کانال تخصصی اقتصاد

🎥 رشد اقتصاد ایران گارانتی دارد؟ ▫️در سالهایی که پاندمی کرونا تمام اقتصاد جهان را تحت تاثیر خود قرار داد و موجب منفی شدن نمودار رشد بسیاری از اقتصادهای دنیا شد، نمودار رشد اقتصادی در ایران به طرز عجیبی رو به بالا بود و نرخ رشد مثبتی را ثبت کرد. ▫️آمارهایی مانند رشد صنایع و خدمات هم نشان می‌دهد که این آمار توخالی نیست. اما مسعود نیلی با ریز شدن در آمارهای اقتصادی نشان می‌دهد که آیا این رشد پایدار خواهد بود یا یک شوک مقطعی است. ▫️مسعود نیلی این سخنرانی را در همایش «چشم انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۳» که به ابتکار گروه رسانه‌ای دنیای اقتصاد برگزار شد، انجام داد.

⭕️ بهترین بازار در سال ۱۴۰۳؛ کدام بازار بیشترین سود را دارد؟ دکتر پیمان مولوی در پاسخ به این پرسش که بهترین بازار برای سرمایه‌گذاری در سال ۱۴۰۳ چیست؟ افزود: ما می‌گوییم هیچ بازار بهتری وجود ندارد و این‌ها، همه جزو خطای دسته‌بندی است. این اقتصاددان به این سوال که بهترین بازار برای سرمایه‌گذاری در سال ۱۴۰۳ کدام است، پاسخ داد. به گزارش خبرآنلاین، پیمان مولوی اظهار داشت: هر کسی به صورت متناوب چه در دلار، چه در طلا، چه در املاک و مستغلات و چه در خودرو و حتی در سهام با ریسک آن حضور داشته باشد، از ریال خود می‌توان محافظت کند. این اقتصاددان تصریح کرد: در این حالت، به صورت متوسط باید خرید شود، به خصوص در طلا باید این اتفاق بیفتد. مولوی متذکر شد:، اما طلای جهانی پتانسیل رشد ۱۰ درصدی را دارد، چون از تیرماه نرخ بهره در آمریکا احتمالا پایین می‌آید و این تاثیر مثبت روی طلای جهانی دارد.

سیامک قاسمی: واقعيت اقتصاد ايران این است، نه آن‌چیزی که به آقای رییسی گفته‌اند که بگوید: ‏۱- هشت فصل پیاپی است که رشد اقتصادی بخش کشاورزی منفی است و این بخش از اقتصاد ایران به کل از دست رفته است. ‏۲- رشد اقتصادی کل بخش صنایع و معادن بغیر از نفت، در دو فصل تابستان و پاییز ۱۴۰۲ منفی بوده است. ‏۳- رشد اقتصادی بخش صنعت و بخش ساختمان به عنوان موتور محرک اقتصادی ایران، در دو سال گذشته به ترتیب صفر و منفی بوده است. ‏۴- رشد اقتصادی بدون نفت ایران در دوران تحریم، در هیچ دو فصل پیاپی بالای ۵ درصد تثبیت نشده است و این نرخ در سال ۱۴۰۲ با شیب قابل توجه کاهنده بوده و در فصل پاییز به ۲.۵ درصد رسیده است. ‏۵- تنها دلیل افزایش رشد اقتصادی کلی ایران، افزایش استخراج و فروش نفت به لطف دولت بایدن و رشد پایدار بخش خدمات بوده است که ذاتا تحریم‌ها تاثیر کمتری بر این بخش دارد و non Tradable است. ‏مملکت با آمارسازی و کتمان حقیقت اداره نمی‌شود و ایران هم تا زمانی که تحریم‌های آمریکا لغو نشود، هرگز از تله «رکود تورمی» که شش سال است در آن گرفتار است ، خارج نمی‌شود.

