My opinions

آینده هرمز؛ بازگشت تدریجی یا «نظم جدید دریایی»؟ گزارش UKMTO، شماره ۵، منتشرشده در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶؛ این گزارش آمار عبور کشتی‌ها، اختلال در سامانه‌های ناوبری ماهواره‌ای (GNSS) و فعالیت‌های مرتبط با حوادث دریایی در منطقه را بررسی می‌کند؛ از ابتدای سال تاکنون ۱۰۴ هشدار، ۱۴ اطلاعیه، ۸۷ حادثه مرتبط با درگیری ایران و آمریکا، ۷ حمله به کشتی‌رانی در دریای سرخ و ۳۹ حادثه مرتبط با دزدی دریایی ثبت شده است؛ نکته مهم این است که دامنه ناامنی دریایی فقط به یک نقطه محدود نیست و هم‌زمان خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و دریای سرخ را دربرمی‌گیرد؛ از منظر راهبردی، تداوم این حجم از هشدارها و اختلالات ناوبری نشان می‌دهد که حتی در صورت بازبودن مسیرهای دریایی، محیط عملیاتی هنوز به «نظم عادی دریایی» بازنگشته و ریسک کشتیرانی همچنان بالاست. بخش اول 🔗 Opinion Wave

برای درک بهتر تحولات دو، سه روز گذشته، این سه نقشه را آورده‌ام. برای مشاهده نسخه اصلی، شامل تصویر اورجینال و منبع منتشرکننده، لینک مربوط به سه نقشه را نیز قرار داده‌ام.

۱۳. احتمال ایجاد نسل جدیدی از شبه‌نظامیان ایران ممکن است به جای تلاش برای حفظ تمام گروه‌های بزرگ فعلی، بخشی از آنها را وارد سیاست کند و در کنار آنها هسته‌های کوچک‌تر و ناشناس‌تر بسازد. این گروه‌ها لزوماً نام گروه‌های معروفی مثل گذشته را نخواهند داشت. مزیت چنین ساختاری برای ایران این است که اگر یک گروه بزرگ تحت فشار دولت عراق قرار بگیرد یا مجبور به خلع سلاح شود، شبکه‌های کوچک‌تر می‌توانند همچنان فعالیت کنند. این گروه‌ها حتی می‌توانند برای فشار سیاسی بر مقام‌های عراقی مخالف جریان‌های نزدیک به ایران استفاده شوند. گزارش‌های قبلی رویترز نیز از شکل‌گیری هسته‌هایی خبر داده بودند که مستقیماً به سپاه گزارش می‌دهند. ۱۴. یک الگوی جدید در رفتار ایران دیده می‌شود اگر تحولات ۲ سپتامبر را کنار هم بگذاریم، یک الگوی نسبتاً مشخص دیده می‌شود: ایران در حال تلاش برای پخش کردن هزینه جنگ در سراسر منطقه است. در یک طرف، تنگه هرمز قرار دارد. در طرف دیگر، پایگاه‌های آمریکا در اردن، عراق، بحرین، کویت و امارات. در داخل عراق، فشار سیاسی روی دولت وجود دارد. در حوزه نظامی، ایران در حال بازسازی رادارها، پدافند، توان دریایی و زیرساخت‌های موشکی است. و در سطح بلندمدت، همکاری با روسیه می‌تواند به دنبال افزایش کیفیت نسل آینده موشک‌های کروز ایران باشد. رقابت اصلی بر سر این است که کدام طرف می‌تواند شبکه نظامی، اقتصادی و سیاسی طرف مقابل را با هزینه کمتری تحت فشار قرار دهد. ۱۵. مهم‌ترین نکته درباره وضعیت فعلی تا ۲ سپتامبر، هیچ نشانه‌ای از اینکه ایران توانسته باشد تنگه هرمز را به‌طور کامل ببندد وجود ندارد. در مقابل، شواهدی وجود دارد که آمریکا توانسته بخشی از توان ایران برای نظارت، مین‌گذاری و تهدید مستقیم کشتی‌ها را کاهش دهد. اما ایران نیز نشان داده که می‌تواند فشار را از تنگه به نقاط دیگر منتقل کند: اربیل، اردن، کویت، بحرین، امارات و پایگاه‌های آمریکا در منطقه. این یعنی حتی اگر آمریکا در تنگه دست بالا را پیدا کند، تهران می‌تواند هزینه این برتری را در نقاط دیگر افزایش دهد. از طرف دیگر، حملات ایران به کشورهای میزبان نیروهای آمریکایی می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و این کشورها را بیشتر به سمت همکاری دفاعی با واشنگتن سوق دهد. به همین دلیل، مرحله بعدی جنگ درباره این خواهد بود که: آیا آمریکا می‌تواند آزادی کشتیرانی را حفظ کند بدون اینکه مجبور شود وارد یک جنگ منطقه‌ای گسترده‌تر شود؛ و آیا ایران می‌تواند بدون کنترل کامل تنگه، همچنان هزینه حضور آمریکا در منطقه را بالا نگه دارد؟ این فعلاً مهم‌ترین معادله راهبردی جنگ است. پست شماره چهار | پایان

