خُنیا

حافظ هم در اواخر عمر خودش به نیهیلیسم رو میاره، کلاً ایشون دیدگاه‌های خیامی هم زیاد داره. برای مثال؛ مقام امن و می بی‌غش و رفیق شفیق ‏گرت مدام میسر شود زهی توفیق ‏جهان و کار جهان جمله هیچ بر هیچ است ‏هزار بار من این نکته کرده‌ام تحقیق ‏بیا که توبه ز لعل نگار و خنده جام ‏حکایتیست که عقلش نمی‌کند تصدیق. درکل اینکه خیام بخونید و لذت دنیا رو ببرید، آنچه خوبان همه دارند، خیامِ عزیز تر از جان یکجا داره.

مثلاً شما اگه کتاب جهان همچون اراده و تصور شوپنهاور رو خونده باشید صراحتاً می‌گه بود و نبود ما هیچ سودی نداره، اما ببینید خیام صدها سال پیش چی گفته؛ از آمدن و رفتن ما⁧ سودی⁩ کو؟ ‏وز تار امید عمر ما پودی کو؟ ‏چندین سر و پای نازنینان جهان ‏می‌سوزد و خاک میشود دودی کو؟

اما ببینید خیام چند صد سال قبل از شوپهناور چی می‌گه؛ ای بی‌خبران شکل مجسم هیچ است ‏وین طارم نه سپهر ارقم هیچ است ‏خوش باش که در نشیمن کون و فساد ‏وابسته یک دمیم و آن هم هیچ است یا خیام اگر ز باده مستی خوش باش ‏با ماهرخی اگر نشستی خوش باش ‏چون ⁧ عاقبت⁩ کار جهان ⁧ نیستی⁩ است ‏انگار که نیستی چو هستی خوش باش

خیام حدوداً ۸۰۰ سال پیش از سارتر و هایدگر و شوپنهاور که نیهیلیسم رو تئوریزه و تشریح کردن بهش رو میاره و بارها در رباعیاتش بهش اشاره می‌کنه. مثلاً شوپنهاور جایی می‌گه که برای کسی که به درجه‌ای می‌رسد که دست به انکار ⁧ اراده⁩ می‌زند این زمین و ماه و خورشید و آسمان و کائنات چیست؟ هیچ.

خیام واقعاً جایگاه ویژه‌ای داره برای من. شما دیدگاه Nihilism ایشون رو ببینید چقدر زیبا به بیهودگی و پوچی زندگی اشاره می‌کنه.

I am a different person to different people, Annoying to one, Talented to another, Quiet to a few, Unknown to a lot, But who am I to me?