شب‌های عربی

زیاد رحبانی متولد ۱۹۵۵/۶ لبنان است. موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز، نمایشنامه‌نویس، نویسنده، منتقد سیاسی، و بسیاری دیگر از چنین عناوین که تمامی ندارند، ملازم نامش بوده و هستند. اما وقتی در ۲۶ جولای ۲۰۲۵ یعنی دقیقا همین تابستان پیش درگذشت، از همه این عناوین بی‌نیاز بود؛ او زیاد رحبانی بود و بس! پدر و عمو و مادرش، عاصی و منصور رحبانی و بانو فیروز، چهره‌های ماندگار موسیقی لبنان بوده و هستند. مسیر هنری‌اش با سرودن شعر و ترانه در نوجوانی آغاز شد و سپس با آهنگ‌سازی برای بعضی ترانه‌های مادرش فیروز! مدتی در این مسیر بود تا بالاخره راهش را از خانواده جدا کرد تا نام و کارنامه مستقل خودش را بسازد. کارنامه زیاد رحبانی بسیار متنوع و پربار است که بهتر است خودتان بخوانید. اما شاید یکی از مهم‌ترین اثراتش بر هنر لبنان تاثیرات مستقیم و غیر مستقیمش بر نسل‌های متعددی از هنرمندان لبنانی و غیر لبنانی بود که خودشان را الهام‌گرفته از او و ادامه‌دهنده راه او می‌دانستند. زیاد یک نوآور و یک صاحب سبک و مکتب در هنر معاصر لبنان بود. زیاد رحبانی زندگی عاطفی پرفراز و نشیبی هم داشت؛ یک ازدواج ناموفق که بعدا با آزمایش دی‌ان‌ای معلوم شد پسرش از خون خودش نیست، و یک دوستی ۱۵ ساله که به خاطر شرایط پیچیده و بی‌ثبات زندگی‌اش به جدایی انجامید. هر دو این وقایع الهام‌بخش و دست‌مایه بعضی آهنگ‌های معروف او بوده‌اند. زیاد رحبانی علیرغم خاستگاه مسیحی‌اش، یک چپ دوآتشه حامی فلسطین و ضد اسرائیل بود و تا پایان عمر هم از کار تشکیلاتی چپ کنار نکشید. او به علت از کار افتادن کبد پس از یک دوره بیماری، در ۶۹ سالگی در بیروت درگذشت. در پست‌های بعدی تعدادی از آثار او را بشنوید. #لبنان #زیاد_رحبانی #موزیک_عربی @arabian_nights_101

الجمعة الجایة ناطرکن حد الجسر ابعتولي لبنات هذا البناء سلامات

#حد_الجسر «۱» «إنهم يسرقون أموالنا» «هم من دافعوا عنا» «جدار من دم بيننا وبينهم» «هم شيعة مثلنا وأقرب إلينا من أي شعب آخر» هي آراء كثيرة أسمعها عن إيران، لشخص مثلي عاش طيلة حياته في كربلاء، تتردد هذه الجمل وتعاد بصيغٍ أخرى.

كيف أرى إيران إذن؟ أرى إيران كمجموعة نقائض تجتمع لتكون سجاداً مشوه الشكل، أرى متطرفي إيران من الإسلاميين وهم يروننا كتوابع لإمبراطوريتهم المزيفة، أرى النازيين الحمقى منهم وهم يعتبرون من هو بمثلي ليس إلا شبيهاً للبشر وأقل آدمية، أرى ظلام الدين الذي نثروه في الهواء منذ سقوط النظام إلى هذا اليوم، الظلام الذي حول من حولي إلى مسوخ. كيف أرى إيران؟ أرى سهراب سبهري، أرى عباس كيارستمي، أرى محمد رضا شجريان، بزشك زاده، أصغر فرهادي، عمر الخيام، فردوسي. أرى إيران مشعة تنير الدنيا أدباً. ويمكن لسؤال أن يكون: هل رأيت الجمهورية الإسلامية أم إيران؟ كم هي مختلفة إيران عن الجمهورية الإسلامية؟ هناك طابعٌ أوحد ينظر منه العراقيون لإيران، يحدد من المنطقة التي ولدوا فيها، أو الطائفة التي شاءت الصدفة الجغرافية أن يتربوا على تعاليمها. فأما كراهيةٌ مطلقة، أو حبٌ تشوبه البلاهة. ولهذا لم تكن علاقتنا مع إيران طبيعية لا كدولة ولا كأفراد، إما دكتاتور يظن بأن الله أخطأ عندما خلق الفرس، أو مجموعةٌ مستعدة لتعبد التراب الذين يمشي عليه المرشد وأتباعه. حتى معاملة إيران من قبل "اليمينيين الجدد" كعدوٍ أبدي؛ لن تجدي نفعاً، فشلت في السابق وستفشل مستقبلاً. إيران جارنا القدري ذو الألف وجه الذي لا نستطيع أن نتهرب منه، لا بحب مطلق أو بكراهية مطلقة، في الحالتين سنخرج بخسارة. لإيران ألف وجه، ألف وجهٍ حاد، ألف وجه عنيد، ألف وجهٍ متبلد، ألف وجهٍ يسطع ذكاءً، ألف وجهٍ غاضب، ألف وجهٍ قاسٍ، وألف وجهٍ لشعراء ولكتاب ولمفكرين ولمجانين يرتدون العمائم، وألوف من الوجوه بلا ملامح مثل الذين أراهم في الزيارة الأربعينية. من غير الممكن أن تكون جاداً لتنظر لإيران بوجهٍ واحد.

