تاریخ ایل جاف از قوم باستانی گابیان

به‌ناوەندیەتی گاوان‌‌‌‌‌" ناوی کۆنی ئه سفه هان" له ناوی کۆنی ئه و وه رگیراوه، فه رەیدوونی گاسوار، شای ئێران و کاوه ی ئا هه نگه ر له م‌هۆزه ن، جاوانی ده‌ماوه‌ند و گۆپانان‌ و کاویانی یه کان، گۆران‌، گاروس به شێک له عێلی قه ڵخانی وه به شێک له عێلی سنجاوی، عیلی زۆڵه و عێلی جافی ئێستا هه موویان سه ر به یه ک ڕه‌چه ڵکن، له‌م‌هۆزه ی کۆنی ئێرانن که خۆی یه کێک‌له شه ش هۆزی مادی گه‌وره. جافه‌کانی‌ئیستاکه‌ له ڕۆژهه ڵاتی عێراق و ڕۆژئاوای ئێران بوونیان‌هه یه جوانه‌ کی یان‌جانکی له خۆزستان له سه ده ی حه‌وته‌م‌، هۆزی جابکانلو و جافکا‌نلو خۆراسان له سه ده ی ده هه م‌، دواتر سنجاوی له ئه ساسدا و تیره کانی تر له ناوچه‌ جیا جیاکانی ئێران و عێراق و تورکیا و ئه وانی تر له مان‌سه رچاوه ی گرتووه. 🟪 جه لالیه یان گه ڵالی هه م یه کێک‌له تیره ‌کۆنه‌کانی هۆزی جاوانیه ن‌ ناوه‌ندی سه ره کی ئه وان ناوچه ی جیبال و دڵی هۆزی جاف بووه، گه‌ڵالی لوڕستان جه لالی ماکۆ به شێکی دابڕاو له م‌هۆزه‌ن جافه‌کانی ئیستا له کۆنه وه له ڕۆژهه ڵات بۆ ڕۆژئاوای ئێران کۆچیان‌کردووه 🟨 مەستەگانی مروج‌الذهب له گه‌ل مەسکان‌ی التنبیه یەک‌ ڕه‌چه ڵکن، موستگان‌ ماسپی یان ماسبذانین، ماز دانکانی یه‌کان‌ هه مان‌ ماردی یه‌کانن. ⬜️ دیالمه. ئه مروکه‌ سەرگەورەکانی ده یله‌م یانی فولادوه‌ند سالاروه ندن‌ له نیوان لوڕه کان نیشان‌ده ری گوڕدرانی ده یلەمیانن بە کورد و لوڕ. ⬛️ یه عقوبی؛ له لوڕستان هێزێکمان به ناوی یه عقوبی هه یه. 🟨 جورقان‌؛ هه مان‌گۆرانه‌، گۆران‌له ئه ساسدا خوی دوو هۆز بووه، یه ک نەسڵ لە گیل گاوڕ بووه که دەگەنە بارامی گۆر. ئه وی ترهه مان‌ گائوورانی ئەرمەنستانە.ئێمه له وه سفی گێل گابره کورت کراوه ی گائورانی ده بینین که‌گائورا له گابووره دێت کە هەمان وشەی پاڵەوی کراوه ی گاوورە کورت کراوه ی گرێدراوی گاپله . گاپڕه له سه لاس و گائورانی ئه رمنستان هۆزی گۆران بە هێزتری گاپار/گابار/ گۆبار/کۆبار/گاپڕه /گاپڵه/جابلقه/ جابلق/گاپار وجابارقه/ گابره/ گاووره/ گواوڕ/ گاوران و گۆران. ئێستە گۆرانه‌ کانی پارێزگای کرماشان سه ر به ئایینی یارسانن و گۆرانه کانی پارێزگای کوردستان سه ر به ئایینی ئیسلام و سوننه و شافعی مه زە ون ⬜️ نشاوره‌؟ 🟫بووزیکان؛ هه مان هۆزی بازیکانی بەم ئەساسە بازگیران/ بازی ها/ بازوه نده کان/ ئه رگ بازی یان ئه رگە وازی، هه موو درێژه ی بووزیکانن که‌ خۆی وشه ی بۆزی له گه ڵ بۆسی کانی ماد په یوه ندی یان هه یه. ⬛️ کیکان؛ کی+گان کە کی له گی وه هاتووه و دانیشتوانی ئه سفه هانن و که له نزیکی مەرعشدا بوون. ✍ نووسینی موحەمەد دارابی و فه رشاد موحەمەدی زاده وەر گێران له فارسیەوە بو کوردی: کاوه ئەحمەدی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

