استاژری سال اول (400)جزوه ؛سوال ؛خلاصه های رفرنس ها؛مطالب مهم وامتحانی وکاربردی هربخش پزشکی زاهدان(مطالب امتحانات ونمونه سوال)

خونریزی حاد پارانشیمی. سی تی اسکن، هماتوم را به صورت یک ناحیه‌ی با دانسیته بالا که در لوب فرونتال چپ اثر توده ای ایجاد کرده است نمایش می دهد.

MRI : ✅ جهت تصویربرداری مغز دقت بیشتری نسبت به CT اسکن دارد. ✅ بدون نیاز به تزریق کنتراست، جریان خون شریان ها و وریدهای بزرگ را نشان می دهد و جهت بررسی حلقه ویلیس و آنوریسم های آن سودمند است. ✅ علاوه بر مقاطع T1 و T2 گاهی از مقطع FLAIR جهت تشخیص استفاده می شود. ✅✅ مایعات مانند CSF، در T2 دارای سیگنال زیاد (روشن) و در FLAIR دارای سیگنال کم (سیاه) است. ولی دمیلینیزاسیون حاد در هردو دارای سیگنال زیادی است. ✅ در MS ضایعات دمیلینه بیشتر در اطراف بطن ها ایجاد می شوند و جهت مشاهده آن ها تصاویر FLAIR دقت بیشتری نسبت به T2 دارد. (زیرا در تصاویر FLAIR مایع مغزی نخاعی داخل بطن سیاه رنگ و ضایعات دمیلینه سفیدرنگ هستند). ✅ تصاویر DWI (Diffusion Weighted Imaging) جهت تشخیص انفارکت حاد سودمند است. در این روش بررسی در طی دقایقی پس از بروز سکته مغزی، نواحی دچار انفارکت به شکل «ناحیه روشن» دیده می شوند، زیرا ادم سیتوتوکسیک در DWI سیگنال زیادی ایجاد می کند. ✅ انفارکت مغزی در چند ساعت ابتدایی در CT اسکن دیده نمی شود، درحالی که در MRI با تصاویر DWI قابل مشاهده است. ✅ در ضایعات کیستیک نیز وجود چرک موجب افزایش سیگنال در تصاویر DWI می شود. ✅ اسکن functional MRI جریان خون قسمت های مختلف مغز را در هنگام کارهای مختلف مانند تلاش برای به یاد آوردن را نشان می دهد و جهت بررسی عملکرد مغز به ویژه در اختلالات روانپزشکی سودمند است. ✅ انجام MRI درصورت وجود اجسام فلزی آهنی در داخل جمجمه 💀 مانند گیره های آنوریسم یا ایمپلنت حلزون، کنترااندیکاسیون مطلق دارد. ✅ گاهی جهت تصویربرداری مغز با MRI از مواد کنتراست مانند گادولینیوم نیز استفاده می شود. تومورها و آبسه های مغزی به دلیل آسیب رساندن به BBB، پس از تزریق گادولینیوم در تصاویر T1 سیگنال زیادی پیدا می کنند و به رنگ سفید دیده می شوند. ✅ خونریزی برحسب زمانی که از آن گذشته در تصاویر T1 و T2 سیگنال های متفاوتی ایجاد می کند، بنابراین MRI جهت تشخیص خونریزی و تعیین زمان خونریزی کمک کننده است. ✅ سی تی اسکن نسبت به MRI جهت مشاهده کلسیفیکاسیون و جزئیات استخوانی برتری دارد. زمان مورد نیاز برای تهیه مقاطع CT اسکن کمتر از MRI است، بنابراین گاهی مانیتورینگ بیماران بدحال در هنگام انجام MRI دشوار است.

