استاژری سال اول (400)جزوه ؛سوال ؛خلاصه های رفرنس ها؛مطالب مهم وامتحانی وکاربردی هربخش پزشکی زاهدان(مطالب امتحانات ونمونه سوال)

اسکن کرونال MRI که کارسینوم کلیوی چپ بسیار بزرگ (M) با گسترش تومور به داخل IVC از طریق ورید کلیوی چپ (در این نما دیده نمی شود) را نشان می دهد. گسترش تومور به ورید اجوف (سر پیکان ها) تا بالای IVC (*) امتداد می یابد. A= آئورت.

مرحله بندی کارسینوم کلیه. سی تی اسکن، تومور بزرگی (T) را در کلیه‌ی چپ، به دلیل RCC و یک متاستاز enhance شده (پیکان) را در پانکراس نشان می دهد. b. در بیمار دیگری، متاستازهای دوطرفه فوق کلیوی (پیکان های سیاه) و یک متاستاز به غده‌ی لنفاوی (پیکان سفید) دیده می شوند. I= ورید اجوف تحتانی

Renal Cell Carcinoma توده‌ی داخل کلیه‌ی راست (پیکان بلند) enhancement قابل ملاحظه ای را نشان می دهد و به دیواره‌ی قدامی ورید کلیوی راست تهاجم کرده است (پیکان کوتاه).

این گرافی یک renal cell carcinoma با کلسیفیکاسیون نسبی را نشان می دهد.

✅ سی تی اسکن روش انتخابی برای تشخیص فیبروز رتروپریتوئن می باشد. ✅ فیبروز رتروپریتوئن در بیشتر موارد بدون علت مشخص است. در ابتدا یک حالب و در نهایت هردو حالب درگیر می شوند. ✅ در فیبروز رتروپریتوئن انسداد معمولاً در سطح L4 و L5 است و در IVU انحراف حالب به سمت داخل در این محل دیده می شود.

✅ انسداد محل اتصال حالب به لگنچه (UPJO) یک اختلال مادرزادی است که در پریستالتیسم از محل اتصال حالب به لگنچه عبور نمی کند. ✅ این بیماری در هر سنی ممکن است تشخیص داده شود ولی معمولاً در کودکان یا بزرگسالان جوان تشخیص داده می شود.

پنوموسفال. CT اسکن، هوای دارای دانسیته‌ی پایین درون سولکوس های مغز را نمایش می دهد که ناشی از یک شکستگی قاعده‌ی جمجمه است که سینوس هارا درگیر کرده است.

شکستگی فرورفته. CT فاقد enhancement آگزیال در (a) پنجره تنظیم شده برای مغز (brain window) و (b) پنجره تنظیم شده برای استخوان (bone window). شکستگی فرورفته و قطعات استخوانی در نمای bone window وضوح بیشتری دارند. در چنین شکستگی هایی نیاز به بیرون آوردن استخوان شکسته شده به روش جراحی است.

شکستگی ها : ✅ سی تی اسکن بهترین روش بررسی شکستگی جمجمه است. شکستگی های سقف جمجمه به شکل خطی یا فرورفته (depressed) ایجاد می شوند. ✅ مشاهده هوا در داخل شیارهای مغزی pneumocephalus نامیده می شود و علل آن عبارتند از : • آسیب نافذ جمجمه • شکستگی درگیرکننده سینوس، گوش میانی یا ماستوئید ✅ گاهی در CT اسکن، مایع (خون) در سینوس ها و سلول های هوایی ماستوئید یا هوا در اربیت دیده می شود. این یافته مطرح کننده‌ی شکستگی استخوان های صورت یا شکستگی قاعده جمجمه است.

کانتوژن. CT اسکن، استخوان نامنظم دارای دانسیته‌ی بالا را در ناحیه‌ی تحتانی لوب فرونتال چپ نمایش می دهد که ناشی از کانتوژن هاست. یک هماتوم اپیدورال نیز در سمت راست وجود دارد (پیکان).