۷. کویت؛ حمله پهپادی و تلاش برای ایجاد هزینه سیاسی کویت یکی از نقاط مهم این مرحله است. ایران اعلام کرده بود مواضع آمریکا در کویت را هدف قرار داده است. اما در کنار ادعاهای نظامی، یک اتفاق مهم در خود کویت رخ داد: دولت این کشور اعلام کرد برخورد یک پهپاد باعث آتش‌سوزی در یک مجتمع مسکونی شده است. این مسئله می‌تواند برای ایران از نظر سیاسی هزینه‌زا باشد، چون هرچه حملات از اهداف نظامی به مناطق غیرنظامی نزدیک‌تر شوند، دولت‌های عرب منطقه انگیزه بیشتری برای همکاری امنیتی با آمریکا پیدا می‌کنند، نه کمتر. در واقع استراتژی فشار ایران یک تناقض دارد: ایران می‌خواهد کشورهای منطقه را از آمریکا دور کند، اما حمله به خاک همین کشورها ممکن است آنها را بیشتر به سمت آمریکا هل دهد. ۸. نفتکش سعودی؛ خطر برای کشتی‌رانی همچنان واقعی است در کنار مسئله مین‌های دریایی، یک حادثه مهم دیگر هم رخ داده است. شرکت کشتیرانی سعودی «بحری» اعلام کرد کشتی SIDR در اواخر روز دوشنبه در هنگام عبور از تنگه هرمز با یک حادثه امنیتی مواجه شده و دو ملوان فیلیپینی کشته شده‌اند. این حادثه اهمیت زیادی دارد، چون نشان می‌دهد حتی در شرایطی که حجم عبور نفت از تنگه در حال افزایش است، امنیت کشتیرانی هنوز به حالت عادی برنگشته است. تنگه ممکن است کاملاً بسته نباشد، اما هنوز کاملاً امن هم نیست. این همان نقطه‌ای است که آمریکا می‌خواهد تغییر دهد. ۹. روسیه و پروژه موشک‌های کروز مافوق صوت ایران یکی از مهم‌ترین اخبار راهبردی روز، گزارش فایننشال‌تایمز درباره همکاری مخفی روسیه و ایران است. طبق تحقیقات این روزنامه، روسیه از سال ۲۰۲۳ در پروژه‌ای با نام C430L به ایران برای توسعه فناوری موشک‌های کروز مافوق صوت کمک کرده است. تمرکز اصلی این پروژه روی فناوری رم‌جت است؛ فناوری‌ای که می‌تواند به موشک اجازه دهد با سرعت بسیار بالا، چند برابر سرعت صوت، حرکت کند. اهمیت این فناوری برای ایران فقط در افزایش سرعت موشک نیست. یک موشک سریع‌تر، زمان بسیار کمتری در اختیار پدافند دشمن قرار می‌دهد و در صورت ترکیب با پرواز در ارتفاع پایین و مسیر مناسب، می‌تواند تهدید جدی‌تری برای کشتی‌های جنگی ایجاد کند. فایننشال‌تایمز می‌گوید این برنامه با مشارکت شرکت‌های روسی و متخصصان موشکی این کشور انجام شده و همکاری حتی در جریان جنگ فعلی نیز ادامه داشته است. گزارش‌ها نشان می‌دهند ایران موتور رم‌جت را ساخته و آزمایش‌هایی انجام داده، اما تبدیل این فناوری به یک سامانه عملیاتی کامل مسئله دیگری است. ۱۰. چرا این فناوری برای تنگه هرمز مهم است؟ اگر ایران در آینده بتواند موشک‌های کروز ضدکشتی مافوق صوت را به‌صورت عملیاتی تولید کند، معادله تنگه هرمز تغییر خواهد کرد. ایران در حال حاضر بخش مهمی از توان تهدید دریایی خود را بر موشک‌های ضدکشتی، پهپادها، شناورهای تندرو، مین‌ها و سامانه‌های ساحلی متکی کرده است. موشک کروز مافوق صوت می‌تواند یک لایه دیگر به این ساختار اضافه کند: ایران می‌تواند از ساحل، کشتی‌های جنگی و حتی اهداف زمینی را در فاصله قابل توجهی تهدید کند و زمان واکنش پدافند را کاهش دهد. البته این یک قابلیت بالقوه است، نه چیزی که بتوان گفت ایران همین حالا در اختیار دارد. ۱۱. عراق؛ مسئله اصلی فقط خلع سلاح نیست در عراق، موضوع پیچیده‌تر از تحویل دادن چند انبار سلاح است. دولت عراق تحت فشار آمریکا تلاش می‌کند سلاح گروه‌های مسلح را تحت کنترل دولت قرار دهد. اما مشکل اینجاست که بخشی از گروه‌هایی که باید خلع سلاح شوند، خودشان در ساختار سیاسی و امنیتی عراق نفوذ دارند. ایران تلاش کرده راهی پیدا کند که گروه‌های نزدیک به خود سلاح‌هایشان را از دست ندهند؛ برای مثال، سلاح‌ها به انبارهای تحت کنترل حشد الشعبی منتقل شوند و بدون اجازه رسمی از آنها استفاده نشود. در ظاهر، این می‌تواند شبیه خلع سلاح باشد. اما در عمل، اگر کنترل این انبارها همچنان در دست نیروهای نزدیک به ایران باشد، سلاح‌ها فقط جابه‌جا شده‌اند، نه اینکه واقعاً از چرخه قدرت خارج شده باشند. ۱۲. ضرب‌الاجل ۳۰ سپتامبر عراق نخست‌وزیر عراق برای محدود کردن سلاح به ساختار رسمی دولت، ۳۰ سپتامبر را به‌عنوان ضرب‌الاجل تعیین کرده است. اما اجرای این تصمیم با مقاومت جدی روبه‌رو است. مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل نیز در تحلیل ۲ سپتامبر نوشته که با نزدیک شدن به این ضرب‌الاجل، اختلاف میان گروه‌های عراقی بیشتر شده است؛ گروه‌های عمل‌گراتر با طرح موافق‌ترند، در حالی که گروه‌های سخت‌گیرتر و نزدیک‌تر به ایران با آن مخالفت می‌کنند. بنابراین احتمالاً تا پایان سپتامبر، عراق یکی از مهم‌ترین میدان‌های رقابت غیرمستقیم ایران و آمریکا خواهد بود. پست شماره سه | ادامه دارد…

۵. اربیل؛ یکی از مهم‌ترین نقاط درگیری در عراق اربیل در این دور از درگیری اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. طبق گزارش آسوشیتدپرس، مقام‌های اقلیم کردستان اعلام کردند که نیروهای ضدتروریسم این منطقه ۱۰ پهپاد حامل مواد منفجره را در منطقه اربیل رهگیری کرده‌اند. این گزارش در حالی منتشر شد که رسانه‌های ایرانی مدعی شدند پایگاه‌های آمریکایی در اربیل هدف حمله قرار گرفته‌اند. سپاه نیز اعلام کرد که علیه پایگاه‌های آمریکا در اربیل حملات موشکی و پهپادی انجام داده است. در روایت رسمی سپاه، یک مرکز تعمیر و نگهداری، انبارهای تجهیزات و سامانه هدایت یک بالن نظارتی آمریکایی هدف قرار گرفته‌اند و حتی ادعای وارد شدن تلفات به نیروهای آمریکایی مطرح شده است. اما این ادعاها از سوی منابع آمریکایی به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند. در مقابل، گزارش‌های مربوط به رهگیری پهپادها توسط نیروهای کردستان نشان می‌دهد که دست‌کم تلاش برای حمله پهپادی به منطقه اربیل وجود داشته است. اهمیت اربیل از این جهت است که حضور آمریکا در اقلیم کردستان، این منطقه را به یکی از نقاط بالقوه فشار ایران علیه نیروهای آمریکایی تبدیل کرده است. ۶. ایران فقط آمریکا را هدف نمی‌گیرد؛ می‌خواهد کشورهای میزبان را هم تحت فشار بگذارد حملات ایران در این مرحله فقط متوجه نیروهای آمریکایی در عراق نیست. سپاه اعلام کرده مواضع آمریکا در اردن، عراق، کویت و بحرین را هدف قرار داده است و رسانه‌های ایرانی از حملات به اهداف آمریکایی در امارات نیز خبر داده‌اند. در کویت، مقام‌های این کشور گفتند یک پهپاد ایرانی به یک مجتمع مسکونی برخورد کرده و باعث آتش‌سوزی شده است؛ تلفات جانی گزارش نشده است. در بحرین نیز پدافند هوایی اعلام کرد حملات هوایی ایران را رهگیری کرده است. بحرین میزبان یکی از مهم‌ترین تأسیسات نیروی دریایی آمریکا در منطقه است. هدف ایران از این حملات صرفاً ضربه زدن به نیروهای آمریکایی نیست. یک محاسبه سیاسی هم پشت آن وجود دارد: اگر حضور آمریکا باعث شود کشورهای میزبان خودشان را در معرض حملات ایران ببینند، ممکن است فشار سیاسی داخلی برای محدود کردن یا پایان دادن به حضور آمریکا افزایش پیدا کند. سپاه نیز دقیقاً همین پیام را در بیانیه‌های خود دنبال کرده و از مردم کشورهای منطقه خواسته با حضور نیروهای آمریکایی مخالفت کنند. پست شماره دو | ادامه دارد…

