UpdateMD آپدیت ام دی
Открыть в Telegram
کانال تلگرامی «آپدیت ام دی»: تازههای پزشکی از رفرنسهای معتبر ضمنا برای بحث و تبادل نظر، میتوانید به «گروه آپدیت ام دی» هم ملحق شوید: https://t.me/updatemd_group
Больше5 278
Подписчики
+224 часа
+57 дней
+4430 дней
Архив постов
5 278
آیا هدفونهای حذف نویز میتوانند جلوی تهوع و استفراغ پس از جراحی را بگیرند؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
احتمالاً شما هم تصور میکنید وقتی بیمار روی تخت اتاق عمل بیهوش میشود، مغزش مثل یک تلویزیون خاموش، دیگر هیچ ارتباطی با دنیای اطراف ندارد؛ اما اگر بدانید مغز حتی در عمیقترین حالت بیهوشی هم به سر و صدای اتاق عمل گوش میدهد و همین صداها حال بیمار را بعد از به هوش آمدن به هم میزند، چه؟
تهوع و استفراغ پس از جراحی (PONV) یکی از چالشهای بالینی بسیار رایج در بخشهای ریکاوری است. حالا یافتههای یک پژوهش جدید که در کنفرانس انجمن متخصصان بیهوشی آمریکا ارائه شده، نشان میدهد یک اقدام غیردارویی بسیار ساده میتواند این عارضهی کلافهکننده را بهطور چشمگیری کاهش دهد: گذاشتن هدفونهای حذف نویز (Noise-cancelling) روی گوش بیمار در طول جراحی!
🔬 از داروهای ضدتهوع تا سکوت؛ در اتاق عمل چه گذشت؟
با اینکه تجویز روتین داروهای ضدتهوع به کاهش این عارضه کمک میکند، اما همیشه کافی نیست.
اتاقهای عمل برخلاف تصور عموم، اصلاً جاهای ساکتی نیستند و میانگین سر و صدا در آنها حدود ۶۶ دسیبل (معادل یک مکالمهی عادی و روزمره) است. در این کارآزمایی بالینی، ۱۹۲ بیمار که تحت بیهوشی عمومی، جراحی لاپاراسکوپی زنان انجام داده بودند، به دو گروه تقسیم شدند. همهی بیماران داروهای بیهوشی و ضدتهوع استاندارد را دریافت کردند، اما برای نیمی از آنها از لحظهی شروع بیهوشی تا پایان عمل، گوشیهای مسدودکنندهی صدا گذاشته شد.
نتایج ثبتشده در ۴۸ ساعت اول پس از جراحی بسیار قابلتوجه بود:
- در گروهی که از هدفونهای محافظ استفاده کرده بودند، تنها ۳۵ درصد از بیماران دچار تهوع یا استفراغ شدند (در مقایسه با ۵۲ درصد در گروه بدون هدفون).
- شدت علائم و دفعات استفراغ در گروه دارای هدفون بسیار کمتر بود.
🧠 چرا صدای اتاق عمل حال بیمار را به هم میزند؟
مکانیسم دقیق ارتباط میان سر و صدا، بیهوشی و تهوع هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما پژوهشگران این مطالعه یک توجیه زیستی منطقی برای آن دارند. داروهای بیهوشی مستقیماً بر سیستم عصبی اثر میگذارند؛ در این شرایط، سر و صدای محیط (از بوق مداوم مانیتورها تا صحبتهای تیم جراحی) به عنوان یک عامل استرسزا عمل کرده و سیستم عصبی خودمختار را تحریک میکند.
این سیستم که وظیفهی کنترل فعالیتهای غیرارادی بدن مثل ضربان قلب را بر عهده دارد، مستقیماً با مسیرهای عصبی ساقهی مغز که مرکز کنترل تهوع و استفراغ هستند درگیر میشود.
https://updatemd.com/evidence-based-medicine/noise-cancelling-headphones-postoperative-nausea/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
توزیع چربی بدن؛ عاملی مهمتر از رژیم غذایی در کنترل هورمون گرسنگی
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
چرا افراد با تیپهای بدنی مختلف، به یک وعده غذایی یکسان واکنش متفاوتی نشان میدهند؟ مطالعهای جدید نشان میدهد که پاسخ این سؤال در هورمون «گرلین» (هورمون گرسنگی) و نحوه توزیع چربی در بدن نهفته است، نه صرفاً در رژیم غذایی روزانه.
