌های نهضت ملی مسکن از مراحل مهم پیش از اجرای عملیات ساخت‌وساز است و با تکمیل این فرآیند، زمینه برای پیشبرد روند اجرای طرح و تامین مسکن متقاضیان در شهرستان بیجار فراهم خواهد شد.
22 Okt, 18:01

‍ مدیرکل راه و شهرسازی استان:
تامین زیرساخت‌ها و خدمات عمومی، شرط تکمیل طرح‌های مسکن در کردستان است سیروان: مدیرکل راه و شهرسازی کردستان گفت: تکمیل پروژه‌های مسکونی بدون فراهم‌کردن زیرساخت‌ها و امکانات عمومی موردنیاز ساکنان، به تحقق سکونت پایدار منجر نمی‌شود. امیر قادری در جلسه شورای مسکن بیجار که روز پنجشنبه ۳۰ مهرماه با حضور نماینده مردم این حوزه انتخابیه در مجلس شورای اسلامی، فرماندار و مدیران عضو این شورا برگزار شد،اظهار کرد: ضرورت ارتقای کیفیت منازل مسکونی منوط به تامین هم‌زمان خدمات زیربنایی و روبنایی در طرح‌های نهضت ملی مسکن در تمام شهرستان های استان است. وی با تاکید بر هم افزایی تمام مدیران دستگاه های اجرایی در اجرای به موقع زیرساخت ها در سایت های نهضت ملی مسکن افزود: تامین آب، برق و سایر زیرساخت‌های ضروری، در کنار خدمات عمومی از جمله مدرسه، درمانگاه، پارک و فضای سبز، از الزامات اساسی اجرای پروژه‌های مسکونی است و باید متناسب با روند پیشرفت طرح‌ها در دستور کار دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.
تکمیل زیرساخت‌ها؛ اولویت اجرای طرح‌های مسکن
قادری با بیان اینکه موفقیت طرح‌های مسکن صرفا به ساخت واحدهای مسکونی محدود نمی‌شود، افزود: فراهم‌کردن شرایط مناسب برای زندگی شهروندان، مستلزم برنامه‌ریزی دقیق برای تامین خدمات زیربنایی و روبنایی و هماهنگی موثر میان دستگاه‌های اجرایی و خدمات‌رسان است. وی تاکید کرد: پروژه‌های مسکونی باید به‌گونه‌ای اجرا شوند که متقاضیان پس از تحویل واحدها، برای دسترسی به امکانات اولیه زندگی با مشکل مواجه نشوند.
توسعه خدمات آموزشی و عمومی در سایت‌های مسکونی
مدیرکل راه و شهرسازی استان کردستان، احداث مدارس، تامین فضاهای آموزشی، ایجاد پارک و توسعه فضاهای سبز را از نیازهای ضروری مجموعه‌های مسکونی دانست و گفت: تامین این امکانات باید متناسب با جمعیت‌پذیری سایت‌ها و نیاز ساکنان پیگیری شود. قادری همچنین بر ضرورت تعیین تکلیف پروژه‌های خدماتی نیمه‌تمام، تامین اعتبارات موردنیاز و پیگیری تعهدات دستگاه‌های مسئول تاکید کرد و هماهنگی میان مجموعه‌های اجرایی را عاملی موثر در تسریع روند تکمیل خدمات دانست.
هماهنگی دستگاه‌ها برای تحقق سکونت پایدار
وی با اشاره به اهمیت همکاری دستگاه‌های اجرایی درپیشبردطرح‌های مسکن استان، خواستار پیگیری مستمر تامین زیرساخت‌ها و خدمات عمومی در‌کنار عملیات ساخت‌وساز شد. مدیرکل راه و شهرسازی کردستان‌خاطرنشان کرد: هدف نهایی اجرای طرح‌های مسکن، علاوه بر تامین سرپناه، فراهم‌کردن محیطی مناسب برای زندگی شهروندان است؛ ازاین‌رو، تکمیل خدمات زیربنایی و روبنایی باید به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از فرایند اجرای پروژه‌ها مورد توجه قرار گیرد.
بازدید میدانی از پروژه های مسکن و راه سازی
مدیرکل راه و شهرسازی کردستان پشت میزنشینی را عامل توسعه نیافتگی و عدم نظارت دقیق بر اجرای پروژه های دو حوزه مسکن و راه در استان می داند و به همین دلیل او در سفر به شهرستان های استان از روند طرح نهضت ملی مسکن و پروژه های راه سازی بازدید و از نزدیک موانع و مشکلات فرارو را بررسی و دستور رسیدگی را صادر می کند. امیر قادری در ادامه سفرهای شهرستانی این هفته به بیجار بام ایران رفت و از نزدیک درجریان عملیات اجرای پروژه مسکن ملی در دو گروه انبوه سازی و گروه ساخت قرار گرفت و در جلسه شورای مسکن این شهرستان تمام موانع موجود را بررسی و راهکارهای حل مشکل را به مدیران دستگاه های ذیربط ارایه داد.
22 Okt, 17:58

‍سخنی بی پرده با فرماندار و شورایان شهر
✍هیمن قهرمانی
هفته پیش در خبرها شاهد شکسته شدن سنگ قبر بزرگ مرد تاریخ هنر کردستان استاد حسن زیرک بودیم ، از یک طرف یاوه گوییها و تهدیداتی برای عاملین این پیامد و از طرفی دیگر صید ماهی از آب گل آلود این اتفاق فضای نامانوس مجازی را داغ کرده بود. با عجله سنگ قبری فرمالیته با عکسهای رنگی و دستمالیهای عالیجنابان نشسته بر کرسی گرم شورا در سایتهای خبری خودنمایی کرد، همان کاری که چند سال گذشته تکرار شد و دوباره و چندباره تکرار خواهدشد. امروز در خبرها دوباره شاهد تصمیم گیری عجولانه ای برای طراحی و ساخت مقبره استاد زیرک بودیم. تنها در عرض یک هفته، افراد، طرحها آماده و تصمیمات گرفته شد. واقعا بر اساس چه معیاری این افراد صلاحیت تصمیم گیری دارند؟ و چرا بدون هیچ گونه فراخوانی تنها پشت درهای بسته چنین تصمیماتی اتخاذ میشود؟ عزیزان، طراحی یک ساختمان دو واحده، نیازمند ساعتها و روزها مطالعه میبشاد تا نیازها، خواستها،بایدها ونبایدها مورد پرسش و پاسخ قرار بگیرد. در صورتی که طراحی و ساخت مقبره چنان مرد بزرگی نیازمند ماهها مطالعه تاریخی، فرهنگی، روانشناسی، جامعه شناسی میباشد، نیازمند ماهها کار و تحقیق و پژوهش نمادشناسانه و زیباشناسانه گروهی متخصص و باسابقه میباشد. شهرداری مهاباد دوسال پیش، فراخوانی جهت طراحی میدان ساعت اعلام نمود، چند ماه فرصت گذاشتند برای علاقمندان و طراحان داخل و خارج کشور و نهایتا نمایشگاهی از طراحیهای شرکت کنندگان در مهاباد برپا شد. و طرح نهایی با مشورت صاحب نظران و آرای مردم انتخاب شد. جناب آقای فرماندار شما از کارمندان فرمانداری همان شهر مجاور هستین و نزد همشهریان مقبول و قابل احترام، در عجبم چنین تصمیم دشواری را چنان شتابزده استارت زده اید؟ جناب آقای شهردار و شورایان شهر، استاد زیرک ملک و مال هیچ شخص، گروه و جمعیتی نیست که بدون برگزاری فراخوانی در بازه زمانی بلند مدت، اقدام فی الفور مینمایید. چنین پروژه ای را با بتون کاری و جدول گذاریهای روتین انجام شده مقایسه میکنید؟ که نتیجه ،باز، همان آش و همان کاسه خواهد شد. بنده بعنوان فعالی مدنی، اقدامات بدون فکر و سطحی مسئولین را نابخردانه و تنها از روی ناچاری توصیف میکنم و نتیجه مطلوبی از این پروژه انتظار ندارم. از دوستان و شهروندان تقاضا دارم نسبت به انجام چنین پروژه مهمی بی تفاوت نباشند و اعتراض خودرا از طریق فضای مجازی منعکس نمایند.
22 Okt, 03:45

