Neuropedia

▫️http://www.diffusion-imaging.com/2009/05/diffusion-tensor-imaging-101.html

▪️تصویربرداری نشر تانسور (Diffusion Tensor Imaging) تصویربرداری تانسور انتشار (DTI) یک روش جدید تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) است که آناتومی سلول‌های عصبی و شبکه عصبی پیچیده مغز را تجزیه و تحلیل می‌کند و با آشکارسازی جهت حرکات مولکولی آب، می تواند مسیرهای رشته های عصبی در مغز را به تصویر بکشد (انتشار در اینجا به معنی حرکت مولکولهای آب و تانسور به معنای یک کیفیت خطی بوده و تصویرسازی هم مربوط به تعیین جهت انتشار است). تکنیک DTI برای اولین بار توسط پیتر باسر (Peter Basser) در سال 1994 معرفی شد. این یک نسخه بهبود یافته از MRI معمولی است که در آن سیگنال‌ها تنها از حرکت مولکول‌های آب تولید می‌شوند. به عبارت دیگر، DTI از انتشار آب به عنوان یک کاوشگر برای تعیین آناتومی یک شبکه مغزی استفاده می کند، که اساساً اطلاعاتی در مورد آناتومی ساکن ارائه می دهد که تحت تأثیر عملکردهای مغز قرار نمی گیرد. انتشار مولکول های آب در یک بافت به دلیل ناهمگونی بافت، در تمام جهات یکسان نیست (نشر ناهمسانگرد). این ناهمسانگردی (غلبه جهت انتشار آب در یک منطقه) در DTI برای تعیین سازماندهی سلول های عصبی در مغز استفاده می شود. مسیرنگاری DTI برای نقشه برداری مسیرها و ارتباطات مغز استفاده می شود، پروژه کانکتوم انسانی، که یک کنسرسیوم بین مراکز تحقیقاتی است، برای نقشه برداری اتصالات مغزی انسان با استفاده از مسیرنگاری DTI است. هدف این پروژه، پیشرفت در تشخیص و درمان شرایطی مانند تخريب فيبرها است که می تواند در نتیجه تومورها و یا آسیب به این فیبرها در نتیجه سوانح و تروماهای مغزی و یا سکته ها ایجاد شوند. تحلیل اتصالات می تواند در فهم تأثیرات ژن ها بر اتصالات مغزی از طریق توصیف اتصالات مغزی افراد مبتلا به اختلالات ژنتیکی کمک کند. در نهایت، تحلیل اتصالات و کانکتوم ها، می تواند نشان دهد که آیا فرایندهای اپی ژنتیکی توسط تجربه های زندگی به وجود می آیند و یادگیری اتصالات مغزی را تحت تأثیر قرار می دهد یا نه.

▪️روش PET-CT روش PET-CT با انجام دو روش PET و CT همزمان اطلاعات دقیقی از وضعیت متابولیک یا عملکردی ضایعات و جزئیات آناتومیک آنها را فراهم می آورد. دستگاه تصویربرداری پت- سی تی نوعی دستگاه تشخیصی و از زیر مجموعه دستگاه‌های پزشکی هسته‎ای می باشد. این دستگاه عملکردهای دو دستگاه مجزای پت و سی تی را در یک مجموعه فراهم می‌آورد. قسمت سی تی این دستگاه، اطلاعات آناتومی بدن و قسمت پت آن، اطلاعات فیزیولوژی بدن را ایجاد می‎نماید. مهمترین کاربرد های PET-CT در بیماری های بدخیم، بیماری های ایسکمیک قلبی و بیماری های مغز است. در بیماری های بدخیم و سرطانها امکان تصویر برداری همزمان از ویژگی های متابولیک و آناتومیک ضایعه را خصوصاٌ در سلولهای بدخیم با رشد سریع فراهم می آورد. ضایعات با اندازه کوچک از طریق PET کشف شده و با CT محل دقیق تر آن ها مشخص می شود . مزیت انجام همزمان دو روش بررسی در قالب یک روش و تکمیل آن در مدت زمان کوتاه، PET-CT را به یک روش مطلوب جهت بررسی بیماری های بدخیم تبدیل کرده است. تصویربرداری به روش PET-CT به دلیل تلفیق خصوصیات آناتومیک و متابولیک ضایعه این امکان را به پزشک معالج می دهد که بهترین استراتژی های تشخیصی و درمانی را در مناسب ترین زمان به کار گیرد. PET-CT بیشترین کاربرد را در سرطان های ریه، کولون و رکتوم ، لنفوم، پستان، ملانوم، مری، تومورهای سر و گردن، تیروئید، تخمدان و بیضه دارا می باشد. امروزه بيشتر آزمون هاي پت اسکن بر روي دستگاه هاي ترکيبي PET/CT انجام مي شوند. اسکن هاي ترکيبي PET/CT به دقت، متابوليسم هاي غير طبيعي بدن را مورد ارزيابي قرار داده و دقت بيشتري در تشخيص بيماري ها در مقايسه با روش هاي سي تي اسکن و پت اسکن دارد. ▫️Wikipedia

▪️ پت اسکن (Positron Emission Tomography)

