تاریخ ایل جاف از قوم باستانی گابیان

💢 آیین «سۆڵە» کلاش لولم در جوانرود، در فهرست میراث ناملموس، ثبت ملی شد 🔹«عزیز مصطفایی»کارشناس میراث ناملموس کرمانشاه در گفتگو با #هم_اندیشان_نیو در خصوص  آیین «سۆڵە» در روستای کڵاش لۆلم  گفت:چندسال پیش که ارزیاب یونسکو برای بازدید اورامانات به منظور ثبت جهانی این منطقه به کلاش لولم سفری داشت، از این آیین بازدید کرد و خواستار حفظ این سنت باستانی شد. بنده نیز به مدت ۱۸روز در این روستا حضور داشتم تا اینکه این آیین کهن به ثبت ملی برسد و سرانجام در ۱۹دیماه ۱۴۰۱این مهم تحقق یافت و «سۆڵە» در فهرست میراث ناملموس ثبت ملی شد 🔹وی افزود:اهالی روستای «کڵاش لۆلم»، گله های خود را به دست چوپان‌ها می سپارند تا آنها را به کوه ببرند،اما طبق یک رسم همیشگی هر ۲۰روز یک بار گوسفندها را به پایین کوه می‌آورند تا چوپان‌ها هم با مردم روستا تجدید دیداری داشته باشند و هم دوباره شاد از اینکه مردم روستا قدردانشان هستند، با انگیزه بیشتری راهی کوه شوند. کیسه‌های خوراکی که اهالی روستا به چوپانها می دهند،"سرخوێ"نام دارد و مکانی که گله در آن جمع می‌شوند تا آیین سوله به اجرا درآید، "بانه همیر" نامیده می شود 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 هلپرکه.... ✍به امید یه روزی که همه امید به زندگی داشته باشند 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 جوانرود ...تصاویری از شادی همشهریان در بیاشوش پس از بارش برف رحمت الهی 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 رقص کوردی دیدنی همراه با موسیقی شاد 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 گزارش تصویری ده نگی نوریاو از مراسم یاد بود خوالیخوشبوو کاک جمال مرادی توسط جمعی ازدوستان و شاعران پاوه 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 شعری مولوی 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 (گیسیا هه ورامی ) بۆ هه واری پاوه 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 چراغ وەنەوشە،چنوور چەنی گۆڵ عەزمی ڕای وێساڵ تۆشان هانە دڵ ✍شێعر؛ مامۆسا بێسارانی 🎤دەنگ؛ بێهجەت یەحیا 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥💢 عطا غلامی🎤 ✴️ زماوندک خوش شاد 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 کۆچی یارم ئەحمەد شەماڵ سەلاح داودە 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥🔻ماجرای سالی ۱۳۵۰ شمسی، که در ايران ۳ متر برف باريد و در کتاب رکوردهای گينس نیز ثبت شد، سال ۱۳۷۰ شمسی هم دست کمی از آن نداشته است، بعضی سالها در تاریخ اشاره شده است که سالهای پر برفی بوده اند یکی از آن سالها سال ۱۲۴۶ شمسی سالی که ابراهیم پاشای باجلان فوت شده است دو سال بعدش هم یعنی ۱۲۴۸ هجری شمسی، سالی است که ناصر الدین شاه قاجار از کرمانشاه و حلوان (سرپلذهاب) و قصر شیرین گذشته است سال پر برفی بوده است، سر آمد و از همه این سالها مهمتر بهمن ماه سال ۱۲۳۲ هجری