به‌ناوەندیەتی گاوان‌‌‌‌‌" ناوی کۆنی ئه سفه هان" له ناوی کۆنی ئه و وه رگیراوه، فه رەیدوونی گاسوار، شای ئێران و کاوه ی ئا هه نگه ر له م‌هۆزه ن، جاوانی ده‌ماوه‌ند و گۆپانان‌ و کاویانی یه کان، گۆران‌، گاروس به شێک له عێلی قه ڵخانی وه به شێک له عێلی سنجاوی، عیلی زۆڵه و عێلی جافی ئێستا هه موویان سه ر به یه ک ڕه‌چه ڵکن، له‌م‌هۆزه ی کۆنی ئێرانن که خۆی یه کێک‌له شه ش هۆزی مادی گه‌وره. جافه‌کانی‌ئیستاکه‌ له ڕۆژهه ڵاتی عێراق و ڕۆژئاوای ئێران بوونیان‌هه یه جوانه‌ کی یان‌جانکی له خۆزستان له سه ده ی حه‌وته‌م‌، هۆزی جابکانلو و جافکا‌نلو خۆراسان له سه ده ی ده هه م‌، دواتر سنجاوی له ئه ساسدا و تیره کانی تر له ناوچه‌ جیا جیاکانی ئێران و عێراق و تورکیا و ئه وانی تر له مان‌سه رچاوه ی گرتووه. 🟪 جه لالیه یان گه ڵالی هه م یه کێک‌له تیره ‌کۆنه‌کانی هۆزی جاوانیه ن‌ ناوه‌ندی سه ره کی ئه وان ناوچه ی جیبال و دڵی هۆزی جاف بووه، گه‌ڵالی لوڕستان جه لالی ماکۆ به شێکی دابڕاو له م‌هۆزه‌ن جافه‌کانی ئیستا له کۆنه وه له ڕۆژهه ڵات بۆ ڕۆژئاوای ئێران کۆچیان‌کردووه 🟨 مەستەگانی مروج‌الذهب له گه‌ل مەسکان‌ی التنبیه یەک‌ ڕه‌چه ڵکن، موستگان‌ ماسپی یان ماسبذانین، ماز دانکانی یه‌کان‌ هه مان‌ ماردی یه‌کانن. ⬜️ دیالمه. ئه مروکه‌ سەرگەورەکانی ده یله‌م یانی فولادوه‌ند سالاروه ندن‌ له نیوان لوڕه کان نیشان‌ده ری گوڕدرانی ده یلەمیانن بە کورد و لوڕ. ⬛️ یه عقوبی؛ له لوڕستان هێزێکمان به ناوی یه عقوبی هه یه. 🟨 جورقان‌؛ هه مان‌گۆرانه‌، گۆران‌له ئه ساسدا خوی دوو هۆز بووه، یه ک نەسڵ لە گیل گاوڕ بووه که دەگەنە بارامی گۆر. ئه وی ترهه مان‌ گائوورانی ئەرمەنستانە.ئێمه له وه سفی گێل گابره کورت کراوه ی گائورانی ده بینین که‌گائورا له گابووره دێت کە هەمان وشەی پاڵەوی کراوه ی گاوورە کورت کراوه ی گرێدراوی گاپله . گاپڕه له سه لاس و گائورانی ئه رمنستان هۆزی گۆران بە هێزتری گاپار/گابار/ گۆبار/کۆبار/گاپڕه /گاپڵه/جابلقه/ جابلق/گاپار وجابارقه/ گابره/ گاووره/ گواوڕ/ گاوران و گۆران. ئێستە گۆرانه‌ کانی پارێزگای کرماشان سه ر به ئایینی یارسانن و گۆرانه کانی پارێزگای کوردستان سه ر به ئایینی ئیسلام و سوننه و شافعی مه زە ون ⬜️ نشاوره‌؟ 🟫بووزیکان؛ هه مان هۆزی بازیکانی بەم ئەساسە بازگیران/ بازی ها/ بازوه نده کان/ ئه رگ بازی یان ئه رگە وازی، هه موو درێژه ی بووزیکانن که‌ خۆی وشه ی بۆزی له گه ڵ بۆسی کانی ماد په یوه ندی یان هه یه. ⬛️ کیکان؛ کی+گان کە کی له گی وه هاتووه و دانیشتوانی ئه سفه هانن و که له نزیکی مەرعشدا بوون. ✍ نووسینی موحەمەد دارابی و فه رشاد موحەمەدی زاده وەر گێران له فارسیەوە بو کوردی: کاوه ئەحمەدی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📚درێژه ی باسی هوزی جاف هاو‌ئاهه‌نگی هۆزه‌کانی ئه مرۆی کورد له گه ڵ هۆزه باس کراوه کانی کورد له کتێبی مروج الذهب و التنبیه‌ مه سعودی. «مێژوونووسی ناوداری عه ره ب له سه ده ی سێهه می کۆچی مانگی له وه سفی هۆزه کان ده ڵێت: _ هۆزیکی کورد به ناوی شوهجان وه ک نێوان کوفه و به سره وله ناوچه ی دینه وه ر وهه مه دان هه ڵکه‌توون. _هۆزی ماجردان که له کۆماری ئازه ر بایجانن. _هۆزی هه ڵبانیه وه سه راه و هۆزی شادنجان و لزبه و مادنجان و مزدنکان و بارسان و خالیه و جابارقیه و جاوانیه ومه ستگان، که‌ له ویلایه تی جیبال ده ژین و هۆزی دیالمه و ئه وانی تر له شامن. _هۆزی یه عقوبی و جورقان که سه ر به ئایینی مه سیحن له‌وانه‌ن‌ که له‌نێوان ویلایه تی موسڵ و چیای جودی به سه ر ده به ن؛ ناوبراو له‌کتێبی التنبیه نووسیوویه تی له ڕه چه ڵه ک و