سیرک در سردشت؛ سرگرمی به چه قیمت؟
✍محمدعلی سوره- ارشد علوم سیاسی
این روزها با مجوز فرمانداری، یک سیرک در سالن دوهزارنفری سردشت برگزار می‌شود؛ برنامه‌ای که اگر تمدید نشود، از ۲۲ مهر تا ۱ آبان ادامه دارد. سالن سرد است و پله‌های سیمانی دارد و به نظر می‌رسد حداقل امکانات لازم برای میزبانی از خانواده‌ها و کودکان را ندارد. من هم روز دوم برنامه، به اصرار پسر کوچکم که تحت تأثیر تبلیغات برگزارکنندگان قرار گرفته بود، به تماشای سیرک رفتم. برنامه‌ها از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۱:۳۰ شب اجرا می‌شود و بهای بلیت برای هر نفر سیصد و پنجاه هزار تومان است. ما ساعت ۹:۳۰ رسیدیم و تا پایان برنامه، نزدیک به دو ساعت روی پله‌های سیمانی نشستیم. هوا سرد بود و نم‌نم باران می‌بارید. با اینکه یک تکه موکت همراه برده بودیم، سرمای پله‌ها آن‌قدر آزاردهنده بود که پس از بازگشت دچار سرگیجه و سردرد شدم و علائم سرماخوردگی پیدا کردم. تعداد تماشاگران آن روز، به تخمین من و در خوش‌بینانه‌ترین حالت، حدود سیصد و پنجاه تا چهارصد نفر بود و فقط یکی از بخش‌های سالن دوهزارنفری پر شده بود. یعنی حتی ظرفیت سالن هم با برنامه تناسبی نداشت. نکته دیگر هزینه است. خانواده‌ای چهارنفره برای این برنامه حدود یک میلیون و چهارصد هزار تومان بلیت می‌خرد؛ آن‌هم برای نشستن چند ساعت شبانه روی پله‌های سرد سیمانی و بازگشت نزدیک نیمه‌شب با کودکان. نقد محتوای برنامه و شیوه اجرای آن در حوزه تخصص من نیست و قضاوت درباره آن را به کارشناسان هنرهای نمایشی واگذار می‌کنم. اما نمی‌توانم از کنار شرایط نامناسب محل برگزاری به‌سادگی بگذرم. پرسش من از مسئولانی است که مجوز این برنامه را در این سالن صادر کرده‌اند: آیا پیش از صدور مجوز، شرایط محیطی، گرمایش، ایمنی و آسایش تماشاگران بررسی شده است؟ و آیا خود مسئولان حاضرند خانواده‌هایشان را برای دو ساعت در چنین شرایطی به این سالن بفرستند؟ مسئله فقط یک سیرک نیست؛ مسئله نگاه ما به حقوق شهروندان و کیفیت خدماتی است که به آنان ارائه می‌شود. وقتی خانواده‌ها برای ساعاتی کنار هم جمع می‌شوند تا کودکانشان را سرگرم کنند و برای آن هزینه‌ای هم می‌پردازند، حداقل انتظار این است که آسایش و ایمنی آن‌ها تأمین باشد. این ماجرا مرا به پرسش مهم‌تری می‌رساند: چرا سینمای سردشت سال‌هاست تعطیل مانده و کسی پاسخ روشنی درباره سرنوشت آن به مردم نمی‌دهد؟ سینما پیش‌تر زیر نظر سازمان تبلیغات بود و اکنون ظاهراً دفتر آن سازمان نیز در سردشت تعطیل شده است؛ پس مردم باید از چه کسی پاسخ بخواهند؟ وقتی تماشاگران چهارصد نفر بودند، آیا برگزاری برنامه در سینما یا مجتمع فرهنگی‌هنری شهر، با امکانات مناسب‌تر، ممکن نبود؟ اصلاً گزینه‌های دیگر بررسی شد؟ واقعیت این است که کمبود امکانات فرهنگی و تفریحی در شهر، خانواده‌ها را به استقبال از هر برنامه‌ای می‌کشاند که چند ساعت فرزندانشان را سرگرم کند. به نظرم نباید مردم را برای این استقبال سرزنش کرد؛ پدر و مادری که می‌خواهند فرزندشان را شاد کنند، لزوماً فرصت بررسی شرایط محل را ندارند. اما همین استقبال نباید باعث شود مسئولان از وظیفه خود، یعنی فراهم‌کردن امکانات مناسب و نظارت بر کیفیت برنامه‌ها، غافل شوند. من با برگزاری برنامه‌های شاد مخالف نیستم؛ اتفاقاً معتقدم شهر به آن‌ها نیاز دارد. اما شادی مردم نباید بهانه‌ای برای نادیده‌گرفتن کیفیت امکانات و مسئولیت برگزارکنندگان و نهادهای نظارتی باشد. برای برنامه‌های عمومی، به‌ویژه برنامه‌های کودک و خانواده، پیشنهاد می‌کنم: - شرایط مجوز: فرمانداری و اداره فرهنگ و ارشاد، مجوز را به رعایت حداقل‌هایی مشروط کنند: گرمایش، نشیمن مناسب (صندلی یا دست‌کم پوشش پله‌ها)، سرویس بهداشتی، روشنایی کافی و مسیر خروج اضطراری. - بازدید پیش از اجرا: پیش از اولین سانس، آتش‌نشانی و نهادهای ایمنی از سالن بازدید و نتیجه را اعلام کنند. فضا هم متناسب با تعداد تماشاگران انتخاب شود؛ سالن کوچک‌تر و گرم‌تر برای چند صد نفر مناسب‌تر از سالن دوهزارنفری سرد است. - قیمت و ساعت برنامه: قیمت بلیت متناسب با امکانات و توان خانواده‌ها بررسی شود و ساعت پایان برنامه‌های کودک، زودتر از ۱۱:۳۰ شب باشد. - نظارت و پاسخ‌گویی: فرمانداری نماینده‌ای مشخص برای رسیدگی به شکایت تماشاگران تعیین و شماره او را اعلام کند. - تکلیف سینمای سردشت: مسئولان روشن کنند سینما اکنون با کدام نهاد است و برنامه‌ای زمان‌بندی‌شده برای بازگشایی یا جایگزین آن اعلام کنند. سردشت به شادی و سرگرمی نیاز دارد، اما نه به هر قیمت؛ نه به قیمت سلامت کودکان و خانواده‌ها، و نه به قیمتی که مردم می‌پردازند بی‌آنکه امکاناتی درخور بگیرند. مردم این شهر امکاناتی می‌خواهند که در کنار سرگرمی، آسایش و احترام به حقوقشان را هم تضمین کند.
22 Okt, 03:14

