تاریخ موسیقی معاصر به هدایت شروین عباسی

۲۰ درصد تخفیف برای ۳ روز اول اجرا در سایت تیوال

https://youtu.be/3RS-yfKPCj4?si=j8G0KVx95dfRT5lT سینا صدقی از موزیسین های باسواد در حوزه ی فلسفه و نقد است. او را دنبال کنید در فضای مجازی و غیر مجازی.

عروس انار از ۱۵ مهر در سالن استاد سمندریان به آهنگسازی من و نویسندگی؛ کارگردانی حسین جمالی.

فوکو هیچ گاه مستقیم از هنر و موسیقی چیزی ننوشت. ولی پژوهشگرانی همچون جوزف تنک بین سطور را برای خوانشی از فوکو انجام داده است. کتابی که به فارسی مشابه ندارد و باید کمی از فوکو خواند و بعد سراغ آن رفت.

. موسیقی به مثابه‌ی تکنولوژی بدن چه چیزی اثر مهم فوکو را می‌تواند با رویکرد موسیقی معاصر پیوند بدهد؟ در این یادداشت نگاهی به ارکان اصلی این گفتمان فلسفی_ سیاسی دارم با رویکرد موسیقی معاصر نه خود معاصر. فوکو نشان می‌دهد که بدن توسط رژیم‌های گفتمانی و تکنیک‌های انضباطی شکل می‌گیرد. در موسیقی معاصر نیز می‌بینیم که بدن نوازنده یا شنونده، دیگر صرفاً واسطه‌ی «زیبایی‌شناسی ناب» نیست، بلکه خودش موضوع سیاست است: استفاده از تکنیک‌های افراطی اجرایی (extended techniques) بدن نوازنده را تا مرزهای تحمل می‌برد. آثار آهنگسازانی چون لوئیجی نونو  به بدن‌مندی و محدودیت‌های آن آگاهانه اشاره می‌کنند. ۲. کنترل و سازماندهی صداها به مثابه‌ی استعاره‌ای از کنترل اجتماعی در موسیقی تونال کلاسیک، نوعی «نظم هارمونیک» حاکم بود که می‌توان آن را به شکل استعاری با نظم سیاسی-اجتماعی هم‌خوان دانست. موسیقی معاصر، به‌ویژه پس از جنگ جهانی دوم، با فروپاشی این نظم و حرکت به سوی «صداهای غیرمجاز» (noise, silence, microtones) شکلی از مقاومت زیست-سیاسی را رقم می‌زند. جان کیج و مفهوم سکوتش را می‌توان به‌عنوان ژستی علیه نظم شنوایی/سیاسی مسلط دید؛ سکوت، نوعی «امتناع از مشارکت در نظم حاکم» است. ۳. زیست‌سیاست و «مدیریت شنیداری» رسانه‌ها و صنعت موسیقی امروز در سطحی زیست‌سیاسی عمل می‌کنند: موسیقی پاپ به عنوان ابزار مدیریت احساسات جمعی، و موسیقی معاصر به مثابه‌ی حوزه‌ای مقاومت‌گونه که بدن شنونده را از مصرف‌گرایی روزمره خارج می‌کند. فوکو می‌گوید قدرت همیشه با مقاومت همراه است. موسیقی آوانگارد را می‌توان نوعی مقاومت در برابر زیست‌سیاست سرمایه‌دارانه‌ی موسیقی دید. ۴. تراژدی معاصر و سیاست زندگی/مرگ در بسیاری از آثار موسیقی معاصر (از نونو تا لاخنمان)، تجربه‌ی «فروپاشی»، «خشونت صدا»، یا حتی «سکوت» به‌مثابه‌ی مواجهه با مرگ حضور دارد. این همان جایی است که زیست‌سیاست فوکویی، یعنی قدرتی که تصمیم می‌گیرد چه کسی زندگی کند و چه کسی بمیرد، در موسیقی نیز بازتاب پیدا می‌کند: صداهایی که اجازه‌ی شنیده شدن ندارند، یا موسیقی به‌عنوان میدان «مرگِ سوژه‌ی کلاسیک» و تولد نوعی سوژه‌ی نوین. ۵. موسیقی به مثابه‌ی آزمایشگاه زیست‌سیاسی موسیقی معاصر بدن‌ها را در سالن کنسرت یا فضای اجرا در وضعیت‌های خاصی قرار می‌دهد: گاهی در معرض صداهایی آزارنده، گاهی در سکوت کشدار، گاهی در بی‌زمانی و بی‌مکانی. این وضعیت‌ها یادآور همان چیزی است که فوکو از آن به عنوان «سیاست زندگی» یاد می‌کند: آزمایش روی بدن‌ها، احساسات و ادراک‌ها. 🔹 نتیجه: زیست‌سیاست فوکویی در موسیقی معاصر هم در سطح بدن نوازنده، هم در سطح تجربه‌ی شنونده و هم در سطح مقاومت در برابر نظم‌های سیاسی-اقتصادی شنیداری عمل می‌کند. به همین خاطر، بسیاری از پژوهشگران امروز موسیقی معاصر را نه فقط یک پروژه‌ی زیبایی‌شناختی، بلکه یک میدان سیاسی-زیست‌سیاستی می‌دانند. آثار علوم انسانی در همه ی دوره ها با هم در ارتباط هستند و آهنگسازی که این رویکرد ها دقیق تر بشناسند احتمالا جهان متریال بهتری برای خود میسازد.

