School of Manuscripts and Documents

ايها المفهرس الحلقة الثانية في يوتيوب و فيسبوك: https://www.facebook.com/share/1Gm6e7sR8o/ https://youtu.be/mh9_3orTpSM?si=s97X32XONPnqw6ca

بشارتی برای علاقمندان به نسخه های خطی و اسناد: بارگذاریِ سلسلۀ ایها المفهرس، در یوتیوب و فیسبوک آغاز شد (فعلا به زبان عربی): ———— أيها المفهرس! الحلقة الأولی: ليس كلُّ رقمٍ في المخطوط سنةً قمريةً؛ تعرَّف إلى سِنِيّ الجلوس/ الملف الصوتي في یوتیوب: https://youtu.be/0g_11q8f5VA متن الملف الكامل في فیسبوك: https://web.facebook.com/share/p/1FAeCasLgF/ https://t.me/alfehrest

بشارتی برای علاقمندان به نسخه های خطی و اسناد: بارگذاریِ سلسلۀ ایها المفهرس، در یوتیوب و فیسبوک آغاز شد (فعلا به زبان عربی): أيها المفهرس! الحلقة الأولی: ليس كلُّ رقمٍ في المخطوط سنةً قمريةً؛ تعرَّف إلى سِنِيّ الجلوس/ الملف الصوتي في یوتیوب: https://youtu.be/0g_11q8f5VA متن الملف الكامل في فیسبوك: https://web.facebook.com/share/p/1FAeCasLgF/ https://t.me/alfehrest

«أيها المفهرس»؛ تُنشر تباعاً في قناة اورينتال داك مداخل السلسلة التعليمية «أيها المفهرس»، التي أعدّها السيد صادق الحسيني الأشكوري، مستنداً إلى خبراته العملية وبحوثه في فهرسة المخطوطات ودراستها. وتتناول السلسلة، من خلال شواهد واقعية، دقائق ينبغي مراعاتها في التعرف إلى المخطوطات ووصفها وصفاً دقيقاً. يعالج كل مدخل مسألة محددة بأمثلة تطبيقية؛ من ضبط أسماء الأشخاص والنسب الجغرافية وتعيين عناوين الكتب، إلى قراءة الأختام، وفهم قيود التملّك والوقف، وتحليل التواريخ، والتمييز بين أزمنة النسخ والاستكمال والترميم والتجليد. والغاية أن يتعرّف القارئ إلى طريقة فحص الشواهد وتقدير دلالاتها، وأن يميّز بين ما تنص عليه النسخة صراحةً، وما ترجّحه القرائن، وما لا يزال مجهولاً. تُقدّم المداخل باللغة العربية وبأسلوب تعليمي، ليستفيد منها المفهرسون والباحثون، وتُنشر من دون الهوامش، مصحوبةً بملفات صوتية. تُنتج الملفات الصوتية باستخدام الذكاء الاصطناعي، وقد تقع فيها أخطاء في قراءة بعض الأسماء أو المصطلحات أو العبارات. فيُرجع إلى النص المكتوب. وستُنشر في عدة مجلدات، مع الهوامش والمصادر والإيضاحات التكميلية. https://t.me/orientaldoc/253