گرلین هورمونی گوارشی است که عمدتاً در معده ترشح میشود و با ارسال سیگنالهای گرسنگی به مغز، اشتها و تعادل انرژی را تنظیم میکند. محققان در پژوهشی جدید، ۷۶ فرد بزرگسال (در دستههای وزنی طبیعی تا چاق) را مورد بررسی قرار دادند تا دریابند رژیم غذایی و ترکیب بدنی چه تأثیری بر سطح این هورمون دارند. در این تحقیق، سطح گرلین در حالت ناشتا و تا چهار ساعت پس از مصرف یک وعده غذایی ۴۵۹ کالری اندازهگیری شد و ترکیب بدنی افراد نیز با اسکنهای دقیق (DXA) ارزیابی گردید.
نتایج این مطالعه شگفتانگیز بود: سطح گرلین ناشتا هیچ ارتباط معناداری با میزان مصرف روزانه کالری، پروتئین، چربی یا کربوهیدرات نداشت. در عوض، این ترکیب بدنی و نحوه توزیع چربی بود که نقش تعیینکنندهای ایفا میکرد.
به عنوان مثال، در مردان، تجمع کمتر چربی در نواحی پایینتنه (باسن و رانها) با سطح بالاتر گرلین در حالت ناشتا مرتبط بود. در زنان نیز شاخص توده بدنی (BMI) و توزیع چربی بر ترشح این هورمون تأثیرگذار بود؛ به طوری که زنان دارای اضافه وزن و چاقی درجه یک، بیشترین و سریعترین افت گرلین را پس از صرف غذا تجربه کردند.
به طور خلاصه، این یافتهها ثابت میکند که سطح هورمون گرسنگی، بیشتر بازتابی از ویژگیهای متابولیک بلندمدت و فرم بدن شماست تا غذایی که اخیراً خوردهاید. از این رو، متخصصان سلامت برای کنترل وزن و درک مکانیسم اشتهای افراد، باید به جای تمرکزِ صرف بر رژیم غذایی، نگاه ویژهای به ترکیب بدنی و نحوه توزیع چربی آنها داشته باشند.
https://updatemd.com/nutrition-supplement/body-fat-distribution-ghrelin-hunger/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
آب یا نوشابهی رژیمی؟ برای کاهش وزن «ظاهراً» فرقی نمیکند!
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
سالهاست که سرِ نوشابههای رژیمی دعواست. عدهای طرفدار مصرفش هستند و عدهای دیگر میگویند مصرف آن مضرات متعددی دارد. مطالعات مشاهدهای بارها آنها را با اضافهوزن مرتبط دانستهاند و سازمان جهانی بهداشت هم سال ۲۰۲۳ رسماً توصیه کرد که برای کنترل وزن سراغ شیرینکنندههای مصنوعی نروید. حالا یک کارآزمایی تصادفی دوساله از دانشگاه لیورپول به نتیجهی متفاوتی رسیده است: کسانی که بهجای آب، نوشابهی رژیمی نوشیدند، به همان اندازه وزن کم کردند و وزن کمشده را هم به همان اندازه نگه داشتند (پیشنهاد میکنم قبل از رها کردن مطالعه، این یکی را تا آخر بخوانید).
🔬 پژوهش چه بود؟
نزدیک به پانصد بزرگسال با اضافهوزن یا چاقی خفیف که عادت به نوشیدنیهای خنک داشتند، بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول روزانه حداقل دو قوطی نوشابهی رژیمی (با شیرینکنندههایی مثل آسپارتام و سوکرالوز) مینوشید و گروه دوم فقط آب. هر دو گروه در یک برنامهی رفتاری کاهش وزن شرکت کردند؛ سال اول با جلسات منظم تغذیهشناس و سال دوم بدون هیچ جلسهای و روی پای خودشان.
نکتهی مهم همین سال دوم بود: کمکردن وزن کار سختی نیست؛ نگهداشتنش است که دشوار است.
📊 نتیجه چه شد؟
بعد از دو سال، گروه مصرف آب بهطور متوسط ۳٫۷ کیلو و گروه نوشابهی رژیمی ۴٫۸ کیلو پایینتر از وزن اولیهشان بودند. این یک کیلو اختلاف از نظر آماری معنادار نیست؛ یعنی هر دو گروه عملاً نتیجهی یکسانی گرفتند. دور کمر و باسن هم در هر دو گروه به یک اندازه کم شد.