مطلب روز | جنگ چندلایه ایران و آمریکا؛ از کریدور دریایی تا زیرساخت ارتباطی پس از حملات آمریکا به مواضع سپاه و زیرساخت‌های نظامی ایران، تهران مجموعه‌ای از حملات موشکی و پهپادی را علیه مواضع آمریکا و متحدانش در منطقه انجام داد. در کنار افزایش درگیری‌های نظامی، سه موضوع بیش از بقیه اهمیت پیدا کرده‌اند: تلاش آمریکا برای باز نگه داشتن تنگه هرمز، تلاش ایران برای بازسازی توان نظامی آسیب‌دیده، و گسترش فشار ایران به پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه. ۱. تنگه هرمز؛ نبرد اصلی همچنان بر سر کنترل کریدور دریایی است یکی از مهم‌ترین تحولات روز، افزایش دوباره عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز است. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند حدود ۴۰ کشتی حامل میلیون‌ها بشکه نفت در اول سپتامبر از تنگه عبور کرده‌اند. هم‌زمان، وزیر انرژی آمریکا اعلام کرده که در ۳۱ اوت بیش از ۱۷ میلیون بشکه نفت از تنگه عبور کرده؛ رقمی که از زمان شروع جنگ بی‌سابقه بوده است. ایران برخلاف هفته‌های ابتدایی جنگ، در جلوگیری کامل از عبور کشتی‌ها از مسیر جنوبی تنگه موفق نیست. اما این به معنای بازگشت کامل آزادی کشتیرانی نیست. ایران همچنان تلاش می‌کند با تهدید، مین‌گذاری، حمله به کشتی‌ها و ایجاد ناامنی، هزینه عبور از تنگه را بالا ببرد. حتی در ۲ سپتامبر گزارش شد که ایران تعداد کشتی‌های قرارگرفته در فهرست ممنوعیت عبور خود را افزایش داده و تعداد آنها به ۵۶ کشتی رسیده است. این فهرست شامل نفتکش‌ها و حامل‌های گاز نیز می‌شود. در نتیجه، مسئله فعلی بیشتر شبیه یک نبرد بر سر امکان‌پذیری عبور است تا یک انسداد کامل. آمریکا می‌خواهد نشان دهد که ایران نمی‌تواند به‌صورت یک‌جانبه تصمیم بگیرد چه کشتی‌ای وارد یا خارج شود؛ ایران هم تلاش می‌کند حتی بدون توانایی بستن کامل تنگه، این تصور را حفظ کند که عبور از مسیر جنوبی بدون هماهنگی با تهران خطرناک است. ۲. حملات آمریکا روی رادار و توان دریایی ایران متمرکز شده است آمریکا در موج جدید حملات خود، فقط تأسیسات موشکی را هدف قرار نداده است. طبق اعلام سنتکام، اهداف شامل: در این حملات سامانه‌های پدافند هوایی، رادارها، تجهیزات و تأسیسات دریایی، قابلیت‌های مین‌گذاری و مراکز ارتباطی ایران را هدف قرار داده است این انتخاب اهداف اهمیت زیادی دارد. اگر هدف صرفاً نابودی موشک‌ها بود، ایران می‌توانست بخشی از توان خود را در نقاط دیگر بازسازی کند. اما ضربه زدن هم‌زمان به رادار، ارتباطات، پدافند و توان دریایی، تلاش می‌کند زنجیره‌ای را که ایران برای کنترل تنگه نیاز دارد از کار بیندازد. رئیس‌جمهور آمریکا نیز گفته ایران در حال بازسازی بخشی از سامانه‌های راداری خود بوده و آمریکا دوباره آنها را هدف قرار داده است. رویترز نیز تأیید کرده که حملات اخیر آمریکا روی همین مجموعه از قابلیت‌ها متمرکز بوده است. بنابراین یکی از رقابت‌های اصلی در روزهای آینده می‌تواند این باشد: آیا ایران سریع‌تر از آنچه آمریکا می‌تواند این سامانه‌ها را نابود کند، آنها را بازسازی خواهد کرد یا نه؟ ۳. ایران ممکن است سراغ کابل‌های زیر دریا برود یک منبع آمریکایی مدعی شده حملات اول سپتامبر تا حدی برای جلوگیری از اقدام احتمالی ایران علیه کابل‌های ارتباطی زیرآبی انجام شده است. این موضوع در صورت صحت، نشان می‌دهد دامنه رقابت بر سر تنگه می‌تواند از کشتی‌ها و مین‌های دریایی به زیرساخت‌های ارتباطی کشیده شود. رسانه‌های نزدیک به سپاه قبلاً نیز درباره کابل‌های فیبر نوری عبوری از تنگه صحبت کرده بودند. وال‌استریت ژورنال هم پیش‌تر از طرح‌هایی برای خرابکاری در کابل‌های اینترنت زیرآبی خبر داده بود. ۴. اردن؛ بخش قابل‌توجهی از موشک‌های ایران اصلاً وارد حریم هوایی نشدند در اول سپتامبر ایران به سمت اردن موشک بالستیک شلیک کرد. در گزارش‌های اولیه آمریکایی صحبت از حدود ۲۵ موشک بود، اما آمار رسمی اردن درباره موشک‌هایی که وارد حریم هوایی این کشور شدند، متفاوت است. ارتش اردن اعلام کرده ۱۳ موشک بالستیک وارد حریم هوایی این کشور شدند؛ ۱۰ فروند رهگیری و منهدم شدند و سه فروند در مناطق دورافتاده سقوط کردند. هیچ کشته یا مجروحی گزارش نشده است. بنابراین وقتی از «۵۰ درصد شکست موشک‌های ایران» صحبت می‌شود، باید با احتیاط برخورد کرد. این عدد بر اساس برآورد آمریکایی درباره کل موشک‌های شلیک‌شده است، نه صرفاً موشک‌هایی که وارد حریم هوایی اردن شده‌اند. اگر گزارش آمریکا درباره ۲۵ موشک درست باشد، بخش قابل توجهی از موشک‌ها پیش از رسیدن به حریم اردن شکست خورده یا از مسیر خارج شده‌اند. این می‌تواند ناشی از استفاده از موشک‌های قدیمی، مشکلات تولید یا نگهداری، یا کاهش کیفیت بخشی از ذخایر موشکی ایران باشد. پست شماره یک | ادامه دارد…

پیوست | بخش چهارم و پایانی روسیه تلاش زیادی می‌کند مناطق اشغالی اوکراین را هم برای سرمایه‌گذاران روس و هم برای شرکت‌های خارجی به‌عنوان یک فرصت اقتصادی جذاب نشان دهد تا سود حاصل از اشغال را افزایش دهد. هم‌زمان، برخی نخبگان روسیه از ارتباط خود با پروژه‌های توسعه‌ای در اوکراین اشغالی برای ثروتمند شدن استفاده می‌کنند. رسانه مستقل بلاروسی «وت‌تاک» در تحقیقی در ۳۱ اوت نشان داد تعدادی از الیگارش‌ها و سیاستمداران روس از پروژه‌های ساخت‌وساز در ماریوپل اشغالی سودهای هنگفتی به دست آورده‌اند. طبق این تحقیق، نخبگان روس از جمله یکی از بستگان کارکنان اداره ریاست‌جمهوری روسیه، سرگئی کولونوف، سیاستمدار حزب روسیه متحد، و الیگارش تحریم‌شده روس ولادیمیر یفتوشنکوف، از یک برنامه عظیم ساخت‌وساز مبتنی بر وام مسکن در مناطق اشغالی صدها میلیون دلار درآمد به دست آورده‌اند. شرکت «ساخت‌وساز جمهوری» یا RSK نیز یکی از توسعه‌دهندگان بزرگ فدرال روسیه در مناطق اشغالی است و یفتوشنکوف شخصاً از پروژه‌های این شرکت در مناطق اشغالی میلیون‌ها دلار سود برده است. این تحقیق همچنین نشان می‌دهد پروژه‌های ساخت‌وساز روسیه، به‌خصوص در شهرهایی مانند ماریوپل، به قیمت فشار بر مردم محلی انجام می‌شوند و بسیاری از ساکنان برای اجرای پروژه‌های مورد حمایت روسیه مجبور به ترک خانه‌هایشان می‌شوند. در بخش زیرساختی، روس‌اتم هشدارهای بین‌المللی درباره وضعیت نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا را رد کرده است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ۲۹ اوت اعلام کرد نیروگاه زاپوریژیا به مدت ۱۰ روز بدون برق خارجی بوده و سوخت دیزل ژنراتورها نیز فقط برای حدود ۱۰ روز دیگر کافی است. الکسی لیخاچف، رئیس روس‌اتم، در ۳۱ اوت گفت روس‌اتم از توجه آژانس به «شرایط پیچیده» نیروگاه استقبال می‌کند، اما تأکید کرد که این شرکت «کنترل کامل» اوضاع را در دست دارد و برآوردش از مدت زمانی که نیروگاه می‌تواند بدون برق خارجی فعالیت کند با برآورد آژانس متفاوت است. تا ۲ سپتامبر، مدیریت اشغالگر نیروگاه درباره گزارش آژانس اظهارنظری نکرده بود. به نظر می‌رسد اختلاف میان روایت روس‌اتم و آژانس عمدی باشد؛ روس‌اتم و مدیریت اشغالگر نیروگاه تلاش می‌کنند خودشان را مدیرانی مسئول و قابل اعتماد نشان دهند و این روایت را جا بیندازند که نیروگاه زاپوریژیا یک دارایی هسته‌ای روسیه است که می‌تواند تحت کنترل و بهره‌برداری روسیه قرار داشته باشد؛ این در حالی است که شواهد زیادی از نظامی‌سازی نیروگاه و ضعف‌های عملیاتی آن وجود دارد. در نهایت، دولت‌های اشغالگر روسیه همچنان برای پروژه‌های عمرانی خود به مناطق و شهرهای حامی داخل روسیه وابسته‌اند. شهردار مسکو، سرگئی سابیانین، در ۲۹ اوت به ولادیمیر پوتین گفت مسکو هزینه بازسازی ۳۰ مرکز آموزشی در شهرهای دونتسک و لوهانسک اشغالی را تأمین کرده است. او همچنین مدعی شد نیروهای خدمات شهری مسکو در بازسازی فضاهای عمومی و ساختمان‌های مناطق اشغالی کمک کرده‌اند؛ از جمله حدود ۱٬۹۰۰ ساختمان و سازه فقط در شهر دونتسک. یک پزشک در مرکز عروق جمهوری در دونتسک اشغالی نیز گفته متخصصان مؤسسه طراحی و تحقیقات مسکن مسکو این مرکز را بازسازی کرده‌اند. مسکو رسماً به‌عنوان شهر حامی دونتسک و لوهانسک اشغالی تعیین شده و بخشی از بودجه شهری مسکو برای پروژه‌های عمرانی و فرهنگی در این مناطق هزینه می‌شود. این سیستم حمایتی به دولت فدرال روسیه اجازه می‌دهد بخشی از هزینه‌های اشغال را به بودجه مناطق و شهرهای روسیه منتقل کند و هم‌زمان زمینه ایجاد و حفظ دارایی‌های اقتصادی سودآور روسیه در مناطق اشغالی را فراهم کند.