«أيها المفهرس»؛ نکته‌های آموزشی فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی و اسناد مدخل‌های مجموعهٔ آموزشی «أيها المفهرس» به‌تدریج در کانال اورینتال داک منتشر می‌شود. این مجموعه، حاصل تجربه‌ها و بررسی‌های سید صادق حسینی اشکوری در فهرست‌نگاری و نسخه‌پژوهی و سندکاوی است، و با تکیه بر شواهد واقعی، به نکات و ظرایفی می‌پردازد که توجه به آن‌ها در شناخت و معرفی دقیق نسخه‌های خطی و اسناد ضروری است. در هر مدخل، مسئله‌ای مشخص با نمونه‌های عینی بررسی می‌شود؛ از ضبط نام اشخاص و نسبت‌های جغرافیایی و تشخیص عنوان کتاب گرفته تا خواندن مهرها، شناخت یادداشت‌های تملّک و وقف، بررسی تاریخ‌ها و تفکیک مراحل کتابت، تکمیل، مرمت و صحافی. هدف این است که خواننده با شیوهٔ بررسی شواهد و سنجش دلالت آن‌ها آشنا شود و بتواند میان آنچه در نسخه به‌صراحت آمده، آنچه با قرائن ترجیح می‌یابد و آنچه همچنان نامعلوم است، تفاوت بگذارد. متن مدخل‌ها به زبان عربی و با بیانی آموزشی ارائه می‌شود تا برای فهرست‌نگاران، پژوهشگران و علاقه‌مندان به میراث مکتوب قابل استفاده باشد. مطالب در این کانال بدون پاورقی و منابع، همراه با فایل‌های صوتی منتشر خواهد شد. فایل‌های صوتی با استفاده از هوش مصنوعی تهیه می‌شوند و ممکن است در خوانش برخی نام‌ها، اصطلاحات یا عبارت‌ها خطاهایی داشته باشند. در چنین مواردی، متن مکتوب ملاک مراجعه است. متن کامل‌تر در بیش از یکصد مدخل، همراه با پاورقی‌ها، منابع و توضیحات تکمیلی، متعاقباً در قالب چند جلد کتاب منتشر خواهد شد. همچنین متن فارسی این مدخل‌ها نیز، پس از پایان این دوره، تهیه شده، و در کانال اورینتال داک، بارگذاری خواهد شد. https://t.me/orientaldoc/252

«أيها المفهرس»؛ نکته‌های آموزشی فهرست‌نگاری نسخه‌های خطی و اسنادی مدخل‌های مجموعهٔ آموزشی «أيها المفهرس» به‌تدریج در این کانال منتشر می‌شود. این مجموعه، حاصل تجربه‌ها و بررسی‌های سید صادق حسینی اشکوری در فهرست‌نگاری و نسخه‌پژوهی و سندکاوی است، و با تکیه بر شواهد واقعی، به نکات و ظرایفی می‌پردازد که توجه به آن‌ها در شناخت و معرفی دقیق نسخه‌های خطی و اسناد ضروری است. متن کامل‌تر این مدخل‌ها، همراه با پاورقی‌ها، منابع و توضیحات تکمیلی، متعاقباً در قالب کتاب منتشر خواهد شد. https://t.me/orientaldoc/251

أیها المفهرسون! رجاءً اذكروا العلاقة بين الأختام، ولا تكتفوا بقراءة كلِّ ختمٍ على حدة النسخة رقم (6) من مخطوطات مكتبة العتبة الحسينية المقدسة في كربلاء، نسخة نفيسة من كتاب أخلاق ناصري. وقد ذُكر في فهرسها أن في آخر النسخة ختمين، ووُصفا على النحو الآتي: ختم مربع، نقشه: «يا عماد». ختم مربع آخر، نقشه: «عماد الدين عبدالله الحسيني؟». غير أن النظر في صورة الختمين يكشف عن ملاحظات عدّة: أولاً: نقش الختم الأول هو: «يا عماد، 1251» أي إن الختم يشتمل على التاريخ أيضاً، وإثبات هذا التاريخ مهم جداً؛ إذ يكفي، في أقل فوائده، للدلالة على أن الختم من القرن الثالث عشر الهجري، ومن ثم فلا صلة لصاحبه بمير عماد الحسني، الخطاط الشهير في العصر الصفوي (961–1024هـ). ثانياً: الظاهر أن نقش الختم الثاني يُقرأ: «عبده عماد الحسني» ويبدو أن علامة الاستفهام التي وضعها المفهرس راجعة إلى التردد بين قراءة «الحسني» و«الحسيني». أما من أين دخل لفظ الجلالة «الله» في القراءة المثبتة في الفهرس، فلا أدري. ثالثاً: الختم الثاني مستطيل، وليس مربعاً. لكن الأهم من هذه الملاحظات الثلاث ـ وهو المقصود الأساس من هذا المنشور ـ أن الفهرس لم يشر إلى العلاقة بين الختمين. فالظاهر، عند النظر إليهما معاً، أن الختمين يعودان إلى مالك واحد كان يستعمل ختمين مختلفين. وهذه الملاحظة قد تكون أهم من مجرد قراءة كل ختم على حدة؛ لأنها تساعد أحياناً على تعيين الأشخاص، وربط الشواهد المتفرقة، وتتبع انتقال الكتب وملكياتها. وقد وقفتُ في أثناء عملي على المخطوطات على أمثلة كثيرة تدل على وجود صلات واضحة بين مجموعة من الأختام المثبتة في النسخة الواحدة. وسأحاول أن أجمع بعض هذه النماذج وأنشرها تباعاً. بل نجد أحياناً شخصاً واحداً قد أثبت على نسخة واحدة عدداً كبيراً من أختامه المختلفة. فمن ذلك محمد بن عبدالله النوري، المعروف بصديق الملك، رئيس دفاتر وزارة الخارجية في العهد القاجاري، وقد عُرف له ستة أختام. كما وقفت على أحد موظفي العتبة الرضوية كان له ثمانية أختام. ولهذه الظاهرة تفاصيل وشواهد أخرى أرجو أن أعود إليها في منشور مستقل، إن شاء الله. والقاعدة التي أودّ التأكيد عليها هنا: لا تنظروا إلى الأختام في المخطوط على أنها وحدات منفصلة دائماً؛ بل اسألوا أيضاً: هل توجد علاقة بينها؟ وهل يمكن أن تكون مجموعة أختام لشخص واحد؟ 🖋️المحقّق المفهرس السيد صادق الحسيني الإشكِوَري (حفظه الله) @markaz_alhurr_alameli