▪️توموگرافی با نشر پوزیترون (Positron Emission Tomography) توموگرافی با نشر پوزیترون (PET) یک تکنیک تصویربرداری پزشکی هسته ای است که یک تصویر 3 بعدی از عملکرد بافت های بدن تولید می کند. ابزاری قدرتمند و غیر تهاجمی که قادر است از طریق نشان دادن تغییرات متابولیک و عملکردی ضایعه اطلاعاتی را در جهت تشخیص و درمان بیماری ها دراختیار پزشک قرار دهد که ممکن است از طریق سایر روش های تصویر برداری مانند CT اسکن و MRI بدست نیاید. در اسکن PET از مقدار کمی از داروهای رادیو اکتیو یا ردیاب استفاده می کنیم تا تفاوت بین بافت سالم و بافت های غیرسالم را نشان دهد. رایج ترین رادیو دارو برای این نوع تصویربرداری (FDG (fluorodeoxyglucose نامیده می شود. تصویربرداری PET به صورت غیرمستقیم تغییرات در جریان خون مغزی را تعیین می کند. دستگاه پت اسکن با پیدا کردن پرتو های ساتع شده از مواد رادیو اکتیو کار می کند. این مواد به بدن بیمار تزریق می شوند و در آن ها ایزوتوپ اتم های رادیو اکتیو موجود است. اتم های استفاده شده در این تکنیک معمولا ایزوتوپ های کربن-11 ، اکسیژن-15 یا نیتروژن-13 هستند که نیمه عمر بسیار کمی دارند و به سرعت از بین می روند. این اتم ها معمولا با بمباران اتم های معمولی کربن،اکسیژن و نیروژن ساخته می شوند. اسکنر (PET) شبیه ردیف تونلی شکل از تشعشع یاب های قرار داده شده در دو طرف سر شرکت کننده است، که به حفره دونات (Donut-shaped housing) معروف است. در اطراف این حفره است شبکه عظیمی از حسگر های اشعه گاما قرار گرفته اند. این حسگر ها دارای کریستال های سوسوزنی (scintillation crystals) هستند که هر کدام به یک لوله تقویت و منعکس کننده نور وصل هستند. کریستال های سوسوزن اشعه گامای ارسالی از بدن را به نور مرئی تبدیل می کنند. سپس این فوتون ها به وسیله لوله های تقویت به شدت تقویت شده و در آخر به شکل یک سیگنال الکتریکی در می آیند. این سیگنال های الکتریکی وارد کامپیوتر دستگاه پت اسکن شده و توسط این کامپیوتر به تصویر قابل رویت و بررسی تبدیل می شوند. یک رایانه تصویر رنگی رمزگذاری شده را بازسازی کرده و نواحی با جریان خون بالا و پایین را نشان می دهد. مولکول های رادیواکتیو مانند ایزوتوپ اکسیژن (۱۵O) پوزیترون (الكترون هایی که دارای بار الکتریکی مثبت هستند) را منتشر می کنند. پوزیترون ها از یک اتم ناپایدار صادر می شوند که نوترون ناقص دارند و به بار منفي الكترون در مغز جذب می شوند. وقتی پوزیترون و الكترون به هم برخورد می کنند، منهدم شده و انرژی حاصل از دو اشعه گاما، (اشعه گاما یک فوتون یا ذرۂ نوری با بسامد معین است) جریانی بسیار قوی تولید می کند، که منطقه رویداد انهدام را کاملا در جهت مخالف ترک می کند. در اسکنر PET، جفت های تشعشع یاب رادیواکتیو تک به تک روبه روی یکدیگر در درون حلقه قرار داده شده اند و در دور سر قرار می گیرند تا این رویدادها را ثبت کنند. جفت های تشعشع یاب تنها وقتی هر دو توسط فوتون های انهدامی به طور همزمان با هم برخورد کنند، یک رویداد را ثبت می کنند. از طریق استفاده از حلقه های تشعشع یاب چندگانه، که هر کدام می توانند منعکس کننده یک سطح از مغز باشند، رویدادهای انهدامی در بسیاری از سطوح مغز می توانند ثبت شوند. هر تصویر و گسل، تصویر سه بعدی مناطقی را شامل می شود که اندازه آنها ۲ میلی متر مکعب است. PET به طور مستقیم فعالیت موضعی نورونی را اندازه گیری نمی کند. بلکه با این فرض به فعالیت نورون پی می برد که جریان خون در مناطقی زیاد می شود که فعالیت نورون در آن ناحیه افزایش می یابد. توزیع جریان خون در مغز یکنواخت نیست، با این حال برای دستیابی به نتایجی درباره ارتباط بین جریان خون و فعالیت روانی، پژوهشگران PET باید به ترفندهای آماری استفاده کنند. آنها الگوی جریان خون در یک شرایط آزمایش- یا شرایط خنثی مثل استراحت را از الگوی دیگر وقتی شرکت کننده درگیر انجام یک تکلیف است تفریق می کنند. این فرآیند تفریق تفاوت در جریان خون بین دو حالت را تصویر می کند. می توان میانگین این تغییر در بین شرکت کننده ها را گرفت تا به تفاوت میانگین تصاویر دست یافت. PET می تواند تجزیه طیف گسترده ای از مواد شیمیایی را شناسایی کند. به معنی واقعی کلمه صدها ماده رادیوشیمیایی را می توان در PET برای ترسیم طیف گسترده ای از تغییرات و شرایط مغز از جمله تغییراتی در PH، گلوکز، اکسیژن، اسیدآمینه ناقل های عصبی و پروتئین ها به کار برد. PET می تواند تعداد نسبتا زیادی از انتقال دهنده های عصبی معین را از نظر تراکم گیرنده های انتقال دهنده عصبی، یا فعالیتهای سوخت وسازی مرتبط با یادگیری، مسمومیت مغزی یا فرآیندهای پیشرونده که ممکن است مربوط به پیری باشند، شناسایی کند. PET به میزان زیادی در مطالعه کارکردشناختی مورد استفاده قرار می گیرد و در این مورد هم بسیار موفق بوده است. ▫️Wikipedia