پیوست | بخش سوم مقام‌های اوکراینی و فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که این برنامه می‌تواند کودکانی را که رفتار ضدروسی یا طرفدار اوکراین دارند، در معرض خطر قرار دهد و به ابزاری برای فشار و کنترل سیاسی در مدارس تبدیل شود. در زمینه نظامی‌سازی مناطق اشغالی، تحول مهمی گزارش نشده است. در حوزه کنترل اداری، رأی‌گیری زودهنگام برای انتخابات دومای روسیه در مناطق اشغالی آغاز شده است. کمیسیون انتخابات جمهوری خلق لوهانسک اعلام کرده رأی‌گیری زودهنگام در لوهانسک اشغالی از ۲۹ اوت آغاز شده و تا ۱۵ سپتامبر ادامه دارد. در دونتسک اشغالی نیز رأی‌گیری زودهنگام برای نیروهای نظامی روسیه از ۳۰ اوت تا ۱۷ سپتامبر در جریان است و رأی‌گیری برای غیرنظامیان از ۸ سپتامبر آغاز می‌شود. کمیسیون انتخابات لوهانسک مدعی شده داوطلبان بیش از ۱۰۰ هزار نفر را درباره انتخابات آینده مطلع کرده و به آنها برای آماده شدن جهت رأی دادن کمک کرده‌اند. سرویس اطلاعات خارجی اوکراین نیز هشدار داده روسیه در حال آماده‌سازی انتخابات در مناطق اشغالی است تا از آن برای افزایش کنترل اجتماعی، توجیه جابه‌جایی بودجه و ایجاد ظاهری از مشروعیت مردمی برای حکومت اشغالگر استفاده کند. در زمینه سرکوب قضایی نیز دادگاه‌های روسیه و مناطق اشغالی همچنان برای ساکنانی که به فعالیت‌های طرفدار اوکراین متهم می‌شوند، احکام سنگین صادر می‌کنند. مؤسسه مطالعات جنگ اطلاعات مربوط به هفت حکم قضایی صادرشده بین ۲۵ اوت تا اول سپتامبر را بررسی کرده که مربوط به دادگاه نظامی حوزه جنوبی روسیه و دادگاه‌های مناطق اشغالی لوهانسک، زاپوریژیا، دونتسک و کریمه بوده است. سه نفر از هفت متهم زن بوده‌اند. در هر هفت پرونده، افراد به خیانت یا جاسوسی متهم شده‌اند؛ از جمله به دلیل انتقال اطلاعات درباره تحرکات و مواضع نظامی روسیه به اوکراین یا انتقال پول برای ارتش اوکراین. احکام صادرشده بین ۱۳ تا ۲۳ سال زندان بوده است. این پرونده‌ها بخشی از روند گسترده‌تری هستند که در آن دادگاه‌های روسیه و مناطق اشغالی برای فعالیت‌هایی که طرفدار اوکراین یا ضدروسی تلقی می‌شوند، احکام بسیار سنگین و سیاسی صادر می‌کنند. یک پژوهش جدید از کینگز کالج لندن نیز نشان داده که در زاپوریژیا اشغالی، انتقال پول به اوکراین حتی شدیدتر از قتل مجازات می‌شود. در حوزه اقتصادی، دولت اشغالگر دونتسک تلاش می‌کند این منطقه را به‌عنوان مقصدی جذاب برای سرمایه‌گذاری روس‌ها و خارجی‌ها معرفی کند. کریل ماکاروف، معاون نخست‌وزیر دولت اشغالگر دونتسک، اول سپتامبر در مجمع اقتصادی شرق در ولادی‌وستوک شرکت کرد. روسیه سال‌هاست از این مجمع برای نمایش ظرفیت اقتصادی خود و ایجاد روابط با شرکای آسیایی، به‌خصوص چین، استفاده می‌کند. این اولین سالی است که دولت دونتسک اشغالی در این مجمع حضور دارد و ماکاروف آن را فرصتی برای تبلیغ ظرفیت اقتصادی منطقه معرفی کرد. او مدعی شد حدود ۱۶ میلیون مترمربع زمین و سایت «آماده سرمایه‌گذاری» در دونتسک اشغالی وجود دارد و بخش‌هایی مانند تولید، لجستیک، گردشگری و ساخت‌وساز را به‌عنوان فرصت‌های سرمایه‌گذاری معرفی کرد.

پیوست | بخش دوم در حوزه اجتماعی و فرهنگی، مقام‌های اشغالگر از آغاز سال تحصیلی جدید برای نمایش آمار ثبت‌نام استفاده کرده‌اند، اما هم‌زمان روسی‌سازی نظام آموزشی را نیز ادامه داده‌اند. مقام‌های اشغالگر دونتسک، لوهانسک، خرسون، زاپوریژیا و کریمه مدعی شده‌اند که صدها هزار کودک از اول سپتامبر مدرسه را آغاز کرده‌اند و ده‌ها هزار نفر از آنها نیز دانش‌آموزان کلاس اولی هستند. بسیاری از مقام‌ها تأکید کرده‌اند که بیشتر مدارس به‌صورت حضوری فعالیت خواهند کرد، حتی با وجود خطر حملات پهپادی و قطعی‌های مکرر آب و برق. وزارت آموزش روسیه نیز پیش از آغاز سال تحصیلی توصیه کرده بود که در مراسم روز اول مدرسه در روسیه و مناطق اشغالی، نظامیان و کهنه‌سربازان جنگ اوکراین حضور داشته باشند. یوگنی بالیتسکی، رئیس دولت اشغالگر زاپوریژیا، اول سپتامبر تصاویری از کودکان خردسال با لباس‌های شبیه یونیفرم دانشکده‌های نظامی منتشر کرد که در کنار نیروهای نظامی روسیه حضور داشتند. مقام‌های وزارت آموزش روسیه همچنین بر گسترش کتاب‌های تاریخ مورد تأیید حکومت و برنامه‌های درسی طرفدار روسیه در مناطق اشغالی تأکید کرده‌اند. یکی از مقام‌های آموزشی لوهانسک اشغالی نیز در ۲۷ اوت اعلام کرد برنامه آزمایشی ارزیابی رفتار دانش‌آموزان قرار است از پنج مدرسه فعلی به مدارس بیشتری گسترش پیدا کند. این برنامه وزارت آموزش روسیه رفتار کودکان در کلاس را ارزیابی و بر اساس رفتار مورد انتظار حکومت به آنها امتیاز می‌دهد.

