اَشَه

دوستي را چو نباشد بنياد                 حزم را بايدت از دست نداد

پرویز خانلری

چاره مرگ نه کاريست حقير              زنده را دل نشود از جان سير

پرویز خانلری

یکی از بزرگ‌ترین حسرت‌هام اینه که دانشجوی استاد آموزگار نبودم. با این وجود، این زن برای من آیینه تمام نمایِ اون چیزیه که می‌خوام و سراسر الگوست!

در ستایش فکر کردن و تحول آدمی ❤️

خلاصه آنچه به بازده خرد مربوط می‌شود عبارت است از: 1_ پیوستن تصورات به یکدیگر و راه یافتن از طریق آنها به چگونگی واقعیات، بدون اینکه انسان با آن واقعیات تماس عینی داشته باشد. 2_ شناسایی شخصی که باز بیشتر از عالم برون مجرد است، از نظر اهمیت به هیچ وجه پایین‌تر از تصورات کلی نیست. چه شخصیت‌های تاریخ ساز با عقاید مجرد و مخصوص به خود نه تنها واقعیت را تغییر می‌دهند بلکه سرنوشت توده‌ها را نیز عوض می‌کنند. 3_ از زمان زمیقراتیس تا عصر جدید شناخت قوانین اجتماعی و طبیعی به خاطر آسان زندگی کردن از تکالیف خرد محسوب شده است. چه اطلاع دقیق درباره این قوانین حکومت انسان را بر طبیعت آسان‌تر می‌کند. 4_ حیوان برعکس انسان در قالب‌های معینی می‌ماند و تمایلی به تعویض قالب خود ندارد. حال آنکه انسان قالب شکن، نوساز و انتخابگر حرفه‌ای است‌. 5_ انسان واقعیت را به شکل کمیت‌های قابل لمس درآورده و آنها را حتی به اوزان و اعداد تبدیل می‌کند تا بتواند آنها را محاسبه کرده و بسنجد!

لاندمان، انسان شناسی فلسفی

نه آتش زیرش کن، نه جارو توی سرش بزن! ما فرزندان افراط و تفریط هستیم. نه تنها در میان توده مردم، بلکه در سطوح بالای جامعه و در طبقه تحصیل‌کرده و فرهیخته نیز از موهبت میانه‌روی بی‌بهره‌ایم و متقابلاً تلاشی برای دستیابی به آن نمی‌کنیم. یکی از مسائلی که به وفور در فضای مجازی مشاهده می‌شود، جدل میان ایران‌گرایان و مخالفان این تفکر است. در یک سر این طیف، ملی‌گرایان افراطی قرار دارند که گویی برادران رضاعی فاشیسم‌اند و در سر دیگر، آنتی‌ناسیونالیست‌های ایده‌آل‌گرا. مورخان و اهالی ادب عمدتاً مدافع قضیه نخست هستند و با تلاش برای بزرگ‌نمایی سپهر تمدنی ایران و مانور بر روی ایرانشهریسم، در پی اثبات مدعیات خویش‌اند و جامعه‌شناسان و فلاسفه نیز معمولاً سردمدار طیف دوم‌اند و سخنانشان اغلب محل کره‌گیری جریان‌های سیاسی، پان‌قوم‌ها و امثال این قماش می‌شود. این دو قطبی‌سازی تفکر که اراده‌ی میانه‌روی را از ما می‌گیرد، تبعاتی جدی‌تر از گرایش به هر یک از این جریان‌های افراطی دارد. به ‌گمانم، آن چیزی که جامعه ایران در سطوح مختلف، بالاخص در سطح آکادمیک به آن نیاز دارد، اعتدال در رأی است. مطلقاً این موضوع مسئله‌ای نیست که به راحتی قابل تزریق در سیستم باشد. این مفهوم در وهله اول به بستری نیاز دارد که مجال حضور را به آن بدهد و سپس آموزشِ روشمند آن را دنبال کند. بنابراین، برای به کارگیری این مفهوم نیاز داریم که آن را از سطوح بالای جامعه به توده و سایر سطوح تسری ببخشیم و این کار پیش از هر چیزی اندیشمندانی با ثبات و واقف‌ به امر را می‌طلبد!

اندیشمندانی سراسر پارادوکس داریم، خدواند ما رو از چنگال این پدرسالاری در دانش برهاند!

زمانی که من در جاده نامشخص معرفت گام می‌زدم در راه سایه تاریخ هر کس در ایمان انتقام جویانه خویش مملو از اشراقِ انتخاب‌های خویش بود.