باپیره ی کوردکه‌کان له ژیر ناوی چینی دووهه م له مه‌مله‌که تی ئیرانی کۆن که بلان واتە والیان بوون، ده نووسێت؛ یه‌که می ئه وان مه‌نووچه هر بووه که ۱۲۰ ساڵ حوکمڕانی کردووه، و ئێرانی یه کان متمانه یه کی زۆریان پێ بووه، وه شتی زۆر له باره یه وە ده ڵین و شتی زور ئه فسووناوی له باره ی یه وه باس ده که‌ن. له نێوان ئه و و فه رە یدون‌۱۳ نه سڵ هاتووه، ئه و له نه وه کانی ئیره جی کوڕی فه ریدون‌بوو، و حه وت‌کوڕی بووه که ڕه‌چه ڵه‌ک زۆریک له خه ڵکی ئێران دەچێتەوە سەر ئەوان و چینی سه ره وه یان به ئه و ده‌گات، وه‌ک‌دره ختێک که ڕه چه ڵه کی ئیرانی یه کان به ئه و گرێ ده ردرێت و به باوه ڕی ئیرانی یه کان هۆزه کانی کوردله ڕه‌چه ڵه‌کی ئه سفه ندیاری کوڕی مه نوو چه هرن، وه‌ک‌کوردانی بازنجان -شادنجان‌-نشاوره-بووزیکان-لوریه- جورقان-جاوانیه -پارسیان-جه لالیه‌-مه‌ستکان-جابارقیه-جروغان-کیکان‌-ماجردان- هەزبانیه‌-وهتد...کە له ژێر قەڵەمڕەوی فارس و کرمان و سیستان و خۆراسان و ئه سفه هان و ناوچه ی جیبال و ماهات ،ماه کوفه، ماه به سره، ماه سبندان، و ایغارین‌. که کۆشکی کەرەج ئه بی دەلفه و هه مه‌دان و شاره زوور و درئاوا‌ و سامغان‌ و ئازه ر بایجان و ئه رمنیه و ئاران و بیلقان و باب‌ وئه بواب و دوورگه‌ی به ین النه هرین و شام ده ربه‌نده‌کانه». ✅ ئێستاش هاو ئاهه نگی ئه م‌هۆزانه🔻: 🟩شوهجان .شوهجانی هه مان شاهگانی یان شوانکاره ی شاهکانین له فارس و چگنی یە کان له جیبالن؛ مافی که‌سه رچاوه گرتووله پادروەند‌، ئه مان جیابوونەتوە له‌چگینی، به نی ئه رده ڵانیش پەلێکە له شوانکاره یه کان، بازنجانی یه کانی فارس هه مان بارزنگیه کانی ئێرانی کونن در ێژه ده ری شوانکاره یه کانن. 🟨 ماجردان. ئه م‌عیله له ئه ساسدا ما گردان یان‌ ماگوردان بووه. وشه ی ماکریان‌ له م هۆزه سه ر چاوه ی گرتووه‌، بەگۆڕانی دال به یا، ماگری /ماگریانی /ماگریان/ماکریان/ مووکریانی ئازه ربایجان و مووکرانی به لوو چیستان، هۆزی مه‌نگوڕ و ته‌نانه‌ت مه‌گۆی به ختیاری و ئه وانی تر هه رهه مان موغه کانی ماد بوون. 🟥 هەزبانیه؛ له ئه ساسدا هێزوان یان هێزبان بووه، واتە هێزو له شکر و سوپای کونی کورد، که‌له‌کۆن و دوای هاتنی عه ره ب له ناوچه ی ورمیه تا‌کو که‌رکووک به ربڵاو بوون. 🟦 سەراه؛ لە ئه ساسدا سوره ی میرین که به شێوه ی سیرتی/ سارتی /سرتی له سه رچاوه جوراجوره کان هاتوون. 🟪 شاذنجانی. هه مان شادی لوون که له پێشتر لە جیبال بوون و لە سەرەتای سه ده ی چواره‌م به ره و ئازه ربایجان رۆیشتوون وه‌ئیستاکه به شی گه وره ی ئه وان له خۆراسانی باکوورن. 🟨 لەریه؛ هه مان‌لاریه له‌گه ل لازبا له مروج‌الذهب یه کیکن و هه مان لوڕه کان‌و لاری یه کان‌ئیستاکه ن. ⬛️ مادنجانی؛ هه مان‌مادشت که ئیستا کراوه به‌مایگه‌ شتی کوردی یان‌ماهیدشت فارسی 🟫 مەزدەنکان.هه مان‌مارد /مه رده‌کان‌و درێژه ی ئه وان‌ هەمان مارگانیه کانی سه یمه ڕه ن. 🟥 بارسان‌. پارسیان التبیه له گه ڵ بارسیان مروج الذهب یه کێکن. باراس یه کیێک له ناوه‌کانی فارس کە ئه وانی یه کێک له ڕه چه‌ڵه‌که کانی کۆنن، له کرمان به‌ناوی جیبال بارزی له بوشه هر به رازجانی، بەراز دوختیه فارس ، له کوردستان به‌ناوی هۆزی بارزان هۆزی به رزەنجی یان‌به رزه نکی و هۆزی به راز له ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست به ناوی پارسوو و ته ناته ت له ئوروپا‌ به ناوی پاریزی بونیان هه یه وه‌پێده‌چێت‌هه موویان‌له یه ک‌ ڕه چه ڵه ک‌بن. 