پیوست | بخش اول روسیه همچنان به انتقال و تبعید زندانیان سیاسی اوکراینی ادامه می‌دهد؛ اقدامی که ظاهراً نقض قوانین بین‌المللی است. مقام‌های اشغالگر روسیه از آغاز سال تحصیلی ۲۰۲۶ برای نمایش آمار ثبت‌نام دانش‌آموزان استفاده کرده‌اند و هم‌زمان تلاش برای نهادینه کردن برنامه‌های درسی طرفدار روسیه، آموزش نظامی ـ میهن‌پرستانه و سازوکارهای نظارت رفتاری در سراسر مناطق اشغالی را ادامه می‌دهند. رأی‌گیری زودهنگام برای انتخابات دومای روسیه نیز در مناطق اشغالی اوکراین آغاز شده و مقام‌های اشغالگر همچنان شرایط را برای کنترل نتایج انتخابات فراهم می‌کنند. دادگاه‌های روسیه و دادگاه‌های مناطق اشغالی نیز همچنان برای ساکنانی که به فعالیت‌های طرفدار اوکراین متهم می‌شوند، احکام بسیار سنگین و چندین‌دهه‌ای صادر می‌کنند. دولت اشغالگر دونتسک تلاش دارد دونتسک اشغالی را به‌عنوان مقصدی جذاب برای سرمایه‌گذاری روس‌ها و خارجی‌ها معرفی کند، در حالی که برخی نخبگان روسیه از ارتباط خود با پروژه‌های توسعه‌ای در مناطق اشغالی برای ثروتمند شدن استفاده می‌کنند. شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه، روس‌اتم، هم هشدارهای اخیر بین‌المللی درباره وضعیت نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا را رد می‌کند تا خودش را مدیری مسئول و توانمند برای این نیروگاه نشان دهد. دولت‌های اشغالگر روسیه همچنین همچنان برای ساخت‌وساز و پروژه‌های توسعه‌ای خود به مناطق و شهرهای حامی داخل روسیه وابسته‌اند. روسیه در زمینه انتقال اجباری زندانیان نیز به این روند ادامه داده است. گروه حقوق بشری «دادگاه کریمه» در ۳۱ اوت گزارش داد مقام‌های روسیه کسنیا سوتلیشینا، فعال طرفدار اوکراین، را از کریمه اشغالی به یک زندان زنان در استان وولوگدا در روسیه منتقل کرده‌اند. دادگاه اشغالگر سواستوپل در سال ۲۰۲۴ او را به ۱۳ سال زندان محکوم کرده بود؛ با این ادعا که اطلاعات مربوط به تحرکات نظامی روسیه را در اختیار سرویس‌های اطلاعاتی اوکراین گذاشته و روی اموال عمومی شعارهای طرفدار اوکراین نوشته است. رسانه اوکراینی «دونباس نیوز» نیز در ۲۶ اوت گزارش داد روسیه طی دو هفته گذشته پنج اسیر جنگی اوکراینی و یک غیرنظامی را از زندان شماره ۲ در ماکییفکا، در منطقه دونتسک اشغالی، به زندان‌های روسیه منتقل کرده است. طبق این گزارش، برای همه این زندانیان، از جمله اسیران جنگی، احکام سنگینی بر اساس قوانین کیفری روسیه صادر شده و وضعیت سلامتی آنها نیز در دوران بازداشت در ماکییفکا بدتر شده است. ادامه انتقال زندانیان سیاسی اوکراینی به داخل روسیه احتمالاً نقض کنوانسیون چهارم ژنو درباره حمایت از غیرنظامیان در زمان جنگ است؛ کنوانسیونی که انتقال غیرنظامیان بازداشت‌شده به خاک کشور اشغالگر برای گذراندن دوران محکومیت را ممنوع می‌کند.

تصاویر ماهواره‌ای ۳۱ اوت نشان می‌دهد حداقل ۱۰ کارگاه جدید و یک منطقه بزرگ در حال توسعه در این مجموعه ساخته شده است. گسترش این مجموعه از اواخر آوریل شروع شده و مساحتی بیش از ۵۰۰ هکتار دارد؛ یعنی تقریباً ۱.۹ مایل مربع. روسیه از ژوئیه یک جاده جدید و ده‌ها انبار در این منطقه ساخته و یک کارگاه جدید هم در مرکز مجموعه در حال ساخت است. تصاویر ماهواره‌ای همچنین نشان می‌دهند اطراف تأسیسات تولید پهپادهای Geran دو حلقه از برج‌های مشبک ساخته شده که احتمالاً بخشی از یک سامانه دفاع غیرفعال در برابر پهپادها هستند. بلاروس در دوم سپتامبر تحول مهمی درباره افزایش حضور نظامی روسیه در بلاروس گزارش نشد. جمع‌بندی برخلاف روایت کرملین، روسیه در تابستان ۲۰۲۶ نتوانسته یک شکست گسترده در خطوط دفاعی اوکراین ایجاد کند. پیشروی‌های روسیه عمدتاً محدود و تدریجی هستند و در بعضی محورها حتی ضدحمله‌های اوکراین باعث پس‌گرفتن زمین شده است. در مقابل، مسکو همچنان روی حملات پیوسته، فشار پهپادی، افزایش تولید پهپاد و عملیات اطلاعاتی برای القای فروپاشی قریب‌الوقوع دفاع اوکراین حساب می‌کند. قسمت چهارم | پایان

