تاریخ ایل جاف از قوم باستانی گابیان

بسمه تعالی 📚 ادامه مبحث ایل جاف ⬛️ در سال ۴۳۹ قمری، نام ابودلف قاسم بن محمد جاوانی و همراه با او امیر ابوالفتح بن ورام نیز در گزارشهای تاریخی بیان می گردد: به این شکل که در این سال ابراهیم اینال سپلهی از غزها را برای تصرف قلعه های سرخاب بن محمد عناز کرد می فرستد، گروهی از این غزها به مناطق تحت تصرف ابوالفتح بن ورام جاوانی یورش می برند ابوالفتح ترسیده و از آنجا دور شده و اقامتگاه و منازلشان را به حال خود رها می کند تا غزها به چپاول و غارت آن سرگرم شوند و در آن حال آنها را غافلگیر و سرکوب نمایند اما غزها دست به چپاول نزدند، بلکه جاوانیها را دنبال کردند، ابوالفتح بن ورام و همراهانش به دلیل ترس شدید از پیروزی غزها و به اسارت در آمدن خویش، با از خود گذشتگی و به شدت با غزها جنگیدند گروهی از آنها را کشته و گروهی دیگر را به اسارت گرفته و هر آنچه را به همراه داشتند به غنیمت گرفتند بقیه غزها فرار کرده و نزد ابراهیم اینال بازگشتند پس از آن ابوالفتح و همراهانش بخاطر ترس از بازگشت غزها، پیکی به بغداد فرستاده و از آل بویه درخواست یاری کردند اما آل بویه به دلیل وجود آشفتگی در قدرت و ناتوانایی در تصمیم گیری آنها را یاری نکردند، لذا ابوالفتح و بنی ورام ناچار شدند از دجله عبور کرده و به سرزمینهای غرب دجله بروند تا از شر غزها رهایی یابند. 🟫 گروهی از غزها به براز الروز یا بلد روز یورش برده و تا نهر سلیل پیش رفتند اما در آنجا ابودلف قاسم بن محمد جاوانی به شدت با آنها جنگیده و شکست شان داد و هر آنچه با خود داشتند به غنیمت گرفت، این دومین امیر جاوانی بود که خواست جاوانی ها را در اطراف راه خراسان ساکن و مقیم گرداند، اما دیگر کوردهای زیادی خواه و آزمند به او فرصت ندادند چرا که سعدی بن ابوالشکوک شاذنجانی به طغرل بیگ پیوست و در سال ۴۴۴ قمری با سپاهی از غزها به ابودلف جاوانی یورش برده و اموالش را چپاول کرد، ابودلف بزحمت جان خود را از آن گیر و دار به در برد. 🟦 چنین بنظر می رسد که داشتن دیدگاه سیاسی متفاوت، جاوانی ها را وادار نمود که دعوت فاطمی ها را بپذیرند و از هواداران آنها شده و در مناطق تحت سلطه خود خطبه به نام خلیفه فاطمی المستنصر باالله بخوانند و نام خلیفه عباسی را از خطبه  های خویش بیا ندازند، دشمنی با غزها و سلجوقیان چندین قبیله را در سطح منطقه برای سرکوب آنها رهسپار گردید در شمال عراق با آنها پیکار نموده و آنها را شکست داد بسیاری از سپاهیان آنها در آن جنگ کشته و یا به اسارت در آمدند. 🟧 یکی از فرماندهان سلطان طغرل بیگ، امیر هزار اسب بن بنکیر بن عیاض کورد بود، سلطان به پاس فداکاری و شجاعتش موصل را به او اقطاع داد اما پیشتر سربازان سلجوقی آنجا را غارت و ویران کرده بودند، امیر هزار اسب توانست ابوالفتح جاوانی و ایل جاوانی، نورالدوله دبیس و قبیله بنی اسد و قریش بن بدران عقیلی و طایفه بنی عقیل را به جانب طغرل بیگ و حمایت از سلجوقیان بازگردانده و آنها تصمیم گرفتند خطبه را به نام خلافت عباسی از سر بگیرند و به همین هدف ابوالفتح بن ورام را به عنوان سفیر آشتی و نماینده خود نزد سلطان طغرل بیگ فرستادند ابوالفتح به خوبی موفق به انجام ماموریتش شد و سلطان طغرل بیگ، خلعت گرانبهایی به او بخشید. 🟩 در سال ۴۴۹ قمری ابوالفتح بن ورام جاوانی و بدرالدین مزیدی به بغداد آمدند و عمید بغداد از طرف طغرل بیگ از آنها استقبال نموده و آنها را گرامی داشت، وزیر ابوالقاسم علی بن مسلمه، آنها را فراخوانده و ابوالفتح بن ورام را بخاطر پشتیبانی از بساسیری سرزنش کرد، ابوالفتح در جواب گفت؛ شماها ما را به این کار وادار نمودید؛ زیرا هنگامیکه سلطان طغرل بیگ به این سرزمین وارد شدند، سپاهیانش با چپاول اموال و به اسارت کشاندن زنان و فرزندانشان، همه مردم را فراری داده و پناهگاهی برای ما باقی نماند پس ناچار گردیدم بخاطر پاسداری و حفظ خانواده ها و اموالمان به کوه زده و فرار کنیم. ⏪⏪ این بحث ادامه دارد ✍ بقلم؛ محمد دارابی