شمسی بوده است، که بیش از ۳ برف در منطقه دالاهو باریده است، روستای سه هانه (به معنای سه سرچشمه = دو چشمه نره کانی + کانی چرمگ) که در سال ۱۲۰۰ شمسی یک شهر کوچک بود و اکثریت آنها در اثر وبا و طاعون از بین رفته اند، و فقط از نسل ۲۰ خانوارشان باقی ماند و تا سال ۱۲۳۲ شمسی جمعیت آن به ۶۰ خانوار رسید و در اثر برف و برودت هوا کلیه افراد آن بجز خانواده کدخدا سیاوش که به بغداد مهاجرت کردن، بقیه آنها فنا شدند 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 گورانی شاره که م پاوه ✍شعرخوالیخوش بوو کاک جمال مرادی 🎙خواننده کاک هیوا شریفی 📹 تهیه وتدوین ده نگی نوریاو 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

بسمه تعالی 📚 ادامه مبحث ایل جاوانیه یا جاو و جاف 💢 از جمع بندی چندین منبع و مستندات دیگر بر ما آشکار می شود، که بخشی از جاوانیها بسمت استان خوزستان کنونی مهاجرت نموده اند، بخشی از آنها در حمله مغولها کشته شدند، بخشی از آنها هم معرب شده اند، بخشی از آنها بسمت شمال حرکت کردند، قبل از فروپاشی آنها از سال ۳۹۷ تا ۵۵۹ هجری به مدت یکصد و شصت و دو سال چندین حاکم از آنها حکمرانی کرده اند که دکتر صدیق صفی زاده در کتاب کرد و کردستان و مهندس خسرو جاف در کتاب تاریخ جاف هم با رفرنس از منابع قبلی به آنها اشاره نموده اند: 🟩 امیر ورام بن محمد جاوانی (۳۹۷ تا ۴۳۹ قمری): امیر ورام بن محمد ابوفراس جاوانی ‌که مردی شجاع، دلیر و نیکو کار بود به سال ۳۹۷ هجری لشکری فراهم آورد و بغداد را محاصره کرد و پس از جنگ و زد و خورد و کشت و کشتار، خلیفه طائع الله عباسی (۳۸۱- ۳۶۳ هجری) او را پذیرفت و پس از بحث و جدال وی را به امارت حله منصوب کرد و پس از آن چون خلیفه قادر با لله عباسی (۳۸۱ _ ۴۲۲ هجری) به خلافت رسید گاه و بیگاه اقداماتی علیه او می کردند و تاج الدوله تنش قصد. داشت بغداد را تصرف کند و عمید الدوله وزیر خلیفه از امیر ورام خواست که با لشکرش از بغداد محافظت کند و او نیز با سپاهی گران عازم بغداد شد و مدتی از بغداد حفاظت می کرد و در این هنگام خبر رسید که تاج الدوله تنش به قتل رسیده و پس از آن امیر ورام به حله بازگشت و در سال ۴۲۰ هجری غزنویها به موصل حمله کردند و امیر ورام در مقابلشان ایستاد و آنان را شکست فاحشی داد و سپس به حله بازگشت و سر و صورتی به کارهای داخلی خود داد و در این ایام عده ای از جاوانها به ناحیه جامعین که در نزدیکیهای بغداد قرار دارد کوچیدند و امیر ورام سر انجام به سال ۴۳۹ هجری وفات یافت 🟨 امیر ابو دلف قاسم بن محمد جاوانی (۴۳۹_ ۴۴۹ هجری) امیر ابودلف قاسم بن محمد جاوانی پس از فوت برادرش به سال ۴۳۹ هجری بنا به فرمان خلیفه قایم با مر الله عباسی (۴۲۲_ ۴۶۷ هجری) به امارت حله و توابع منصوب شد و او در آغاز سر گرم جمع آوری نیرویی شد و در این دم غزها به حله حمله کردند و امیر ابودلف در مقابلشان ایستاد و آنان را شکست داد و در سال ۴۳۱ هجری جلال الدوله بویه بخاطر شورش سپاهانش به امیر ابودلف