اوکراین می‌گوید روس‌ها اخیراً تلاش کرده‌اند وارد بخش‌های شمالی کوپیانسک شوند، اما نتوانسته‌اند مواضع خود را در ساحل غربی اوسیل در هولوبیوکا و رادکیوکا تثبیت کنند. عملیات اوکراین برای کوچک کردن سرپل روسیه در نزدیکی دوریچنا نیز نفوذ روس‌ها را سخت‌تر کرده است. در حال حاضر روس‌ها تمرکز بیشتری روی کوپیانسک-وزلووی گذاشته‌اند و تلاش می‌کنند از سمت پیشانه به این منطقه فشار بیاورند تا سرپل اوکراین را محدود کنند. دونتسک؛ محور اسلوویانسک در محور اسلوویانسک، اوکراینی‌ها اخیراً یک عملیات نفوذ روسیه را شکست داده‌اند. نیروهای اوکراینی در جریان پاکسازی میکولایفکا چند نظامی روس را اسیر کردند؛ موضوعی که نشان می‌دهد روس‌ها قبلاً موفق شده بودند به این منطقه نفوذ کنند اما نتوانستند حضورشان را تثبیت کنند. در کستیانتینیفکا نیز روس‌ها اخیراً در بخش شمال‌غربی شهر پیشروی محدودی داشته‌اند. در محور دوبروپیلیا، نیروهای اوکراینی همچنان مواضع خود را حفظ کرده‌اند یا کمی پیشروی داشته‌اند. گزارش یک افسر اوکراینی می‌گوید روس‌ها در این محور مرتباً ستون‌های ۱۰ تا ۱۵ خودروی زرهی را به سمت مواضع اوکراین می‌فرستند؛ با این آگاهی که ممکن است فقط یک خودرو از این ستون‌ها سالم به هدف برسد. دلیل اهمیت این محور برای روسیه، ارزش نظامی و نمادین آن است؛ چون مسکو می‌خواهد از جنوب‌غربی، کمربند دفاعی موسوم به Fortress Belt را دور بزند. در محور پوکروفسک نیز روس‌ها عملیات زمینی داشتند، اما ISW هیچ پیشروی قابل‌تأییدی مشاهده نکرده است. در محور نووپاولیوکا هم حملات روسیه ادامه داشت، ولی باز هم پیشروی جدیدی ثبت نشد. جنوب اوکراین در محور هولیا‌یپوله، روس‌ها در اول و دوم سپتامبر حملات خود را ادامه دادند اما پیشروی نکردند. وبلاگ‌نویسان نظامی روس همچنان ادعاهای بزرگی درباره پیشروی در محورهای هولیا‌یپوله و اولکساندریوکا منتشر می‌کنند، اما ISW هیچ مدرکی برای تأیید این ادعاها پیدا نکرده است. در غرب زاپوریژیا نیز حملات روسیه ادامه داشت، اما اوکراینی‌ها در غرب اوریخیف ضدحمله کردند و روس‌ها پیشروی نکردند. در نزدیکی نووترویتسکه نیز یک حمله پهپادی روسیه به خودروی تخلیه غیرنظامیان آسیب زد و دو نفر زخمی شدند. در محور خرسون در دوم سپتامبر هیچ فعالیت زمینی مهمی از سوی دو طرف گزارش نشد. با این حال روسیه همچنان از پهپادهای FPV برای حمله به غیرنظامیان در شهر خرسون استفاده می‌کند؛ از جمله حمله‌ای که اخیراً یک غیرنظامی را هدف قرار داده است. حملات اوکراین به کریمه و دریای سیاه نیروی دریایی اوکراین اعلام کرد نیروهای این کشور یک شناور سطحی بدون سرنشین روسیه را در دریای سیاه، نزدیک جزیره مار، هدف قرار داده‌اند. حملات هوایی روسیه روسیه در شب اول تا دوم سپتامبر یک حمله گسترده موشکی و پهپادی علیه اوکراین انجام داد. طبق گزارش نیروی هوایی اوکراین، روسیه شلیک کرد: • ۲ موشک بالستیک اسکندر-M • ۲ موشک Kh-59/69 • ۱۷۴ پهپاد و مهمات سرگردان این مجموعه شامل پهپادهای شاهد، Gerbera، پهپادهای فریب‌دهنده Parodiya و مهمات سرگردان S8000 Banderol بود. اوکراین اعلام کرد: • ۳ فروند S8000 را منهدم کرده • ۱۳۸ پهپاد را سرنگون کرده • تعدادی موشک و پهپاد به ۱۶ منطقه اصابت کرده‌اند • بقایای پهپادها در چهار منطقه سقوط کرده‌اند. حملات روسیه زیرساخت‌های مسکونی، حمل‌ونقل، غذایی، انرژی، آموزشی، اداری، لجستیکی و صنعتی را در استان‌های دنیپروپتروفسک، خارکیف، کی‌یف، پولتاوا، خرسون و اودسا هدف قرار داد. اوکراین همچنین گزارش داد حملات باعث قطعی برق در اودسا، سومی، خارکیف، خرسون و چرنیهیف شده است. تغییر تاکتیک روسیه در حملات هوایی روسیه ظاهراً تاکتیک جدیدی را برای ایجاد فرسودگی روانی و اختلال در زندگی روزمره اوکراینی‌ها دنبال می‌کند. به‌جای اینکه تمام پهپادها و موشک‌ها را در یک حمله بزرگ شبانه شلیک کند، بخشی از حملات را در طول روز پخش می‌کند و شهرهای اوکراین را مرتباً در وضعیت هشدار نگه می‌دارد. هدف احتمالی این تاکتیک، خسته کردن مردم، مختل کردن فعالیت اقتصادی و ایجاد احساس ناامنی دائمی است. زلنسکی اعلام کرده اوکراین برای مقابله با این روش، سیستم هشدار هوایی را به دو سطح تقسیم می‌کند: هشدار زرد: تهدید پهپادی هشدار قرمز: تهدید موشکی در زمان هشدار زرد، برخی کسب‌وکارها، خدمات عمومی و حمل‌ونقل می‌توانند به فعالیت ادامه دهند. نکته مهم این است که روسیه الزاماً تعداد کل پهپادهای مورد استفاده را افزایش نداده؛ بلکه همان حجم کلی را در طول ساعات بیشتری پخش می‌کند تا فشار روانی و اختلال اقتصادی بیشتر شود. افزایش تولید پهپادهای روسیه روسیه در حال گسترش تأسیسات تولید پهپادهای Geran در منطقه اقتصادی ویژه آلابوگا در تاتارستان است. قسمت سوم | ادامه دارد…

