موسسه ریاضی نقطه

درباب موسسه نقطه نویسنده: پویا لایقی بنظر می‌رسد از جمله راه‌های مدنی برای ایجاد گفت‌و‌گو و پیشرفت در جامعه ایران ایجاد ارتباط میان جامعه آکادمیک چه ساکن ایران و چه ساکن خارج از ایران یعنی اساتید و دانشجویان و بستر جامعه باشد. دانشجویان، خصوصا دانشجویان خارج از کشور که دید نسبتا بازتری نسبت به مسائل پیدا کرده‌اند باید بتوانند مطالبات، نظرات، تجربیات و ایده‌های خود را در بستری به جامعه ایران برسانند. کمبود چنین بستری بشدت احساس می‌شود. بدین منظور بطور آزمایشی می‌خواهم کانالی را بدین منظور راه بندازم که دانشجویان ایران بتوانند بدون هیچ سانسوری از دغدغه‌ها، تجربه‌ها، آرزوها و … برای آینده ایران بگویند. کانال موسسه نقطه https://t.me/pointinstitute بدین منظور راه‌اندازی شده است. در صورت علاقه‌مندی می‌توانید در آن عضو شوید. هم‌چنین اگر استاد دانشگاه و یا دانشجو هستید و تمایل دارید متنی را در آن کانال باشتراک بگذارید، می‌توانید متن خود را به ایمیل موسسه نقطه یعنی pointinstitute.general@gmail.com ارسال کنید. نیازی به ذکر مشخصاتتان نیست و در صورت تمایل می‌توانید متن خود را از ایمیلی که حاوی نام و نام‌خانوادگی شما نیست ارسال کنید. متن شما توسط اینجانب پویا لایقی و یا اعضای آینده موسسه نقطه، البته نه موسسه ریاضی نقطه، مورد مطالعه قرار خواهد گرفت و‌ در صورت صلاح‌دید در کانال موسسه قرار خواهد گرفت. این پست بدون هماهنگی با اعضای موسسه ریاضی نقطه در این کانال قرار می‌گیرد. ارادتمند، پویا لایقی

در وبسایت مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (CNRS) می‌توانید دنبال مستندها و عکس‌های قدیمی آن بگردید. از جمله این ویدئوها می‌توان به گفت‌وگویی با هنری کارتان اشاره کرد. هنری کارتان از ریاضیدانان بنام فرانسوی است که به خاطر کارهایش در توپولوژی جبری و جبر معروف است. او استاد راهنمای بسیاری از ریاضیدانان معروف فرانسوی در زمینه جبر و توپولوژی از جمله ژان‌پیرر سرر هست. از طریق این لینک می‌توانید گفت‌و‌گوی نام‌برده را در سایت CNRS مشاهده کنید. این ویدئو به زبان فرانسوی است. #معرفی_ریاضیدان #معرفی_مرکز_علمی @PointInstituteMath