سەفەری سنە.docx0.27 KB
22 Okt, 02:32

فهرست.pdf3.44 KB
22 Okt, 02:29

کردستان سرزمین رنج های فرهاد
✍️فرزین پیره
  در فراخنای سرزمینی که آفتابش از غرب طلوع کند و در شرقش کوهسار زیبا در انتظار غروب ارغوان رنگ و طلاییش باشد، فرهاد ها و رنج ، عنصر جدایی ناپذیز فرهنگی خواهند شد که به درازای تاریخ،  زیستن توام با ترس و رنج، تلاش و نومیدی ، زحمت و بی توجهی و گاها غرض ورزی  را تجربه کرده اند. کردستان سرزمین فرهاد و فرهادهاست، اما با این تفاوت که فرهاد این نوشتار نه عشق و عاشقی پیشه می کند و نه در رقابت با خسرو کوه می تراشد. فرهاد این روز تراژدی های کردستان آن کشاورز زحمت کش و بخت برگشته ای است که سالها کوهستان را با آب جبین خویش، تشنه لب اما در کنار سیروان و آزاد و داریان با درخت دختر باغ ها (انگور سیاه ) به انتظار نشستند. نوعی از رنج و زحمت منبع اقتصاد غرب کردستان است که مردمان ساکن در این خطه آن را کشاورزی و باغداری می نامند. (هر چند به گواه تاریخ دشت های سلیمانیه و شهرزور مهد کشاورزی و ساکنانش مبدع اهلی کردن دانه ها و جانوران بوده اند). در سرزمینی کوهستانی که اجدادم با چیدن سنگ ها بر روی هم دیواری ساختند و پشت آن را پر از خاک کردند و درخت گردو و انار و انگور را کاشتند تا چرخ اقتصاد و زیستن خویش را بچرخانند این متن را می نویسم. در استان من که سهم بزرگی از تولید محصولات زراعی و باغی کشور را دارد ، رنج فروش و نقدشوندگی محصول با قیمت مناسب از رنج کاشت و داشت و برداشت در کوهستان هایی با ارتفاع  دوهزارمتر از سطح دریا بیشتر است. کشاورزان و باغداران کردستان امروزه با رنج عدم فروش محصولات خود از جمله انگور سیاه روبرو هستند که مصداق کامل بی مسئولیتی و بی توجهی مسئولان امر از جمله جهاد کشاورزی ،سازمان تعاون روستایی  و اداره صنعت، معدن و تجارت کردستان است. جای دارد از مسئولین امر و آقایان نماینده محترم مجلس شورای اسلامی این سوال مطرح شود که برای تولید بیش پنجاه هزار تن انگور سیاه درجه یک شهرستان سروآباد تاکنون چه اقداماتی انجام داده اند؟ باور فرمایید در باغات شهرستان سروآباد مخصوصا در روستاهای بیساران،  پایگلان، ژنین، چشمیدر، آریان، نسنار، ژان و بوریدر که بیش از پنجاه درصد اراضی  قابل کشت به این رقم اختصاص یافته است، انگور سیاه با قیمت ده الی پانزده هزار تومان معامله می شود! ده هزار تومان !!! که با فروش دویست کیلو انگور سیاه می توان یک گیلو گرم گوشت گوساله خرید! این همه رنج و بی عدالتی را چگونه باید تفسیر کرد. کشاورزی زیربنای اقتصاد کردستان است که با بی توجهی از رونق افتاده است و نکته غم انگیز ماجرا این است که جهاد کشاورزی طرح توسعه باعات انگور سیاه را کماکان ادامه میدهد. باغ هایی که حداقل سه سال و حداکثر صدها سال سن دارند اکنون در زیر تیغ اره ها قرار گرفته اند و باغداران تصمیم به معدوم سازی باغ خود گرفته اند!
جبران این همه رنج و زحمت باغداران را چه کسانی متقبل می شوند؟
اسکار خیانت را باید به آن مسئولی داد که با ترویج بی رویه و پیاده سازی چنین طرح های عقیمی انرژی ، جوانی ، زمین و برنامه های کشاورزان را بر هم ریخت و احتمالا خود زمانی باد در غبغب انداخته و ادعای اشتغال زایی روستایی را مکتوب به رده های بالاتر خود گزارش کرده باشد. این معضل خود هزاران ریشه دارد که در این مقال نمی گنجد. حال فرهاد کرماشان بیشتر رنج کشید یاکشاورزان و باغداران ژاوەرۆ؟ کردستان در رنج است، رنج همه جانبه. ای کاش همزمان با برگزاری جشنواره های گوناگون اعم از انار، انجیر، گردو، سماق، کشک و دوغ و ماست، یک کارگاه تولیدی یا کارخانه نیز کلنگ زنی می شد. چرا محصولات باغی ما مجوز صادرات به خارج ازکشور به صورت خام یا فراوری شده نمی گیرند؟ چرا یک سردخانه در منطقه وجود ندارد؟ چرا انبارهای تعاون روستایی که با سرمایه های این مردم بخت برگشته برای توسعه کشاورزی و باغداری ساخته شدند در راستای منافع کشاورزان استان بکار گرفته نمی شوند و در تملک ادارات متمول برای امور خود به اجاره داده می شوند؟ چرا سهم کردستان و سروآباد از مرز بین المللی باشماق فقط باید جاده های مرگ و تریلی های نفت و ناوگان شبح باشد؟ انفجارهای پیاپی و واژگونی تریلرهای سوخت سهم استان من از نعمت مرزنشینی بوده است. کشاورزان و باغداران  کردستان در آستانه فروپاشی روانی و اجتماعی قرار دارند. اگر این موضوع حل نشود باید با رشد حلبی نشینی و حاشینه نشینی روستاییان گرامی در شهرهای بزرگ دست و پنجه نرم کرد، هر چند هم اکنون نیز حاشیه نشینی مرکز استان کردستان را احاطه کرده و نفس های سنندج در نایسر، دوشان، سورزه، ننله و... به شمارش افتاده و اجازه رشد شهر را نمی دهد. توسعه پایدار روستا و اقناع روستانشینان به تداوم سکونت در روستاهایشان با کوبیدن در طبل توخالی مسیر نمی شود باید برای بهره مندی از حداقل امکانات زندگی و خرید توافقی محصولات و تولیدات روستایی اقدام کرد.
21 Okt, 13:36