در مقابل، نیروهای اوکراینی در ماه اوت، به‌ویژه در محورهای لیمان و اولکساندریوکا، عملیات ضدحمله قابل‌توجهی انجام داده و دست‌کم ۱۲۹.۸۱ کیلومتر مربع را آزاد کرده‌اند. بزرگ‌نمایی پوتین بخشی از تلاش قدیمی کرملین برای جنگ شناختی است؛ یعنی ایجاد این تصور که دفاع اوکراین هر لحظه ممکن است فروبپاشد، درحالی‌که شواهد میدانی چنین چیزی را نشان نمی‌دهند. نکته جالب اینجاست که به نظر می‌رسد خود پوتین هم متوجه شده تصویرش از وضعیت میدان ممکن است غیرواقعی به نظر برسد. او گفت اطلاعات جنگ را از منابع مختلف، از جمله گراسیموف و تقریباً تمام سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی روسیه که در جنگ دخیل هستند، دریافت می‌کند و به همین دلیل ارزیابی‌اش از وضعیت میدان «کاملاً عینی» است. این حرف در شرایطی مطرح شده که حتی وبلاگ‌نویسان نظامی روس و برخی نیروهای ارتش از گزارش‌های غلط و اغراق‌شده‌ای که در زنجیره فرماندهی بالا می‌روند شکایت دارند. بنابراین این اظهارات پوتین احتمالاً تلاشی است برای نشان دادن اینکه او از وضعیت واقعی جنگ آگاه است و اطلاعاتش فقط از گزارش‌های رسمی و اغراق‌شده فرماندهان ارشد نمی‌آید. پوتین بار دیگر نشان داد روسیه فعلاً علاقه‌ای به توقف جنگ در خط مقدم فعلی یا مذاکرات واقعی صلح ندارد. او گفت روسیه نمی‌خواهد جنگ در امتداد خط فعلی «فریز» شود و تنها حاضر به مذاکره‌ای است که «محتوای مشخص» داشته باشد. در عمل، این حرف یعنی مسکو همچنان مذاکره‌ای را می‌خواهد که در آن خواسته‌های روسیه پذیرفته شود و حاضر نیست صرفاً بر اساس وضعیت فعلی میدان به آتش‌بس یا توافق سیاسی برسد. مقام‌های ارشد روسیه نیز بارها همین موضع را تکرار کرده‌اند: ادامه جنگ تا زمانی که اوکراین با خواسته‌های اصلی روسیه موافقت کند. تغییرات در ارتش اوکراین فرمانده کل ارتش اوکراین، میخایلو دراپاتی، برنامه‌ای برای اولویت‌های ارتش منتشر کرده که تمرکز اصلی آن بر یکپارچه کردن برنامه‌ریزی عملیاتی و مقابله با ابتکار عمل روسیه است. هدف این برنامه این است که نیروهای زمینی، هوایی، دریایی، سایبری و عملیات شناختی اوکراین در یک چارچوب مشترک فعالیت کنند و رقابت و اختلاف میان بخش‌های مختلف ارتش کاهش پیدا کند. دراپاتی هدف اصلی را ثابت کردن خط مقدم اعلام کرده؛ یعنی استفاده از قابلیت‌های جدید، گرفتن ابتکار عمل در نقاط مناسب و جلوگیری از دستیابی روسیه به اهداف عملیاتی. او همچنین تأکید کرده اوکراین باید توان نظامی و صنعتی لازم برای یک جنگ طولانی‌مدت را ایجاد کند. زلنسکی نیز در دوم سپتامبر فرمانده نیروی زمینی، سرلشکر گنادی شاپوالوف را برکنار کرد و سرتیپ سویاتوسلاو زایتسیا را جایگزین او کرد. درگیری عجیب در داخل اوکراین در دوم سپتامبر، نیروهایی از سازمان اطلاعات نظامی اوکراین GUR و سرویس امنیتی اوکراین SBU در شهر کی‌یف با سلاح سبک با یکدیگر درگیر شدند. جزئیات و علت این حادثه هنوز مشخص نیست. زلنسکی دستور داده دادستانی کل و اداره تحقیقات دولتی موضوع را بررسی کنند و هر دو سازمان نیز تحقیقات داخلی انجام دهند. همچنین زلنسکی رئیس اداره حفاظت از اسرار دولتی و صدور مجوزهای SBU را برکنار کرد. حملات اوکراین به داخل روسیه اوکراین همچنان به حملات میان‌برد و دوربرد علیه پایگاه‌های نظامی، تجهیزات نظامی و زیرساخت‌های نفتی روسیه ادامه می‌دهد. ستاد کل اوکراین اعلام کرد نیروهای این کشور در اول یا دوم سپتامبر یک محل تجمع سلاح و تجهیزات نظامی روسیه در رچیتسا در استان بریانسک را هدف قرار دادند. اوکراین همچنین تأیید کرده که حمله ۳۰ اوت به پایگاه هوایی ییسک یک بالگرد Ka-27 روسی را منهدم کرده است. در حمله ۲۷ اوت در نزدیکی فرودگاه میلروو نیز یک جنگنده MiG-29 روسی منهدم شده است. همچنین پالایشگاه نفت اوست-لوگا متعلق به نوواتک در استان لنینگراد در اول سپتامبر هدف حمله اوکراین قرار گرفت؛ این تأسیسات حدود ۱۱۰۰ کیلومتر با مرز اوکراین فاصله دارد. محور شمالی؛ استان سومی در شمال سومی، نیروهای اوکراینی اخیراً پیشروی کرده یا مواضع خود را حفظ کرده‌اند. تصاویر ژئولوکیشن‌شده نشان می‌دهد نیروهای اوکراینی در موهریتسیا پرچم خود را برافراشته‌اند؛ بنابراین برخلاف ادعاهای روسیه، این منطقه تحت کنترل اوکراین است. در جنوب‌شرقی سومی نیز روس‌ها تلاش کردند یک عملیات نفوذ انجام دهند، اما نیروهای اوکراینی موضع روس‌ها را شناسایی و هدف قرار دادند. محور خارکیف نیروهای روسیه در اول و دوم سپتامبر در شمال استان خارکیف و محور ولی‌کی بورلوک حملات خود را ادامه دادند، اما هیچ پیشروی قابل‌تأییدی نداشتند. محور رودخانه اوسیل و کوپیانسک روس‌ها در محورهای کوپیانسک و بوروا به عملیات تهاجمی ادامه دادند اما پیشروی جدیدی نداشتند. هدف روسیه همچنان ایجاد و گسترش سرپل در سمت شرقی رودخانه اوسیل است تا بتواند نیروهای بیشتری را به سمت کوپیانسک نفوذ دهد. قسمت دوم | ادامه دارد…

ارزیابی کارزار تهاجمی روسیه پوتین همچنان عملکرد ارتش روسیه در میدان جنگ را بسیار بزرگ‌نمایی می‌کند تا این تصویر را ایجاد کند که پیروزی روسیه در اوکراین قطعی و اجتناب‌ناپذیر است. اما آنچه روی زمین دیده می‌شود با ادعاهای او فاصله زیادی دارد. پوتین در نشست خبری اول سپتامبر گفت سرعت عملیات تهاجمی روسیه بیشتر شده و تصرف کامل استان دونتسک طبق برنامه پیش می‌رود. او مدعی شد روسیه در ماه اوت ۱۵ شهرک و حدود ۲۷۰ کیلومتر مربع از دونتسک را تصرف کرده است. همچنین گفت نیروهای روسیه تنها ۱.۵ تا ۴ کیلومتر با حومه شرقی اسلویانسک و کراماتورسک و جنوب دروژکیفکا فاصله دارند. اما شواهد موجود چنین چیزی را تأیید نمی‌کند. طبق ارزیابی ISW، روس‌ها در ماه اوت حدود ۷۳.۱۴ کیلومتر مربع از دونتسک را تصرف کرده‌اند و در مجموع در حدود ۱۰۴.۴۴ کیلومتر مربع پیشروی یا نفوذ داشته‌اند. در کل جبهه هم روسیه تنها حدود ۹۰.۳۵ کیلومتر مربع را به کنترل خود درآورده یا مواضعش را در آن تثبیت کرده است. نکته مهم این است که پوتین تاکنون حداقل ۱۵ بار برای تصرف کامل دونتسک ضرب‌الاجل تعیین کرده و هیچ‌کدام محقق نشده است. پوتین همچنین مدعی شد نیروهای روسیه در محور شمالی، سویاتوهیرسک در شمال اسلویانسک را تصرف کرده‌اند؛ ادعایی که با شواهد موجود کاملاً در تضاد است. بر اساس ارزیابی ISW، حتی در بیشترین میزان پیشروی روس‌ها در اواخر بهار و اوایل تابستان، نیروهای روسی حدود ۱۳ کیلومتر با سویاتوهیرسک فاصله داشتند و به‌دلیل عملیات ضدحمله اوکراین در اطراف لیمان، احتمالاً اکنون فاصله آنها حتی بیشتر است. پوتین همچنین گفت روس‌ها کوزاچا لوپان در شمال خارکیف را گرفته‌اند. مقام‌های اوکراینی در دوم سپتامبر این ادعا را رد کردند و گفتند نیروهای اوکراینی همچنان در این منطقه موضع دفاعی دارند. ارزیابی ISW نشان می‌دهد روس‌ها تنها در حدود ۱.۳۱ کیلومتر مربع از این شهرک نفوذ کرده‌اند و حضورشان فقط حدود ۱۳.۳۹ درصد از کل شهرک است. حتی یک منبع نزدیک به گروه نیروهای شمالی روسیه گفته که ارتش روسیه از دست‌کم ژوئیه تلاش می‌کند کوزاچا لوپان را بگیرد اما عملیاتش موفق نبوده و ظاهراً گزارش‌های نادرست درباره تصرف آن را به فرماندهی بالاتر منتقل کرده است. ادعای عجیب دیگر پوتین این بود که نیروهای روسیه در ساحل شرقی مخزن اوسیل، نزدیک پیسکی-رادکیفسکی، حدود ۱۳ گردان اوکراینی با نزدیک به ۵ هزار نیرو را محاصره کرده‌اند. هیچ مدرکی پیدا نشده که حتی حضور قابل‌توجه روس‌ها در این منطقه را تأیید کند؛ چه رسد به محاصره چنین نیروی بزرگی. این اولین بار نیست که چنین ادعایی مطرح می‌شود. والری گراسیموف، رئیس ستاد کل ارتش روسیه، در اکتبر ۲۰۲۵ هم مدعی محاصره ۱۸ گردان اوکراینی در کوپیانسک شده بود؛ ادعایی که بعداً با حضور علنی زلنسکی در کوپیانسک عملاً رد شد. پوتین همچنین تأکید کرده که خطوط دفاعی اوکراین در حال فروپاشی هستند و روسیه با سرعت زیادی در حال پیشروی است. اما داده‌های میدانی خلاف این را نشان می‌دهد. روسیه در اوت ۲۰۲۶ تنها حدود ۹۰.۳۵ کیلومتر مربع پیشروی یا تثبیت مواضع داشته، درحالی‌که این رقم در اوت ۲۰۲۵ حدود ۵۰۵.۵۵ کیلومتر مربع بود. میانگین پیشروی روسیه در اوت ۲۰۲۶ تنها حدود ۲.۹۱ کیلومتر مربع در روز بوده است؛ یعنی دستاوردهای امسال بخش کوچکی از دستاوردهای روسیه در مدت مشابه سال گذشته است. در عین حال روس‌ها برای این پیشروی‌های محدود، تلفات بیشتری هم متحمل شده‌اند. بر اساس گزارش‌های موجود، روسیه فقط در ماه‌های ژوئیه و اوت بیش از ۴۰ هزار تلفات داشته است. توضیح عکس پست | در این عکس که توسط سازمان خدمات اضطراری اوکراین منتشر شده، آتش‌نشان‌ها در حال خاموش کردن آتش‌سوزی در یک انبار هستند که در پی حمله پهپادی روسیه در نزدیکی کی‌یف، اوکراین، رخ داده است. این حمله روز چهارشنبه، ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ انجام شده است. قسمت اول | ادامه دارد…