🔴یک سوال تکراری در سال ۱۴۰۳ : چرا علاقمندان به #کمونیسم⁩ به #کوبا⁩ تشریف نمی برند برای زندگی و استفاده از دستاوردهای بلافصل پزشکی و …؟ چرا نمی روند؟ ✍️دکتر پیمان مولوی چون آنجا در فلاکت مطلق مردم زیست میکنند و اینها هنوز دنبال مدینه فاضله کمونیستی هستند و هنوز کمونیسم و سوسیالیسم واقعی در جهان اجرا نشده است. امیدوارم تمام افراد با تفکرات کمونیستی و سوسیالیستی کهنه از کانادا، امریکا، اروپا غربی به ممالک کمونیستی ‌‌سوسیالیسم واقعی کوبا و ونزوئلا و کره شمالی و … سفر و فقط یک سال در آن آزمایشگاه های سوسیالیستی زندگی کنند! زود نیایید بگویید دانمارک و  کشورهای اسکاندیناوی سوسیالیستی هستند ، چون آنها جزو آزادترین اقتصادهای جهانند و رتبه آزادی اقتصادی، تجارت خارجی شان جزو بهترین هاست و از این کمونیسم بازی ها ندارند! برای دیدن رتبه آزادی اقتصادی کمونیست و چپ عزیز به وبسایتهای موسسات فریزر و هریتیج بروید و رتبه کشورهای با دولت رفاه را چک کنید همه در آزادی اقتصادی سرآمد هستند زود نگویید چین کمونیستی است که مرغ پخته هم خنده اش می‌گیرد، آنجا حزب کمونیست چین عنان سیاست را در دست دارد ولی عاشق بازار ازاد است! رتبه تجارت خارجی آن جا را مشاهده کنید! زود نگید لیبرال ها بروند آرژانتین! اگر بر نمی خورد آرژانتین رتبه آزادی اقتصادی اس ۱۵۹ است! جزو بسته ترین ها! الان رئیس جمهورش یک لیبرتارین شده که اقتصاد بسته آرژانتین  ممکن است کلا او را حذف یا استحاله کند! ✔️رتبه تجارت ازاد خارجی ایران ۱۶۴ از ۱۶۵ است ✔️رتبه آزادی اقتصادی ایران ۱۶۰ از ۱۶۵ ✔️منبع موسسه فریزر

❄️ توصیه‌های برندگان جایزه نوبل به اقتصاددانان جوانان 🔹از 8 برنده جایزه نوبل در علوم اقتصادی سوال شد که چه توصیه‌ای برای اقتصاددانان جوان خواهند داشت؟ در این ویدیوی کوتاه پاسخ‌های جالب هریک از آن‌ها به این پرسش را خواهیم دید.

📌پروفسور میلتون فریدمن: چرا سوسیالیسم هرگز کار نخواهد کرد؟ 🔹میلتون فریدمن، اقتصاددان برجسته آمریکایی و برنده جایزه نوبل اقتصاد در سال ۱۹۷۶، توضیح میدهد که چرا برای رسیدن به عدالت اقتصادی سوسیالیسم هرگز جواب نمی دهد و راهی جز تکیه بر اقتصاد آزاد وجود ندارد.