‍تاکید سرپرست معاون عمرانی استاندار کردستان بر پایان نگاه جداگانه به شهر و روستا سیروان: مدیران کل جدید دفاتر امور شهری و شوراها و امور روستایی استانداری کردستان در حالی معرفی شدند که سرپرست معاون عمرانی استانداری بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت سکونت گاه‌های شهری و روستایی و پرهیز از نگاه جزیره‌ای به این دو حوزه تاکید کرد. امیر قادری، روز چهارشنبه در مراسم معرفی مدیران جدید دفاتر شهری و روستایی، گفت که شهر و روستا را نمی‌توان دو کانون جمعیتی مستقل و بی‌ارتباط با یکدیگر در نظر گرفت. او با تاکید بر ارتباط متقابل شهرها و روستاها گفت: «شهر و روستا دو جزیره جدا از هم نیستند» و مدیریت این دو حوزه باید با نگاهی یکپارچه و در پیوند با یکدیگر انجام شود. قادری یکی از مشکلات موجود در مدیریت کلان شهری و روستایی را ناشی از رویکرد تفکیکی دانست و تاکید کرد که ادامه این نگاه، بدون توجه به مناسبات اقتصادی، اجتماعی و خدماتی میان شهر و روستا، نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای امروز باشد. این رویکرد در شرایطی مطرح می‌شود که بخش قابل توجهی از خدمات، زیرساخت‌ها و جریان‌های اقتصادی میان شهرها و روستاهای کردستان به یکدیگر وابسته‌اند و تصمیم‌گیری جداگانه درباره آنها می‌تواند به تشدید برخی ناهماهنگی‌ها در برنامه‌ریزی منطقه‌ای منجر شود. در این مراسم، صلاح جعفری به عنوان مدیرکل دفتر امور شهری و شوراها و کامیار میرزایی به عنوان مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری کردستان معرفی شدند. همچنین جمشید اسدی، مدیرکل پیشین دفتر امور شهری، به عنوان مشاور استاندار کردستان منصوب شد.
21 Okt, 13:09

✅ *سه انتصاب جدید در استانداری کردستان* ‌ 🔹استاندار کردستان در احکامی جداگانه، سرپرست فرمانداری کامیاران، مدیرکل دفتر امور ش
✅ *سه انتصاب جدید در استانداری کردستان* ‌ 🔹استاندار کردستان در احکامی جداگانه، سرپرست فرمانداری کامیاران، مدیرکل دفتر امور شهری و مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری کردستان را منصوب کرد. ‌ به گزارش روابط عمومی استانداری کردستان، آرش زره‌تن لهونی، در این احکام، سامان عرفانی را به‌عنوان سرپرست فرمانداری کامیاران، کامیار میرزایی را به‌عنوان مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری کردستان و صلاح جعفری را به‌عنوان مدیرکل دفتر امور شهری استانداری کردستان منصوب کرد.
20 Okt, 10:22

زوال رتبه‌های برتر در کردستان؛ خوانشی فلسفی-علمی از فروپاشی یک توهم   در حالی که استان کردستان در دهه‌های گذشته با وجود محرومیت‌های ساختاری، نام‌هایی چون شهرام رحیمی، فرزانه رحمانی و میلاد اکبری را به سپهر آموزش ایران معرفی می‌کرد، امروز این استان نه‌تنها رتبه اولی ندارد، بلکه در فهرست رتبه‌های برتر کشوری نیز به‌ندرت دیده می‌شود. پرسشی که ذهن خانواده‌ها، معلمان و فعالان اجتماعی را درگیر کرده، این است که چرا کردستانِ امروز با وجود والدین باسوادتر، امکانات بیشتر و مدارس مجهزتر، دیگر همان ستاره‌های درخشان را تحویل نمی‌دهد. تصور کنید: دانش‌آموزی در یکی از روستاهای مرزی استان کردستان ساعت ۵ صبح بیدار می‌شود. و بش از 12 ساعت درس می‌خواند. شب، در اینستاگرام می‌بیند که همکلاس تهرانی‌اش امروز با یک مشاور خصوصی ۵۰ میلیونی جلسه داشته و فردا آزمون آزمایشی ۲۰ میلیونی می‌دهد. او می‌پرسد: «من با این همه تلاش، واقعاً می‌توانم رتبه برتر شوم؟» و پاسخ را در سکوت می‌یابد. از این رو بررسی چنین موضوعی نیازمند تبیین از ابعاد مختلف علوم انسانی است؟
20 Okt, 03:06