ژان‌پیرر سرر احتمالا مهم‌ترین ریاضیدان زنده حال حاضر دنیاست. در مورد او و کارهای او حرف بسیار است و در یک پست نمی‌گنجد. در اینجا بطور خیلی خلاصه به او می‌پردازیم. او برنده جوایز مهمی از جمله مدال فیلدز و جایزه آبل می‌باشد. از طریق این لینک می‌توانید مصاحبه جذاب او پس از دریافت جایزه آبل را در کانال یوتوب جایزه آبل مشاهده کنید (این مصاحبه به زبان انگلیسی است). کارهای او بیشتر در زمینه نظریه جبری اعداد است و سهم بسیار عظیمی در پیشبرد هندسه‌جبری داشته است. از جمله مفاهیم مهم هندسه‌جبری که توسط او ابداع شده‌اند می‌توان به شیف‌های کوهرنت اشاره کرد. به زبان ساده یک شیف کوهرنت، مانند یک مدول متناهی مولد (یک مثال خیلی خاص از مدول فضای برداری با بعد متناهی) است که ویژگی‌های توپولوژیکی فضا را نیز در خود دارد. از طریق این لینک می‌توانید مقاله اصلی پیرر در زمینه شیف‌های کوهرنت را مشاهده کنید. این مقاله به فرانسوی نوشته شده است و در مجله Annals of Mathematics در سال ۱۹۵۵ چاپ شده است. این مجله اگر بهترین مجله ریاضی نباشد، همواره جزو بهترین‌ها بوده است. از طریق این لینک می‌توانید ترجمه انگلیسی این مقاله را مشاهده کنید. همچنین از طریق این لینک می‌توانید ارائه او در مورد شیف‌های کوهرنت در مرکز برنولی در سال گذشته را مشاهده کنید. او همچنین کتاب‌های بسیار خوبی نیز نوشته است که از جمله آن‌ها می‌توان به A course in arithmetic و Linear Representations of Finite Groups اشاره کرد. همسر پیرر، ژوزیان سرر، یک شیمیدان بوده است و بخش اول کتاب نظریه نمایش پیرر برای شیمیدانان کوانتوم نوشته شده است. بخش عظیمی از تاریخ هندسه‌جبری به وسیله مکاتبات پیرر و الکساندر گروتندیک شکل گرفته است که در صورت تمایل از طریق این لینک می‌توانید فایل پی‌دی‌اف شامل این مکاتبات را ببینید. #معرفی_ریاضیدان @PointInstituteMath

از جمله مراکز مهم علمی سوییس می‌توان به مرکز برنولی اشاره کرد. این مرکز در محیط دانشگاه EPFL سوییس در لوزان واقع شده است و برنامه‌های متنوعی در زمینه ریاضیات، فیزیک و علوم کامپیوتر دارد. از طریق این لینک می‌توانید وب‌سایت آنها را مشاهده کنید. هم‌چنین از طریق این لینک می‌توانید کانال یوتوب آن‌ها را مشاهده کنید و در صورت علاقه‌مندی در آن عضو شوید. به عنوان مثال در سال گذشته برنامه‌ای در این مرکز با عنوان “خاطرات ریاضی” توسط ریاضیدان معروف ژان‌پیرر سرر برگذار شده بوده است که از طریق این لینک می‌توانید ویدئوهای آن را در کانال یوتوب آن‌ها مشاهده کنید. این ویدئوها به زبان فرانسوی هستند. #معرفی_مرکز_علمی @PointInstituteMath

در باب زنجیرها و آفرینش نویسنده: پویا لایقی زنجیرها: کسانی که در ریاضیات گرایش آنها جبر می‌باشد، احتمالا دیر یا زود با مفهوم Resolution آشنا خواهند شد. به طور خیلی کلی این مفهوم به معنای تعبیر و مطالعه یک شی‌ء به واسطه زنجیری از اشیای مطلوب قبلی و یا بعدیست. از جمله ایده‌های کلیدی کتاب کلید رؤیاهای گروتندیک و یا رمان در جست‌وجوی زمان از دست رفته پروست، مطالعه وقایع (چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی) به واسطه زنجیری از وقایع است. پروست در رمان خود با فعال‌سازی حافظه غیرارادی در افراد، این امکان را فراهم می‌آورد که فرد در حین مطالعه این رمان گذشته خود را مورد کنکاش قرار دهد. آفرینش: گروتندیک در کتاب کلید رویاهای خود می‌نویسد آفرینش آغازی بدون پایان است. گویی وقتی که چیزی خلق می‌شود، این سرآغاز زنجیری بی‌انتها از وقایع است و گذشته همواره در حال و آینده فرافکنی می‌کند. برای ارائه مثال برای این موضوع می‌توانیم به جزئی‌ترین احساساتمان رجوع کنیم و تلاش کنیم رد زنجیر آنها را در گذشته و آینده بگیریم. بگذارید مثالی بزنم. به روایت محمدعلی فروغی در سیر حکمت در اروپا، رنه دکارت روزگاری را در شهر لایدن هلند گذرانده است. در آن دوران رسم بر این بوده که افراد سوالات ریاضی خود را در سطح شهر می‌چسباندند و برای حل آن‌ها جوایزی تعیین می‌کردند (هم‌اکنون نیز در دیوارهای شهر لایدن می‌توان فرمول‌های ریاضی و فیزیک بسیاری را دید). یکی از این سوالات توجه دکارت دنیا‌ دیده را جلب می کند و او مشغول حل این سوال می‌شود. حل این سوال توسط دکارت منجر به پیدایش دستگاه مختصات دکارتی می‌شود و بوم. دوستی هندسه با جبر. چیزی که گرایش هندسه‌جبری را به وجود می‌آورد و گروتندیک را نیز خلق می‌کند و حال افراد بسیاری در دنیا زندگی خود را با آموزش و پژوهش در هندسه‌جبری می‌گذرانند و با سفر کردن در دور دنیا به تبادل دانش و فرهنگ می‌پردازند. بماند که بدون دستگاه مختصات دکارتی، احتمالا از هیچ‌ کدام از تکنولوژی‌های امروزی هم خبری نبود و دنیا هم‌چنان در خاموشی بود.