❄️ تورم را دو رقمی نگه داشتیم؛ دو رقم از ۱۰ هست تا ۹۹! ✍️دکتر محمد طبیبیان 🔰یکم. در اخبار آمد روز پنجشنبه بانک مرکزی ترکیه اعلام کرد نرخ بهره را از ۴۵ درصد به ۵۰ درصد افزایش می دهد،  این نرخ بانک مرکزی است و نرخ بهره بانک ها برای وام از این رقم فراتر خواهد رفت. دلیل این اقدام افزایش نرخ تورم اعلام شده. نرخ تورم در ماه فوریه ۶۷ درصد بوده است. همین یکی دو سال پیش بود که اردوغان می خواست به صورت دستوری بهره را حذف کند یعنی به صفر برساند. در همین کانال هم خبر مطرح شد و گفته شد این مقدمه پنبه کردن رشته‌ها در اقتصاد تر کیه است. ظاهرا جایی در سر راه تصمیم را عوض کرده. حالا با واقعیت ها بایستی دست و پنجه نرم کند.  نرخ تورم بالا در هر اقتصاد فقط نشان از سیاست پولی غلط نیست، بلکه سیاست پولی غلط خود نشان از سوء مدیریت وسیع اقتصاد کشور است. این پدیده ها را باید شاخص های ترکیبی بارز از رویکرد های متعدد پنهان تفسیر کرد. 🔰دوم. از مقام والا مرتبه ای  نقل شده که (مثلاً بد خواهان یا اجانب غربی یا اشباح مشابه و مرموز) می خواستند تورم را سه رقمی کنند ما همان دو رقمی نگه داشتیم.  این خبر در سال نو فقط به کام کسی  که بیان می‌کند خوش می‌آید.  چون دو رقم از ۱۰ هست تا ۹۹. 🔰تورم در کشور ما چقدر بوده است؟ ارقام بهنگام چندانی در دست نیست. یک جدول که در  شبکه های اجتماعی منتشر شده شاخص قیمت مصرف کننده در دی ماه ۱۴۰۲ را   1066.1 اعلام کرده. همین شاخص در ماه مشابه سال قبل 713.4 اعلام شده، یعنی نرخ تورم 49.4 درصد. اگر طبق قاعده  سال قبل باشد پایان اسفند میانه 50 را رد کرده است. 🔰سوم، برخی افراد مطرح می کنند که نرخ تورم سالانه کمتر از نرخ نقطه به نقطه است و مثلا 45 درصد. چون تغییر شاخص قیمت هم‌افزا است میان‌گین گرفتن از آن معنی ندارد. بگذریم که از نظر مقیاس این هم نرخ تورم بسیار بالایی است و تسکینی برای مردم عادی به حساب نمی آید. اگر یک سال قبل ۱۰۰۰ تومان در جیب داشته اید با نرخ تورم ۵۰ درصد قدرت خرید آن امروز ۶۶۷ تومان است. با نرخ تورم ۴۵ درصد این رقم می شود ۶۹۰ تومان، تفاوت چندانی نمی‌کند. اختلاف این ارقام با ۱۰۰۰ تومان اولیه کجا رفته؟ به کیسه ایجاد کننده تورم، بدون این که حس کنید دستی در جیب شما رفته باشد. 🔰چهارم، نرخ تورم سالانه همان نرخ نقطه به نقطه است، یعنی برای ۱۴۰۲ شاخص قیمت پایان اسفند تقسیم بر شاخص پایان اسفند ۱۴۰۱ منهای عدد یک ضربدر صد. محاسبه دیگری که بتوان به آن اعتماد کرد وجود ندارد!

🎥 رئیس سازمان برنامه و بودجه: الان موتور تولید تورم را می‌شناسیم و تلاش‌مان این است که آن را خاموش کنیم

🔺 عوامل موثر بر تورم 🔻 دکترمحمدرضا منجذب در مطالعه ای که اخیرا بر مبنای داده های رسمی انجام شد، عوامل موثر بر تورم مورد واکاوی و محاسبه قرار گرفت. هرچند رشد نقدینگی عاملی موثر بر تورم ایران طی هفت دهه اخیر بوده است، لیکن عواملی دیگر هم بر تورم تاثیرگذار بوده است که در سیاستهای مقابله با تورم باید مورد نظر باشد. این عوامل بشرح زیر هستند: 🔹 رشد تولید، تولید در ایران شامل مجموعه تولیدات چهار زیربخش خدمات، کشاورزی، نفت و صنعت است. بطوریکه رشد تولید از طرف عرضه کل اقتصاد تاثیری کاهنده بر تولید دارد. افزایش یک درصدی در تولید چیزی درحدود ده صدم درصد تورم را کاهش می دهد. 🔹رشد نقدینگی، تاثیری افزایشی بر تورم دارد. رشد نقدینگی از طرف تقاضای کل اقتصاد موثر است. بطوریکه در تورم پایین یک درصد افزایش در نقدینگی موجب افزایش یک دهم درصد در تورم می گردد. ولی با افزایش تورم این رقم افزایش می یابد. در تورم کنونی تاثیری معادل بیست و پنج صدم درصدی دارد. 🔹رشد نرخ ارز، تاثیری مثبت بر تورم دارد. بطور متوسط افزایش یک درصدی در نرخ ارز، افزایش پانزده صدم درصدی بر تورم دارد. تبلور رشد کسری بودجه بیشتر از دو کانال رشد نقدینگی و رشد نرخ ارز در اقتصاد ظاهر می شود. 🔹انتظارات تورمی تاثیری مثبت بر تورم دارد (اینجا را ببینید). انتظارات قیمت در ایران بدو شکل تطبیقی و عقلایی شکل می گیر. هرچند نقش انتظارات تطبیقی بمراتب بیشتر هست. تاثیر انتظارات از چهاردهم درصد در تورمهای پایین شروع می شود و به هشت دهم درصد در تورمهای بالا ختم می شود. از این منظر تاثیر انتظارات تورمی از دو مقوله قبلی بیشتر هست. 🔹خروج آمریکا از برجام در دوره ترامپ، اثری افزایشی بر تورم داشته است (اینجا را ببینید). در این دوره بطور متوسط تورم بیست و پنج صدم درصد افزایش داشته است. 🔹در این مطالعه تاثیر ادوار تجاری سیاسی و انتخاب رفسنجانی، خاتمی، احمدی نژاد و روحانی بر تورم مورد ارزیابی قرار گرفت. اقتصاد ایران تنها در دوره رفسنجانی تورمی افزایشی و معنادار را تجربه کرده است. ⭕️ در جمع بندی میتوان گفت طی دهه اخیر روند تورم دچار شکست ساختاری شده است و سطح آن افزایش داشته است. دلیل اصلی آن تحریم های شدید بر اقتصاد ایران بوده است، که از هر دو طرف عرضه کل و تقاضای کل بر تورم ایران تاثیر گذاشته است. در این نوشتار مهمترین عوامل موثر بررسی شد، هرچند عوامل کمی و کیفی دیگری هم قابل ذکر است. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 🌐 کانال دکتر منجذب