‍ یادداشت: عبدالقادر نیازی استعمار سوژە و انکار دیگری از سوی روشنفکری مرکزگرا ( در امتداد یادداشت دکتر اسماعیل شمس) ــــــــــــــــــــــ یادداشت مورخ و تاریخنگار کورد، دکتر اسماعیل شمس در کانال تلگرامی کوردنامە، درباره‌ تجربه‌ زیسته‌ کوردها در تهران، ضمن نقد یک بام و دوهوابودگی روشنفکران خودبرتربین مرکز، اشکار کنندە بحرانی معرفتی نیز است کە خود را فراتر از اصالت و تاریخ نیز میبیند. دکتر شمس در واقع، تناقض ساختاری بخشی از روشنفکری مرکزگرا را رو میکند که در گفتار، مدافع ازادی و برابریست، اما در مواجهه با سوژه‌ و تاریخ کورد، بەشدت بە بازتولید سلسله‌مراتب مرکز و پیرامون وفادار است. البتە بحث، نە یکسان انگاری نخبگان مرکزنشین و نە تقلیل و فروکاست مسالە روشنفکری بە توهمات و مغالطات مرکزگرایان ایرانشهرگرا، کە نقد سنتی ست که خود را مالک بلامنازع تفسیر تاریخ میداند و وجود دیگری را بە درخطرنیفتادن اقتدار نمادین مرکز مشروط میکند. در این وضعیت، گزارە بی مصرف "همه‌ی ما ایرانی هستیم"، نە بنیان برابری کە تلاش برای همسان سازی کورد با مرکزنشینان و ارادە معطوف بە انحلال تفاوتهاست. هم و غم این ابتذال روشنفکری این است کە دستاوردهای شخصیتهای تاریخی کوردستان را، برای میراث عمومی ایران مصادرە بە مطلوب کند، اما هنگام طرح هویت کوردی، اعتبار، اسناد و وجود تاریخی اشان را زیر سوال میبرد. این همان منطق یک‌بام‌ودوهواست کە دکتر شمس بە درستی بە ان اشارە کردەاند. اینکە اینان با چە رویکرد معرفتی و تاریخی، از پیرامون، برای تولید سرمایه‌ نمادین مرکز بهره میبرند و حق روایت مستقل را از دیگری سلب میکنند بماند اما، اینکە " از ان خودسازی"و مصادرەبەمطلوب روایتهای تاریخی کوردها، با کدام بنیان هستی شناختی ایرانشهری و مرکزیت قابل توجیەاند را باید در بنیانهای ایدئولوژیک زدە انان سراغ گرفت. بەنظر میرسد کە سازوکار روشنفکری بەاصطلاح مرکزنشین را نه صرفا تعصب و تەماندە رسوبات غلیظ ایدئولوژیک، بلکه رابطه‌ دانش و قدرت نیز میتواند بەاین صورت توضیح دهد کە قدرت فقط سرزمین را تصاحب نمیکند، بلکه در تعریف دیگری، تعیین معنای هویت، مشروعیت‌بخشی و مشروعیت زدایی از روایت‌های خاص نیز بهرەکشی میکند(ادوارد سعید). در این چارچوب ایدئولوژیزە و دیگری زدا، دیگری زمانی به رسمیت می یابد که مرکز ان را تعریف، طبقه‌بندی و در روایت ملی و فرادست خود جذب کند اما، هنگامی که خود درباره‌ تاریخ و هویت سیاسی‌اش سخن میگوید یا خطایی مرتکب میشود، به‌سادگی به قوم‌گرا، تهدید برای وحدت ملی و تجزیەطلبی تقلیل می‌یابد. کولونیالیسم معرفتی کە تنها خاصیتش، تولید و انباشت سوژە الودە انگار است، محصول همین نگاە بحران زدەست. اینکە سلطه‌ کلونیال نەتنها با کنترل مادی سرزمین بلکە در سلسله‌مراتب ارزش‌ها و در تحمیل تصویری فرودست از دیگری نیز بازتولید میشود را باید در اذهان مسموم این استعمارگری دانست کە دکتر شمس، بنیانهای لرزانش را نشان دادە. با وجود تفاوتهای تاریخی میان مرکز و پیرامون در ایران اما، این نوع روشنفکری نەتنها نخواست رابطە تاریخی با مسالە کورد و هویتش برقرار کند بلکە همچنان معتقد است کە کورد، برای اثبات هویت خود، چارەای جز عبور از صافی و فیلتر مرکز نیز ندارد و از طرفی مرکز را نیز، مصون از هرگونە پرسش و توضیحی میبیند حتی بە قیمت انکار هویت یک ملت. این باجگیری مرکز از پیرامون و تاریخ، صورت پنهان سلطەست. از دید اینان، مرکز و مرکزنشین، هم حق نامگذاری دیگری را دارد و هم حق برخورد گزینشی با تاریخ و هویت او را. این همان روشنفکری‌ ست کە از طرفی حق بودن دیگری را مشروط میکند و از طرفی هم خشونتهای جنسیتی و این قبیل مسایل را بە انگ زنی قومیتی تقلیل میدهد و مرکز را از هرگونە خطایی مبرا. از استعمار و تروریسم انتقاد میکند، اما مناسبات سلطه درون روایت ملی خود را بر مبنای استعمار و ترور شخصیتهای تاریخ دیگری تعریف میکند. چنین روشنفکری‌ای تنها نگهبان امتیازهای نمادین مرکز است ولاغیر. با اینحال، مساله نه انکار تاثیرگذاری کوردهاست بر تاریخ و نه مالکیت انحصاری مرکز بر ان بلکە، پایان‌دادن به این نگاە اقتدارگرا و انحصارگراست. اگر روشنفکر مرکزنشین واقعا مدعی رهایی از خرافات ارکائیک و ایدئولوژیک خود است، قبل از هرچیز باید مناسبات سلطه را در درون خود به پرسش کشیدە باشد. روشنفکری که تفاوت را مشروط به سکوت و انفعال دیگری میکند، چیزی جز صورت سیاسی و بحران زدە انکار و تاریک بینی نیست. برخورد درست با تاریخ از سویی و ادعای روشنفکری از سوی دیگر، زمانی معنا دارد که پیرامون، نه موضوع تعریف متوهمانە مرکز و برخی ساکنان مغفولش، بلکه سوژه‌ای مستقل در تولید گفتمان خود محسوب شود.
20 Okt, 02:52