به نێوی خودا 📚 دڕێژەی بــاسی هــۆزی جــاف ⬛️ له سالی ۴۳۹ کۆچی مانگی، نێوی ئه بوودۆلف قاسم بن موحه‌مه د جاوانی وه هاوڕێی ئه و فه رمانده ئه بولفه تح بن وه رام له سه رچاوه مێژوویی کان باس کراوه، به‌م‌شێوه که له م ساڵه ئیبراهیم ئینال سوپایە کی له غه زه کانی بۆ داگیر کردنی کۆشکه کانی سورخاب بن موحه مه د عه نازی کورد  ده نێرێت، کۆمه ڵێک له م‌غه زانه بۆ ناوچه کانی ژێر سه یته ره ی ئه بوولفه تح کوڕی وه رام هێرش ده به ن. ئه بولفه تح به هۆی ترسێک که لێی ده نیشێت هه ڵ دێت و شوێن و ماوای خۆی به جێ دێڵێت تا غه زه کان به تاڵان و دزین سه رقاڵ بکاتوو، ئه وکات ئه وان خافل بن و ئه وان سه رکوت بکات به ڵام غه زه کان ده سیان به تاڵان نه کرد به ڵکو شوێنی جاوانی یه کان که وتن. ئه بوولفه تح بن وه رام وه هاوڕێکانی له ترسی ئه وه ی که غه زه کان سه رکه وتن به ده ست بێنن و ئه وان به دیلی بگرن لێبووردوانه به رگری یان کردوو له گه ڵ غه زه کان  به شه ڕ هاتن. کۆمه ڵێک له غه زه کانیان کوشت و کومه ڵێکی تریان له وان به دیلی گرت وه هه موو که لووپه لی غه زه کانیان به تاڵان گرت، پاشماوه ی غه زه کان هه ڵهاتن وه بۆ لای ئیبراهیم ئینال گه رانه وه دوای ئه م رووداوانه ئه بوولفه تح و هاوڕێکانی له ترسی گه ڕانه وه ی  تری غه زه کان نامه به رێکیان بۆ به غدا ناردوو داوای یارمه تی چیان له ئالیبوویه کرد به ڵام ئالیبوویه به هۆی هه بوونی ئاژاوه و سه ر لێشاوی له ده سڵاتیان وه بێ ئێراده یه له بریار دان یارمه تی ئه وانیان نه دا. به م‌هۆیه وه ئه بوولفه تح وه بەنی وه رام به ناچاری له دیجله  تێپه ڕین بۆ ناوچه کانی ڕۆژئاوای دیجله ڕۆیشتن تاکو له شه ڕی غه زه کان دوور بکه ونه وه. 🟫 کۆمه ڵێک‌له غه زه کان هێرشیان بو سه ر به رازئه لرووز یا به لد رووز برد وه‌تاکو ڕووباری سلیل پێش ڕه وی یان کرد، به ڵام‌له وێدا ئه بو دۆلف قاسم بن موحه مه د جاوانی له گه ڵیان به شه ڕهاتوو شکستی پێهینان وه هه رچی یکیان پێبوو لێی وه رگرتن، ئه مه دووهه م فه رمانده ی جاوانی یه کان بوو که ویستی جاوانی له ده ورو به ری ڕیگای خۆراسان نیشته جی بکات به ڵام کورده پاوان خوازه کانی تر ده رفه تیان پێ نه دا چون سه عدی کوڕی ئه بولشۆکی شازنجانی پێویست به لایه نگرانی ته غروڵ سوڵتان بوو وه له سالی ۴۴۴ کۆچی مانگی به سوپایه ک له غه زه کان هێرشی بۆ ئه بوودۆلف جاوانی بردوو وه سامانه کانی به تاڵان برد. ئه بوو دولف به ئه سته م گیانی خۆی ده رباز کرد. 🟦 پێده چێت تیێڕوانین سیاسی جۆراوجۆر وای له جاوانی یه کان کرد که بانگهێشتی فاتمی یه کان قه بووڵ بکه ن وه ببنه هۆگری ئه وانوو وه له ناوچه کانی ژیر ده سڵاتیان وتار به ناوی خه لیفه ی فاتمی المستنصر بالله بخوێنن و ناوی خه لیفه ی عه باسی له وتاره کانی خۆیان بسڕنه وه دوژمنایه تی کردنی غه زه کان و سه لجووقی یه کان بووه هۆی ئه وه که چه ندین هۆزی جۆراو جۆر بو سەرکوتی ئه وان ڕه وانه بکرین وه له باکووری عیراق له گه ڵیان شه ڕ بکه ن. وه شکستیان پێ بێنن زۆرێک له سوپای ئه وان له ش ڕدا کوژران زۆریک به دیلی گیران. 🟧 یه کێک‌له فه رمانده کانی سوڵتان توغرۆڵ   فه رمانده هه زار ئه سپ کوڕی به نیکر بن عه یاز کورد بوو سوڵتان به هۆی وه فاداری و ئازایه تی موسڵی پێشکه ش به و کرد به ڵام‌پێشتر سه ربازه کان موسڵیان تاڵان کردبوو. فه رمانده هه زار ئه سپ توانی ئه بولفه تح جاوانی و هۆزی جاوانی .نوره دین ده بیس هۆزی به نی ئه سه د.قوره یش بن به دران عه قیلی و هۆزی به نی عه قیل بۆ لاینگری له توغرۆڵ سوڵتان و یارمه تی له سه لجوقی یه کان بگه ڕێنێته وه وه ئه وان بڕیاریان دا وتار به ناوی خه لیفه ی ،عه باسی ده ست پێبکه نه وه به م‌ئامانجه‌وه ئه بو لفه تح بن وه رام به ناوی سه فیر ئاشتی و نوێنه ری خۆیان بو لای توغرۆڵ به یگ نارد ئه بولفه تح به باشی ئه رکی خۆی به جێ هیناو توغرۆڵ به یگ خه ڵاتیکی به‌نرخی پێ به‌خشی. 