مهمتر از خود موضوع کاهش وزن، چیزی است که اتفاق نیفتاد: نگرانی اصلی دربارهی شیرینکنندههای مصنوعی این بود که خود مزهی شیرین بدون کالری، تنظیم اشتها را به هم بریزد و شخص را به سمت پرخوری و برگشت وزن هل بدهد. اما در این مطالعه چنین چیزی دیده نشد.
⚠️ اما اینجا چند «اما» وجود دارد
۱. کمتر از نصف شرکتکنندهها تا آخر پژوهش باقی ماندند: از ۴۹۳ نفری که مطالعه را شروع کردند، فقط ۲۲۰ نفر در پایان دو سال وزنکشی شدند. کسانی که تا آخر میمانند معمولاً باانگیزهترینها هستند و این، نتایج را خوشبینانهتر از واقعیت نشان میدهد.
۲. نتایج آزمایشها قصهی کمی متفاوتی میگویند: سه شاخص بین دو گروه تفاوت معنادار داشت: Total Cholesterol، هموگلوبین A1c و فشار خون دیاستولی. نویسندگان این تفاوتها را از نظر بالینی ناچیز میدانند و احتمالاً حق با آنهاست؛ ولی جالب است که جهت هر سه یکی بود: به نفع مصرف آب.
۳. گرسنگی: احساس گرسنگی در هر دو گروه کمی بالا رفت، اما فقط در گروه نوشابهی رژیمی به حد معنادار رسید.
۴. و از همه مهمتر: چه کسی پول داده؟ هزینهی این مطالعه را «انجمن نوشابهسازان آمریکا» پرداخت کرده و همهی نویسندگان هم از همین انجمن بودجهی پژوهشی گرفتهاند. البته این بهتنهایی نتایج یک کارآزمایی تصادفی را باطل نمیکند، اما توضیح میدهد که چرا در بیانیهی مطبوعاتیاش نوشابهی رژیمی را «جایگزین مؤثر نوشابهی حاوی قند» معرفی میکند؛ درحالیکه اصلاً گروه نوشابهی قندی در این مطالعه وجود نداشت.
✅ خلاصهی ماجرا
اگر دارید سعی میکنید نوشابهی معمولی را کنار بگذارید و آب خالی به دهانتان مزه نمیکند، نوشابهی رژیمی ظاهراً قرار نیست برنامهی کاهش وزنتان را خراب کند؛ حداقل تا دو سال. اما این مطالعه فقط به سؤال «وزن» جواب داده، نه به این که نوشابهی رژیمی به اندازهی آب سالم است. آب هنوز قهرمان این ماجراست؛ فقط حالا میدانیم رقیبش هم آنقدرها که میگفتند شرور نیست.
https://updatemd.com/nutrition-supplement/diet-drinks-vs-water-weight-loss/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
طاعون سیبری: آیا منتظر یک همهگیری جدید باشیم؟ فعلا نه!
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
هفتهی گذشته یک خانم کارمند مؤسسهی ضدطاعون ایرکوتسک در سیبری (تصویر پایین)، دو روز پس از بستریشدن با علائم پنومونی شدید جان خودش را از دست داد. روایت رسانههای مستقل این است که او هنگام کار، لولهی آزمایش حاوی عامل طاعون ریوی را شکسته و نزدیک به ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با او هم تحت نظر قرار گرفتهاند.
این خبر سروصدای زیادی به پا کرده و خاطرات روزهای آغازین کرونا را زنده کرده است. در اینجا میخواهم توضیح بدهم که حداقل با اطلاعات فعلی نباید نگران یک اپیدمی جدید باشیم:
🦠 عامل طاعون یک باکتری است (و نه ویروس) که همین الان هم سالانه هزار تا سه هزار نفر را در جهان مبتلا میکند؛ عمدتاً در کشور ماداگاسکار و کنگو. البته در آمریکا هم بهطور متوسط هفت مورد در سال گزارش میشود.
این بیماری سه شکل دارد اما فقط شکل ریوی از انسان به انسان و با قطرات تنفسی منتقل میشود و همین نگرانیساز است: اگر درمان نشود تقریباً صددرصد کشنده است، اما اگر آنتیبیوتیک طی ۲۴ ساعت اول علائم شروع شود، قابل درمان است.