▫️بالاخره ارتباط بین نرخ ارز و تورم را باید از چه مجرایی درک کرد؟ ▫️اقتصاددانان می‌گویند ریشه اصلی تورم را باید در نرخ رشد نقدینگی جست و جو کرد. اما با توجه به نوع اقتصاد ممکن است همبستگی این عوامل در کوتاه مدت با تورم متفاوت باشد. در اقتصاد ایران این همبستگی به سمت نرخ ارز متمایل بوده است. ▫️به طوریکه آمارها نشان میدهد نرخ رشد ارز و نرخ رشد تورم در سه دهه اخیر ایران بیشترین همبستگی را تجربه کرده است. ▫️دو تکانه اصلی در مدل ایجاد تورم در اقتصاد ایران وجود دارد که یکی تکانه اسمی است. این تکانه از انبساط مالی و پولی تشکیل شده است. از سوی دیگر تکانه‌های خارجی وجود دارد که شامل تحریم و رابطه مبادله است. ▫️در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۳» که به ابتکار گروه رسانه‌ای دنیای اقتصاد برگزار شده، در پنلی تخصصی با حضور دکترمسعود نیلی، دکتر احمدرضا جلالی نائینی، دکترکامران ندری، دکتر تیمور رحمانی، دکتر پویا جبل عاملی و دکتر فرهاد نیلی، ریشه‌های تورم در ایران بررسی شده است. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

✳️ برنده مچ‌اندازی بازارها ❄️ ۱۴۰۲ سال بازگشت بازار سپرده به رالی دارایی‌ها بود. روند کم‌رمق بازار های ارز و طلا در نیمه نخست سال در کنار افزایش سقف سود سپرده بانکی در ماه‌های پایانی، سبب شد تا یک رقابت تنگاتنگ میان نرخ سود سپرده بانکی و بازدهی بازارهای ارز و طلا شکل بگیرد. سیاست افزایش نرخ سود در کنار ثبات نسبی نرخ دلار سبب شد تا قدرت بازار ریالی در مقابل سایر بازارهای غیر ریالی حفظ شود که البته تداوم این روند می‌تواند برای ثبات بازارها و کاهش نرخ تورم مفید باشد. «دنیای‌اقتصاد» در یک گزارش تحلیلی به بررسی این رقابت و همچنین روند دلار ۱۴۰۲ پرداخته است. نماگر اصلی بورس تهران نیز، با پشت سرگذاشتن سالی پرماجرا، با بازدهی ۱۰.۲درصدی به کار خود پایان داد. در سالی که گذشت نماگر هموزن، بازدهی ۲۵درصدی را برای سهامداران به همراه داشت. یک تصویر ماندگار از رالی۱۴۰۲ بازارهای دارایی، «جاماندن بورس در بازدهی یک‌ساله» است؛ آنچه این باخت را برای سهامداران رقم زد، عمدتا «تحمیل ریسک‌های تصمیم‌گیری سیاستگذار» بود./متن کامل