🟩 له ساڵی ۴۴۹ کۆچی مانگی ئه بوولفه تح کوڕی وه رام جاوانی و به دره دین مه زیدی هاتنه به غدا وه عه میدی به غدا له لایه ن توغرۆڵ به یگ و هاته پیشوازی ئه وان و ڕێزی لێگرتن وه زیر ئه بوولقاسم عه لی بن‌مسلمه ئه وانی بانگهێشت کردوو ئه بوولفه تح کوڕی وه رامی به هۆی پشتیوانی له به ساسیر خسته به ر ڕه خنه و لۆمه‌ ئه بولفه تح له وڵامدا وتی ئێوه واتان له ئێمه کرد ده ست به م کاره بده ین چونکه‌کاتێک‌ سوڵتان توغرۆڵ به یگ هاته ئه م ناوچه‌یه سوپاکانی به تاڵان کردنی سامان به دیل گرتنی ئافره تان ومنداڵه کانیان هه موو خه لکیان ڕاو نا وه په‌ناگه‌ی یه کیان بۆ ئێمه  نه هێشت منیش ناچار که وتم به هۆی پاریزگاری له خێزان و‌سامانه‌کانمان به ره و کێوه کان هه ڵ بێین... ⏪⏪ئـەم‌باسه درێـژه ی هــەیه ✍ نووسینی‌: موحەمه‌د دارابی وەرگێڕان ۆ کـوردی: کاوه ئەحمـەدی

بسمه تعالی 📚 ادامه مبحث ایل جاف؛ ✅ اشاره ای به جاوانیها یا گاوانیها در سده های نخست هجری در چندین منبع عربی 🟪 این ایل همچون دیگر ایلات کورد در جبال و کوهستانهای سرد سکونت داشته اند هنگامی که مسیر فرود آمدن آنها به دشتها و سکونتگاههای راحتر و پایین دست تر دنبال می کنیم، آنها را در اطراف راه مشهور خراسان در استان دیالی امروز می یابیم اگر دقت شود نام ورام از مشهورترین اسمهای رایج در میان آنها بوده است و پس از اختلاط آنها با عربها، نامهای عربی همچون مهلهل، تغلیب و عنتر در میان آنها رواج یافته و فزونی گرفت 🟧 در سال ۳۹۷ قمری یکی از امیران جاوانی بنام ورام بن محمد با یارانش و گروهی از امیران کورد و امیر ابو الحسن علی بن مزید عربی اسدی مزیدی کوشیدند به دستور امیر بزرگ کورد بدر بن حسنویه برزیکانی، در مخالفت با عمید لشکر ابوعلی حسین بن ابو جعفر، فرمانده و همدست بهاالدوله بن عضد الدوله بویهی، بغداد را محاصره کنند و تا آنجاییکه ما می دانیم این اولین بار بوده است که جاوانیها و بنی اسد در کنار هم و در پشتیبانی از هم در یک جبهه قرار گرفته اند 🟩 ایل جاوان کورد در اواخر قرن پنجم هجری در شهر حله سکونت یافتند، این ایل همپیمان قبیله بنی اسد بود پس به همین دلیل جاوانیها نیز از بنیان گذاران شهر حله و از اواخر سده پنجم هجری از ساکنین اصلی و اولیه آن شهر به شمار می روند و از همان روزها محل سکونت آنها که مشهور به محله الاکرد بود، به آنها منسوب است 🟨 در سال ۴۲۰ قمری ترکان به رهبری و فرماندهی سلجوقیان سیل آسا بسوی سرزمین ایران و دیگر مناطق اسلامی سرازیر شدند، عربها و کوردها برای مقابله و مقاومت در برابر آنها گرد هم آمدند، عربها به فرماندهی قراوش بن مقلد عقیلی حکمران موصل و اطراف آن و نیز دبیس بن مزید اسدی امیر عربها در نواحی فرات میانه و کوردها به رهبری امیر ابوالفتح بن ورام جاوانی و حسام الدوله ابو الشوک بن محمد بنی عناز کورد شاذنجانی، جنگ میان آنها در شمال موصل برپا گردید، سپاه مشترک کوردها و عربها، سپاه ترکانو امیران سلجوقی آنها را در هم شکسته و چادرها و اموالشان را تصاحب نمودند و امیر قراوش آنها را تا نصیبین دنبال نمود 🟥 در سال ۴۳۱ قمری جلال الدوله بن بهاالدوله بن عضد الدوله بویهی به هنگام شورش و فتنه انگیزی سپاهان ترکش بر ضد وی و ایجاد بلوا و نا امنی که به سبب آن امنیت بغداد به خطر افتاد، از ابوالفتح بن ورام و ابو الفوارس بن سعدی و دبیس بن علی مزیدی یاری خواست 🟦 در سال ۴۳۲ قمری هنگامی که حسام الدوله شهر دقوقا _ طاووق را اشغال نموده و از قلمرو برادرش ابو الماجد مهلمل بن محمد بن عناز جدا کرد، سرخاب بن محمد بن عناز کورد شاذنجانی با ابوالفتح بن ورام جاوانی هم پیمان شدند و به چندین موضع از امیرنشین برادرش حسام الدوله ابوالشوک در بندینجین مندلی و حلوان یورش بردند هنگامی که حسام الدوله از این امر آگاه گشت، از ترس اینکه مبادا جاوانی ها و شاذنجانیهای هم پیمان بر سرزمینش دست یابند، به بندینجین و حلوان بازگشته و از جلال الدوله بن بهالدوله بویهی درخواست یاری نمود ایشان نیز سپاهیانی برای یاری وی فرستاد و به کمک آنها توانست دست دشمنانش را از قلمروش کوتاه نماید ⏪⏪ این بحث ادامه دارد ✍ بقلم ؛ محمد دارابی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📚درێژه ی باسی هۆزی جاف ✅ ئاماژه یه ک به جاوانی یه کان یان گاوانی یه کان له یه که‌م ساته کانی کۆچی له چه ند سه رچاوه یه کی عه ره بی: 🟥 هۆزی جاوانی وه کو هۆزه کانی دیکه ی کوردل ه زاگڕۆس و کوێستانه سارده کان ژیاون؛ کاتێک‌شوێنی هاتوچۆی هاتنی ئه وان بو ده شته کان و شوێنه نزمه کان ده گرینه به ر. ئه وان له چوار ده وری ڕێگه ی ناسراوی خۆراسان له پارێزگای دیاله ی ئه مرۆکه ده بینین، ئه گه ر  نه ختێک سرنج بده ین نێوی وەرام له ناسراو ترین ناوه کانی ناو ئه وان‌بووه وه دوای تێکه ڵ بوون و هاتووچۆی ئه وان له گه ڵ عه ره به کان ناوه عه ره بی یه کان وه‌ک مەهەلهەل.