✍️ سعدي حیدر، عراق ترجمه فارسی:

«آنها پول ما را می‌دزدند» «آنها کسانی بودند که از ما دفاع کردند» «دیواری از خون بین ما و آن‌هاست» «آنها مثل ما شیعه هستند و از هر قوم دیگری به ما نزدیک‌ترند» اینها نظرات زیادی است که درباره ایران می‌شنوم؛ و برای منی که تمام عمر در کربلا زندگی کرده‌ام، این جملات بارها به شکل‌های مختلف تکرار می‌شوند. خب ایران را چگونه می‌بینم؟ ایران را مجموعه‌ای از تناقض‌ها می‌بینم که در کنار هم، ماهیتی هزارگونه و ناهمسان به ایران داده‌اند. افراطی‌های اسلامی ایران را می‌بینم که ما را دنباله‌رو امپراتوری جعلی‌شان می‌دانند. نازی‌های احمق‌شان را می‌بینم که آدم‌هایی مثل مرا کمتر از انسان حساب می‌کنند. تاریکی دینی را می‌بینم که از زمان سقوط رژیم تا امروز در فضا پخش کرده‌اند؛ تاریکی‌ای که اطرافیانم را به هیولا تبدیل کرده. ایران را چگونه می‌بینم؟ سهراب سپهری را می‌بینم؛ عباس کیارستمی را، محمد‌رضا شجریان را، ایرج پزشک‌زاد و اصغر فرهادی و عمر خیام و فردوسی را. ایران را تابش نور ادبیات در جهان می‌بینم. حال سوال می‌تواند این باشد: آیا جمهوری اسلامی را دیده‌ای یا ایران را؟ تفاوت‌شان چقدر است؟ عراقی‌ها معمولاً فقط از یک زاویه به ایران نگاه می‌کنند؛ زاویه‌ای که منطقه تولدشان یا طایفه‌ای که به جبر جغرافیایی با تعالیمش بزرگ شده‌اند تعیین می‌کند: یا نفرت مطلق، یا عشقی احمقانه. به همین دلیل رابطه‌مان با ایران هرگز طبیعی نبوده، نه به عنوان دولت و نه به عنوان افراد. یا دیکتاتوری داشتیم که فکر می‌کرده خدا در آفرینش پارس‌ها اشتباه کرده، یا جماعتی داشتیم آماده پرستش خاک پای رهبر و پیروانش. حتی مواجهه «راست‌گرایان جدید» با ایران، به عنوان دشمن ابدی هم سودی ندارد؛ قبلاً شکست خورده و در آینده هم شکست خواهد خورد. ایران همسایه‌ هزارچهره‌ای است که سرنوشت برای ما رقم زده؛ و نه با عشق مطلق و نه با نفرت مطلق خلاصی از او نداریم و در هر دو صورت بازنده‌ایم. ایران هزار چهره دارد: هزار چهره تند و تیز، هزار چهره لجوج و سنگدل و کین‌توز، هزار چهره کندذهن، هزار چهره درخشان از هوش و ذکاوت، و هزار چهره متعلق به شاعران، نویسندگان، متفکران و دیوانگانی که عمامه به سر دارند، و هزاران چهره بی‌شکل و نشان مثل همین کسانی که در زیارت اربعین می‌بینم. غیرممکن است که بتوانی ایران را فقط با یکی از چهره‌هایش ببینی و بشناسی.