💠در مصائب نمودارکشی! ✍️دکتر امیرحسین خالقی 🔹در شرایط حاضر کشور صحبت از حداقل حقوق/دستمزد خیلی جالب نیست؛ کارگر و کارمند دارد زیر بار فشار زندگی له می شود و چانه زدن سر این یا آن درصد افزایش حداقل حقوق معلوم نیست چقدر به آدم ها کمک می کند. کاررزاری راه افتاده است که حداقل حقوق ماهانه به 15 میلیون برسد؛ البته که دریافتی نیروی کار با توجه به عیدی و سنوات و ... بیشتر از این خواهد بود ولی حتی در این حالت هم بعید است جایی از زندگی یک خانواده را بگیرد. اما از نمودارکش های وطنی زیاد می شنویم که اینکه حقوق نیروی کار به حد کافی بالا نیست ناشی از سودجویی کارفرماهاست؛ متوسط هزینه حقوق/دستمزد از بهای تمام شده محصولات در خدمات مختلف 5 درصد است که در مقایسه با سهم مواد اولیه بسیار کمتر در می آید. پس چرا اینقدر حساسیت روی 5 درصد؟ واقعیت اینست که این «استدلال» ضعف های جدی دارد و نشان از این است که به تفاوت هزینه نیروی کار و دیگر هزینه های «سرمایه در گردشی» بنگاه توجه نداریم: 1. اعداد متوسط چیز زیادی به ما نمی گویند؛ سهم هزینه ها برای مثال در بنگاه های خدماتی و کاربر احتمالا بسیار بیشتر از 5 درصد است و اثر افزایش هزینه های نیروی کار روی صنایع مختلف یکسان نیست. 2. زمان پرداخت حقوق/دستمزد دوره ای به صورت منظم (روزانه،هفتگی،ماهانه یا حتی فصلی) است این یعنی نیاز به پول نقدی کافی برای پرداخت در دوره یاد شده؛ یادمان باشد در آزادترین اقتصادها هم تاخیر در پرداخت به کارگر/کارمند پذیرفتنی نیست. در مورد مواد اولیه اغلب پرداخت ها یکباره است و فضای چانه زنی بیشتری وجود دارد. 3. مقدار کل حقوق و دستمزد در کوتاه مدت کم وبیش«ثابت» است ولی در مورد مواد اولیه با توجه به شرایط بازار می تواند به شدت متغیر باشد. 4. حقوق/دستمزد جریان نقدی را به طور مستقیم متاثر می کند و معنایش خروج آنی پول نقد از شرکت است ولی در مورد مواد اولیه تاثیر با تاخیر و غیرمستقیم است چرا که امکان چانه زنی با تامین کنندگان وجود دارد. 5. مواد اولیه به مقدار معین (با توجه به تکنولوژی مورداستفاده) وجود نداشته باشند کل عملیات شرکت باید تعطیل یا به طور جدی اصطلاح شود ولی در مورد بخش هایی از نیروی کار علیرغم اهمیت آن انعطاف بیشتری برقرار است. 6. به ویژه برای واحدهای صنعتی بزرگ تعداد زیاد نیروی انسانی حساسیت زیادی را روی شرکت ایجاد می کند، به دلیل پیامدهای اجتماعی به ویژه در مناطق دور از تهران دستتان در تعدیل باز نیست و با توصیه و سفارش زیادی روبه رو می شوید که از زیر آنها در رفتن همیشه ممکن نیست. وقتی هزینه های را بالا بردید در مورد نیروی کار دیگر نمی توانید به راحتی آنها را کاهش دهید. و ... یکی چیز را یادمان باشد آدم ها برای سود کار می کنند و کارفرما و نیروی کار از این منظر تفاوتی ندارند؛ طبیعی است که کارفرما می خواهد با حداقل پرداختی کارش را پیش ببرد و نیروی کار هم بیشترین میزان را بگیرد.اما هرگونه فضولی دولتی ها هم کار را بدتر می کند؛ دولت فخیمه اگر خیلی به فکر مردم است فکری به حال تحریم، مالیات، فضای کسب و کار و هزار درد بی درمان دیگر بکند؛ ژست حمایت از حقوق کارگر و کارمند شاید رای بخرد ولی در این شرایط بد اقتصادی حتی در صورت اجرای قوانین احتمالا شاهد تعدیل های گسترده و تعطیلی و بدتر شدن اوضاع بسیاری از افراد خواهیم بود. در واقع بهترین عامل موثر در رفاه کارگر و کارمند رشد اقتصادی مستمر است تا امکان انتخاب و چانه زنی داشته باشند والا از چند تا دولتی میان مایه و کاسب اعتراض که کاری برنمی آید. والله اعلم.