هستی شناختی ایرانشهری و مرکزیت قابل توجیەاند را باید در بنیانهای ایدئولوژیک زدە انان سراغ گرفت. بەنظر میرسد کە سازوکار روشنفکری بەاصطلاح مرکزنشین را نه صرفا تعصب و تەماندە رسوبات غلیظ ایدئولوژیک، بلکه رابطه‌ دانش و قدرت نیز میتواند بەاین صورت توضیح دهد کە قدرت فقط سرزمین را تصاحب نمیکند، بلکه در تعریف دیگری، تعیین معنای هویت، مشروعیت‌بخشی و مشروعیت زدایی از روایت‌های خاص نیز بهرەکشی میکند(ادوارد سعید). در این چارچوب ایدئولوژیزە و دیگری زدا، دیگری زمانی به رسمیت می یابد که مرکز ان را تعریف، طبقه‌بندی و در روایت ملی و فرادست خود جذب کند اما، هنگامی که خود درباره‌ تاریخ و هویت سیاسی‌اش سخن میگوید یا خطایی مرتکب میشود، به‌سادگی به قوم‌گرا، تهدید برای وحدت ملی و تجزیەطلبی تقلیل می‌یابد. کولونیالیسم معرفتی کە تنها خاصیتش، تولید و انباشت سوژە الودە انگار است، محصول همین نگاە بحران زدەست. اینکە سلطه‌ کلونیال نەتنها با کنترل مادی سرزمین بلکە در سلسله‌مراتب ارزش‌ها و در تحمیل تصویری فرودست از دیگری نیز بازتولید میشود را باید در اذهان مسموم این استعمارگری دانست کە دکتر شمس، بنیانهای لرزانش را نشان دادە. با وجود تفاوتهای تاریخی میان مرکز و پیرامون در ایران اما، این نوع روشنفکری نەتنها نخواست رابطە تاریخی با مسالە کورد و هویتش برقرار کند بلکە همچنان معتقد است کە کورد، برای اثبات هویت خود، چارەای جز عبور از صافی و فیلتر مرکز نیز ندارد و از طرفی مرکز را نیز، مصون از هرگونە پرسش و توضیحی میبیند حتی بە قیمت انکار هویت یک ملت. این باجگیری مرکز از پیرامون و تاریخ، صورت پنهان سلطەست. از دید اینان، مرکز و مرکزنشین، هم حق نامگذاری دیگری را دارد و هم حق برخورد گزینشی با تاریخ و هویت او را. این همان روشنفکری‌ ست کە از طرفی حق بودن دیگری را مشروط میکند و از طرفی هم خشونتهای جنسیتی و این قبیل مسایل را بە انگ زنی قومیتی تقلیل میدهد و مرکز را از هرگونە خطایی مبرا. از استعمار و تروریسم انتقاد میکند، اما مناسبات سلطه درون روایت ملی خود را بر مبنای استعمار و ترور شخصیتهای تاریخ دیگری تعریف میکند. چنین روشنفکری‌ای تنها نگهبان امتیازهای نمادین مرکز است ولاغیر. با اینحال، مساله نه انکار تاثیرگذاری کوردهاست بر تاریخ و نه مالکیت انحصاری مرکز بر ان بلکە، پایان‌دادن به این نگاە اقتدارگرا و انحصارگراست. اگر روشنفکر مرکزنشین واقعا مدعی رهایی از خرافات ارکائیک و ایدئولوژیک خود است، قبل از هرچیز باید مناسبات سلطه را در درون خود به پرسش کشیدە باشد. روشنفکری که تفاوت را مشروط به سکوت و انفعال دیگری میکند، چیزی جز صورت سیاسی و بحران زدە انکار و تاریک بینی نیست. برخورد درست با تاریخ از سویی و ادعای روشنفکری از سوی دیگر، زمانی معنا دارد که پیرامون، نه موضوع تعریف متوهمانە مرکز و برخی ساکنان مغفولش، بلکه سوژه‌ای مستقل در تولید گفتمان خود محسوب شود.
20 Okt, 02:51

محمدمبین عظیمی در مسابقات کشتی آزاد زیر ۲۳ سال قهرمانی جهان برنز گرفت محمدمبین عظیمی در مسابقات کشتی آزاد زیر ۲۳ سال قهرمانی
محمدمبین عظیمی در مسابقات کشتی آزاد زیر ۲۳ سال قهرمانی جهان برنز گرفت محمدمبین عظیمی در مسابقات کشتی آزاد زیر ۲۳ سال قهرمانی جهان ۲۰۲۶ در لاس‌وگاس آمریکا، در وزن ۹۷ کیلوگرم به مدال برنز رسید. عظیمی در دور نخست علیف از جمهوری آذربایجان را با نتیجه ۸ بر صفر شکست داد و در دور دوم با نتیجه ۹ بر ۵ از سد پویونوف از ازبکستان گذشت. او در مرحله یک‌چهارم نهایی با نتیجه ۶ بر یک گیداک از ترکیه را شکست داد و به مرحله نیمه‌نهایی راه یافت. عظیمی در نیمه‌نهایی مقابل طاهر خانیف از روسیه با نتیجه ۱۴ بر ۹ شکست خورد و به دیدار رده‌بندی رفت. او در این دیدار برابر سیمونیان از ارمنستان با نتیجه ۱۰ بر صفر به پیروزی رسید و مدال برنز وزن ۹۷ کیلوگرم مسابقات کشتی آزاد زیر ۲۳ سال قهرمانی جهان را کسب کرد.
19 Okt, 01:32

اعتماد عمومی با واژه‌های بزرگ ساخته نمی‌شود؛ با کاهش فاصله‌ی میان آنچه گفته می‌شود و آنچه زندگی می‌شود، شکل می‌گیرد. هرجا سیاستی به نتیجه نمی‌رسد، باید امکان بازنگری در آن وجود داشته باشد؛ هرجا مدیریتی از حل مسئله بازمی‌ماند، باید پاسخگویی و اصلاح، جدی گرفته شود. هیچ عنوان و جایگاهی نباید کسی را از سنجش نتایج عملکردش معاف کند. پذیرش خطا نشانه‌ی ضعف نیست؛ اصرار بر راهی که نتیجه‌ی آن با زندگی مردم سازگار نیست، هزینه‌ای است که دیگران می‌پردازند. جغرافیای رنج، جاییست که انسان از حاصل کار خود، امکان یک زندگی شایسته را به دست نمی‌آورد؛ و هندسه‌ی مسئولیت، از همان نقطه شکل می‌گیرد که دیگر نمی‌توان فاصله‌ی میان کار و کرامت را طبیعی، اجتناب‌ناپذیر یا بدون مسئولیت پذیری دانست.
18 Okt, 08:03