🟩 جابارقیه.له‌مروج‌الذهب گابارەکی بوە له التنبیه به ناوی جابارقیه که هه ردوویان یه کێکن جابارقیه یا جەبارکی ناسراوند به گاپڵه ای/ گاپاری/ گۆپاری/ گۆباری و گۆبال . 🟪 جاوانیه‌.‌ که وشه ی گۆڕدراوه وله ئه ساسدا گاوانی بووه که ناوه ندی نیشته جی بوونی ئه وان ویلایه تی پرتیکن له ئه سفه هانی ئیستا تا جاوانی ده ماوەندو ڕوژئاوای ئیران‌...👇 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

به‌ناوەندیەتی گاوان‌‌‌‌‌" ناوی کۆنی ئه سفه هان" له ناوی کۆنی ئه و وه رگیراوه، فه رەیدوونی گاسوار، شای ئێران و کاوه ی ئا هه نگه ر له م‌هۆزه ن، جاوانی ده‌ماوه‌ند و گۆپانان‌ و کاویانی یه کان، گۆران‌، گاروس به شێک له عێلی قه ڵخانی وه به شێک له عێلی سنجاوی، عیلی زۆڵه و عێلی جافی ئێستا هه موویان سه ر به یه ک ڕه‌چه ڵکن، له‌م‌هۆزه ی کۆنی ئێرانن که خۆی یه کێک‌له شه ش هۆزی مادی گه‌وره. جافه‌کانی‌ئیستاکه‌ له ڕۆژهه ڵاتی عێراق و ڕۆژئاوای ئێران بوونیان‌هه یه جوانه‌ کی یان‌جانکی له خۆزستان له سه ده ی حه‌وته‌م‌، هۆزی جابکانلو و جافکا‌نلو خۆراسان له سه ده ی ده هه م‌، دواتر سنجاوی له ئه ساسدا و تیره کانی تر له ناوچه‌ جیا جیاکانی ئێران و عێراق و تورکیا و ئه وانی تر له مان‌سه رچاوه ی گرتووه. 🟪 جه لالیه یان گه ڵالی هه م یه کێک‌له تیره ‌کۆنه‌کانی هۆزی جاوانیه ن‌ ناوه‌ندی سه ره کی ئه وان ناوچه ی جیبال و دڵی هۆزی جاف بووه، گه‌ڵالی لوڕستان جه لالی ماکۆ به شێکی دابڕاو له م‌هۆزه‌ن جافه‌کانی ئیستا له کۆنه وه له ڕۆژهه ڵات بۆ ڕۆژئاوای ئێران کۆچیان‌کردووه 🟨 مەستەگانی مروج‌الذهب له گه‌ل مەسکان‌ی التنبیه یەک‌ ڕه‌چه ڵکن، موستگان‌ ماسپی یان ماسبذانین، ماز دانکانی یه‌کان‌ هه مان‌ ماردی یه‌کانن. ⬜️ دیالمه. ئه مروکه‌ سەرگەورەکانی ده یله‌م یانی فولادوه‌ند سالاروه ندن‌ له نیوان لوڕه کان نیشان‌ده ری گوڕدرانی ده یلەمیانن بە کورد و لوڕ. ⬛️ یه عقوبی؛ له لوڕستان هێزێکمان به ناوی یه عقوبی هه یه. 🟨 جورقان‌؛ هه مان‌گۆرانه‌، گۆران‌له ئه ساسدا خوی دوو هۆز بووه، یه ک نەسڵ لە گیل گاوڕ بووه که دەگەنە بارامی گۆر. ئه وی ترهه مان‌ گائوورانی ئەرمەنستانە.ئێمه له وه سفی گێل گابره کورت کراوه ی گائورانی ده بینین که‌گائورا له گابووره دێت کە هەمان وشەی پاڵەوی کراوه ی گاوورە کورت کراوه ی گرێدراوی گاپله . گاپڕه له سه لاس و گائورانی ئه رمنستان هۆزی گۆران بە هێزتری گاپار/گابار/ گۆبار/کۆبار/گاپڕه /گاپڵه/جابلقه/ جابلق/گاپار وجابارقه/ گابره/ گاووره/ گواوڕ/ گاوران و گۆران. ئێستە گۆرانه‌ کانی پارێزگای کرماشان سه ر به ئایینی یارسانن و گۆرانه کانی پارێزگای کوردستان سه ر به ئایینی ئیسلام و سوننه و شافعی مه زە ون ⬜️ نشاوره‌؟ 🟫بووزیکان؛ هه مان هۆزی بازیکانی بەم ئەساسە بازگیران/ بازی ها/ بازوه نده کان/ ئه رگ بازی یان ئه رگە وازی، هه موو درێژه ی بووزیکانن که‌ خۆی وشه ی بۆزی له گه ڵ بۆسی کانی ماد په یوه ندی یان هه یه. ⬛️ کیکان؛ کی+گان کە کی له گی وه هاتووه و دانیشتوانی ئه سفه هانن و که له نزیکی مەرعشدا بوون. ✍ نووسینی موحەمەد دارابی و فه رشاد موحەمەدی زاده وەر گێران له فارسیەوە بو کوردی: کاوه ئەحمەدی