هیدروسفالی انسدادی. تصاویر CT آگزیال در سطح lateral ventricle تهیه شده اند و (a) در سطحی پایین تر در سطح temporal horn b. بطن های جانبی و ازجمله شاخ های تمپورال (پیکان ها) متسع شده اند ولی بطن چهارم (*) اندازه ای طبیعی دارد. سولکوس های پر از CSF که در حالت طبیعی در امتداد نیمکره های مغز مشاهده می شوند نیز درگیر شده اند. در این شکل، هیدروسفالی ناشی از یک تومور (t) است که کانال مغزی را که رابط بطن های سوم و چهارم است، مسدود کرده است.

بزرگی بطن ها : ✅ بطن های مغزی با مکانیسم های زیر بزرگ می شوند : ▫️انسداد مسیر CSF ▫️آتروفی بافت مغز ✅ اگر انسداد مسیر CSF در داخل سیستم بطنی باشد، به آن هیدروسفالی انسدادی (obstructive hydrocephalus) می گویند.

Brain Herniation: فتق مغز در اثر مواردی که سبب اثر فشاری بر روی مغز می شوند، رخ میدهد مانند : آسیب های ترومایی مغز، خونریزی اینتراکرانیال و تومور های مغزی. ✅Types of brain herniation 1) Cingulate or subfalcine 2) Central 3) Uncal 4)  Cerebellotonsillar 5) Upward 6) Transcalvarial

فتق مغزی. اسکن های فاقد enhancement سی تی، بیرون زدگی subfalcine (زیر چادرینه ای) و به سمت پایین از درون چادرینه را نشان می دهد که ناشی از هماتوم حاد زیر سخت شامه است. a. در بیرون زدگی subfalcine تغییر محل مغز و بطن ها از خط وسط (خط چین) وجود دارد. b. در بیرون زدگی به سمت پایین از درون چادرینه، مخزن قاعده ای حاوی CSF از بین می رود و بیرون زدگی بخش داخلی لوب تمپورال از بالای چادرینه مخچه نیز وجود دارد. U= اونکوس

ادم مغزی : ✅ ادم مغزی دارای دانسیته‌ی کمتری نسبت به پارانشیم اطراف می باشد. (برخلاف خونریزی حاد و کلسیفیکاسیون) ✅ ادم مغزی به دو نوع وازوژنیک و سیتوتوکسیک تقسیم می شود. ✅ ادم وازوژنیک در اطراف نئوپلاسم ها، آبسه ها و سایر نواحی التهاب ایجاد می شود و تنها ماده‌ی سفید را درگیر می کند. ادم وازوژنیک به شکل برآمدگی های انگشتی شکل از ماده سفید به داخل ماده خاکستری دیده می شود. ✅ ادم سیتوتوکسیک به دلیل انفارکت مغزی ایجاد می شود و هردو ماده سفید و خاکستری را درگیر می کند.

سرطان پستان زودرس که در غربالگری به وسیله‌ی ماموگرافی شناسایی شد. a. نمای ماموگرام mediolateral مایل چپ b. نمای سری-دمی تحت فشار پیکان در هردو شکل، یک سرطان بسیار کوچک غیرقابل لمس را نمایش می دهد.

غربالگری سرطان پستان : ✳️ سرطان پستان شایعترین سرطان در خانم هاست. ✳️ بر اساس برنامه غربالگری NHS در انگلستان، ماموگرافی سرطان پستان در جمعیت عمومی در خانم های با سن 50 تا 70 سال در فواصل 3 سال انجام می شود. ✳️ در افراد high-risk مانند بیماران دارای موتاسیون های BRCA1 یا BRCA2 غربالگری به روش MRI موثرتر از ماموگرافی است. (البته کاهش مرگ و میر به کمک این غربالگری، به اثبات نرسیده است)

در DCIS درمان gold standard ماستکتومی است (که البته بیشتر برای DCIS بزرگتر از 4 سانت یا درگیری بیشتر از یک کوادران توصیه میشه). برای بقیه بیماران مبتلا به DCIS، ترجیحاً لامپکتومی همراه با رادیوتراپی و تاموکسی فن (5 ساله، در صورت رسپتور مثبت بودن) هم داده میشه (گرچه تجویز تاموکسی فن یک قانون همگانی نیست که در کل دنیا مورد قبول باشه). 👌🏻 نکته مهم اینکه افراد با high grade DCIS بخصوص اگر زیر 10 میلی متر مارژین سالم داشته باشن و توده شون هم بالای یک سانت هست، #بهتره_رادیوتراپی_بشن. #surgery