پناهنده شد و او پس از چندی وی را با سپاهی به قدرت نشاند و در سال ۴۳۲ هجری حسام الدوله ابو الشوک با وی همدست شد و بندنیج را تصرف کردند و در سال ۴۴۴ هجری سعد بن ابو الشوک با لشکری به حله یورش برد و امیر ابودلف چون تاب مقاومت نیاورد ناچار فرار کرد و پس از مدتی به حله بازگشت و دیگر واقعه مهمی در قلمرو حکومتش اتفاق نیفتاد تا به سال ۴۴۹ هجری جهان را وداع گفت 🟥 ابو الفتح بن ورام جاوانی ( ۴۵۵- ۴۴۹ هجری): ابو الفتح بن ورام جاوانی به سال ۴۴۹ هجری بنا به فرمان خلیفه عباسی به حکومت حله منصوب شد و او مردی شجاع و با کفایت و دیندار بود و در آغاز سپاهی آراست و پس از مدتی ابراهیم ینال برادر طغرل اول سلجوقی (۴۲۹- ۴۵۵ هجری) با لشکری به حله حمله کرد و ابوالفتح ناچار عقب نشینی نمود و سپس سپاهش را تقویت کرد و آنان را تعقیب نمود و شکستشان داد و در سال ۴۵۰ هجری ابو الفتح به بغداد رفت و طغرل از او پیشواز کرد و در سال ۴۵۱ هجری در جنگی که روی داد اسیر شد و پس از مدتی آزاد گردید و سر انجام به سال ۴۵۵ هجری در بغداد رخت از جهان بر بست و جنازه اش را بنا به وصیت خودش در ناحیه جرجر ایا از توابع کوت به خاک سپردند 🟦 ابو نجم بن ورام جاوانی (۴۵۵ - ۴۵۷ هجری): پس از فوت ابوالفتح، برادرش ابو نجم بن ورام بنا به فرمان خلیفه عباسی به حکومت حله رسید و او مردی شجاع و کاردان و متدین بود و در آغاز سپاهی فراهم آورد و سپس به عمران و آبادانی شهر پرداخت و روستائی به نام ابو نجم در کنار دجله ساخت و سر انجام به سال ۴۵۷ هجری از حکومت خلع شد و ورام بن ابو فراس جاوانی به حکومت رسید ⬛️ ورام بن ابو فراس جاوانی به سال ۴۵۷ هجری بنا به فرمان خلیفه عباسی به حکومت حله رسید و او مردی مصمم و با کفایت بود و اندیشه داشت که بر قلمرو نفوذ خود بیفزایند و از فرمان خلیفه یکسره بیرون رود و در آغاز سپاهی منظم آراست و به تکریت حمله کرد و آنجا را گرفت و پس از آن به عمران و آبادانی امارتش سرگرم شد و چندین کاروانسرا و یک مسجد در حله ساخت و سر انجام به سال ۴۶۲ هجری جان به جان آفرین تسلیم سپرد ⏮⏮ این بحث ادامه دارد ✍ بقلم: محمد دارابی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

بسمه تعالی 📚 ادامه مبحث ایل جاف 🟪 امیر ابو شجاع عاصم جاوانی (۴۶۲-۴۶۷ هجری) امیر ابو شجاع عاصم بن ابو نجم جاوانی به سال ۴۶۲ هجری بنا به فرمان خلیفه عباسی به حکومت حله منصوب شد و او مردی شجاع و کاردان و متدین بود و همواره به شکار می رفت و شیر شکار می کرد و در جنگ بی همتا بود و کسی یارای او را نداشت و در آغاز به عمران و آبادانی امارتش مشغول شد و روستای عاصم را بنا نهاد و در زمان او واقعه مهمی روی نداد و تا سال ۴۶۷ هجری حکومت کرد 🟧 امیر سیف الدوله نجم جاوانی (۴۶۷_ ۴۷۲ هجری): امیر سیف الدله ابو نجم بن ورام جاوانی به سال ۴۶۷ هجری بنا به فرمان خلیفه مقتدی با مر لله (۴۶۷_ ۴۸۷ هجری) به حکومت حله منصوب شد و او مردی شجاع و مصمم و کاردان و دیندار بود و در آغاز سر و صورتی