پیر پائولو پازولینی، مذهب زمان من: خطاب به خورشید

چه کسی حکم صادر کرده که افتخار و احساس عزت ملی لزوماً بایستی بر مبنای واقعیت باشد؟ مگر نه اینکه بشر از ازمنه‌ی کهن تا به امروز مفاخری اسطوره‌ای و غیرعینی داشته که به آنها می‌بالیده است؟ عینیت یا عدم آن به هیچ ترتیبی با مفاخری که بشر برای خود می‌سازد در تضاد نیست. ثانیاً، عزت ملی امری وابسته به فرهنگ است و فرهنگ همواره عینی نیست و اغلب انتزاعی به شمار می‌آید. بنابراین، آنچه که زاییده‌ی فرهنگ است نیز گاه می‌تواند انتزاعی، فاقد عینیت یا حتی سورئال باشد، از تأثیرات فرهنگی-اجتماعی‌اش کاسته نخواهد شد. بهتر است در بررسی چنین پدیده‌هایی حقیقت عملکردی آنها را مدنظر قرار دهیم نه تطابق آنها با عینیت را. اگر این موضوع را از منظر تاریخی بررسی کنیم، متوجه می‌شویم که عینیت مطلق غیرممکن است. اما مورخان می‌توانند با شناخت سوگیری‌های خود و درک دیالکتیکِ «فرد و جامعه»، به روایتی متعادل دست یابند. همچنین من گمان می‌کنم که پیامدها و کیفیت عرضه‌ی یک جریان در جامعه، بسیار مهم‌تر از حضور فیزیکال آن است و نقش مهم‌تری را در ایجاد تحولاتِ اجتماعی ایفا می‌کنند. به طور کلی، اگر هویت ملی را به مثابه یک روایت در نظر بگیریم، به سهولت قابل تشخیص است که این روایت، خواه خودآگاهانه یا ناخودآگاهانه، در امتداد حرکتی رو به جلو، دستخوش تغییر و تحول می‌شوند. برخی نمی‌دانند که اگر بنا باشد به هویت و عزت ملی این‌گونه نگریست، هویت اسلامی-ایرانی یا ایرانی-شیعی‌شان در هاله‌ که چه عرض کنم، گردبادی از وهم قرار خواهد گرفت. در آخر اگر قسمی از مفاخر را افسانه دانسته و از این حیث که در بردارنده‌ی حقیقتی نیستند، آنان را فاقد اعتبار تلقی می‌کنید، بهتر است اندکی به این جمله‌‌ی کافکا بیاندیشید: «افسانه می‌کوشد تفسیرناپذیر را شرح دهد. اما از آنجا که در حقیقت ریشه دارد، بار دیگر به چیزی تفسیر ناپذیر می‌انجامد.» _فرانتس کافکا، پرومته

آیت الله خامنه‌ای؛ افتخار باید بر مبنای واقعیت باشه، نه توهماتی مثل کیان (امپراتوری اسطوره‌ای ایران در شاهنامه) و هخامنشیان!!

موطن تو شعر است، سرزمین سکوت‌هایِ به بند کشیده شده با جوهر کلام؛  سرزمینی پر از بدرود، پر از رفتن، نماندن، بدونِ ‌سلام.  موطن تو جلوه‌گاهِ حسرتِ نزیسته‌هاست... مسقط الراسِ زهدان‌های نابارور و نطفه‌های پوک،  سرزمینی که در آن جلوی فاجعه را با متولد نشدن می‌گیرند و ماهی قرمزها را با خونِ چکیده از دریچه‌ی آئورت رنگ می‌کنند  تا در تُنگی با طرحِ آسمانِ آبی به آبتنی وا دارندشان...

جهان مخلوق است و خداوند خالق اگر اتحادی بین انسان و خداوند صورت گیرد قطعاً پس از مرگ جسمانی خواهد بود. زیرا از روح خداوند در وجود انسان به امانت نهاده شده است و تا وقتی که جسم باشد این عنصر ارزنده زندانی خواهد بود. پس از مرگ جسم (طبیعت) روح می‌تواند به اصل خویش (خداوند) بازگردد.

لاندمان، انسان شناسی فلسفی

پ‌ن: نمی‌دونم چرا ولی فکر می‌کنم که این پاراگراف از کتاب با چند جمله‌ی من در ارتباطه! شایدم فقط ذهن من می‌خواد این دو موضوع‌ رو به هم ربط بده.