برای افراد در تماس داکسیسایکلین یا سیپروفلوکساسین یک پیشگیری مؤثر است. به همین دلیل این ماجرا شروع یک همهگیری بزرگ نیست؛ انتقال طاعون با ماسک، فاصلهگذاری، ردیابی تماسها و آنتیبیوتیک متوقف میشود.
❓ پس چرا این همه سروصدا کرده؟
۱. محل وقوع، آزمایشگاه بود نه طبیعت: یک مورد ابتلا به طاعون در روستایی در ماداگاسکار به خبر تبدیل نمیشود. اما یک مورد ابتلا در یک مؤسسهی تحقیقاتی ضدطاعون یعنی احتمال نقض پروتکلهای ایمنی زیستی.
۲. ابهام و تأخیر در اطلاعرسانی: طی ۲۴ ساعت اول، مقامهای محلی از بهکاربردن کلمهی «طاعون» پرهیز کردند و فقط گفتند «پنومونی با علت نامشخص». همین خلأ اطلاعاتی، جای خودش را به شایعه داد.
۳. مقیاس واکنش، با روایت رسمی نمیخواند: نزدیک ۲۰۰ نفر تحت نظر قرار گرفتند، رویدادهای عمومی در ایرکوتسک لغو شد و دربارهی نقض احتمالی مقررات ایمنی هم یک پروندهی کیفری تشکیل شده. وقتی میگویند تشخیص «نامشخص» است ولی واکنش در چنین حدی است، مردم نتیجهی خودشان را میگیرند.
به همه اینها حساسیتهای پساکرونا و داستانهای «نشت آزمایشگاهیاش» را هم اضافه کنید…
✅ خلاصهی ماجرا: فعلا نگران طاعون نباشید و وقتتان را صرف دیگر نگرانیهایتان بکنید که تعدادشان هم کم نیست!
https://updatemd.com/diseases/siberia-plague-lab-accident/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
نوبل پزشکی برای کشف کلید نوری مغز: درمان نابینایی و فراموشی در موشها
جایزه نوبل پزشکی سال ۲۰۲۶ به سه دانشمند (کارل دایسروت، پیتر هگمان و گئورگ ناگل) اهدا شد. دلیل این جایزه، اختراع روشی شگفتانگیز و انقلابی به نام «اپتوژنتیک» در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی است.
اپتوژنتیک چیست؟
به زبان ساده، این روش به دانشمندان اجازه میدهد تا سلولهای مغز (نورونها) را فقط با تاباندن نور، درست مثل یک کلید برق روشن یا خاموش کنند!
داستان از آنجا شروع شد که دو نفر از این دانشمندان، پروتئینی حساس به نور را در یک جلبک ساده کشف کردند. سپس دانشمند سوم راهی پیدا کرد تا این پروتئین را با کمک علم ژنتیک وارد سلولهای عصبی کند. نتیجه این شد که سلولهای
مغزی حالا به نور واکنش نشان میدادند و دانشمندان میتوانستند آنها را کنترل کنند.
چرا این کشف اینقدر مهم است؟
این تکنیک درک ما را از مغز زیر و رو کرده است. دانشمندان با استفاده از این روش روی موشها توانستهاند کارهای بینظیری انجام دهند؛ از جمله:
بازگرداندن بینایی
برگرداندن خاطرات فراموششده
درمان بیماریهایی مثل صرع
کشف اینکه مغز چگونه احساساتی مثل تشنگی یا رفتارها را کنترل میکند.
در یک کلام، این دانشمندان ابزاری ساختهاند که به کمک آن میتوانیم رازهای پیچیدهترین عضو بدن، یعنی مغز را بسیار راحتتر از گذشته کشف کنیم.
5 278
ژنتیک به زبان ساده با پاستیل خرسی!
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
هفتهی اول زندگی؛ هفتهای که سیستم ایمنی نوزاد شکل میگیرد؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
اگر از صد ایمونولوژیست بپرسید که سیستم ایمنی نوزاد چه زمانی شکل میگیرد، احتمالا همهشان میگویند که این فرآیند از لحظهی تولد آغاز میشود و به تدریج و بدون هیچ مرحلهی خاصی پیش میرود. اما یک پژوهش تازه روی حدود ۶۰۰ نوزاد سوئدی نشان میدهد که شاید همهی ما اشتباه میکردیم!