خط فقر، جغرافیای رنج و هندسه‌ی مسئولیت
✍بهنام امیری
گاهی اعداد، صادق‌ترین شاهدان یک جامعه‌ هستند؛ چون اجازه نمی‌دهند حقیقت پشت انبوهی از تعارف ها پنهان شود. برای فهمیدن حال یک سرزمین، لزومی ندارد به اخبار پناه ببریم، کافیست به سفره‌ی یک معلم، جیب یک کارگر یا حساب‌وکتاب یک بازنشسته نگاه کنیم؛ جایی که زندگی هر ماه از نظر مالی به بن‌بست می‌رسد. فرض کنیم حقوق ماهانه‌ی یک معلم، کارگر یا بازنشسته ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان باشد؛ درآمدی که قرار است هزینه‌ی مسکن، خوراک، درمان، پوشاک، رفت‌وآمد و ده‌ها ضرورت دیگر را تأمین کند. در همان حال، قیمت‌های مورد اشاره در بازار، از مرغ کیلویی ۳۶۰ هزار تومان و ماهی ۷۰۰ هزار تومانی حکایت می‌کنند و گوشت قرمز نیز از مرز دو میلیون تومان گذشته است. مسئله فقط گرانی نیست؛ مسئله، کوچک‌شدن قلمرو زندگی است. هر افزایش قیمت، بخشی از امکان زیستن را عقب می‌راند؛ تا جایی که انسان ناچار می‌شود نه از خواسته‌هایش، بلکه از نیازهای اولیه‌اش دست بکشد. این همان جایی است که اقتصاد به مسئله‌ای اخلاقی و سیاسی تبدیل می‌شود. وقتی درآمد حاصل از کار شرافتمندانه دیگر پاسخگوی حداقل‌های زندگی نیست، باید پرسید: کار چه نسبتی با امنیت، کرامت و آینده‌ی انسان پیدا کرده است؟ اگر کسی تمام ماه را کار کند، اما در پایان ماه برای تأمین غذای مناسب، درمان یا اجاره‌ی خانه درمانده بماند، آیا می‌توان گفت به دخل‌وخرج او مربوط است؟ یا باید در سازوکارهایی جست‌وجو کرد که میان ارزش کار و امکان زندگی چنین فاصله‌ای انداخته‌اند؟ فقر، پیش از آنکه انسان را از دارایی محروم کند، او را از امکان انتخاب محروم می‌کند. انسان فقیر و کم‌وسع فقط کمتر نمی‌خرد؛ کمتر تصمیم می‌گیرد، کمتر فرصت می‌یابد، بیشتر نگران می‌شود و ناچار است بخش بزرگتری از نیروی روانی خود را صرف زنده‌ماندن و رنج بی پایان کند. در این شرایط، زندگی از افق برنامه‌ریزی و امید فاصله می‌گیرد و به محاسبه‌ای روزانه برای عبور از امروز به فردا تبدیل می‌شود. در جغرافیای سیاسی، شهر نیز از این فرسایش بی‌اثر نمی‌ماند. شهر، با همه‌ی خیابان‌ها، برج‌ها، مراکز خرید و ویترین‌های پرنورش، برای همه به یک اندازه قابل سکونت نیست. ممکن است دو شهروند در یک خیابان قدم بزنند، اما در دو جهان اقتصادی متفاوت زندگی کنند: یکی قیمت‌ها را در حاشیه‌ی انتخاب‌هایش ببیند و دیگری هر قیمت را همچون دیواری در برابر یک نیاز ضروری تجربه کند. به این ترتیب، شهر به‌تدریج به مجمع‌الجزایری از امکان‌های نابرابر تبدیل می‌شود؛ جزیره‌هایی که فاصله‌ی میان آنها را نه کیلومترها، بلکه قدرت خرید، امنیت اقتصادی و دسترسی به فرصت‌ها تعیین می‌کند. این همان معنای عمیق طردشدگی در فضای شهری است؛ شهروند کم درآمد از امکاناتی که زندگی شهری را معنادار می‌کنند، کنار گذاشته می‌شود. او در شهر زندگی می‌کند، بی‌آنکه از تمام ظرفیت های آن سهمی داشته باشد؛ کار می‌کند، بی‌آنکه حاصل کارش امنیت بیاورد؛ و آینده را تصور می‌کند، بی‌آنکه از امکان تحقق آن مطمئن باشد. در این جغرافیا، فاصله‌ی طبقاتی تنها در تفاوت خانه‌ها و خودروها دیده نمی‌شود؛ در تفاوت کیفیت تغذیه، سلامت، فراغت، آرامش و حتی امید به فردا نیز رسوب می‌کند. در بینوایان اثر ویکتور هوگو، ژان والژان مردی، که برای سیرکردن کودکان گرسنه‌ی خواهرش نانی می‌دزدد و بهای آن را سالها با زندان و رنج می‌پردازد، استعاره ای از جامعه امروز ماست. جامعه با انسانی که از سر گرسنگی به دزدیدن نان پناه می‌برد، چه می‌کند و پیش از مجازات او، چه مسئولیتی را از یاد برده است؟ داستان امروز ما الزاماً داستان دزدیدن نان نیست؛ داستان کسانی است که نان را با عرق جبین به دست می‌آورند، اما هر روز سهم کمتری از آن نصیبشان می‌شود. معلمی که آینده می‌سازد، کارگری که چرخ تولید را می‌گرداند و بازنشسته‌ای که عمرش را صرف کار کرده است، نباید برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای خود به مرز درماندگی برسند. زندگی زحمت دارد، تلاش باید کرد اما مسئله اصلی این است، فردی که  زحمت‌‌می‌کشد باید بتواند امکان یک زندگی شرافتمندانه را فراهم کند. جامعه‌ای که در آن دسترسی به خوراک مناسب، از جمله منابع ضروری پروتئین، برای بخش بزرگی از مردم دشوار می‌شود، با خطری عمیق‌ روبه‌روست: فرسایش تدریجی کیفیت زندگی و احساس تعلق اجتماعی. هیچ جامعه‌ای با انکار مسئله به ثبات نمی‌رسد و هیچ اعتمادی صرفاً با درخواست صبر و تحمل بازنمی‌گردد. مسئولیت، عنوانی برای نشستن بر صندلی نیست؛ تعهدی است که باید در زندگی مردم قابل سنجش باشد. مردم برای فهمیدن دشواریهای زندگی به سخنرانی و نمایش نیاز ندارند؛ آنها هر روز دشواری را در قیمت‌ها، اجاره‌خانه، هزینه‌ی درمان و حساب‌وکتاب آخر ماه لمس می‌کنند. آنچه انتظار می‌رود، توضیح روشن، تصمیم مؤثر و نتیجه‌ای است که بتوان آن را در زندگی دید.
18 Okt, 08:02