[برگرفته از ویکی‌پدیا] از جمله مؤسسات ریاضی آمریکا می‌توان به مؤسسه AIM و یا American Institute of Mathematics اشاره کرد. این مؤسسه در سال ۱۹۹۴ توسط جان‌ فری از بنیانگذاران Fry’s Electronics در فروشگاه الکتریکی فری در پالو آلتو تاسیس شد. این مؤسسه ابتدا به طور شخصی توسط فری تامین مالی می‌شد تا اینکه در سال ۲۰۰۲ تامین مالی NSF را دریافت کرد. محل کنونی این مؤسسه در حال حاضر در محیط دانشگاه کلتک در پاسادنای کالیفرنیاست. این مؤسسه اقدام به برگذاری برنامه‌های متنوعی در ریاضی می‌کند که هدف آن‌ها بیشتر طرح و حل مسئله در ریاضیات روز به واسطه همکاری میان دانشجویان و ریاضیدانان مطرح می‌باشد. از طریق این لینک می‌توانید سایت این مؤسسه را مشاهده کنید. در صورت تمایل هم‌جنین می‌توانید ویدئوها و مسئله‌های مطرح شده در برنامه‌های قبلی این مؤسسه را نیز در سایت آن‌ها مشاهده کنید. #معرفی_ریاضیدان @PointInstituteMath

از جمله ریاضیدانان مشهور معاصر می‌توان به پیرر دلین اشاره کرد. پیرر بخاطر اثبات بخشی از حدس‌های آندره وی که به حدس ریمان برای واریاته‌های تصویری هموار مشهور است، مدال فیلدز را دریافت کرد. او در سال ۲۰۱۳ موفق به دریافت جایزه آبل شد. از طریق این لینک می‌توانید مصاحبه‌ای با او بعد از دریافت جایزه آبل را در کانال یوتوب جایزه آبل مشاهده کنید و در صورت علاقه‌مندی در کانال یوتوب آن‌ها عضو شوید. #معرفی_ریاضیدان @PointInstituteMath

اگر به دیدن مستند درباره‌ی ریاضیات و ریاضی‌دانان علاقه‌مندید، می‌تواتید در این پست آرشیو نسبتا کاملی را از اطلاعات مربوط به مستندات مربوط به ریاضیات، ببینید.

از جمله ریاضیدانان مشهور معاصر می‌توان به گریگوری پرلمان اشاره کرد. او موفق به حل حدس پوآنکاره که از جمله مسائل جایزه هزاره ریاضی هست شد. او این جایزه و چندین جایزه دیگر از جمله جایزه فیلدز را رد کرد. از طریق این لینک می‌توانید مستندی در مورد پرلمان با عنوان “مردی که متفاوت راه می‌رود.” در یوتوب ببینید. #معرفی_ریاضیدان @PointInstituteMath