📚درێژه ی باسی هوزی جاف هاو‌ئاهه‌نگی هۆزه‌کانی ئه مرۆی کورد له گه ڵ هۆزه باس کراوه کانی کورد له کتێبی مروج الذهب و التنبیه‌ مه سعودی. «مێژوونووسی ناوداری عه ره ب له سه ده ی سێهه می کۆچی مانگی له وه سفی هۆزه کان ده ڵێت: _ هۆزیکی کورد به ناوی شوهجان وه ک نێوان کوفه و به سره وله ناوچه ی دینه وه ر وهه مه دان هه ڵکه‌توون. _هۆزی ماجردان که له کۆماری ئازه ر بایجانن. _هۆزی هه ڵبانیه وه سه راه و هۆزی شادنجان و لزبه و مادنجان و مزدنکان و بارسان و خالیه و جابارقیه و جاوانیه ومه ستگان، که‌ له ویلایه تی جیبال ده ژین و هۆزی دیالمه و ئه وانی تر له شامن. _هۆزی یه عقوبی و جورقان که سه ر به ئایینی مه سیحن له‌وانه‌ن‌ که له‌نێوان ویلایه تی موسڵ و چیای جودی به سه ر ده به ن؛ ناوبراو له‌کتێبی التنبیه نووسیوویه تی له ڕه چه ڵه ک و باپیره ی کوردکه‌کان له ژیر ناوی چینی دووهه م له مه‌مله‌که تی ئیرانی کۆن که بلان واتە والیان بوون، ده نووسێت؛ یه‌که می ئه وان مه‌نووچه هر بووه که ۱۲۰ ساڵ حوکمڕانی کردووه، و ئێرانی یه کان متمانه یه کی زۆریان پێ بووه، وه شتی زۆر له باره یه وە ده ڵین و شتی زور ئه فسووناوی له باره ی یه وه باس ده که‌ن. له نێوان ئه و و فه رە یدون‌۱۳ نه سڵ هاتووه، ئه و له نه وه کانی ئیره جی کوڕی فه ریدون‌بوو، و حه وت‌کوڕی بووه که ڕه‌چه ڵه‌ک زۆریک له خه ڵکی ئێران دەچێتەوە سەر ئەوان و چینی سه ره وه یان به ئه و ده‌گات، وه‌ک‌دره ختێک که ڕه چه ڵه کی ئیرانی یه کان به ئه و گرێ ده ردرێت و به باوه ڕی ئیرانی یه کان هۆزه کانی کوردله ڕه‌چه ڵه‌کی ئه سفه ندیاری کوڕی مه نوو چه هرن، وه‌ک‌کوردانی بازنجان -شادنجان‌-نشاوره-بووزیکان-لوریه- جورقان-جاوانیه -پارسیان-جه لالیه‌-مه‌ستکان-جابارقیه-جروغان-کیکان‌-ماجردان- هەزبانیه‌-وهتد...کە له ژێر قەڵەمڕەوی فارس و کرمان و سیستان و خۆراسان و ئه سفه هان و ناوچه ی جیبال و ماهات ،ماه کوفه، ماه به سره، ماه سبندان، و ایغارین‌. که کۆشکی کەرەج ئه بی دەلفه و هه مه‌دان و شاره زوور و درئاوا‌ و سامغان‌ و ئازه ر بایجان و ئه رمنیه و ئاران و بیلقان و باب‌ وئه بواب و دوورگه‌ی به ین النه هرین و شام ده ربه‌نده‌کانه». ✅ ئێستاش هاو ئاهه نگی ئه م‌هۆزانه🔻: 🟩شوهجان .شوهجانی هه مان شاهگانی یان شوانکاره ی شاهکانین له فارس و چگنی یە کان له جیبالن؛ مافی که‌سه رچاوه گرتووله پادروەند‌، ئه مان جیابوونەتوە له‌چگینی، به نی ئه رده ڵانیش پەلێکە له شوانکاره یه کان، بازنجانی یه کانی فارس هه مان بارزنگیه کانی ئێرانی کونن در ێژه ده ری شوانکاره یه کانن. 🟨 ماجردان. ئه م‌عیله له ئه ساسدا ما گردان یان‌ ماگوردان بووه. وشه ی ماکریان‌ له م هۆزه سه ر چاوه ی گرتووه‌، بەگۆڕانی دال به یا، ماگری /ماگریانی /ماگریان/ماکریان/ مووکریانی ئازه ربایجان و مووکرانی به لوو چیستان، هۆزی مه‌نگوڕ و ته‌نانه‌ت مه‌گۆی به ختیاری و ئه وانی تر هه رهه مان موغه کانی ماد بوون. 🟥 هەزبانیه؛ له ئه ساسدا هێزوان یان هێزبان بووه، واتە هێزو له شکر و سوپای کونی کورد، که‌له‌کۆن و دوای هاتنی عه ره ب له ناوچه ی ورمیه تا‌کو که‌رکووک به ربڵاو بوون. 