کتاب‌های معرفی‌شده توسط شروین عباسی:

گزارش صوتی پانزدهمین نشست مونولوگ‌۱۲: «مونولوگ و امر تراژیک موسیقایی، از ارسطو به نیچه برای فهم موسیقی معاصر» کنکاش از متن بوطیقای ارسطو به زایش تراژدی نیچه می‌رسد. گفتمان روایت در موسیقی معنا می‌دهد؟ ۱۷ خرداد ۱۴۰۴ @FestivalMonologue

دل نوشتی برای خود برای ماه مهر: شروع سال تحصیلی برای من بعد از 32سال که اولین بار تجربه اش کردم ،همچنان دلچسب و همچنان زهرآلود است. دلچسب چون که تکرار دارد و امید به روزگاری که دیگر رمق آن گرفته شده وزهرآلود چون همچنان ناسیستم مدیریت می شود. از اینکه همچنان در هیچ دانشگاه دولتی و خصوصی رشته ی موسیقی که من تجربه ی تدریس در آن را دارم یک "سیستم صوتی" و یا حداقل یک "اسپیکر" معمولی هم وجود ندارد؟؟....و احتمالا نخواهد داشت... پس هر چیزی در باب اتفاق جذاب چیزی شبیه گروتسک بزرگ تاریخ معاصر ایران خواهد بود.... به امید روزی که مدیریت های خرد و کلان آگاه باشند که، موسیقی را اول گوش میدهند....همین... بیشتر از این ملالی نیست.....ا