🔹انجمن علمی دانشجویی ریاضی دانشگاه تهران، تصمیم به برگزاری سمینارهایی با عنوان "Graduate Seminars" گرفته است که ظاهرا قرار است در این سمینارها از دانشجویان تحصیلات تکمیلی و بالاتر، دعوت کنند تا درباره‌ی موضوعات پایان‌نامه یا موضوعات تخصصی و پژوهشی‌شان صحبت کنند. 🔸برنامه‌ی مربوط به سمینارهای در نظر گرفته شده برای ترم جاری را می‌توانید از این پست کانال انجمن علمی ریاضی، ببینید. زمان و اطلاعات دقیق‌تر مربوط به هر ارائه، به مرور در کانال انجمن علمی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

از جمله مصاحبه‌های امیر اصغری در این کانال می‌توان به مصاحبه او با مهرداد شهشهانی که اخیرا در این کانال گذاشته شده است اشاره کرد. در این مصاحبه نکات بسیار ارزشمند و دیدگاه‌های مهمی در زمینه رشته ریاضی و تحقیق ریاضی بیان شده‌اند. از طریق این لینک می‌توانید این مصاحبه را در کانال یوتوب آدم‌ها و ریاضیات مشاهده کنید. #مصاحبه @PointInstituteMath

گروتندیک، پروست، فروید و لکان: در جست‌جوی منطق ناخودآگاه نویسنده: پویا لایقی الکساندر گروتندیک از جمله مشهورترین و اثرگذارترین ریاضیدانان قرن بیستم است. کارهای ریاضی او در هندسه‌جبری شهره عام و خاص است. اما او متن‌های دیگری هم دارد که ریاضی نیستند. متن‌هایی از جنس خاطره‌گویی و تلاش برای درک وقایع. از جمله این متن‌ها می‌توان به زندگی‌نامه خودنوشت او یعنی “کاشت‌ها و برداشت‌ها” اشاره کرد. از جمله متن‌های دیگر او می‌توان به “کلید رویاها” و “نوشتار بر کلید رویاها” اشاره کرد. من شخصا گمان می‌کنم هدف گروتندیک از این متن‌ها تلاش برای فهمیدن و البته تشریح و ثبت آنچه که در خود مشاهده می‌کرد، بود. این اما چیزی است که در رمان “در جست‌وجوی زمان از دست رفته” اثر مارسل پروست نیز به چشم می‌خورد. در مورد این رمان حرف بسیار است اما شاید تعبیر مناسب ابتدایی برای معرفی این اثر این باشد که هرچند گاهی کسل‌کننده بنظر می‌رسد اما انگار روح دارد و نویسنده به خوبی می‌تواند شهود خود را در مغز مخاطب بگذارد و اجازه دهد مخاطب با تجربیات روزمره خود معنای مورد نظر مارسل را درک کند. انگار که کتاب تمرینی است برای وصل کردن ما به حافظه و روان. نکته جالب این است که زیگموند فروید و مارسل هیچ وقت باهم ملاقات نکردند. اگر بپذیریم که هدف فروید و لکان مطالعه علمی ناخودآگاه و تلاش برای فهم ناخودآگاه بود، شاید بتوان گفت گروتندیک و پروست نیز سعی کرده‌اند با ثبت خاطرات و کنکاش در کوچک‌ترین و به ظاهر بی‌اهمیت‌ترین وقایع روزمره به نحوه کارکرد روان انسان پی ببرند. هرچند متن‌های فرانسوی گروتندیک به انگلیسی ترجمه نشده‌اند، می‌توانید با چند بخش کردن فایل‌ها و استفاده از گوگل ترنسلیت بر روی کامپیوتر، به ترجمه نسبتا خوبی از آن‌ها به انگلیسی دست پیدا کنید. رمان “در جست‌وجوی زمان از دست رفته” پروست توسط مهدی سحابی به فارسی ترجمه و توسط نشر مرکز منتشر شده است. هم‌چنین در صورت علاقه‌مندی می‌توانید از طریق این لینک پادکستی از بی‌بی‌سی در مورد این رمان گوش کنید. #معرفی_کتاب @PointInstituteMath