🟦 سەراه؛ لە ئه ساسدا سوره ی میرین که به شێوه ی سیرتی/ سارتی /سرتی له سه رچاوه جوراجوره کان هاتوون. 🟪 شاذنجانی. هه مان شادی لوون که له پێشتر لە جیبال بوون و لە سەرەتای سه ده ی چواره‌م به ره و ئازه ربایجان رۆیشتوون وه‌ئیستاکه به شی گه وره ی ئه وان له خۆراسانی باکوورن. 🟨 لەریه؛ هه مان‌لاریه له‌گه ل لازبا له مروج‌الذهب یه کیکن و هه مان لوڕه کان‌و لاری یه کان‌ئیستاکه ن. ⬛️ مادنجانی؛ هه مان‌مادشت که ئیستا کراوه به‌مایگه‌ شتی کوردی یان‌ماهیدشت فارسی 🟫 مەزدەنکان.هه مان‌مارد /مه رده‌کان‌و درێژه ی ئه وان‌ هەمان مارگانیه کانی سه یمه ڕه ن. 🟥 بارسان‌. پارسیان التبیه له گه ڵ بارسیان مروج الذهب یه کێکن. باراس یه کیێک له ناوه‌کانی فارس کە ئه وانی یه کێک له ڕه چه‌ڵه‌که کانی کۆنن، له کرمان به‌ناوی جیبال بارزی له بوشه هر به رازجانی، بەراز دوختیه فارس ، له کوردستان به‌ناوی هۆزی بارزان هۆزی به رزەنجی یان‌به رزه نکی و هۆزی به راز له ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست به ناوی پارسوو و ته ناته ت له ئوروپا‌ به ناوی پاریزی بونیان هه یه وه‌پێده‌چێت‌هه موویان‌له یه ک‌ ڕه چه ڵه ک‌بن. 🟩 جابارقیه.له‌مروج‌الذهب گابارەکی بوە له التنبیه به ناوی جابارقیه که هه ردوویان یه کێکن جابارقیه یا جەبارکی ناسراوند به گاپڵه ای/ گاپاری/ گۆپاری/ گۆباری و گۆبال . 🟪 جاوانیه‌.‌ که وشه ی گۆڕدراوه وله ئه ساسدا گاوانی بووه که ناوه ندی نیشته جی بوونی ئه وان ویلایه تی پرتیکن له ئه سفه هانی ئیستا تا جاوانی ده ماوەندو ڕوژئاوای ئیران‌...👇

🟪جلالیه یا گلالی هم یکی از طوایف قدیمی ایل جاوانیه اند، مرکز اصلی آنها منطقه جبال و قلب ایل جاف بوده، گلالی لرستان و جلالی ماکو هم منشعب از آن، جافهای کنونی در دوره باستان از شرق به غرب مهاجرت کرده اند. 🟨 مستگان مروج الذهب با مسکان التنبیه یکی اند، موستگان هم ماسپی یا ماسبذانی اند، مازدانکانی ها همان ماردی ها هستند. ⬜️ دیالمه؛ امروزه اشراف دیلم یعنی فولاد وند و سالاروند در میان لرها نشانی از انتساب دیلمیان به کرد و لر. ⬛️ یعقوبی؛ در لرستان تباری بنام یعقوب وند داریم. 🟨 جورقان: همان گوران است، گوران خود در اصل دو تبار بوده یک تبار از نسل گیل گاور و به بهرام گور می رسند. تبار دیگر همان گائورانی ارمنستان، ما در وصف گیل گابره نیز این عنوان را پسوند قوم گائورانی می بینیم، گائورا از گابور میاید پهلوی شده گاوور، پس پیوند میان سرزمین گاپله/ گاپره در ثلاث و گائورانی در ارمنستان و قومیت گوران خیلی قوی، گاپار/ گابار/ گوبار/ کوبار/ گاپره/ گاپله/ جابلقه/ جابلق/ گاپار و جابارقه/ گابره/ گاووره/ گواور/ گاوران/ گوران. اکنون گورانهای استان کرمانشاه بر آیین یارسان و گورانهای استان کردستان بر دین اسلام سنی شافعی هستند. ⬜️ نشاوره؛ ؟ 🟫 بوزیکانی؛ همان قبیله بازیکانی، لذا بازگیران/ بازی ها/ بازوندها/ ارگ بازی یا ارگوازی همه ادامه بوزیکانی هستند که خود واژه بوزی با بوسیهای مادی مرتبطند. ⬛️ کیکان؛ کی + گان، که کی از گی آمده و ساکنین اصفهان که در نزدیک مرعش بوده اند. ✍ بقلم؛ محمد دارابی و فرشاد محمد زاده.