Extradural (epidural) haematoma A lens-shaped collection has formed following trauma to the left side of the head Note the collection of blood is limited at the points of the sutures This is the typical appearance of an extradural haematoma There was no accompanying fracture in this case (don't forget to check the bone windows)

تصویر شماتیک انواع خونریزی های ICH و شکل اناتومیکی که ایجاد میکنند. #Hemorrhagic_stroke #CVA

هماتوم ساب دورال در CT. a. تجمع خارج محوری دارای دانسیته بالا که به موازات سطح مغز قرار گرفته و ناشی از هماتوم ساب دورال است. b. هماتوم های دوطرفه ساب دورال سبب ایجاد اثر توده ای و از بین رفتن سولکوس ها شده اند که ناشی هماتوم های subacute ساب دورال است. c. تجمعات دوطرفه‌ی خارج محوری دارای دانسیته‌ی پایین سبب ایجاد اثر توده ای شده اند که دلیل آن هماتوم های مزمن ساب دورال است.

هماتوم اپیدورال. CT اسکن یک تجمع خارج محوری عدسی شکل را نمایش میدهد که دانسیته‌ی بالایی دارد.

هماتوم های خارج مغزی : ✅ شامل انواع اکسترادورال و ساب دورال است. هماتوم اکسترادورال : ✅ هماتوم اکسترادورال یا اپیدورال، به شکل عدسی و دارای دانسیته زیاد برروی نیمکره های مغزی دیده می شود. ✅ هماتوم اکسترادورال در زیر پریوست قرار دارد و از سوچورها عبور نمی کند. ✅ این هماتوم از خونریزی شریانی از شریان مننژیال منشأ می گیرد و به دلیل شکستگی جمجمه در همان سمت ضربه (coup injury) ایجاد می شود. ✅ در فاصله‌ی بین concussion تا کاهش سطح هوشیاری ناشی از هماتوم اکسترادورال، بیمار به مدت چند ساعت هوشیار است که به آن Lucid interval می گویند. هماتوم ساب دورال : ✅ به شکل هلالی بر روی مغز ایجاد می شود و توسط سوچورها محدود نمی شود. این هماتوم از خط وسط عبور نمی کند ولی می تواند در امتداد داس مغزی (falx) یا چادرینه (tentorium) گسترش یابد. ✅ هماتوم ساب دورال، خون وریدی است که از وریدهای bridging منشأ می گیرد. این وریدها از فضای ساب دورال عبور می کنند و احتمال پارگی آن ها در مبتلایان به آتروفی مغزی بیشتر است. ✅ هماتوم ساب دورال اغلب در سمت مقابل ضربه ایجاد می شود. ✅ در 1_2 هفته ابتدایی خون دارای دانسیته زیادی (hyperdense) است، سپس دانسیته مشابه با پارانشیم مغزی (isodense) پیدا می کند و پس از چند هفته، دانسیته آن کمتر از پارانشیم مغزی (hypodense) می شود. ✅ اگر دانسیته هماتوم مشابه پارانشیم مغزی باشد، در CT اسکن هماتوم دیده نمی شود ولی اثر توده ای آن مانند جابجایی ساختمان های خط وسط و فشرده شدن بطن یا گاهی تنها ازبین رفتن شیارهای کورتیکال مشاهده می گردد.

SAH

خونریزی ساب آراکنوئید. دانسیته‌ی بالای ناشی از خون موجود در ساب آراکنوئید را می توان در محدوده‌ی سیسترن های بازال ساقه‌ی مغز (پیکان بلند)، شیارهای سیلوین (پیکان کوتاه) و درون بطن چهارم (پیکان خمیده) مشاهده کرد.

خونریزی ساب آراکنوئید : ✅ خونریزی ساب آراکنوئید (SAH) به شکل خودبخودی یا تروماتیک روی می دهد. نوع خودبخودی به دلیل پارگی آنوریسم یا پارگی AVM ایجاد می شود. ✅ سی تی اسکن بهترین روش جهت تشخیص SAH است و در آن خون دارای دانسیته‌ی بالا در خارج مغز در شیارهای مغزی، شیار سیلوین و basal cisterns دیده می شود. ✅ حساسیت CT اسکن برای تشخیص SAH با گذشت زمان کم می شود 👈🏻 طبیعی بودن CT اسکن ردکننده‌ی SAH نیست. ✅ اگر بیمار علائم بالینی SAH را داشته باشد ولی CT اسکن نرمال باشد، LP جهت بررسی CSF توصیه می شود. ✅ سی تی آنژیوگرافی جهت بررسی وجود آنوریسم به کار می رود.