قەڵەم دار

. 🚫 لەلایەن میمبەرێکمان نێردراوە ، هیوادارم بەژداربن. .

سڵاو برادەران، ئێمە کار لەسەر ڕاپرسییەک دەکەین بۆ ئەوەی باشتر لەوە تێبگەین کە خەڵک لە هەرێمی کوردستان تا چەند گوێ لە کتێبی دەنگی دەگرن بە زمانی کوردی و پەیوەست دەبن پێیەوە. پڕکردنەوەی ئەو فۆرمە لە لایەن هەر یەکێکتان زۆر گرینگ و جێگای بایەخە. هەر وەڵامێک یارمەتیدەرمانە بۆ ئەوەی وێنەیەکی ڕاستەقینە و وردی ئەم پیشەسازییە بکێشین بۆ ئەوەی بتوانین تێبگەین کە خەڵک لە ڕاستیدا چییان دەوێت و چییان پێویستە. چەند خولەکێکی کەممان لە کاتەکەت دەوێت، وەڵامەکانت بەڕاستی جیاوازی دروست دەکەن لە داڕشتنی چۆنیەتی گەشەکردنی ئەم فەزایە. زۆر سوپاستان دەکەین بۆ بەخشینی کاتتان، پێزانینی زۆرمان هەیە. لینکی ڕاپرسی : 👇 The link: https://forms.gle/reibaDKBP85Cw6Lz9

وَجَرى الزَمانُ عَلى عَوائِدِ كَيدِهِ في قَلبِ آمالي وَعَكسِ رَجائي

ڕۆژگار وەکوو پیشەی هەمیشەیی و عادەتی خۆی کە پڕە لە فێڵ و تەڵە ، هات و هەموو هیواو ئاواتەکانمی هەڵگێڕایەوە و ئەوەی ڕویدا تەواو پێچەوانەی هیواو خواستەکانی من بوون.. شەوتان شاد .

َ ئیبن قەیم ڕەحمەتی خوای لێ بێت ئەفەرموێ:

مَن ذاق لذّة القُربِ منَ اللّهِ ثُم انتكَسَ، فإنّهُ يعِيشُ فِي الدُنيا معَـذبًا، لا راحَةَ الجَاهِلينَ، ولا لذّة العارِفيِنَ.

واتە/ ئەوەی لەززەتی نزیکی لە اللە ﷻ بچێژێ ، پاشان لێی دوورکەوێتەوە ، ئەوا ئەو کەسە ژیانێکی ناخۆش ئەژی لە دنیادا ، بەجۆرێک ، نە ئاسودەیی جاهیل و خوا نەناسانی هەیە ، نە لەززەتی عاریف و خواناسان.. لەو نێوەندەدا ون دەبێ.. .

ئینسان دەگاتە حاڵەتێک کە

لا راحَةَ الجَاهِلينَ، ولا لذّة العارِفيِنَ

نە ئاسودەییێکی هەیە وەکوو جاهیلێ ، نە لەززەتی عاریف و خواناسێ.. چۆن ئینسان وای بەسەر دێ؟ .

ئێوارە و بەردەرگا و ئەم دەنگە.. .

ببورن برادەران ، چەند هەڵەیێکی تێدابوو ئەو پۆستە بۆیە دیلیتمان کرد ، ان شاء اللە تەواوی قەسیدەکە بەیەکەوە دائەنێین.. .

َ ئەمە تەنها 10 بەیتی سەرەتان .

دەمێکە بیر ئەکەمەوە نەمزانی چی لەگەڵ دابنێم.. ئێوە شتێ بگونجێنن .

رَمَانِي الدَّهْرُ بِالأَرْزَاءِ حَتَّى فُؤَادِي فِي غِشَاءٍ مِنْ نِبَالِ

ڕۆژگار هێندە تیری کارەسات و نەهامەتی تێگرتم ، تاوەکوو ئەم تیرانە بوونە بەرگێک بۆ دڵم

فَصِرْتُ إِذَا أَصَابَتْنِي سِهَامٌ تَكَسَّرَتِ النِّصَالُ عَلَى النِّصَالِ

ئیدی وایلێهات ، ئەگەر تیرێکی دیکەی بۆ بهاوێژن ، ناگاتە دڵم ، بەڵکوو بەر ئەو تیرانە ئەکەوێ کە پێشتر لە دڵمدا چەقیون.. - المتنبي

بَلَى، أَنَا مُشْتَاقٌ وَعِنْدِيَ لَوْعَةٌ وَلَكِنَّ مِثْلِي لَا يُذَاعُ لَهُ سِرُّ

- ابو فراس الحمداني واتە/ بەڵێ ، من تامەزرۆم و ناخم پڕە لە ئازارێکی سوتێنەر ، بەڵام مرۆڤێکی خاوەن شکۆی وەک من ، هەرگیز سێڕڕ و نهێنی و ئازارەکانی بۆ خەڵکانی دیکە بەیان ناکا ، و شکۆی خۆی لەبەرامبەر ئازاردا دەپارێزێ.. .