❄️ تقارن بهارها ♻️محمدرضا منجذب 🔺 بهار برای همه انسانها لفظ زیبا و با شکوهی است. بهار تداعی دوباره زنده شدن و شکوفا شدن است. ایرانی ها در سنتی دیرینه بهار را نکو می دانند و به استقبال آن می روند. 🔻بهار طبیعت مقارن با رویش مجدد درختان و شکوفه ها، و احیای مجدد طبیعت است. معنای آن زندگی مجدد برای طبیعتی است، که انسانها از آن بهره می برند. بهار طبیعت مقارن با نزول برکات از آسمان است که به احیای طبیعت کمک می کند. در طول فصل بهار، محور زمین به سمت خورشید متمایل می شود و به همین دلیل روزها طولانی‌تر می‌شود و دما در بیشتر مناطق گرم تر می گردد. هم چنین می توانید ذوب شدن یخ ها و آب شدن برف های روی زمین و جاری شدن برفهای ذوب شده به جویبارها و رودخانه ها را در این فصل مشاهده کنید. 🔻 در بهار زمین، بعد از خواب زمستانی، احیا می گردد. اما بهار انسان احیای قلب اوست. روشن شدن ضمیر انسان به حقایق عالم. احیای این نگرش در انسانها موجب پیشرفت همزمان مادی و معنوی در نوع انسانها می شود. 🔻بهار اقتصادی هنگامی برای انسانها اتفاق می افتد که: 🔹 همگان از امکانات و نعمت های الهی بهره مند می شوند. زمینه تلاش و فعالیت اقتصادی در دسترس همگان است. انحصار در تولید از بین می رود و الگوی عدالت اجتماعی برپا می شود. 🔹 حاکمان بر هوا و هوس و خواهش خود مسلط هستند. آنان بخل نمی ورزند، منصف و عادل هستند، مهربان و خوش رفتار هستند، مومن و کافر در بهره بردای از نعمت های خداوند بطور مساوی برخوردار می شوند. 🔹 آغاز تحوّل بزرگ جهانی است که اهداف بزرگی چون ریشه کن کردن ظلم و ستم و برقراری عدل و قسط و صلح و امنیت و شکوفائی مادی و معنوی را درپی دارد 🔹 نعمت ها فزونی یافته و درهای رحمت و برکت از آسمان و زمین گشوده می گردد. در آن دوران، حکومت واحدی تشکیل می گردد و جامعه بشری از مواهب زندگی بهره برده و زمینه رشد و تعالی مادی، معنوی و فکری برای همگان فراهم می گردد. 🔻در تفسیر یُحْیِی الأَرْضَ بَعْدَ مَوتِهَا آمده است: زمین را با باران زنده نمی‌کند، بلکه خداوند عزّوجلّ مردمی را می‌فرستد که عدل را زنده می‌کنند و زمین با احیاء عدل و با اقامه حد زنده می‌شود. و این حیات و زنده شدن، سودمندتر از چهل روز باران است. بهار گم شده انسان عدل است، آن هم بر گستره زمین. 🔻خداوندا در این لحظات عزیز و گرامی بهار طبیعت، بهار قلوب، بهار اقتصادی، بهار انسان، ... و همه بهارها که مبارک و میمون هستند را مقارن هم قرار ده. که تو حکیم هستی و قادر بر همه چیز هستی. آمین ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 🌐 کانال دکتر منجذب