گلستانِ هوش مصنوعی یا دورۀ جامع هوش مصنوعی، برگزار شده در استان گلستان/ استاد دکتر رمضانعلی بذرافشان/ جلسات را در کانال الفهرست یوتیوب به لینکهای ذیل بنگرید: جلسه 1: https://youtu.be/0z0YzzcnUnA جلسه 2: https://youtu.be/alE5lGNmm6o جلسه 3: https://youtu.be/47wuB1qEWvs جلسه 4: https://youtu.be/eL2XSdjjD68 جلسه 5: https://youtu.be/78tHB3JVbIw جلسه 6: https://youtu.be/Hr20AJ4cSv0 جلسه 7: https://youtu.be/QRtVzdQnn94 جلسه 8: https://youtu.be/_g_esJrAgfk جلسه 9: https://youtu.be/TYiGI_YBzH0 جلسه 11: https://youtu.be/s05pCO7yQ4k جلسه 12: https://youtu.be/dgF3zcPmfX4 https://t.me/orientaldoc/248

دورۀ جامع آموزش هوش مصنوعی با عنوان (گلستان هوش مصنوعی) استاد دکتر بذرافشان. در 12 جلسه. هم اکنون دو جلسۀ نخست در یوتیوب، کانال الفهرست: جلسۀ اول: https://youtu.be/0z0YzzcnUnA جلسۀ دوم: https://youtu.be/alE5lGNmm6o بقیۀ جلسات نیز به صورت روزانه در حال بارگذاری و ارائه است. علاقمندان می توانند کانال الفهرست را دنبال کنند. https://t.me/orientaldoc/247

این دو مقال، گرچه در خصوص اجازات جعلی است ولی کسانی که با نسخه های خطی سر و کار دارند و مباحث مرتبط را دنبال می کنند، این دو مقال جنبۀ آموزشی داشته و بسیار مفید است. به دنبال کنندگان این کانال آموزشی، پیشنهاد میشود مطالعه کنند.

آخرین جلسه هوش مصنوعی را از دست ندهید. امشب

https://aparat.com/v/ibg8od6 کارگاه بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی در نسخه پژوهی/استاد بذرافشان / بخش چهارم/ برگزار شده از سوی سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی (سمت) در مجمع ذخائر اسلامی - قم، سه شنبه 7 بهمن 1404

https://aparat.com/v/pqs2t8a کارگاه بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی در نسخه پژوهی/استاد بذرافشان / بخش سوم برگزار شده از سوی سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی (سمت) در مجمع ذخائر اسلامی - قم، سه شنبه 7 بهمن 1404

https://aparat.com/v/siq17yy کارگاه بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی در نسخه پژوهی/استاد بذرافشان / بخش دوم برگزار شده از سوی سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی (سمت) در مجمع ذخائر اسلامی - قم، 30 دی 1404 ش

کارگاه هوش مصنوعی امروز در مجمع ذخایر اسلامی برای حضور کافی است در برنامه نشان عبارت (مجمع ذخایر اسلامی) را جستجو کنید.