جا ئەم بەیــتە لـە بەیتەکەی عنترة ئەچێت کەمێک

حكم سُيوفَكَ في رِقابِ العُذَّلِ وَإِذا نَزَلتَ بِدارِ ذُلٍّ فَاِرحَلِ

شمشێرەکەت بەکاربھێنە لەسەر ملی ئەوانەی ولۆمەت دەکەن یا سەرزەنشتت دەکەن وئەگەر لە شوێنێکدا خۆتت بینیتەوە کە ڕێزت ناگیرێ یان بەچاوێکی کەم تەماشات دەکەن، ئەوا ئەو شوێنە جێ بهێڵە.

وَفِي الأَرْضِ مَنْأًى لِلْكَرِيمِ عَنِ الأَذَى وَفِيهَا لِمَنْ خَافَ القِلَى مُتَعَزَّلُ

لەسەر ئەم زەوییە شوێنی زۆر هەیە کە مرۆڤی بەڕێز بتوانێت لە ئازار ( سووکایەتی) دوور بکەوێتەوە. هەروەها ئەوەی لە ڕق و پشتگوێخستن یان نەخوازران بترسێت، دەتوانێت شوێنێکی تر بدۆزێتەوە و لەو بارودۆخە دوور بێت.

مَنْأَى = شوێنی دووربوونەوە یان دورەپەرێزی

القِلَى = ڕق، بێزاری، پشتگوێخستن.

مُتَعَزَّل = شوێنی گوشەگیری یان جێگایەک بۆ دوورکەوتنەوە.

شعرەکەش هی (شنفری) ییە کە ناوی خۆی (ثابت بن أوس الأزدی )ییە و شاعیرێکی سەردەمی جاهیلیە

وَالهَجرُ أَقتَلُ لي مِمّا أُراقِبُهُ أَنا الغَريقُ فَما خَوفي مِنَ البَلَلِ

- المتنبي واتە/ دابڕان و دووری زۆر بکوژترە لەوەی چاوەڕێی ئەکەم ، من کەسێکم بەتەواوی لە ئازار و ناڕەحتیام ، ئیدی کەسێک کە بەمشێوازە بێ ، چ ترسێکی هەیە لەوەی خەمێکی دیکەی بۆ پێش بێ؟ ( من کە نوقم بوومە ، جا ترسی چیم هەبێ لەوەی تەڕ ببم؟ ) .

شاعیری چینی دوو فو ( Du fu ) هەمان وێنەی تەنهایی ئەکێشێ و ئەڵێ: ​飘飘何所似，天地一沙鸥 Piāo piāo hé suǒ shì, tiān dì yī shā ōu پیەو پیەو خێ سوۆ شـ ، تیەن دی یی شا ئۆو.. واتە/ ئەم سەرگەردانی و بێلانەیی من لەچی ئەچێ؟ تەنها نەورەسێکی بچوکم لەنێوان ئاسمان و زەویەکی فراواندا.. .

َ عەلەساس فارسیش ئەزانم.. .

پێشکەش کارەکە لێی دەپرسێ : کاک دکتۆر تا ئێستا بووە کە لەکاتی خوێندنەی بەیتێکی شعری بگریت؟ ئەویش ئەڵێ : زۆرجار.. و دەڵێ بۆ نمونە ئەو بەیتەی بۆم خوێندیتەوە سەرەتا ، کە ئەڵێ :

آن طفل یتیمم که از بس بی کسم از باد دریوزه کنم جنبش گهواره خود را

واتە/ من ئەو مناڵە هەتیوەم ، کە لەتاو بێکەسیدا لە ( بـا ) ئەپاڕێمەوە و سواڵی لێ دەکەم کە لانکەکەم بۆ بهەژێنێ.. ڤیدیۆکە دوور و درێژە ، بەڵام ئەوەی پێویستە بیزانن هەر ئەوەندەیە.. .