مهمترین شاخص‌های اقتصاد ایران در ۱۴۰۲ ◻️بررسی ۶ متغیر رشد اقتصادی، تورم، رشد نقدینگی، اشتغال، رشد نرخ ارز و کسری بودجه تصویر نسبتاً جامعی از وضعیت اقتصاد ایران در سطح کلان ارائه می‌دهد. مقایسه این شاخص‌ها با دو سال گذشته و مرور عوامل مؤثر بر آنها می‌توانند نشان دهد تا چه حد روندهای موجود در میان‌مدت و بلندمدت ادامه‌دار خواهند بود و تا چه حد به اتفاقاتی کوتاه‌مدت محدود بوده‌اند. در این راستا اهداف مطرح‌شده از سوی رئیس کل بانک مرکزی درباره رشد نقدینگی و تورم برای سال آینده را هم می‌توان ارزیابی کرد.

🔺 مردمي كه فقيرتر مي‌شوند 🔻دکتر حسين راغفر مدت‌هاست مقامات دولت سيزدهم با اين استدلال كه افزايش دستمزد كارگران و حداقل‌بگيران منجر به افزايش نرخ تورم در جامعه مي‌شود از افزايش اين حق قانوني استنكاف ورزيده و به لطايف‌الحيلي دست به سركوب دستمزدها مي‌زنند. اين در حالي است كه عدم افزايش حقوق كارگران مطابق تورم هيچ تاثيري در مهار تورم نداشته است. اين نگراني دولت به يك معنا قابل قبول نيست. چرا كه دولت خودش حداقل در افزايش نرخ ارز به عنوان مهم‌ترين گزاره افزايش تورم، نقش تعيين‌كننده‌اي دارد. بنابراين اين استدلال كه افزايش دستمزدها منجر به افزايش تورم مي‌شود، يك استدلال ضعيف و نخ‌نما شده است. در اين يادداشت توضيح مي‌دهم چرا اين استدلال ضعيف و بي‌معناست. ۱) افزايش دستمزدها به صورت كلي در شمايل كلي تورم تاثيراتي دارد اما اين تاثير به اندازه‌اي نازل است كه نمي‌توان به استناد آن اقدام به سركوب قيمت‌ها كرد. افزايش دستمزدها مانند هر گزاره ديگري اثراتي دارد، اما اين تاثير به اندازه‌اي نيست كه افزايش تورم را ناشي از افزايش دستمزدها بدانيم! اساسا سهم دستمزدها در توليد ناخالص داخلي ايران بسيار نازل است و سهم عوامل ديگري از جمله، عامل سرمايه بسيار بيشتر و افزون‌تر است. پيامدهاي اين بي‌توجهي به افزايش دستمزدها، يكي از اصلي‌ترين دلايل افول بهره‌وري نيروي كار در داخل كشور است. ضمن اينكه ايران به دلايل مختلف از جمله افزايش بهره‌وري، دسترسي به فناوري‌هاي مدرن هم ندارد. لذا نقش نقش بهره‌وري در رشد توليد ناخالص داخلي و رشد اقتصادي بسيار اندك است. دليل اين سهم اندك هم به سركوب دستمزدها باز مي‌گردد. اين موضوعي است كه در برنامه هفتم توسعه به آن پرداخته شده و پيش بيني شده كه ۲,۵ درصد از رشد ۸ درصدي در اقتصاد ايران بايد از طريق افزايش بهره‌وري نيروي كار حاصل شود. تحقق يك چنين دورنمايي به دلايل مختلف از جمله دستمزد نازل امكان‌پذير نيست. ۲) دستمزد يكي از مهم‌ترين مولفه‌هاي افزايش بهره‌وري در هر جامعه‌اي است. براي ارتقاي بهره‌وري نيروي كار در هر اقتصادي دو عامل مهم وجود دارند: نخست) عوامل دروني شامل فرهنگ، اخلاق، تمدن و انگيزه‌هاي دورني كه افراد را به سمت تلاش بيشتر در راستاي ارتقاي بهره‌وري و رشد تولید هدايت مي‌كند. دوم) عوامل بيروني است كه در ميان آنها گزاره دستمزد نيروي كار واجد اهميت بيشتري است. وقتي دولت‌ها اقدام به سركوب دستمزد نيروي كار مي‌كنند، تاثير منفي روي عملكرد نيروي كار دارد. اين موضوعي است كه طي ۳۵ سال پس از جنگ در ايران رخ داده است. از سال ۶۸ به بعد دستمزد نيروي كار در ايران بسيار سركوب شده و همين عامل باعث افول بهره‌وري نيروي كار در ايران شده است. موضوعي كه يك عامل تعيين‌كننده در كاهش رشد اقتصادي است و ركود مي‌آفريند. دستمزدها اما سهم اندكي از توليد ناخالص داخلي را به خود اختصاص داده است. اين سهم در توليد ناخالص داخلي حدود ۱۵ درصد است و عوامل مهم‌تر ديگري كه اثرات كليدي‌تري در دستمزدها دارند، بايد مدنظر قرار بگيرند. ازجمله اين موارد، افزايش نرخ ارز، افزايش قيمت حامل‌هاي انرژي و عوامل ديگري از اين دست است كه نرخ ارز را در دالان صعودي قرار مي‌دهد. از اين رو به نظر مي‌رسد، استدلال دولت در خوص تاثير افزايش دستمزدها در افزايش تورم استدلال قوي و قابل قبولي نيست. اين عدد در برابر هزينه‌ها و آسيب‌هاي هنگفتي كه از سركوب دستمزدها صيد شده است، عددي نيست. ۳) ايران بيش از ۱۰۰ سال است كه با مشكل فرار نيروهاي انساني دست به گريبان است.به قطع و يقين يكي از دلايل اصلي، فرار نيروي انساني مرتبط با سركوب دستمزدها و نظام ناعادلانه دستمزدها در ايران است. با توجه به شرايطي كه در آن نرخ تورم حدود ۵۰ درصد اعلام مي‌شود و نرخ واقعي سبد مصرفي مردم بسيار بالاتر از ميانگين نرخ تورم كشور است، صحبت كردن از افزايش دستمزد یک درصدي عملا به معناي ۳۰ درصد فقيرتر شدن طبقه نيروي كار و كاهش شديد قدرت خريد آنهاست. از اين رو استدلال دولت واقعا نخ‌نما شده و ضعيف است؛ هرچند افزايش قيمت هر كالايي (از جمله دستمزدها) مي‌تواند به دليل اثر قيمت‌هاي نسبي روي ساير كالاها اثر بگذارد، اما بهانه تاثير دستمزدها بر نرخ تورم و سركوب افزايش دستمزدها براي مهار تورم هيچ پايه و اساس علمي و اقتصادي ندارد./تعادل