سرطان پستان همراه با ductal carcinoma in situ (DCIS) a. ماموگرافی توده ای بدخیم و نامنظم (پیکان سیاه) را نشان می دهد که همراه با مقداری کلسیفیکاسیون است. b. ام آر آی تفریقی آگزیال تقویت شده با ماده حاجب، توده ای enhance شده (پیکان کوتاه) و بدخیمی واضح دیگری را در خلف (پیکان بلند) نشان می دهد که در میان آن، نواحی enhance شده‌ی ندولی-خطی وجود دارد که این حالت به طور تیپیک در کارسینوما اینسایتوی مجرا وجود دارد.

MRI : ✳️ حساس ترین روش تصویربرداری جهت تشخیص سرطان پستان است. ✳️ جهت بررسی سرطان پستان در خانم های جوان که به دلیل متراکم بودن پستان، ماموگرافی در آن ها حساسیت کمی دارد، MRI روش سودمندی است.

نمای سونوگرافی از سرطان پستان. a. توده ای نامنظم و اسپیکوله و هتروژن که حاوی میکروکلسیفیکاسیون های هایپراکو (پیکان) است. b. در بررسی با داپلر، عروق بدخیم زیادی مشاهده می شوند.

تصویر سونوگرافی از یک ضایعه‌ی خوشخیم پستان. یک توده‌ی بیضی شکل با حدود کاملا مشخص و هیپواکو مشاهده می شود که نمای معمول (تیپیکال) فیبروآدنوم خوشخیم است.

جهت بررسی بیشتر در توده های مشکوک، آسپیراسیون یا بیوپسی سوزنی با هدایت سونوگرافی کمک کننده است.

سونوگرافی : ✳️ در خانم های با سن کمتر از 40 سال که با علائم پستانی مراجعه می کنند، سونوگرافی پستان به ویژه از نوع high resolution نخستین روش بررسی است. ✳️ در خانم های با سن کمتر از 40 سال، بافت پستانی متراکم تر است 👈🏻 حساسیت ماموگرافی کمتر است. ✳️ سونوگرافی ماهیت کیستیک یا توپر را در توده های پستان مشخص می کند 👈🏻 جهت افتراق خوشخیم یا بدخیم بودن توده های توپر کمک کننده است. ✳️ ویژگی توده های خوشخیم در سونوگرافی : • توده‌ی گرد یا بیضی با حدود مشخص • اکوی داخلی هموژن • فقدان عروق یا وجود عروق در سمت داخلی محیط توده (peripheral internal vascularity) در بررسی داپلر ✳️ ویژگی های توده های بدخیم در سونوگرافی : • حدود نامنظم (irregular) و نامشخص (poorly defined) • قطع کردن صفحات فاشیایی پستان • واسکولاریتی غیرطبیعی در داخل توده

#popcorn_calcification in breast fibroadenoma

#popcorn_calcification in breast fibroadenoma

تصویر ماموگرافی یک ضایعه‌ی خوشخیم پستان. a. نمای میانی-جانبی مایل راست b. نمای سری-دمی پستان راست پیکان در هر دو شکل، توده ای بیضی شکل با حاشیه‌ی واضح را در ربع فوقانی خارجی نشان می دهد.

نشانه های کلیدی سرطان پستان در ماموگرافی : ✅ توده یا توده های با حدود نامشخص، نامنظم و اسپیکوله ✅ میکروکلسیفیکاسیون های پلئومورفیک اغلب همراه با انتشار خطی یا مجرایی ✅ یافته های همراه مانند distortion در بافت پستان، ضخیم شدگی پوست، رتراکسیون نیپل یا بزرگی غدد لنفاوی آگزیلاری