@arabian_nights_101

سلام عزیزان از این پس، هر جمعه‌شب در کانال شب‌های عربی، یادداشت‌های کوتاهی از مخاطبان عرب منتشر خواهد شد. هشتگ #حد_الجسر (کنار پل) به این موضوع اختصاص داده شده است. اگر مشارکت مخاطبان ارجمند ایرانی و عرب مستمر بماند، همین هشتگ در آینده‌ای نه‌چندان دور، یک مجموعه سند غنی و دست اول در موضوع مردم‌شناسی و فرهنگ خواهد شد. همان‌طور که گفته بودم، شب‌های عربی صرفا یک آرشیو موسیقی نیست و محلی برای شناخت و تفاهم میان‌فرهنگی است. رویکرد من را هم که حتما تاکنون دانسته‌اید و قرار نیست بوق‌چی هیچ جریان سیاسی فرهنگی باشم. هم‌راه بمانید. ❤️ @arabian_nights_101

دوستان و همراهان ارجمند از امشب فاز جدیدی از شب‌های عربی را استارت زدم. در این فاز، یادداشت‌هایی از مخاطبان عرب چنل را منتشر خواهم کرد؛ که درباره مسائل و موضوعات فرهنگی مشترک خواهند بود. برای خود من که یک تجربه جدید و جذاب است. امیدوارم برای شما هم چنین باشد. نوشته‌های دریافتی با یک هشتگ اختصاصی در چنل اصلی منتشر خواهند شد. اگر استقبال زیاد بود، شاید در آینده یک چنل دیگر ایجاد کنم و کلابِ میان‌فرهنگیِ «شب‌های عربی» را به آن‌جا منتقل کنم. ببینیم از بذری که با هم کاشتیم چه خواهد رویید! #حد_الجسر @arabian_nights_101

«إلى الأصدقاء العرب في القناة» أدعوكم لإرسال نصوص قصيرة (٢٠٠-٦٠٠ كلمة) بأسلوبكم الخاص، تعبر عن أفكاركم ومشاعركم. المواضيع المفضلة: ❇️ تجاربكم الشخصية في إيران أو لقاءاتكم مع الإيرانيين ❇️ انطباعاتكم الداخلية عن إيران وشعبها وثقافتها ❇️ ما الذي يثير فيكم مشاعر إيجابية أو سلبية تجاه إيران وأبناءها ❇️ اقتراحاتكم للسائح الإيراني في بلادكم ليحصل على تجربة ثقافية أغنى ❇️ وأي موضوع آخر ترونه مناسباً لمساحة ثقافية مشتركة بين الجانبين الشروط: ▪️اكتبوا بالعربية الفصحى الواضحة حتى يسهل فهمها على القارئ الإيراني (سواء بالترجمة أو مباشرة) ▪️يُسمح بالتعبير عن المشاعر السلبية والنقد الحاد، بشرط عدم استخدام العنف أو الألفاظ المسيئة ▪️تجنبوا قدر الإمكان ذكر أسماء شخصيات سياسية حساسة لتجنب أي مشاكل قانونية لحضرة المدیر ▪️لن يُحذف أي صوت. كل نص له قيمة في هذه المساحة مرحب به. 🔹أرسلو نصوصكم عبر دايركت القناة وساهمو في تكبير مساحة عملنا🔹 #حد_الجسر @arabian_nights_101

به لطف قابلیت ترجمه تلگرام، و به لطف دوستان مختلف عراقی و سوری که این چنل را تبلیغ کردند، همراهان بیشتری از سوریه و عراق به «شب‌های عربی» پیوسته‌اند و خواهند پیوست. از آن دوست ناشناس ایرانی که ایده ایجاد این باشگاه کوچک میان‌فرهنگی را داد و چنل را هم به مخاطبان عرب‌اش معرفی کرد، بسیار ممنونم.

أهلا وسهلا فیکن يا أبناء العراق العریقة. أسعدتوني بحضورکن❤️

كانال شب‌های عربی از امروز همراهان جدیدی از سوریه دارد. بسیار سپاس‌گزارم از دوست عزیزم، باسل، بابت معرفی من به مخاطبانش. «شب‌های عربی» قصد دارد اندک‌اندک تبدیل به یک باشگاه فرهنگی کوچک شود؛ متشکل از مخاطبان ایرانی و عرب. همان‌طور که از ابتدا گفته بودم: موسیقی بهانه و ابزار من است؛ برای ایجاد چنین فضایی و ساختن یک پل میان‌فرهنگی. امروز اولین قدم را برداشتیم. امیدوارم تداوم بیابد. @arabian_nights_101

أهلا وسهلا فیکن يا أبناء سوريا الأبية. شرفتونا اعتبرو القناة قناتکن ومسمع صوتکن❤️

کانال‌های عربی برای علاقه‌مندان مباحث فرهنگی اجتماعی

https://t.me/mostafahmadt سوریه https://t.me/HeydarAR عراقی مهاجر https://t.me/mustafa_gata11 عراق https://t.me/archiveiq1 عراق https://t.me/the_old_society عراق https://t.me/bvb9pq عراق https://t.me/mesopotamiaa2 عراق

چند نکته درباره لیست بالا:

۱: بیشترشان را از عراق انتخاب کردم چون با عراق مسائل مشترک زیاد داریم/درباره عراق سوءتفاهم زیاد داریم/ درباره عراق در رسانه‌ها دروغ زیاد می‌شنویم. دروغ‌هایی که شاید باعث شوند باور کنیم همه عراقیان عاشق و سینه‌چاک نظام ایران و آرمان‌هایش هستند. ۲: این کانال‌ها رویکردهای مختلف و مرکبی اعم از شیعه، سنی، لائیک، راستِ نژادپرستِ ایران‌ستیز، راست متعادل، حماس‌ستیز و... دارند؛ اما نقطه مشترک همه‌شان، انعکاس آن بخش از جامعه عراقی است که علنا در ستیز با اسلام سیاسی و نظام ایران است. ۳: نوع نگارش عربی در نسل‌های جدید فعال در اینترنت نیز جالب است. مثل خود ما به راحتی، از کلمات انگلیسی استفاده می‌کنند؛ چه در سخن‌گفتن و چه در نگارش. ۴: مثل ما ایرانی‌ها، هم نسبت به اوضاع و اخبار همسایه‌شان یعنی ایران کنجکاوند، و هم سوء تفاهم‌هایی درباره واقعیت جامعه ایرانی دارند. تعصب و نفرت نژادی هم که سر جای خود. البته که از ۱۴۰۱ به بعد، که به لطف رسانه و اینترنت، شکاف دولت/ملت در ایران به طور انکار ناپذیری آشکار شد، حساب مردم را از حکومت جدا کرده‌اند و احترام بیشتری نسبت به مردم ایران نشان می‌دهند. ۵: نکته جالب دیگر که در این گونه فضاها زیاد دیده‌ام، این است که اصلا خودشان را درگیر تعارف‌هایی مثل وطن عربی و اتحاد امت عربی نمی‌کنند. مهاجر سوری که در اروپا جرمی مرتکب شده، مورد تمسخر و سرزنش گسترده عراقیان است. سوری، عراقی را مسخره و به سطح پایین فرهنگی متهم می‌کند. عراقی همان حس و رفتاری را نسبت به هندی دارد که ما ایرانی‌ها نسبت به افغان‌ها! عراقی و سوری با هم، از موشک خوردن کشورهای خلیج خوشحال می‌شوند. لبنانی سوری را مسخره می‌کند که خز و کولی‌وار لباس می‌پوشد و سلیقه‌ افتضاحی در پوشش دارد. و...

این نکاتی که گفتم بر اساس مشاهدات پراکنده و طولانی در سوشال مدیاهای مختلف است و همه‌شان در منابعی که معرفی کردم شاید یافت نشوند. خلاصه این‌که این چنل‌ها را بازدید کنید، خالی از لطف نیست. هم دانش زبانی به شما می‌دهد هم شناخت فرهنگی اجتماعی. #سوریه #عراق #فلسطین #لبنان #کویت #قطر #اسرائیل #حماس @arabian_nights_101

چند نکته مهم: ۱: امروز فقط برای تبادل و هم‌رسانی است. نشر محتوای جدید بعد رسیدن به ۹۰۰ 😎 ۲: اگر چنل فارسی دارید که دوست دارید دیده شود، ولو ۵ عضو داشته باشد، خجالت نکشید. با افتخار معرفی خواهم کرد. تجربه ثابت کرده تعداد ممبر و فالوئر تضمین و دلیلی بر کیفیت و ارزش محتوا نیست. ۳: تا ساعاتی دیگر نیز یک لیست کوتاه از چنل‌های عربی که تازگی یافته‌ام تقدیم‌تان خواهم کرد، برای کسانی که کنجکاوی فرهنگی اجتماعی دارند احتمالا جالب باشد. ۴: کسی که عربی می‌داند/علاقه دارد/پیگیر موضوعات عربی است، لزوما یک شخص مذهبی یا طرفدار یک طرز فکر سیاسی خاص نیست. دیدتان را وسیع کنید. این پست را منتشر و هم‌رسانی کنید. باز خواهم گشت

اگر عربی بلدید پایین این پیام لایک بگذارید تا چند چنل عربی هم به شما معرفی کنم. البته عمدتا سیاسی اجتماعی هستند ولی من آن‌ها را دنبال می‌کنم چون بعضی نکات جالب درباره وضعیت درونی کشورهایشان ارائه می‌کنند.

بعضی دوستان گفتند هدی عصفور لهجه‌ش یه جوریه! حق دارید عزیزان! شنیدن هدی عصفور حتی برای خود لبنانی‌ها و سوری‌ها و فلسطینی‌ها مأنوس و راحت نیست. بس که لهجه و نحوه ادای کلماتش خاصه. این حرف من نیست. دوتا از دوستان سوری به صراحت همین رو گفتند. و حرف‌شون باعث شد همون وایب اولیه که درباره هدی عصفور داشتم درست از آب دربیاد: «محسن نامجوی فلسطین!» و این رو به عنوان تعریف نمیگم 😎