برای دسترسی راحت‌تر به مطالب روزانه روزهایی که تعداد مطالب ارسالی زیاد بشه، همه مطالب رو به‌صورت یک لیست مرتب براتون ارائه می‌کنم تا دسترسی و مطالعه‌شون راحت‌تر باشه. هرمز؛ نبرد برای کنترل تنگه وارد مرحله جدید شده سناریوهای فرضی مداخله زمینی در ایران مشکل نیروی دریایی آمریکا در تأمین سوریه و مسیر جایگزین تنگه هرمز نوشته روز | احتمال حمله انتقال نفت در مقیاس بزرگ | چهار شیوه اصلی آمادگی عملیاتی | مثال روز تحلیل | علی‌الطاهر؛ یک نقطه، چند سطح بازدارندگی

پیوست نکته کلیدی در بیانیه ارتش اسرائیل این است که گفته پس از پایان عملیات، «ساختار دفاعی جدیدی» متناسب با ارزیابی شرایط ایجاد خواهد کرد. این می‌تواند نشانه حرکت از «کنترل سرزمینی» به «بازدارندگی از طریق آرایش دفاعی» باشد؛ یعنی اسرائیل پس از نابودی زیرساخت موردنظر، لزوماً نمی‌خواهد برای همیشه روی همان ارتفاع بماند، بلکه می‌تواند نیروهایش را به مواضعی منتقل کند که هزینه کمتری داشته و همچنان امکان واکنش سریع به تهدید حزب‌الله را فراهم کند. این موضوع از نظر دیپلماتیک هم مهم است. علی‌الطاهر شمال رود لیتانی قرار دارد و همین مسئله آن را به یک نقطه حساس در مذاکرات مربوط به عقب‌نشینی اسرائیل و خلع سلاح حزب‌الله تبدیل کرده است. منابع اسرائیلی نیز پیش‌تر از امکان جابه‌جایی نیروها به مواضع دفاعی مناسب‌تر صحبت کرده بودند. بنابراین اگر اسرائیل واقعاً از خودِ تپه خارج شود اما یک خط دفاعی جدید ایجاد کند، معنای سیاسی آن احتمالاً «پایان حضور» نیست؛ بلکه تغییر شکل حضور است. اسرائیل می‌تواند بگوید از یک نقطه حساس عقب رفته، در حالی که همچنان عمق عملیاتی و آزادی اقدام خود را حفظ کرده است.

تحلیل | علی‌الطاهر؛ یک نقطه، چند سطح بازدارندگی ماجرا فقط تخریب یک تأسیسات زیرزمینی نیست. طبق گزارش‌های امروز، اسرائیل می‌گوید عملیات پاکسازی زیرساخت زیرزمینی حزب‌الله در ارتفاعات علی‌الطاهر را تکمیل کرده و قصد دارد تأسیسات را منفجر کند. اهمیت این منطقه به موقعیت مرتفع آن، اشراف بر بخش‌هایی از جنوب لبنان و ارتباطش با محور اقلیم‌التفاح برمی‌گردد؛ به همین دلیل اسرائیل آن را یکی از محورهای اصلی عملیات خود می‌داند. اما بخش مهم‌تر ماجرا واکنش ایران است. رویترز گزارش داده تهران در اواسط اوت، از طریق عمان، به واشنگتن پیام داده که اگر اسرائیل عملیات گسترده‌ای علیه علی‌الطاهر انجام دهد، ایران با یک حمله گسترده پاسخ خواهد داد. منابع رویترز همچنین مدعی حضور بیش از ۱۲ عضو سپاه، از جمله دو افسر ارشد، در کنار نیروهای حزب‌الله در این منطقه شده‌اند؛ هرچند این ادعا مستقلاً تأیید نشده و حتی یک مقام کاخ سفید آن را «دقیق» ندانسته است. اینجا با یک نمونه روشن از بازدارندگی و جنگ بر سر خطوط قرمز مواجهیم. ایران مستقیماً نمی‌گوید «اگر تأسیسات منفجر شود حمله می‌کنیم»، بلکه تهدید را به «حمله گسترده اسرائیل» مشروط کرده است. یعنی تهران تلاش می‌کند میان عملیات محدود اسرائیل و اقدامی که تغییر موازنه سرزمینی ایجاد می‌کند، تفاوت بگذارد. در طرف مقابل، اسرائیل با محاصره و تخلیه تدریجی این موضع به‌جای حمله زمینی پرهزینه، در حال تغییر وضعیت میدانی بدون ورود فوری به یک جنگ بزرگ‌تر است. خود حزب‌الله نیز گفته حمله گسترده به علی‌الطاهر می‌تواند به معنای بازگشت به جنگ تمام‌عیار باشد. بنابراین علی‌الطاهر از یک هدف نظامی به یک آزمون سیاسی تبدیل شده است: آیا اسرائیل حاضر است برای تثبیت کنترل خود هزینه تشدید جنگ با ایران را بپردازد، و آیا تهدید ایران آن‌قدر معتبر هست که اسرائیل را از عبور از این خط بازدارد؟ پاسخ به این سؤال می‌تواند نشان دهد که بازدارندگی تهران در جنوب لبنان واقعاً تا چه اندازه عملیاتی است.

آمادگی عملیاتی تفنگداران دریایی آمریکا از گروه اطلاعاتی نیروی سوم تفنگداران دریایی، در کمپ هانسن در اوکیناوا، ژاپن، در دوره آموزش و آزمون مهارت‌های شنا شرکت کردند. این آزمون بخشی از برنامه آمادگی عملیاتی نیروهاست و با هدف افزایش اعتمادبه‌نفس و توانایی تفنگداران دریایی برای بقا و انجام مأموریت در محیط‌های آبی برگزار می‌شود؛ به‌خصوص در عملیات‌های آبی‌خاکی و موقعیت‌های امداد و نجات.

جدول ۱ — ذخایر استراتژیک نفت کشورها این جدول حجم تقریبی ذخایر استراتژیک نفت چند کشور را در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ تا سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نشان می‌دهد. چین با حدود ۱.۴۹۲ میلیارد بشکه بزرگ‌ترین ذخیره را دارد. جدول ۲ — عبور نفت از گلوگاه‌های حیاتی جهان این جدول میزان نفت خام و مایعات نفتی عبوری از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان را در سه‌ماهه‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان می‌دهد. تنگه مالاکا و هرمز مهم‌ترین مسیرها هستند؛ اما در سه‌ماهه دوم عبور نفت از تنگه هرمز به ۴.۹ میلیون بشکه در روز سقوط کرده، در حالی که باب‌المندب به ۸.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است.