هدف‌گذاری برای رفع فقر 👤 دکتر وحید محمودی ✍️ اگر بخواهیم در این یادداشت صرفا بر هدف‌گذاری فقر مطلق (نرخ فقر) به صفر درصد تمرکز کنیم، باید عرض کنیم آرزوی خوبی است. آیا دولت برنامه مدون و تعریف‌شده‌ای برای این مهم دارد یا اینکه صرفا ذکر یک عدد در برنامه است؟ ✍️ فقر مطلق عدم برخورداری از حداقل نیازهای اساسی زندگی است. در حال حاضر کمتر از سه دهک جمعیتی دچار فقر مطلق نیستند. مطالعات از ۳۰ تا ۵۰درصد جمعیت کشور را درگیر فقر مطلق می‌دانند. ✍️ به اینکه برنامه هفتم فاقد نوآوری در نظام حکمرانی کشوری است، رویکرد حاکم بر برنامه نامشخص و بعضا استمرار رویکرد شکست‌خورده استراتژی خودکفایی و جایگزینی واردات است (به‌طوری‌که هدف کمی ذکرشده در این مورد ۹۰درصد در برنامه ذکر شده است). ✍️ عدم تغییر در رویکرد درآمدمحوری، صدقه‌ای و یارانه‌ درمانی در حوزه رفاه، استمرار کسری بودجه و به تبع آن تورم بالا و بسته بودن کانال‌های نظام تامین مالی توسعه، بالا بودن هزینه مبادله در اقتصاد، عدم سرمایه‌گذاری در حوزه R&D و محدودیت‌های بی‌شمار دیگر هدف رشد ۸درصدی محقق نخواهد شد و وجود ناترازی‌های شدید و هم‌آیندی و هم‌برآیندی آنها امکان بازتوزیع درآمد به نفع گروه‌های پایین درآمدی را تقریبا ناممکن می‌کند.../متن کامل