ته غلیب و عه نته ر له نێو ئه وان جێگای گرتووه و په ره ی سه ندووه. 🟨 له ساڵی ۳۹۷ کۆچی‌مانگی یه کێک له فه رمانده کانی جاوانی به ناوی  وه رام بنی موحه مه د له گه‌ ڵ ها وڕێکانی و هیندێک له فه رمانده‌کانی کورد و ئه بوولحه سه ن عه لی بن مه زید عه ره بی ئه سه دی مه زیدی هه وڵیان دا به فه رمانی فه رمانده ی گه وره ی کورد بەدر بن حەسنویه به رزیکانی به دژایه تی له گه ڵ عه مید له شکری ئه بو عه لی حوسین بنی ئه بوو جه عفه ر فه رمانده و هاوڕێی بەهائولدە ولە بن عه زەدولدەولەی بوویە (ئالی بوویە)به غدا گه مارۆ بده ن وه تا ئه و جێگایه ئێمه بزانین ئه وه یه که م جار بووه که جاوانی یه کان و به نی ئه سه د له پاڵ یه ک وه پشتیوانی له یه کتر ، له یه ک  به رەی جەنگ و ستاون. 🟩 هۆزی جاوانی کورد له کۆتایی سه ده ی پێنجه می کۆچی له حلله نیشته جێ بوونه ئه م‌ هۆزه هاوپه یمانی هۆزی به نی ئه سه د بووه، به م هۆیه وه جاوانی یه کان له دامه زرێنه ره کانی شاری حلله وه له کوتایی یه کانی سه ده ی پێنجه می کۆچی دانیشتووانی سه ره کی و سه ره تایی ئه م‌شاره به ئه ژمار دێن. وه هه ر له و ڕۆژانه شوینی دانیشتووی ئه وان به‌گه ره کی ئه لئەکراد ناسراو بووه. 🟪 له ساڵی ۴۲۰ کۆچی مانگی تورکه کان به به ڕێبه رایه تی سه لجووقی یه کان به ره و‌ مه‌مله‌که تی ئێران و وڵاتانی تر ئیسلامی نشین به ڕێکه وتن . عه ره به کان و کورده کان بو به رگه ری له هه مبه ر ئه وان‌له ده وری یه ک کۆ بوونه وه، عه ره به کان به فه مانده ری قراوش بنی مه قلدی عه قیلی حوکمڕانی مووسل و ده وروو به ری وه ده بیس بن‌مه زیدی ئه سه دی فه رمانده ی عه ره به کان له ناوچه ی فۆراتی ناوه ڕاست‌ وه‌کورده‌کان به ڕێبه رایه تی ئه میر ئه بولفه تح بنی وه رام جاونی وه حیسام ئه لده وله ئه بولشۆک بن‌موحه‌مه‌دبه نی عه نازی کورد شازنجانی شه ڕ له نێوان ئه وان له باکوری مووسڵ هه ڵگیرسا سوپای هاو به شی کورد و عه ره ب سوپای تورک و فه رمانده کانی سه لجوقی تێکشکاند وه ده ستی به  خێمه‌ و سامانه کانیان گرت وه فه رمانده قه راوش تا نوسە یبە ین شوێنێ ئە وان کەوت. 🟦 له ساڵی ۴۳۱ کۆچی مانگی جه‌لال ئه لده وله بن به هائه لده وله بن عه زەدە ئە لدوه له ئالی بوویه له کاتی شۆڕشی سوپا تورکه کانی به دژی ئه و کاتێک هێمنی به غدا که‌وته مه ترسی وه داوای یارمه تی له ئه بولفته ح بنی وه رام وه ئه بول فوارس بنی سه عدی و ده بیس بن عه لی بنی مه زیدی کرد. 🟧 له ساڵی ۴۳۲ کۆچی مانگی ئه وکاته حیسام ئه لده وله شاری ده قوقای تاوقی داگیر کرد وه له ده ستی ناوچه ی حوکمڕانی براکه ی مه هەلمل بنی موحه‌مه د بنی عه ناز جیا کردوه . سه رخاب بنی موحه مه د بنی عه ناز کورد شازنجانی له گه‌ڵ ئه بولفه تح بنی وه رام جاوانی بوونه‌هاو په‌یمان وه هێرشیان‌کرده سه ر چه ندها ناوچه‌ی ئه میرنشینی براکه ی حیسام ئه لده وله ئه بولشۆک له به ندینجین ومه‌نده لی و حه لوان ئه وکاته ی حیسام ئه لده له له م هه واڵه به ئاگا هات له ترسی ئه وه ی که نه وه کو جاوانی یه کان و شازنجانی یەکان‌هاوپه یمان ده ست  به سە ر ناوچه کانی بگرن به ره و به ندنجین و حه لوان گه ڕایه وه وه داوای یارمه تی له جه لال ئه لدوه له ی ئالی بوویه کرد وه ئه و سوپایه کی بو یارمه تی دانی ڕه وانه کرد وه به یارمه تی ئه م سوپایه توانی ده ستی دوژمنانی له داگیر کردنی حوکمڕانی یه که ی کورت بکاته وه. ...ئەم‌باسه درێژه ی هەیە ✍️ نووسینی موحه مه د دارابی وەرگیرانی.کاوه ئه حمه دی...

