شب‌های عربی

من که خودم هوادار زبان عربی هستم ولی اگر حاکمان ایران واقعاً دغدغه هویت و زبان پارسی داشتند، در این چند دهه در کنار تولیدات تلویزیونی عربی، احتمالا می‌توانستند از تولیدات تاجیکستان و دیگر کشورهای فارسی‌زبان نیز در تلویزیون ملی ایران منتشر کنند. علیرغم تفاوت میان لهجه‌های عربی، وقتی یک سوری با مصری، کویتی با سوری، عراقی با یمنی مواجه می‌شوند، نیاز زیادی به مترجم ندارند. لحن و شیوه تلفظ و بعضی کلمات‌شان مختص خودشان است اما مفاهمه راحت رخ می‌دهد. چون محصولات تلویزیونی یکدیگر را دنبال می‌کنند. «عرب‌بودن» بیش از آن‌که یک هویت نژادی باشد، هویت زبانی است. به همین خاطر است که هنوز میتوان از چیزی به نام جهان عرب حرف زد.

‏🇹🇯 به مناسبت روز استقلال تاجیکستان #قلمرو_زبان_فارسی #گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی @cheshmocheragh

حکومت روستا؛ داستان سوریه در زمان حافظ اسد دوگانه شهر/روستا یکی از محورهای مهم در حوادث سیاسی‌اجتماعی سوریه معاصر است. شهرهای سوریه در قرن بیستم ویترین تمدنی آن بودند؛ هنر و فرهنگ شهرهای بزرگ مثل دمشق و حلب، هویت سوریه را نمایندگی می‌کرد؛ انسان شهری در سطح بالاتری از تمدن دانسته می‌شد و نخبگان سیاسی و نظامی برآمده از شهر بودند. در سوی دیگر، روستاها و مناطق حاشیه، بار اصلی اقتصاد روستایی کشور را با تولیدات زراعی بر دوش داشتند؛ ولی از خدمات شهری و نعمات توسعه صنعتی محروم بودند؛ فرهنگ و هنر و سبک زیست‌شان نیز با برچسب «امر غیر فاخر» نادیده گرفته می‌شد. اما این وضعیت با حاکم‌شدن حزب بعث بر سوریه تغییر کرد. نه تغییری کامل ولی به اندازه‌ای که در خدمت منافع حزب بود. یکی از مهم‌ترین تغییرات اجتماعی سوریه از دهه ۱۹۵۰ به بعد، ورود روستاییان به ارتش، حزب بعث و دولت بود. حنا بطاطو، مورخ فلسطینی-آمریکایی، این فرایند را «Ruralization» یا «تَرییف» می‌نامد. سوریه در آن زمان جامعه‌ای به‌شدت نابرابر بود. نخبگان اقتصادی، سیاسی و نظامی عمدتاً در شهرهای بزرگی مثل دمشق، حلب، حمص و حماة متمرکز بودند. در مقابل، روستاها از نظر اقتصادی و سیاسی در حاشیه قرار داشتند. برای یک جوان روستایی، ارتش یکی از معدود فرصت‌های صعود اجتماعی بود: حقوق ثابت، آموزش، جایگاه اجتماعی و امکان افسر شدن. از طرف دیگر، پیش از ۱۹۶۴، مردان سوری می‌توانستند با پرداخت ۵۰۰ لیره از خدمت نظامی معاف شوند. برای یک خانواده شهری متوسط، پرداخت این مبلغ ممکن بود؛ ولی برای بسیاری از دهقانان، به‌خصوص در مناطق فقیر علوی‌نشین، معادل درآمد چند فصل کار بود. همین دو علت کافی بود که خدمت نظامی برای بسیاری از خانواده‌های فقیر روستایی جذاب‌تر از معافیت باشد. در ۱۹۵۹، زمانی که سوریه هنوز بخشی از جمهوری متحد عربی با مصر بود، گروهی از افسران بعثی (من جمله حافظ اسد) در خفا کمیته‌ای نظامی تشکیل دادند. بخش مهمی از اعضای این کمیته از روستاها و شهرهای کوچک می‌آمدند و بسیاری از آن‌ها به اقلیت‌های مذهبی تعلق داشتند. این گروه در ابتدا قدرت زیادی نداشت. اما با کودتای ۸ مارس ۱۹۶۳، که همین افسران بعثی قدرت گرفتند، تَرییف (روستایی‌کردن) دیگر یک تغییر تدریجی در ترکیب ارتش یا تسهیل امکان صعود طبقاتی نبود. بلکه یک لازمه برای پیگیری ماموریتی مهم‌تر بود: تصفیه ارتش قدیم! بعد از کودتای ۱۹۶۳ و صعود بعث به قدرت، تا سال ۱۹۶۷، در یک پاک‌سازی گسترده حدود ۷۰۰ افسر سوری کنار گذاشته شدند؛ بیش از یک‌سوم افسران ارتش. این افسران عمدتاً از جریان‌های سیاسی رقیب بعث بودند: ناصری‌ها، محافظه‌کاران، افسران مستقل و بخشی از افسران سنی شهری. جای آن‌ها را افسران جوان‌تری گرفتند که عمدتا از محیط‌های روستایی می‌آمدند و با حزب بعث پیوند داشتند. روستایی‌کردن ارتش توسط حزب بعث، هم در راستای ماهیت سوشالیستی این حزب بود؛ و هم جبران تصفیه گسترده‌ای بود که برای تضمین قدرت خود لازم داشتند. با این‌که حافظ اسد علوی بود؛ اما در این مرحله فقط علوی‌ها در حال صعود نبودند؛ بلکه دروزی‌ها و سنی‌های روستایی همگی امکان صعود یافتند. علوی‌سازی ارتش و حکومت، مرحله دیگری بود که پس از «روستایی‌سازی» رخ داد؛ و یکی از دلایلش نیز، انسجام شبکه‌ای و جغرافیایی علویان بود؛ چون در مقابل، افسران سنی روستایی و شهری پراکنده‌تر بودند: حوران، دمشق، حماة، حلب و مناطق شرقی، با گرایش‌های سیاسی متفاوت. بعد از ۱۹۷۰، حافظ اسد مرحله دیگری را آغاز کرد. او ارتشی را که در دهه ۱۹۶۰ دائماً درگیر کودتا و پاکسازی بود، به ستون اصلی یک دولت امنیتی تبدیل کرد. حافظ اسد برای کاهش شکاف با نخبگان سنی، بعضی از آن‌ها را در پست‌های مهم دولتی و نظامی قرار داد؛ اما کنترل پست‌های حساس امنیتی و نظامی همچنان عمدتاً در اختیار علویان باقی ماند. این پدیده در کشورهای دیگر هم با اشکالی کمی متفاوت‌تر رخ داده است. در مصر ناصری، افسران آزاد نیز عمدتاً از طبقات متوسط و روستایی آمده بودند و ارتش به مسیر صعود اجتماعی تبدیل شده بود. در عراق بعثی و در لیبی قذافی نیز، گروه‌های روستایی و حاشیه‌ای، خصوصا بر محور هم‌قبیلگی با شخص حاکم، به بدنه حکومت صعود می‌کردند. #سوریه #عراق #لیبی #دمشق #حافظ_اسد #حزب_بعث #جامعه_شناسی #جهان_عرب @arabian_nights_101

