Devotional Telugu

జ్ఞాన ప్రదాయిని సరస్వతీదేవి బ్రహ్మశక్తి- సృష్టికి జ్ఞానాన్ని, వాక్కుకు అర్థాన్ని, మానవ బుద్ధికి వివేకాన్ని ప్రసాదించే చైతన్యశక్తి. సద్బుద్ధి అనే జ్ఞానదీపాన్ని వెలిగించే జగన్మాత ఆవిర్భవించిన శుభసమయమే దసరా నవరాత్రులలో మూలా నక్షత్ర విశిష్టత. ‘మూల’ అంటే సమస్త విశ్వానికి ఆధారం. జ్ఞానానికి మూలమైన శబ్దబ్రహ్మ రూపిణిని ఆవాహన చేయడానికి ఈ నక్షత్రం అత్యంత ప్రశస్తమైనది. సృష్టి ప్రారంభంలో బ్రహ్మదేవుడు జ్ఞానాన్ని పొందడానికి ఈ నక్షత్రంలోనే దేవిని ఉపాసించాడని పురాణకథనం. సమస్త కళలకు మూలమూర్తి... సరస్వతీదేవి. రుగ్వేదం ‘అంబితమే నదీతమే దేవితమే సరస్వతి’ అని ఆమెకు ప్రణమిల్లింది. తల్లులలో, నదులలో, దేవతలలో దివ్యమైనదని అర్థం. జీవుడిలో ప్రాణచైతన్యానికి, జ్ఞానధారకు, వాక్‌ ప్రవాహానికి సరస్వతీ స్వరూపమే ఆధారం. రుగ్వేదంలోని ప్రసిద్ధ ‘వాక్‌సూక్తం’లో ఆత్మచైతన్య రూపంలో సకల జీవులలోనూ, సమస్త దేవతలలోనూ నేనున్నానని వాగ్దేవతే స్వయంగా పేర్కొంది. లౌకిక విజ్ఞానాన్ని అందించడంతో పాటు, అంతరంగంలో నిద్రాణమై ఉన్న సత్య, చైతన్య, వివేకాలను మేల్కొలిపే మహాశక్తే ఈ ‘వాక్‌’. దేవీ భాగవతం, బ్రహ్మవైవర్త పురాణం, లలితా సహస్రనామాలలో పేర్కొన్న సరస్వతీ దేవి నామధేయాల్లో గొప్ప అంతరార్థాలున్నాయి. ‘శారద’గా ఆమె అజ్ఞాన తాపహారిణి. ‘భారతి’గా సకల వేద విజ్ఞానవిద్యా ప్రదాయిని. సత్యం, సుందరం, సాధు శబ్దమయమైన వాక్‌ సమర్థతను ‘వల్లకి’, ‘సుముఖి’ నామాలు అనుగ్రహిస్తున్నాయి. సత్వగుణ సమన్విత ఆధ్యాత్మిక నిర్మలత్వాన్ని ‘మహాశ్వేత’, ‘శ్వేతాంబర’ భావనలు ప్రతిపాదిస్తున్నాయి. సృష్టి సంకల్పానికి మూలమైన బ్రాహ్మీ శక్తిగా ‘హరిప్రియ’, ‘విరించిప్రియ’ రూపాలు దర్శనమిస్తున్నాయి.  మానవ చేతనలో విచక్షణా జ్ఞానాన్ని మేల్కొలిపే గొప్ప సంబోధనలుగా ‘భాస్వతి’, ‘ప్రజ్ఞాపారమిత’ నామాలు విరాజిల్లుతున్నాయి. సరస్వతీదేవి బాహ్య అలంకారిక స్వరూపం మానవ చిత్తవృత్తులను పారమార్థిక స్థితికి నడిపించే నిగూఢ సంకేత సమాహారం. మనిషి సంసారమనే లౌకిక అజ్ఞాన పంకంలో జీవిస్తున్నప్పటికీ, అహంకార మోహ వికారాలకు అతీతంగా మెలగాలనే ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానానికి సంకేతాన్నిస్తుంది దేవి ఆసీనురాలైన ‘శ్వేత కమలం’. విచ్చుకున్న కలువరేకులు విజ్ఞానం విస్తరించడాన్ని, చైతన్యాన్ని సూచిస్తాయి. జగజ్జనని ధరించిన ‘పుస్తకం’- లౌకిక, పారమార్థిక జ్ఞాన భాండాగారాన్ని ప్రతిబింబిస్తుండగా, ‘జపమాల’ అంతర్ముఖ ప్రయాణానికి, సాధకుడి చిత్త ఏకాగ్రతకు, ఆత్మసాక్షాత్కార సాధనకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది. అసత్యాన్ని పరిత్యజించి, సత్యమైన జ్ఞానాన్ని మాత్రమే స్వీకరించాలని హంస తత్వం గుర్తుచేస్తుంది. జీవుణ్ని అజ్ఞాన బంధాల నుంచి, సంసార తాపాల నుంచి శాశ్వతంగా విముక్తుణ్ని చేసేదే నిజమైన విద్య. హనుమంతుడి అనన్య వ్యాకరణ నైపుణ్యాన్ని శ్రీరాముడు ప్రశంసించడం వెనుక, యక్షప్రశ్నల ద్వారా ధర్మరాజు పొందిన జ్ఞానపరీక్ష వెనుక ఉన్న అంతరార్థం- విద్య శీలసంపదతో, ధర్మబద్ధమైన వివేకంతో కూడిన చైతన్య సాధన అని నిరూపించడమే. దసరా నవరాత్రుల శుభవేళ- మనలోని అజ్ఞానాన్ని, అహంకారాన్ని తొలగించుకుంటూ అందరికీ జ్ఞాన వెలుగులను పంచేందుకు పునరంకితం కావడమే జగన్మాతకు మనమిచ్చే నిజమైన నీరాజనం! డాక్టర్‌ శ్రీదేవీ శ్రీకాంత్