📚 ادامه مبحث ایل جاف 🟪 در سال ۴۵۰ قمری ابوحارث ارسلان بساسیری بخش غربی بغداد را به نام المستنصر خلیفه فاطمی اشغال نموده و در مسجد جامع المنصور به نام او خطبه خواند، چنین بنظر می رسد که او ابوالفتح بن ورام جاوانی و نورالدین دبیس مزیدی را نیز دوباره به خود جلب کرده و آنها را به گروه هواداران فاطمی ملحق گردانید 🟧 در سال ۴۵۱ قمری پس از آنکه بساسیری بغداد را بطور کامل به تصرف در آورد و بسوی واسط سرازیز شد و سپس شهر بصره را تصرف نمود در این یورش ابوالفتح بن ورام و نورالدوله دبیس مزیدی و برادرش صدقه همراه او بودند، هنگامی که بساسیری آگاهی یافت که سلطان طغرل به عراق برگشته است وی نیز به واسط بازگشته و سپاهانش برای دفاع مستقر کرد، همپیمانانش که ابوالفتح بن ورام جاوانی، دبیس بن منصور و دیگران بودند، او را رها کردند 🟦 بساسیری به دبیس و جاوانی ها پناه برد سپس سپاه سلجوقی به آنها حمله کرد و بساسیری کشته شد، دبیس بن منصور فرار کرد، ورام جاوانی به اسارت در آمد و پس از مدتی فرمانده سپاه سلجوقی ابوالفتح بن ورام جاوانی و دیگر اسیران را آزاد کرد، پس از آن حمایت و هوا داری ابوالفتح بن ورام امیر کورد روابط آنها را مستحکم تر نمود و دوباره جاوانی ها و بنی اسد هر دو به فرمانبرداری طغرل بیگ برگشتند 🟩 بسط ابن جوزی هم در کتاب تاریخش در ذکر حوادث سال ۴۵۲ قمری می گوید: سلطان طغرل بیگ از جانب واسط وارد بغداد شد در حالیکه ابوالفتح بن ورام، ابوالاغر دبیس بن منصور مزیدی، صدقه بن منصور مزیدی، هزار اسب بن بنکیر بن کورد در خدمت او بودند و سلطان طغرل بیگ و امیران نامبرده همراه او بر فرمانبرداری از سلطان سلجوقی و خلیفه عباسی سوگند یاد کردند از آن پس جاوانی ها و خاندان حکمران بنی ورام از یاری کنندگان و خدمتگذاران خلافت عباسی بشمار رفته و در جهت آبادانی مملکت عباسی کوشا باشند 🟨 پیشتر بیان کردیم که بعضی از آنها در براز الروز یا بلد روز که ابودلف قاسم بن محمد جاوانی در سال ۴۳۹ قمری در آنجا با گروهی از سربازان سلجوقی جنگیده و شکست داده بود، ساکن بودند چنین می نمایاند که آنها در سمت شرقی بغداد از نهروان تا جرجرایا که در نزدیکی کوت قرار داشت پراکنده بوده اند و رویدادهایی را که در این رابطه ثبت شده اند، بیان خواهیم کرد 🟥 در سال ۴۵۵ قمری سلطان طغرل بیگ در شهر ری درگذشت، یورشهای اعراب به بغداد و اطراف آن افزایش یافت، لذا خلیفه القائم بامرالله به فرماندهان مناطق اطراف بغداد از جمله به امیر ابوالفتح بن ورام جاوانی و برادرش ابونجم بن ورام، ابوکالیجار هزار اسب و بدر بن مهلهل از امیران کورد، مسلم بن قریش عقیلی و دبیس بن علی مزیدی از امیران عرب نامه نوشت و به بغداد فرا خواند تا در مورد مشکلات پیش آمده مشورت کند، پس از این اتفاقات و رویدادهایی چند امیر ابوالفتح بن ورام کورد جاوانی در بغداد درگذشت و جنازه اش را به جرجرایا یا نزدیکی سرزمین کوت کنونی انتقال داده در آنجا دفن کردند ⏮⏮ این مبحث ادامه دارد ✍ بقلم: محمد دارابی

🎥 نوزدهمین سالگرد درگذشت هنرمند پرآوازه مرحوم "حــسن کــرمـی" فرزند مرحوم حـاجی کـاک احـمـد تیره دله ژیری طایفه ولدبیگی ایل جاف، هنرمند حسن کرمی در سال ۱۳۵۵ در جوانرود دیده به جهان گشود مراحل تحصیل خود را تا مقطع دیپلم انسانی طی نمود و بعد راهی خدمت سربازی در روانسر شد این هنرمند از نوجوانی دارای استعداد خواندن و خوانندگی بود تا حدی که ایشان سرود خوان مدرسه بود و از سن ۱۷ _۱۸ سالگی توانایی اجرای مراسم و عروسی در کرمانشاه را دارا بود از جمله آثار ارزشمند این هنرمند میتوانیم به اهنگ های: "وه‌ک جیرانه‌کان" "بیرو ده بیرو" "مال ئاوایی" "وخته شیت بوم له داخانه" "باخی بختیاری" و... اشاره نمود متاسفانه این هنرمند بزرگ عصر پنجشنبه سیزدهم شهریور سال ۱۳۸۲ شمسی در سن ۲۷ سالگی برای اجرای مراسم عروسی عازم سفر بود و در سانحه ی رانندگی به همراه برادر خود در جاده کوزران به سمت گهواره جان به جان آفرین تسلیم کرد روحش شاد و یادش تا ابد گرامی 🎥