  برزخ انقیاد مضاعف؛ مقاومت شنیداری در تقاطع سرکوب و سرمایه رودی/ آهنگساز و رَپر موسیقی اعتراضی می‌تواند سازوکار فضایی انضباطی مثل زندان، به‌مثابه‌ی یکی از گره‌گاه‌های «زیست‌سیاست» را از درون مختل کند: بدن در سلول در بند است، اما صدا به‌منزله‌ی «رخداد»ی رهایی‌بخش از مرزهای حبس عبور کرده و در میدان اجتماعی به گردش درمی‌آید. صدا در این‌جا بازنمایی فردی نیست، بلکه «بازتملک»ی جمعی است که در هیأت کنش مستقیم سیاسی، سوژه‌های پراکنده را به‌طور موقت در هیأت یک بدن مشترک مفصل‌بندی می‌کند تا خود به‌عنوان سوژه‌ای سیاسی به موجودی مطیع و خاموش تقلیل نیابد. بااین‌همه، همین امکان مقاومت بلافاصله در مدار دیگری تهدید می‌شود: کالایی‌ و بی‌اثرشدنِ امر منفی که در بطن هنر اعتراضی نهفته است. بنابراین موسیقی اعتراضی در وضعیتی گرفتار می‌آید که می‌توان آن را «انقیاد مضاعف» نامید: از یک‌سو سازوکار انضباطی زندان که بدن را مهار می‌کند و از سوی دیگر منطق صنعت فرهنگ که صدا را از درون تهی می‌سازد. پرسش اساسی این است: آیا می‌توان از دل این دیالکتیک سرکوب/مصرف، شکل تازه‌ای از «زیست-سیاست مقاومت» را اندیشید که صدا را نه در مقام کالا و نه در مقام سوژه‌ی مطیع، بلکه به‌منزله‌ی حامل امر منفی و نیروی نفی‌کننده‌ی نظم مسلط بازتملک کند؟ لحظه‌های رادیکال؛ درباره‌ی واژگونی نظام‌های موسیقایی آروین صداقت‌کیش/ منتقد، پژوهشگر موسیقی و آهنگساز از تأثیر موسیقی بر/نقش موسیقی در جنبش‌های اجتماعی بسیار شنیده‌ایم. اما انقلاب را اگر دگرگونیِ به غایت رادیکالِ نظم امور/مناسبات قدرت بدانیم، آیا ممکن است در جریانی کاملا معکوس، لحظاتی سیاسی-اجتماعی سرنوشت ماده‌ی موسیقایی را تعیین کند؟ تغییرات اجتماعی بزرگ همواره برآمده از/موجد دگرگونی‌های اساسی در فرم و محتوا هستند. همان‌طور که این رخداد‌های رادیکال دست‌کم فرم و دست‌بالا فرم و محتوای رابطه‌ی قدرت یا بروز اجتماعی یا دقیق‌تر بگوییم سیاست زیباشناختی را تغییر می‌دهند، می‌توان انتظار داشت که فرم و محتوای ماده‌ی هنری و سازماندهی آن را از بُن دگرگون کنند. در تاریخ ایران چند نقطه‌ی عطف هست که چنین دگرگونی‌های رادیکالی در سازمان صوتی رخ داده است. درباره‌ی آنها صحبت می‌کنیم. بازآراییِ موزیکال: موسیقی ایران پس از جنبش زن، زندگی، آزادی حسین کاشف/ پژوهشگر موسیقی اگرچه قطعیتِ تغییر در فضای موسیقیِ ایران پیش از وقوعِ جنبشِ زن، زندگی، آزادی نیز به‌نحوی پراکنده و موضعی در امیالِ کارگزارانِ موسیقی به چشم می‌خورد، اما وقوعِ جنبشْ نقشِ اساسی در جهت‌گیری و کانالیزه‌شدنِ این پراکندگی ایفا کرد. مادامی که جنبش به‌صورتِ مبازره‌ای برای تسخیرِ خیابان در جریان بود، موسیقی و موسیقیدان همواره در صدرِ توجه‌ها قرار داشتند و پس از اتمامِ فازِ خیابانی نیز امیالِ تحول‌خواه در فضای موسیقیِ ایران واضحاً تحتِ تأثیرِ فضای پساجنبش به بازآراییِ خود پرداختند. طرحی که در این جلسه ارائه خواهد شد، تلاش می‌کند تا بازآراییِ میل‌های سرگردانِ اولیه از خلالِ جنبش و نیروی آن را با نگاهی تاریخی و به دور از تأکیداتِ رسانه‌ای و اکتیویستی صورت‌بندی کند. برای رسیدن به این هدف عمدتاً بر سه محور یعنی رسانه‌های فارسی‌زبانِ فعال در حوزه‌ی موسیقی، ظهورِ فیگورِ موسیقیدان و موسیقیِ مقاومت، و تغییراتِ اخیر موسیقیِ «ایرانی» تمرکز خواهیم کرد. هنر برای هنر؛ بستری برای چشم‌اندازهای فرهنگی دموکراتیک و اخلاق‌مدار آذین موحد/ موسیقیدان، نوازنده‌ی فلوت و دانشیار دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران در زمانه‌ای که بحران‌های اجتماعی به‌طرز فزاینده‌ای جامعه را تحت فشار، سرکوب و محدودیت‌های گوناگون قرار می‌دهند، حکومت‌ها هنر را به ابزار عادی‌سازی و سفیدنمایی بدل می‌کنند. در چنین شرایطی رسالت هنر، روزمرگی و یکنواختی نیست و رسالت هنرمند، سکوت یا سازش نیست. در عوض نقش هنر ایجاد شبکه‌ای انسان‌ساز است که اتحاد هنرمندان و جامعه را در رسیدن به راه‌حل بحران‌های پیش‌رو تقویت کند و با ایجاد هم‌گرایی و برانگیختن وجدان جمعی، چشم‌انداز‌های فرهنگی و دموکراتیک در اختیار جامعه قرار دهد. به این ترتیب، فعالیت‌های هنری فرصتی برای نمادین‌کردن حقیقت، حفظ حافظه‌ی جمعی و توانمند ساختن مردم می‌شوند و در بستر این امید و اتحاد است که هنر افق‌های فرهنگی و اخلاقی نویی را می‌گشاید و چشم‌انداز‌های کاملا متفاوتی را پیش‌ روی جامعه باز‌می‌کند. برای شرکت در این نشست به‌صورت حضوری و آنلاین با ما تماس بگیرید: شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴ ۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳ تلگرام: t.me/bidarschool اینستاگرام: bidar.school کانال یوتیوب:Bidar School آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

پنل ۳/ دگرگونی و اعتراض؛ موسیقی ایران پس از زن، زندگی، آزادی پنجشنبه، ۳ مهر/ ساعت ۱۷ تا ۲۰ (حضوری و آنلاین - رایگان) گرداننده: امیر گرایش‌نژاد با حضور: رودی، آروین صداقت‌کیش، حسین کاشف، آذین موحد   برزخ انقیاد مضاعف؛ مقاومت شنیداری در تقاطع سرکوب و سرمایه رودی/ آهنگساز و رَپر لحظه‌های رادیکال؛ درباره‌ی واژگونی نظام‌های موسیقایی آروین صداقت‌کیش/ منتقد، پژوهشگر موسیقی و آهنگساز بازآراییِ موزیکال: موسیقی ایران پس از جنبش زن، زندگی، آزادی حسین کاشف/ پژوهشگر موسیقی هنر برای هنر؛ بستری برای چشم‌اندازهای فرهنگی دموکراتیک و اخلاق‌مدار آذین موحد/ موسیقیدان، نوازنده‌ی فلوت و دانشیار دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران #از_هنر_در_جنبش_تا_جنبش_در_هنر اطلاعات بیشتر👇