از جمله مراکز معتبر علمی (شاید معتبرترین) در ایران می‌توان به پژوهشگاه دانش‌های بنیادی اشاره کرد. در صورت علاقه‌مندی به هندسه‌ جبری و نظریه اعداد می‌توانید در برنامه بلند مدتی که قرار است در این پژوهشگاه برگزار شود و پوستر آن به این پست پیوست شده است، شرکت کنید. در صورت علاقه‌مندی از طریق این لینک می‌توانید در کانال تلگرام آن‌ها عوض شوید. #معرفی_مرکز_علمی #برنامه_ریاضی @PointInstituteMath

از جمله ریاضیدانان معروف فرانسوی می‌توان به آندره ویل اشاره کرد. آندره زندگی پر فراز و نشیبی داشته است که در صورت تمایل می‌توانید بخشی از آنرا در کتاب “شاگردی یک ریاضیدان” (نشر نی، ترجمه) که به قلم خود اوست بخوانید. البته که یک زندگی پر فراز نشیب محصولات ارزش‌مند خاص خود را دارد. او از جمله بنیان‌گذاران مکتب ریاضی بورباکی در فرانسه است. حدس‌های ویل نقش پر رنگی در گسترش و شکل‌دهی به هندسه‌جبری مدرن ایفا کردند. سخن از آندره ویل در میان ریاضیدانان بسیار است اما کمتر کسی به خواهر فیلسوف او سیمون ویل توجه می‌کند. زندگی سیمون نیز به نوبه خود هیجان‌انگیز است. در صورت علاقه‌مندی می‌توانید تعدادی از آثار سیمون را از طریق این لینک مشاهده کنید. اخیرا کتابی در مورد او و سه زن تاثیرگذار دیگر در زمان جنگ جهانی دوم یعنی سیمون دوبووار، هانا آرنت و آین رند با عنوان The Visionaries به قلم ولفرام آیلنبرگر نوشته شده است و توسط انتشارات پنگوئن به چاپ رسیده است. در صورت علاقه‌مندی، از طریق این لینک می‌توانید ترجمه متنی که استوارت جفریز در مورد این کتاب نوشته است را بخوانید. این ترجمه اثر عرفان ثابتی می‌باشد و در سایت نشر آسو منتشر شده است. در صورت علاقه‌مندی می‌توانید در کانال تلگرام نشر آسو @NashrAasoo عضو شوید. #معرفی_ریاضیدان #معرفی_کتاب @PointInstituteMath

از جمله موسسه‌های ریاضی پیشرو در ریاضیات، می‌توان به مرکز ریاضیات هاوسدورف آلمان اشاره کرد. این مرکز به نام ریاضیدان آلمانی فلیکس هاوسدورف نام‌گذاری شده است که او و خانواده‌اش در جریان جنگ جهانی دوم پس از فرستاده شدن به یکی از کمپ‌های هیتلر خودکشی کردند. این موسسه در سال ۲۰۰۷ در شهر بن آلمان افتتاح شد. از طریق این لینک می‌توانید یک ویدئو در مورد این موسسه در کانال یوتوب آنها تماشا کنید و در صورت علاقه‌مندی عضو این کانال بشوید. هم‌چنین از طریق این لینک می‌توانید سایت این مرکز را مشاهده کنید. #معرفی_مرکز_علمی #معرفی_ریاضیدان @PointInstituteMath

🔹هشتمین مدرسه تابستانی ریاضیات، امسال از ۲۸ مرداد تا ۷ شهریور ۱۴۰۲ در‌ دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برگزار می‌شه. آرشیو موضوعات این مدرسه در سال‌های قبل رو می‌تونید در صفحه‌ی‌ ثبت‌نام ببینید. شرکت در این مدرسه رو به دانشجویان علاقه‌مند کارشناسی، خیلی خیلی توصیه می‌کنیم. 🔸اطلاعات بیش‌تر و ثبت نام: https://math.ipm.ac.ir/frontiers/school1402/ #مدرسه_تابستانی @PointInstituteMath