📚 ادامه مبحث ایل جاف یا جاوانیه از قوم باستانی گاوانیه ⬛️ بحث قوم گاوانیها مفصل و ما فقط چند صفحه از آن را بصورت نمادین جهت آگاهی مخاطبین تقدیم نموده ایم و مبحث مفصل در این نوشتار ممکن نیست، اما نتایج کلی در مورد این قوم باستانی چنین است: 🟫 نتیجه گیری؛ فریدون گاوسوار پادشاه اساطیری ایران و ضحاک ماردوش هیچ ربط و سنخیتی با کوروش هخامنشی و پدربزرگ مادریش یعنی آژی دهاک مادی، نه لحاظ زمانی و مکانی و نه از لحاظ روابط سببی ندارد، بین پادشاه ماد و هخامنش روابط سببی بوده، اما بین فریدون و ضحاک هیچ رابطه خویشاوندی نبوده، عید باستانی نوروز روز غلبه فریدون و کاوه آهنگر بر ضحاک گفته اند، و ایرانیان و مخصوصا کوردها همه ساله نوروز را به این مناسبت جشن میگیرند. 🟩 در قرآن کریم در داستان حضرت ابراهیم (ع) آمده است؛ که در شمال بابل و در زمان حکومت نمرود وقتی که اکثریت مردم برای برگزاری جشن بیرون رفتند، ابراهیم از فرصت استفاده کرد و بتها را شکست، بنظر مخاطبین عزیز کدام یک از اعیاد باستانی، اکثریت مردم برای برگزاری آن بیرون شهر و روستاها میروند، آیا همین عید باستانی نوروز نبوده است؟ با توجه به هم عصر بودن نتیجه حضرت ابراهیم یعنی یوسف نبی با فرعون وقت مصر ؟ که حدود ۳۲۰۰ سال پیش زیسته، ابراهیم حدود ۳۵۰۰ سال قبل در قید حیات بوده که خود قدمت نوروز ۱۰۰۰ سال قبل تر از زمان کوروش و آژی دهاک، و این نشان می دهد نوروز قرنها پیش تر از این رویداد هم وجود داشته است. 🟨 با توجه به ردپاهای تاریخی، جغرافیایی، زمین شناسی، این افراد از کیانیان یعنی شاهزادگان قوم باستانی گاوانیها بوده اند و قبل از طوفان نوح در حدود ۱۱ هزار سال پیش (یعنی آخرین پیشروی و پسروی عمومی دریاها) زیسته اند. و بنظر می رسد کیانیان بعد از عصر یخبندان بزرگ یعنی در ۱۸ هزار سال قبل تا طوفان نوح حکمرانی نموده اند. 🟥 و درخت کهنسال قوم باستانی گاوانیها از لحاظ تباری جد اعلای ملت کورد و اکثریت امت ایرانیان ساکن از سند و افغانستان و تاجیکستان تا قفقاز و ساحل مدیترانه و نقاط دیگر بوده اند، و به نوعی فلات ایران را باید چهار راه دروازه پخش نژاد ملل و اقوام مختلف به نقاط دیگر دنیا دانست. 🟦 حتی اگر آن نظریه را قبول کنیم که اعراب بادیه فرزندان سام بن نوح هستند، خود نوح نبی در حدود ۱۱ هزار سال پیش از قوم جودی یا گودی یا گوتی که خود شاخه ای از گاوانیها بوده، و اعراب عدنانی و عبریها فرزندان ابراهیم کورد در حدود ۳۵۰۰ سال قبل از شهر نمرود در شمال کردستان عراق به مصر و حجاز تبعید و بعدها به کنعان آمد و فرزندانش مستعرب شده اند. ⬜️ از لحاظ تباری نزدیکترین ملت به ملت کورد همان ملت فارس، کلمه فارس یا پارس در اصل همان پارسوا یا پراسو بوده (در زبان کوردی یعنی کنار و بغل بودن) و کوردها آنها را برادر خطاب کرده اند، کلمه پارت هم از کلمه پرت (یعنی کناری دورتر) به معنای عموزاده، توسط مادها یا کوردها خطاب شده اند. 🟧 اگر به نام ایلات کورد در منطقه غرب کشور و ردپاهای تاریخی منطقه دقت شود به این ادعا نزدیک میشویم؛ بعنوان مثال ایل جاف یا جاوانیه همان معرب شده گاوانیه باستان و چغا (چیا) گاوانیه ردپا و یادگار آن، نام واقعی ایل سنجابی همان سان جاوی یعنی سرزمین جاو هاست چرا که تیره های قدیمی آن از قبیل عباسوند و دالیانی و غیره از تبار جاوها یا جافها بوده اند، گوران یا گاوران (اولین گروهی که در دنیا گاو را برای کشت و کشاورزی  بکار بسته اند) و تپه باستانی گوران ردپای آنهاست، گاوپانان (یعنی پرورش دهندگان گاو) که در سیر تطور لغوی خود به گوپانان، جوپانان و شبانکاره ای مبدل شده، ایل گروس که در اصل گاروس بوده و نام کوههای زاگرس از همین نام گرفته شده زاگاروس بوده به معنی زیستگاه گاو رس، جودی یا گودی یا گوتی همان قوم نوح نبی در منطقه و ردپای آن تپه گودین، گاپله ی ایلام، گاینی و غیره... 