به کارهای داخلی امارتش داد و سپاهی فراهم آورد و در زمان او واقعه مهمی در قلمروش اتفاق نیفتاد و او چون به شعر و ادب علاقه فراوانی داشت از این رو شعرا و ادبا را تشویق می کرد و به آنان صله و انعام می داد و عاقبت به سال ۴۲۷ هجری فوت کرد و جسد او را بنا به وصیت خودش در طسفونج از توابع نعمانیه به خاک سپردند 🟫 امیر ضیا الدین مهلهل جاوانی (۴۷۲ - ۴۹۵ هجری): امیر ضیا الدین مهلهل بن ابو عسکر جاوانی به سال ۴۷۲ هجری بنا به فرمان خلیفه عباسی به حکومت حله و توابع رسید و او مردی مصمم و شجاع و کاردان بود و اندیشه های فراوان برای توسعه قدرت و نفوذ جاوانها در سر داشت و ابتدا سپاهی مجهز فراهم آورد اما اتفاق مهمی در زمان وی روی نداد و همه در صلح و صفا بسر بردند و سر انجام به سال ۴۵۹ هجری فوت کرد 🟩 امیر فخر الدین ابو محمد عنتر جاوانی (۴۹۵ _ ۵۱۷ هجری): امیر فخر الدین ابو محمد عنتر بن ابو عسکر جاوانی به سال ۴۹۵ هجری بنا به فرمان مستظهر با لله عباسی (۴۸۷ _ ۵۱۲ هجری) به حکومت حله منصوب شد و او مردی شجاع و مصمم و متدین بود و چون مردی صلح جو و طالب آرامش بود به این سبب به دوران او نه جنگی اتفاق افتاد و نه شورشی برخاست و فقط عده ای به بغداد حمله بردند و او بی درنگ به کمک سپاهیان خلیفه رفت و آنان را سرکوب کرد و به حله بازگشت و عاقبت به سال ۵۱۷ هجری در گذشت 🟨 امیر مهلهل بن عسکر جاوانی (۵۱۷- ۵۵۴ هجری): امیر مهلهل بن عسکر جاوانی به سال ۵۱۷ هجری بنا به فرمان خلیفه مستر شد با لله عباسی (۵۱۲ _ ۵۲۹ هجری) به حکومت حله منصوب شد و او مردی شجاع و مصمم و کاردان بود و در این دم عده ای از عشایر عرب به حله حمله بردند و امیر مهلهل در مقابل آنان ایستاد و تار و مارشان کرد و در این هنگام بود که سلجوقیان به بغداد یورش بردند و امیر مهلهل با لشکری در برابرشان ایستاد و آنان را سخت شکست داد و پس از آن به حله باز گشت و به عمران و آبادانی امارتش سرگرم شد تا به سال ۵۵۴ هجری جهان را بدرود گفت 🟥 امیر ابو الهیجا عبدالله جاوانی (۵۵۴ _ ۵۵۹ هجری): امیر ابو الهیجا عبدالله بن حارث ورام جاوانی به سال ۵۵۴ هجری بنا به فرمان مقتفی لا مر الله عباسی (۵۳۰ _ ۵۵۵ هجری) به حکومت حله منصوب شد و او چون از سیاست و کفایت بهره ای نداشت میدان را برای ترکتازی سرداران جاوانی بازتر کرد و شورش و بلوا همه قلمروش را فرا گرفت و سر انجام به سال ۵۵۹ هجری عزل شد و با عزل او حکومت جاوانی منقرض شد ⏮⏮ این بحث ادامه دارد ✍ بقلم: محمد دارابی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

وه سه ره تا سوپایه کی ڕێکوپێکی پێکهێنا وه هێرشی بۆ تکریت برد وه ئه وی داگیر کرد وه دوای ئه وه ده ستی کرد به ئاوه دانی کردنی ناوچه کانی حوکمڕانی وه چه ندین کاروانگه و مزگه وتێکی له حلله دروست کرد وه له ساڵی ۴۲۶وکۆچی ماڵ ئاوایی له ژیان کرد ⏮⏮ ئه م‌باسه درێژه ی هه یه ✍ نووسینی موحه مه د دارابی 📲وه رگێڕانی کاوه ئه حمه دی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