БАШАНД КИТОБЕН

Чаро хомўш бошӣ, эй сухандон? Чаро дар назм н-орӣ дурру марҷон? Агар бар маркаби ҳикмат саворӣ, Чаро н-ойӣ сўи майдони мардон? Ҷаҳонро дидаиву озмудӣ, Шунидӣ гуфтаи тозию деҳқон. Ба илми ҳандаса сар баркашидӣ, Ба Синду Ҳинду атрофи Хуросон. Ба ҳангоми шуморат олами кавн Ба зери фикр ҳамчун як сипандон. Ба шарқу ғарб аз аҳли ин саноат Гуво дорӣ бар ин даъво фаровон. Кунун шодӣ, ки монӣ мардумонро, Кунун бояд,ки фахр орӣ бар ақрон, Ки кард аз хотири хоҷай Муайяд, Дари ҳикмат кушода бар ту Яздон. Касеро, к-аш ба шогирдӣ нашояд, Ба шогирдӣ нашоянд устодон. Ҳар он, к-ўро бибинад рўзи маҷлис, Бибинад ақлро сар дар гиребон. Шаби ман рўзи рахшон кард хоҷа Ба бурҳонҳои чун Хуршед рахшон. Сўи ман хор шуд марги табиӣ Аз он пас, к-ам чашонид оби ҳайвон. Зи гўшай манзари ў бингаридам, Ба зери хеш дидам чархи гардон. Маро бинмуд ҳозир ҳар ду олам Ба як ҷо дар танам пайдову пинҳон. Ба як ҷо Молику Ризвон бидидам, Нишаста дар барам фирдавсу Ризвон. Маро гуфто, ки ман шогирди ўям, Ишорат кард он гаҳ, сўи Ризвон. Бидидам ҳашт дар як ҷо бибаста, Кушода ҳафт дар бар якдигаршон. Зи ҳар дар, к-андар ў хоҳӣ шуд аввал, Маро гуфто, к-аз ў бояд-т фармон. Бипурсидам зи хоҷа шарҳи ин ҳол, Сари қисса маро бинмуд поён. Маро гуфт: “Ин Худованди замон аст, Ки бигзидаш Худой аз инсу аз ҷон”. Ба зери пой фармон биспарам ман, Аз ин пурнур ишорат авҷи Кайвон. Ҳаме то зиндаам, тавфиқ хоҳам, Ба мадҳи беҳтарин инсон зи Яздон. Ба мадҳи гавҳари тоҷи рисолат, Ба мадҳи мафхари ҷинниву инсон. Халоиқ хоку ў абри баҳорӣ, Замоир чун шаб, ў Хуршеди рахшон. Ба боғи дин аз ў савсан шукуфта, Зи бун барканда бехи хори исён. Зи фиръавнону ҷабборони гетӣ Куҷо ҳастанд дар ободу вайрон? Ба ҷабҳат барниҳода доғи ў ин, Ба гардан дарфиганда тавқи ў он. Миёни олами улвию сифлӣ Ба истодан на коре ҳаст осон. Ба феъл овардан аз қувват хирадро Ба Аҳмад дод фармон фарди Раҳмон. Ба ёрӣ хост бар ҳамли нубувват Алиро саййиди содоти ду-ҷҳон. Алию Мустафоро гар надонӣ, Ҳадиси Одаму Ҳавво фурў хон. Аз ин ду насли боқиро сабаб дон, Чунон ки насли фониро аз эшон. Бад-ин суннат куҷо Нўҳи паямбар Ба тўфон кин кашид аз аҳли куфрон. Алӣ бар ҷони ҷабборони олам Биборид аз сари cамсом тўфон. Чунин хондам, ки пеши пури Озар Аз оташ наргису гул русту райҳон. Ба таъвили Алӣ аз оташи ҷаҳл Нигаҳ кун руста дар дилҳо гулистон. Ҷуз ў донӣ киро Ҳоруни уммат Чу бошад Мустафо фарзанди Имрон. Агар Ҳорун зи Мўсо тарҷумон буд, Ки Ҳуҷҷат гуфт бар Фиръавну Ҳомон. Алиро тарҷумони ваҳй пиндор, Ҳам он маънӣ, ҳам ин маънӣ дар ў дон. В-агар бурҳони Мўсо он шуморӣ, Ки чўби хушк суъбон кард ҷунбон. Касе, к-аъдои динро теғи тезаш Биявборид ўро, гўи суъбон, В-агар Исии Марям боз додӣ, Ба афсун ба беҷон колбад ҷон. Бад-ин зинда басе шуд мурда, зеро Ки доно зиндаву мурдаст нодон. Зи бими теғи ў гаштӣ ба ҳайҷо Замир андар дили бадхоҳ пайкон. Биёғорад ба хун паҳлўи моҳӣ, Биянборад ба гард афлоки аркон. Ҳаво бинӣ ҳама арвоҳи бетан, Замин бинӣ ҳама аҷсоми беҷон. Наҷунбад бар замин ҷуз теғи сабза, Наборад абр ҷуз пўлод борон. Зи бас аълому найза марди ҷангӣ Чунон бўяд, ки ҳастӣ дар гулистон. Камонҳо дар кафи мардон бинолад, Чу ҷони ошиқ аз ҳиҷрони ҷонон. Рухи ҷангӣ сиёҳ аз гарди тира, Дили бедил ба сони беди ларзон. Ба пеши ҳамлаи Ҳайдар чунин рўз Табархун ранг будӣ хоки майдон. Зи бими Зулфиқори шерхораш Ба хандақ шуд замин ҳамранги марҷон. Киро Каррор хонд Аҳмад, ҷуз-ўро, Ту низаш хон, агар ҳастӣ мусулмон. Пас, аз хутбай Ғадири Хум шунидӣ, Алӣ ўро валӣ бошад ба паймон. Чунин будаст паймони Паямбар, Дар он маъдан, ки минбар кард полон. Агар дини худовандон гирифтӣ, Биёр аз анфусу офоқ бурҳон. Агар пазруфтаӣ з-Аҳмад васият, Намонӣ, чун гуво хоҳанд ҳайрон. В-агар аз ихвати Шайтон чу беҳмон Маро бигзору бо беҳмон ту бимон. Нашояд хом хўрдан пеши оташ, Чаро бошӣ ба шатти Нил атшон. Бихондӣ қиссаи Ҳоруту Морут, Ҳадиси Ҳотаму деву Сулаймон.