‍ ‍ عطا نهایی؛ نویسنده ای که داستان کُردی را به ادبیات جهان پیوند زد عطا نهایی، نویسنده، مترجم و منتقد ادبی کُرد، از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات داستانی معاصر کُردی است؛ نویسنده‌ای که بخش مهمی از آثار خود را به زبان کُردی و گویش سورانی نوشته و در کنار داستان‌نویسی، به ترجمه آثار ادبی جهان نیز پرداخته است. عطا نهایی در سال ۱۳۳۹ در شهر بانه در استان کردستان ایران به دنیا آمد. فعالیت ادبی او از سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷ آغاز شد و از اوایل دهه ۱۳۶۰، به‌طور جدی به داستان‌نویسی و نگارش رمان روی آورد. او در طول چند دهه فعالیت ادبی، علاوه بر نوشتن داستان کوتاه و رمان، شماری از آثار نویسندگان ایرانی و جهان را به زبان کُردی ترجمه کرده و در زمینه داستان‌نویسی و نقد ادبی نیز مقالاتی منتشر کرده است. از جمله آثار شناخته‌شده عطا نهایی می‌توان به مجموعه‌های داستان کوتاه «زریکە»، «تەنگانە» و «ئەوباڵندە‌بریندارە‌کە‌منم» اشاره کرد. در میان رمان‌های او نیز «گوڵی‌شۆڕان»، «باڵندەکانی‌دەم با» و «گرەوی بەختی‌هەڵاڵە» جایگاه ویژه‌ای دارند. نهایی در سال ۲۰۰۵ میلادی جایزه ادبی آراس را در اربیل دریافت کرد. سه سال بعد نیز، در سال ۲۰۰۸، مدال زرین ئه‌حمه‌دهه‌ردی را در سلیمانیه به دست آورد. آثار عطا نهایی در میان مخاطبان و منتقدان ادبی در کردستان ایران، اقلیم کردستان عراق و ترکیه مورد توجه قرار گرفته است. در آثار او، علاوه بر توجه به ساختار و شیوه روایت داستان، موضوعات اجتماعی و سیاسی نیز بازتاب پیدا کرده‌اند. اهمیت فعالیت ادبی عطا نهایی تنها به داستان‌نویسی محدود نمی‌شود. ترجمه آثار ادبی به زبان کُردی و تلاش برای معرفی ادبیات جهان به مخاطبان کُردزبان، بخش دیگری از کارنامه اوست؛ فعالیتی که در کنار آثار داستانی‌اش، به جایگاه او در ادبیات معاصر کُردی شکل داده است. عطا نهایی، نویسنده زاده بانه، اکنون از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات داستانی کُردی به شمار می‌رود؛ نویسنده‌ای که فعالیت ادبی خود را میان داستان‌نویسی، ترجمه و نقد ادبی دنبال کرده و سهمی در گسترش ادبیات داستانی معاصر کُردی داشته است.
18 Okt, 05:20

💢منطقه آزاد بانه و مریوان، فرصت‌ها و چالش‌ها
✍ آرمان فیضی
▪️ایده تاسیس منطقه آزاد بانه و مریوان نخستین بار در سال ۱۳۸۳ مطرح و مطالعات اولیه آن در سال ۱۳۸۴ انجام شد. سرانجام در سال ۱۴۰۰ با تصویب مجلس، به عنوان یکی از هفت منطقه آزاد جدید کشور قانونی شد. نخستین هیات مدیره این منطقه در آبان ۱۴۰۲ منصوب شدند. بعد از روی کارآمدن دولت چهاردهم و انتصاب استاندار جدید کردستان، این منطقه آزاد وارد فاز جدید شد. لهونی، استاندار کردستان در اولین ماه سکانداری خود، با دبیر شورای عالی مناطق آزاد دیدار کرد و پیگیر سر و سامان دادن این منطقه آزاد تازه مصوب شده شد. این منطقه آزاد با توجه به شرایط جغرافیایی آن در صورت مدیریت صحیح می‌تواند موتور محرکه اقتصاد استان کردستان باشد. محدوده منطقه آزاد بانه و مریوان، ۵۵۰۰ هکتار است که ۳۵۰۰ هکتار آن در شهرستان مریوان و ۲۰۰۰ هکتار آن در شهرستان بانه قرار دارد. در ادامه فرصت‌ها و چالش‌های این منطقه آزاد را مورد بررسی قرار خواهیم داد. ▪️این منطقه با توجه به شرایط جغرافیایی آن، اهدافی مانند توسعه تجارت خارجی، تولید صادرات محور، جذب سرمایه گذار و ایجاد اشتغال را باید محور برنامه‌های خود قرار دهد تا بتواند به دروازه ای برای رشد و توسعه اقتصادی غرب کشور تبدیل شود. در این راستا برای جذب سرمایه گذار، مشوق‌های مالیاتی و گمرکی در نظر گرفته شده است. هم چنین با توجه به شرایط منطقه، تولید محصولات صادرات محور به ویژه در حوزه کشاورزی و گلخانه با هدف بازار اقلیم کردستان عراق، هدف گذاری مناسبی به شمار می‌رود. با سرمایه گذاری های داخلی و خارجی نیز، می‌توان فرصت‌های شغلی پایدار ایجاد و به پایین آوردن نرخ بیکاری و کاهش شغل‌های کاذب کمک کرد. از سوی دیگر توسعه لجستیک هم می‌تواند مد نظر قرار گیرد و در صورت هم افزایی با پروژه‌ بندر خشک سنندج که مسئولان استان بخصوص استاندار به جد پیگیر آن هستند، استان کردستان می‌تواند به قطب لجستیکی غرب کشور تبدیل شود‌. ▪️در سمت مقابل، این منطقه آزاد با چالش‌هایی هم مواجه است. در ابتدا فعالیت این منطقه با چالش‌هایی مانند نبود ساختار اداری کامل، کمبود نیروی انسانی و امکانات مواجه بود. البته در چند مدت اخیر با همکاری مسئولان استانی، چالش‌های فوق تا حد زیادی برطرف شده است اما همچنان تا رفع کامل آن‌ها نیاز به کمک و پیگیری دارد. ▪️به طور کلی، مردم ساکن در مناطق آزاد تجاری در ایران با یکسری نگرانی روبرو هستند. از جمله این که منافع حاصل از مناطق آزاد برای عموم مردم آن منطقه نباشد و تنها عده قلیلی از آن سود ببرند. یکی از این نگرانی‌ها در بحث واردات خودروهای خارجی است. در منطقه آزاد بانه و مریوان نیز فعلا واردات خودرو برای سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی حاضر در منطقه میسر است و شامل عموم مردم نمی‌شود. البته مسئولان منطقه آزاد وعده داده اند پیگیری خواهند کرد که در مراحل بعدی این مزیت برای عموم مردم در دسترس قرار گیرد. ▪️از دیگر چالش‌های منطقه آزاد بانه و مریوان، بحث تغییرات مدیریتی آن در چند مدت اخیر است که با حاشیه هایی همراه بود. سید معروف صمدی که از اواخر سال گذشته سکان مدیریتی این منطقه را به دست گرفته بود، بعد از گذشت چند ماه با حکم دیوان محاسبات بازنشسته اعلام شد و جای خود را به کامران رحیمی داد. به نظر می‌رسد اگر مدیریت این منطقه به ثبات برسد و مدیری توانمند در راس کار باشد، روند پیشرفت این منطقه تسریع خواهد شد. ▪️در مجموع، در منطقه آزاد بانه و مریوان اگر بتوان چالش‌ها را مدیریت و بر فرصت‌ها تمرکز کرد، قطعا می‌توان شاخص‌های اقتصادی استان کردستان را بهبود بخشید. این مهم نیازمند هماهنگی و همکاری شورای عالی مناطق آزاد، تیم مدیریتی استانداری، نمایندگان مجلسِ مرتبط با این منطقه و مدیریت منطقه آزاد است.
17 Okt, 15:53