امروز شب‌های عربی ۳ماهه شد. اگر امروز به هزار نرسیم، در کیفیت و کمیت محتوای چنل بازنگری می‌کنم و ممکنه من رو کمتر ببینید :)

چندنفر از اعضا خواسته بودند کتاب معرفی کنم درباره تاریخ معاصر سوریه. یک موضوع سیاسی‌جامعه‌شناختی برای امشب آماده شده که ضمن آن کتاب هم معرفی می‌کنم. موضوع امشب برای دانشجویان یا علاقمندان به موضوعات جامعه‌شناختی تهیه شده. یکی دو ساعت دیگر چکش‌کاری کنم و تقدیم می‌کنم.

نقطه ویرگول یعنی چیزی که تموم شده ولی نویسنده میخواد ادامه بده؛ فعلا از دیگران بخونیم برخی اوقات هم از خودم😇 دیگه میدونید که مطالب هم مخاطب ندارن👨🏻‍🦯 ممنون که پست‌ها رو فوروارد میکنین❤️🤝 📬 لینک ارتباط ناشناس: https://telegram.me/BChatsBot?start=sc-2OXtcmsjHi ⏰پست‌های کانال زمانبندی شده‌اند اگر کانال آپدیت شد ولی پیامتون سین نشد به دل نگیرید!❤️

من هیچ چنلی را تا کاملا مطمئن نباشم، به مخاطبم معرفی نمی‌کنم. چنل‌های بالا را حتماً بازدید کنید. 👆👆👆

آخرین معرفی امشب برای عزیزان مشهدی اگر فری دیسکاشن عربی در مشهد می‌خواهید، این گروه مورد تایید من است. https://t.me/+jftapjP8X3E1OWE0

و در نهایت، می‌توانید به عنوان قدردانی از شب‌های عربی، با شعار «کلُّ یَومٍ روز زن»از گالری جینکس برای یار و محبوب خود هدیه بخرید. https://t.me/jinx_gallery

ذائقه موسیقی خاص و گستره متنوع https://t.me/mus4u

شیفتگان صدای فیروز را به این آرشیو غنی دعوت می‌کنم. دیگر از من فیروز نخواهید :) https://t.me/fairuzcafe

اگر قمار بود، من برای این نویسنده آل‌این می‌کردم. قلم فارسی نخبگانی و سختی دارد؛ اما فکرش استوار و متین است. https://t.me/sahebolhavashi

اگر می‌خواهید گوش‌تان به موسیقی خوب عادت کند و ذوق موسیقایی‌تان تقویت شود، این چنل کم‌نظیر است. https://t.me/TheVoiceOfLife

در حوزه «فلسفه برای کودکان» و فلسفه آموزش و پرورش، این کانال را توصیه می‌کنم. https://t.me/Praxis1878

این نویسنده را شخصاً نمی‌شناسم؛ اما در چند ماهی که دنبالش می‌کنم، مواضع و نظرات سیاسی‌اش دقیق و متین بنظرم می‌رسد. مفت‌گو و یاوه‌باف نیست. https://t.me/sharname1

دانش و تجربیات رایگان در زمینه مشاوره کودک https://t.me/konj_care