🟪 کاوه یا کابی آهنگر از این قوم باستانی بوده و بخاطر برجستگی نام ایشان گاهی این قوم را کاویانی و کاوانی خوانده اند، سورمات ابن فریدون که بعدها فرزندانش را به نام قوم باستانی سوره میری خوانده اند و به مرور به دو شاخه سومر (پایه گذار امپراطوری سومریها،که بخشی از مردم سوریه، لبنان، فلسطین، اردن، عراق و غیره که مستعرب شده اند و شاهزاده گان اسبق روم و غیره از اعقاب آن در منطقه هستند)، و مات یا ماد پایه گذار امپراطوری ماد بوده اند. 🔲 بر این اساس قوم باستانی گاوانیه که بعضی باستان شناسان و تبارنویسان قدمت آن را تا ۴۰ هزار سال ذکر کرده اند و در زمان حکومت عیلامیها نام یکی از ایالتهای آن و یکی از شش قوم تاسیس کننده امپراطور ماد به نام ایالت پرتیکن از اصفهان کنونی تا جاوان دماوند و کرمانشاه وسعت و مردم این قوم در این ایالت و ایالتهای همجوار ساکن بوده اند، و ایل جاف یا جاوانیه هم از اعقاب تباری آن محسوب می شود... ✍ بقلم؛ محمد دارابی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

سوورماتی کوڕی فه ره یدوون که دواتر نه وه کانی یان به ناوی هۆزی کۆنی سوره میری ناو بردوه وه به تێپه ڕینی کات دواتر به دوو به شی سومر دانه رانی ئیمپراتوری سومه ری وه مات یا ماد دانه رانی ئیمپراتوریه تی ماد... 🔲وه لە ئە ساسدا هۆزی کۆنی گاوانیه که هیندێک له‌مێژوو نوسان و ئاسه وار ناسان ته مه نی ئه م‌ هۆزه یان نزیک به ۴۰ هه زار ساڵ ده زانن وه له ده ورانی حوکمڕانی ئیلامی یه کان ناوی یه کێک له ویلاته کانی ئه م حوکمڕانی یه وه یه کێک له ۶ هۆزی دامه زرێنه ری ئیمپراتوریه تی ماد به ناوی ویلایه تی پرتیکن له ئه سفه هان ئیستاکه تاکو جاوانی ده ماوه ند و کرماشان وه پانتایی و خه ڵکی ئه م هۆزه له م ویلایه ته وه ویلایه ته کانی دراوسێ نیشته جیی بوون وه هۆزی جاف یان جاوانیه له ڕه چه ڵه کی ئه م هۆزه ده ژمێردرێن.... ✍نووسینی: مـوحەمەد دارابی وه رگێران: کـاوه ئەحــمەدی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📚 درێـژەی باسی هۆزی جاف یان جـاوانیه له هــۆزی کــۆنی گــاوانیه... ⬛ باسی هۆزی گاوانیه زۆرێ دەگرێتە بەر، ئێم ته‌نیا چه ند لاپه ڕه یەک به شێوه ی کورت بۆ زانیاری خوێنه رانمان باس کردوه وه باس کردنی دوور ودرێژ، له م نوسینه دا ناگونجێت. به ڵام ئه نجامی گشتی باسه کان له باره ی ئەم هۆزه  وه ها هاتووه: 🟫 بەرداشت؛ فه ره یدوونی گاسوار شای ئەفسانەیی ئێران و زوحاکی مار دۆش هیچ په یوه ندیه کی له گه ڵ کوروش شای هخامنش وباپیره ی دایکی ئه و یه عنی ئاستیاگ شای ماد، نه له باری زه مه نیو وه نه له باری شوێنی وه نه له باری ڕه چه له ک وە نییه. نێوان شای ماد و شای هخامه نش په یوه ندی خزمایه تی هه بووه به ڵام نێوان فه ره یدوون و زوحاک هیچ په یوه ندی خزمایه تی نه بووه...جێژنی کۆنی نه وروز وه ڕۆژی سه رکه وتنی فه ره یدوون و کاوه ی ئاسنگه ر به سه ر زوحاک یان وتووه وە ئێرانیەکان بە تایبەت کورده کان هه موو ساڵێک نه وروز به م بۆنه وه جێژن ده گێڕن... 🟩 له قورئانی پیرۆزدا له داستانی حه زره تی ئیبراهیم، وه ها هاتووه له باکووری بابل و له کاتی حوکمڕانی نه مروود کاتێک زۆربه ی خه ڵک بۆ گێرانی جێژن بۆ ده روه  چوون ئیبراهیم له م هه له که ڵکی وه ر گرتووه و وبته کانی شکاند. ئێستە به بۆچونی خوێنه رانی به ڕێز کام له جێژنه کۆنه کان زۆربه ی خه ڵک له شارو گونده کان بۆ گیرانی جیژن ڕوویان له ده ره وه  کردووه ئایا ئه م جێژنه ی نه ورۆز نه بووه؟ به ڕەچاو گرتنی هاوکات ئه نجامی حه زره تی ئیبراهیم یان یوسفی پیغه مبه ر له گه ڵ فه رعونی کاتی میسر‌؟ که نزیک به ۳۲۰۰ ساڵ پێش ژیاوه ئیبراهیم نزیک به ۳۵۰۰ ساڵ پێش له ژیان بووه، به ڵام مێژووی نه وروز ۱۰۰۰ ساڵ پێشتر له زه مه نی کوروش وه ئاستیاگە وه ئه مه ئه وه پیشان ئه دات که نه ورۆز سه ده کانی پێشتر له م ڕوداوانه بوونی هه بووه... 🟨 به پێی وردبوونەوە شوێنە پێی مێژوویی، جوگرافی، زه وی ناسی ئه م که سانه له کیانی یه کان یه عنی شازاده کانی هوزی گاوانی بوونه وه پێشی گه رده لولی نوح نزیک به ۱۱ هه زار ساڵ پێش یانی دواهه مین پێش ڕه وی و دوا ڕه وی گشتی ده ریاکان ژیاون وه پێده چێت کیانی یه کان له دوای زه مه نی سه هۆڵ به ندانی گه وره یه عنی ۱۸ هه زار ساڵ پێشی گه رده لولی نوح فه رمانڕه واییان کردووه 🟥 وه داری کۆنی هۆزی کۆنی گاوانی له باری ڕه چه له ک باپیره گه وره ی میله تی کورد وه زۆربه ی خه ڵکی ئێران له سند و ئه فغانستان و تاجیکستان تاکو قه فقاز و لێواری مه دیترانه و ناوچه کانی تر بونه... وه به جۆرێک ده شتی ئێران ده بێت به چوار ڕێیانی بلاوکردنی ڕه چه ڵه کی هۆزه جۆراجۆره کان به ناوچه کانی جیهان بزانین 🟦 ئه گه ریش ئه م بۆچونه  وه ر گرین که عه ره به کانی ده شته کان نە وە کانی  سامی کوڕی نوحن، نوحی نه بی خۆی نزیک به ۱۱ هه زار ساڵ پێش له هۆزی جودی یان گودی یان گوتی که خۆی به شێک له هۆزی گاوانی یه ن و عه ره به کانی عه دنانی و عیبری یه کان نە وە کانی ئیبراهیمی کوردن که نزیک به ۳۵۰۰ ساڵ پێش پێشتر له شاری نه مرودله باکوری کوروستانی عیراق به ره ومیسروحیجاز ڕه وانه کراون وه دواتر به ره و که نعان وە نە وەکانیان به  عه ره ب کراون. ⬜ له باری ڕه چه لکە وه نزیکترین میله ت به میله تی کورد هه مان میله تی فارس یان پارس له ئه ساسدا هه مان پارسوا یان په راسۆ بووه که له زمانی کوردی به مانای پە راسۆ وکە له کە یە وه کورده کان ئه وانیان به برا ناو بردوه وه وشه ی پارت به مانای ئاموزاو که له لایه ندماده کان و کورده کان به م ناوه ناو براون. 🟧 ئه گه ر چاوێک به هۆزه کانی کورد له ناوچه ی روژئاوای ئێران  بکشێنین وه شوێن پێی مێژوویی یە کان هه ڵ سه نگێنین به م داخواستە نزیک ده بینه وه بۆ نمونه هۆزی جاف یان جاوانیه هه مان وشه گۆردراوی گاوانی کونه و چغا، چیایە، ناوی کونی هۆزی سنجاوی هه مان سان جاوی واتە وڵاتی جاوه کانه چون تیره کانی کۆنی ئه وان عه باسوه ند و دالیان و... له ڕه چه ڵه کی جاوه کان یان جافه کان بوونه، گۆران یان گاوران یه که مین هۆز بون که گایان بو مه به ستی کشت وکاڵ بەکارهێناوە و ته‌پۆڵه که ی کۆنی گۆران شوێنه واری ئه وانه گۆپانان، واتا به خێوکەرانی گا...که له گۆڕانی وشه کان به گاوپانان جوپانان و شوانکاره یی لێهاتووه، هۆزی گه رووس له ئه ساسدا گاوروس بووه، وه‌ناوی کوێستانی زاگڕۆس له ناوی ئه وان وه رگیراوه زاگاڕۆس به‌مانای شوێنگه ی ژیانی گاوڕۆس جودی یان گودی یان گوتی هه مان هۆزی نوح نه بی له ناوچه که ن  وه شوێن پێی ئه وان ته‌پۆڵکه ی گودین گاپڵه ی ئیلام و گاینی و ئه وانی تر. 🟪 کاوه یان‌کابی ئا سنگه ر له‌م‌هۆزه کوونه بووه به هۆی ناسراوی ئه و هیندێک کات ئه م هۆزه یان به کاویانی و کاوانی ناو بردووه... 👇👇👇 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

🎥 مراسم هلپرکی کوردی گورانی و بزم شاد 🔴 هنرمند خلیل مولانایی 🎥 🏝@Darabsarmast داراب سرمست🏝

🎥 کلیپی از طبیعت همراه با صدای هنرمند مرحوم صباح هورامی و شمشال دلنشین از مرحوم جعفر زلکی 🎥 🏝@Darabsarmast داراب سرمست🏝