📚 ادامه مباحث ایل جاف؛ ✅ هم آهنگ بودن طوایف کورد امروزی با طوایف کورد مذکور در کتب مروج الذهب و التنبیه مسعودی. مسعودی مورخ نامدار عرب، در سده سوم ه.ق در ذکر طوایف چنین بیان می دارد: «_ طایفه کورد بنام شوهجان که در بین کوفه و بصره به سرزمین دینور و همدان بسر می برند. _ طایفه ماجردان که از کنگور آذربایجانند. _طایفه هلبانیه و سراه و طوایف شادنجان و لزبه و مادنجان و مزدنکان و بارسان و خالیه و جابارقیه و جاوانیه و مستگان که در ولایت جبال بسر می برند و طایفه دیالمه و دیگران که در شام اند. _طایفه بعقوبی و جورقان مسیحی نیز از این جمله اند که در ولایت ما بین موصل و کوه جودی اقامت دارند. وی در کتاب التنبیه نوشته است: در اصل و نسب کردان تحت عنوان ذکر طبقه دوم از ملوک قدیم ایران که بلان یعنی والیان بودند می نویسد؛ اول آنها منوچهر بود که صد و بیست سال پادشاهی کرد و ایرانیان او را سخت معتبر دانند و چیزها از او گویند و معجزه ها یاد می کنند و ما بین او و فریدون ۱۳ نسل بود، وی از فرزندان ایرج فرزند فریدون بود و هفت پسر داشت که نسب غالب مردم ایران و طبقات ملوکشان بدانها می رسد و چون درختی است که فروغ نسب ایرانیان بدو می پیوندند و بنظر ایرانیان قبایل کرد از نسل پسر اسفندیار پسر منوچهرند، از آن جمله کردان بازنجان، شوهجان، شادنجان، نشاوره، بوزیکان، لریه، جورقان، جاوانیه، پارسیان، جلالیه، مستکان، جابارقیه، جروغان، کیکان، ماجردان، هزبانیه، و دیگران که در قلمرو فارس و کرمان و سیستان و خراسان و اصفهان و سرزمین جبال و ماهات، ماه کوفه، ماه بصره و ماه سبندان و ایغارین که برج و کرج ابی دلف است و همدان و شارزور و درآباد و صامغان و آذربایجان و ارمنیه و اران و بیلقان و باب و ابواب و جزیره بین النهرین و شام و دربندها هستند». ✔️✅اکنون هم آهنگی این طوایف🔻: 🟩 شوهجان: شوهجانی همان شاهگانی یا شبانکاره شاهکانی اند در فارس و چگنی ها در جبال هستند؛ مافی هم منشعب شده از پادروند، اینها منشعب از چگنی اند، بنی اردلان هم منشعب از شبانکاره اند، بازنجانی های فارس همان بارزنگیهای باستان و ادامه شبانکاره اند. 🟨 ماجردان: این ایل در اصل ماگردان / ماگوردانی بوده، واژه ماکریان از این قوم نشات گرفته، بدال دال به یا می شود، ماگری/ ماگریانی/ ماگریان/ ماکریان/ مکریان آذربایجان و مکران بلوچستان، طایفه منگور و حتی مگوی بختیاری و غیره که همان طایفه مغ های مادی بوده اند. 🟥 هزبانیه؛ در اصل هیزوان یا هیزبان بوده و به معنای قدرت لشکر و سپاه و ایل قدیمی کورد، دوره باستان و بعد از ورود اعراب در ناحیه ارومیه تا کرکوک و اربیل گسترده بوده اند. 🟦سراه؛ اصل سوره میری هستند که بصورت سیرتی/ سارتی/ سرتی نیز در منابع گوناگون آمده اند. 🟪 شاذنجانی: همان شادی لو هستند که سابقا در جبال بوده اند، اوایل قرن ۴ به آذربایجان رفته اند و الان بخش اعظم آنها در خراسان شمالی اند. 🟨 لریه؛ همان لاریه با لازبا در مروج الذهب یکی هستند همان لرها و لارهای کنونی اند. ⬛ مادنجانی: همان ماددشت الان تبدیل شده به مایشت کوردی و ماهیدشت فارسی. 🟫 مزدنکان: همان مارد/ مردها و ادامه آنها همان مارگانیهای سیمره اند. 🟥 بارسان: پارسیان التنبیه با بارسیان مروج الذهب یکی اند، باراس یکی از نامهای پارس، آنها یک تبار کهنه از باستان اند، در کرمان به نام جبال بارزی، در بوشهر برازجانی، براز دختیه فارس، در کوردستان به نام ایل بارزان، طایفه برزنجی یا برزنکی و طایفه براز، در بین النهرین به نام پارسو و حتی در اروپا به نام پاریزی وجود دارند و بنظر می رسد همگی در اصل از یک تبار اند. 