Neuropedia

▪️پتانسیل وابسته به رویداد (Event-related potential) پتانسیل وابسته به رویداد (Event-related potential) یا به طور اختصار ERP که پتانسیل برانگیخته (Evoked potential) نیز نامیده می شود پتانسیل های الکتریکی بسیار کوچکی هستند که در پاسخ به رویدادها یا محرک‌های خاص در مغز تولید می‌شوند. این پتانسیل‌ها در واقع تغییرات EEG وابسته به رویدادهای حسی، حرکتی یا شناختی می‌باشند که امکان مطالعه ایمن و غیرتهاجمی همبستگی های سایکوفیزیولوژیک فرآیندهای روانی را فراهم می‌کنند. بنابراین ERP ها مجموعه‌ای از امواج مغزی قابل ثبت در سطح پوست هستند که همزمان با ارائه یک محرک مجزا بروز می‌کنند. این پتانسیل‌ها، معمولا در مقایسه با دامنه فعالیت پیوسته EEG (که به ۵۰ میکروولت یا بیشتر می‌رسند)، دامنه کمی (در حد چند میکروولت) دارند. محرک‌ها شاید صدها بار تکرار می‌شوند (کوشش آزمایشی) و میانگین حسابی EEG دیجیتالی پس محرکی، محاسبه می‌شود. سیگنالی که واکنش به محرک را نشان می‌دهد، در میانگین حفظ می‌شود، در حالی که فعالیت EEG پیوسته زمینه‌ای (که از نظر زمانی با محرک‌ها متناظر نیست) از بین می‌رود. این روال میانگین‌گیری به ERPهای دارای دامنه محدود اجازه می‌دهد به صورت نمودار کمّی ولتاژ بر حسب زمان ترسیم گردند. در ERP، تنها از طریق اجرای یک بار آزمایش (یعنی ارائه محرک فقط برای یک بار) نمی توان به نتیجه مناسب دست یافت. به دلیل ماهیت پیچیده مغز و تغییرپذیری واکنشهای آن، در هر تکلیف ERP، بارها محرک ها تکرار می شوند و در نهایت میانگین لحظاتی از EEG که محرک ارائه شده است، به عنوان نتیجه نهایی ERP ارائه می گردد. به طور قراردادی، این ERP ها عموما مطابق با نهفتگی (latency) و قطبیتشان (P: موج مثبت و N: موج منفی) نامگذاری می شوند. امواجی که در نمودار پتانسیل های رویدادی به طرف پایین می روند، مثبت نامیده می شوند و امواجی که به طرف بالا می روند، منفی نام گذاری شده اند. امواج مثبت و منفی بر طبق مدت زمانی که ایجاد شده اند شماره گذاری می شوند. به عنوان نمونه P۱۰۰ یک موج مثبت است که در حدود ۱۰۰ هزارم ثانیه پس از ارایه محرک ایجاد شده است. ▫️پتانسیل های وابسته به رویداد (ERP) شامل مؤلفه هاي زير است: 1ـ مؤلفه هاي درون زاد و برون زاد: اساساً بين مؤلفه هاي پتانسيل با تعداد سلول هاي عصبي مغزي زير الكترود همبستگي وجود دارد. به همين دليل می توان از نقصان و کاهش دامنه معینی، به چگونگی کنش بافت عصبي پي برد. اين وضعيت بيشتر براي مؤلفه هايي مشهود است كه تا 100ميلي ثانيه پس از تحريك حسي ظاهر مي شوند و بیشتر تحت تاثیر عوامل بیرونی محرک هستند و بنابر ویژگی های فیزیکی تحریک، تغییر می کنند. که به این مولفه ها، مولفه های برون زاد می گویند. تمام مؤلفه هايي كه پس از 100ميلي ثانيه ظاهر مي شوند، تغييرات ناشي از تغييرات رواني را نشان مي دهند، كه تنها به شرايط محرك ـ پاسخ بستگي ندارند. اين مؤلفه ها را مؤلفه هاي درون زاد مي گويند، زيرا پيشبيني مي شود و منشأ اين تغييرات در درون ارگانيزم است. 2ـ تأثير شدت و كيفيت تحريك در ظهور پتانسيل وابسته به رويداد: فعاليت سلولهاي مغزي به شدت تحريك الگو بستگي دارد. پتانسيل وابسته به رويداد هنگامي قابل تشخيص است كه شدت تحريك به اندازه شدت تحريك آستانه باشد. يعني تكليف داده شده به آزمودني به گونه اي باشد كه باعث تحريك نورون ها شود و باعث ايجاد پتانسيل عمل در آنها گردد. شدت تحريك فقط در ميزان دامنه نوسان امواج با اهميت است و در زمان هاي نهان امواج هيچ گونه تأثيري ندارد. كيفيت تحريك مانند تغيير رنگ الگوهاي تحريك، در ميزان دامنه امواج پتانسيل وابسته به رويداد ديداري مؤثر است، به طوري كه دامنه امواج پتانسيل وابسته به رويداد براي رنگ قرمز بيشتر از ساير رنگهاست. بر اين اساس هر رويداد و فعاليتي دامنه خاص خود را دارد كه در الكترو انسفالوگرام قابل ثبت است. از پتانسيل وابسته به رويداد در تشخيص بيماريهاي چشم؛ از قبيل تغيير شكست نور عدسي، اختلال ماكولا، مردمك و راه عصب بينايي و بيماريهاي گوش؛ مانند اختلال راه عصب شنوايي و ديگر اختلالهاي مناطق مغزي و نخاعي استفاده مي كنند. ▫️https://en.wikipedia.org/wiki/Event-related_potential

▪️نوروفیدبک - دکتر محمد علی نظری

▪️نوروفیدبک چیست؟

▪️What is Neurofeedback - A simple introduction