🟩 جابارقیه؛ در مروج الذهب گابارکی بوده، در التنبیه به نام جابارقیه که هر دو یکی اند، جابارقیه یا جبارکی معروفند به گاپله ای، گاپار/ گوپار/ گوبار/ گوبال. 🟪 جاوانیه؛ که که کلمه معرب شده است و در اصل گاوانیه بوده و مرکز و زیستگاه اصلی آنها ایالت پرتیکن که از اصفهان کنونی تا جاوان دماوند و غرب کشور بوده، به مرکزیت گابیان (نام قدیم اصفهان) که از نام باستانی آن گرفته شده، فریدون گاوسوار پادشاه ایران و کاوه (کابی) آهنگر از این قبیله بوده اند جاوان دماوند، گوپانان (شبانکاره ای، چگنی، مافی، بنی اردلان و غیره)، گاپله ای، کاویانیها، گوران، گاروس، بخشی از ایل قلخانی و بخشی از ایل سنجابی، ایل زوله و ایل جاف کنونی همگی از یک تبار و از این قوم باستانی اند که خود یکی از شش قوم ماد بزرگ بوده اند، جافهای امروزی هم اکنون در شرق عراق و غرب ایران وجود دارند، جوانکی (جانکی) خوزستان در قرن ۷، طایفه جابکانلو و جافکانلو خراسان در قرن ۱۰، بعدا سنجابی اصلها و تیره های دیگری در سایر نقاط ایران و عراق و ترکیه و غیره از آن منشعب شده است ⬇️ ✍ بقلم ؛ محمد دارابی و فرشاد محمد زاده

🎥 ڕاپۆرتی کەناڵی ڕووداو لەسەر ڕێوڕەسمی ڕێزگرتن لە جەهانبەخ غەفووری هونەرمەندی کورد 🎥

🎥 زمان و فەرهەنگی کوردی قەرزداری گۆرانی و ئەدەبەکەیەتی سۆزی سیاچەمانە و ڕێوڕەسمی ڕێزگرتن لە هونەرمەنەدی بە ناوبانگ جەهانبەخش غەفووری (بەخشە) ▪️کاک بەخشەلە ئاوایی شۆشمێی سەر بە شارۆچکەی نەوسوو هاتۆتە دنیاوە،هەر لە مناڵییەوە زۆر هۆگری سیاچەمانە و گۆرانی بووە پاش مەرگی خێزانەکەی به دوو کۆرپەی ساواوە هاتۆتە شاری جوانڕۆ و تا سەرەتای شۆرشی ئیسلامی نیشتەجێی جوانڕۆ بووه پاش شۆڕش کۆچی کردووه بۆ وڵاتی عێراق و بۆ ماوەی چەندین ساڵ لەوێ بووه. دوای ماوەیەک هاتۆتەوە بۆ قەڵای جوانڕۆ ▪️خەڵک بە دڵفراوانییەوە پێشوازی گەرمیان لێ کردوە و ئەویش دەنگە بە سۆز و تایبەتەکەی تێکەڵ به سروشت و ژیانی ئەو خەڵکه کرد و خۆیشی لە ناو دڵی خەڵکدا جێگەی بووەوه ▪️کاک بەخشە خاوەنی دەیان بەرهەمی تایبەته٫ بێجگه له گۆرانیش، شیعری گوتووه و زەوقێکی جوانی له هۆنینەوەی شیعر دا هەیه ✍️ غەفار ئیبراهیمی (سارۆ) 🎥 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

🎥 تجلیل از هنرمند پیشکسوت در جوانرود از «جهانبخش غفوری» هنرمند پیشکسوت عرصه آواز و سیاچه مانه در جوانرود تجلیل شد 🎥 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

🎥 جاسوسەکەى ماڵی خانمى وه‌سمان پاشا 🎥 ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📸 از چپ به راست؛ مرحومان عزیز بیگ ولدبیگی (سالار ارفع)، جهانبخش خان تفنگچی گوران (ضرغام السلطنه)، عباس خان قبادیان کلهر (امیر مخصوص) بهرام بیگ دوم ولدبیگی (سردار اکرم)، قنبر سلطانی قلخانی، صوفی بیگ ولدبیگی (ببر السلطنه)، از سران ایلات کورد استان کرمانشاه که تمامی آنها مدت ده سال در زندان قصر تهران توسط رژیم پهلوی زندانی شدن، و سمت چپ نفر چهارم در زندان فوت شدند

📸 مرحوم رضاخان نیرژی از طایفه نیرژی ایل جاف، امیرالعشایر جاف دشت ذهاب 📸

📸 از راست؛ مرحوم داوود بیگ از تیره کیخسروبیگی ایل جاف از امیرالعشایر و بزرگان ایل جاف در کنار مرحوم امیرحسین احتشامی نماینده اسبق شورای ملی و حکمران کرند غرب در سال ۱۳۴۰ شمسی 📸

📸 وێنەیەکی مامۆستا مەلا عەبدالکەریمی مودەڕیس یەکەم جارە بەڵاو دەبێتەوە چلەکانی سەدەی بیستەم زاینی 🔸تصویر علامه ملاعبدالکریم_مدرس که برای اولین بار منتشر می شود. مربوط به سالهای دهه ۱۹٤۰میلادی باسپاس از ژیوار مدرس نوه ملاعبدالکریم مدرس 📸