🔬 یک «واکنش بذرپاشی» در همان روزهای اول
پژوهشگران ایمپریال کالج لندن به سرپرستی «پتر برودین» در طول سال اول زندگی این نوزادان، به طور مرتب از خون و مدفوع آنها نمونه گرفتند. نتیجه جالب بود: حدود نیمی از نوزادان در همان هفتهی اول یک واکنش ایمنی شدید نشان میدادند که پژوهشگران آن را «واکنش بذرپاشی» (seeding reaction) نامیدند. در خون این نوزادان، مولکولهای التهابی مثل «اینترفرون گاما» بالا بود. نیمهی دیگر نوزادان اما واکنش ضعیفی داشتند.
حالا سؤال اصلی: این واکنش چه اهمیتی دارد؟
⚠️ سه برابر شدن خطر آلرژی و اگزما
هنگامی که پژوهشگران پروندههای پزشکی نوزادان را بررسی کردند، دیدند که ۳۹ درصد از نوزادانی که واکنش بذرپاشی شدید داشتند، تا یکسالگی به «اگزما» یا «آلرژی غذایی» مبتلا شده بودند. این عدد در گروه با واکنش ضعیف فقط ۱۲ درصد بود. یعنی تقریبا سه برابر!
اما چرا هفتهی اول اینقدر مهم است؟ به نظر میرسد که رودهی نوزاد سالم در روزهای اول زندگی «نشتپذیر» است و بعد از حدود یک هفته بسته میشود. در این پنجرهی کوتاه، باکتریهای روده (به خصوص گروهی به نام «باکتروئیدس») میتوانند وارد خون شوند و سیستم ایمنی را فعال کنند. نوزادانی که واکنش شدید داشتند، باکتروئیدس بیشتری هم در رودهشان داشتند.
🍼 نقش شیر مادر و باکتریهای خوب
جالبتر اینکه سرنوشت نوزادان با واکنش شدید، یکسان نبود و به دو عامل بستگی داشت: نوع تغذیه و میزان «بیفیدوباکتریها» در روده.
مثلا در میان نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشدند، اگر بیفیدوباکتریهای روده کم بود، نصفشان دچار اگزما یا آلرژی شدند؛ اما اگر این باکتریها زیاد بود، این عدد به یکچهارم کاهش پیدا میکرد. در نوزادان شیرخشکی هم حدود یکسوم مبتلا شدند.
توضیح احتمالی این است که بیفیدوباکتریها قندهای خاص شیر مادر را تجزیه میکنند و از آنها مولکولهای ضدالتهابی میسازند که جلوی واکنش بیش از حد سیستم ایمنی را میگیرد.
💡 پس باید چه کار کنیم؟
فعلا هیچ کاری! پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها فقط یک «ارتباط» را نشان میدهند و هنوز ثابت نشده که این باکتریها یا این واکنش ایمنی مستقیما باعث آلرژی میشوند. هنوز نمیدانیم که این اثر بعد از یکسالگی هم ادامه دارد یا نه. بنابراین پدر و مادرها نباید روش تغذیه یا رفتارشان با نوزاد را بر اساس این نتایج تغییر دهند.
اما آینده را تصور کنید: شاید روزی بتوانیم در همان هفتهی اول، شدت واکنش ایمنی نوزاد را اندازه بگیریم و با یک پروبیوتیک مناسب، خطر آلرژی و اگزمای او را کاهش دهیم. آیا این همان «پزشکی شخصیسازیشده» برای نوزادان نیست؟
https://updatemd.com/mother-child/newborn-first-week-immune-allergy-eczema/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
بیحسی موضعی که بهجای چند ساعت، چند هفته دوام میآورد
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
تصور کنید بعد از یک جراحی سخت، بهجای اینکه درد بعد از چند ساعت برگردد، تا چند هفته هیچ دردی حس نکنید.
پژوهشگران بهتازگی موفق شدهاند با تغییر ساختار حاملهای دارویی، ماندگاری داروهای بیحسی موضعی را از چند ساعت به چند هفته افزایش دهند.
داروهای بیحسی موضعی نهایتاً ۸ تا ۱۲ ساعت دوام میآورند. اما پژوهشگران با بازطراحی لیپوزومها (که مانند کیسههای چربی بسیار کوچکی برای حمل دارو در بدن عمل میکنند) توانستند سرعت آزادسازی دارو را بهشدت کاهش دهند.
در آزمایش روی موشها، این ترکیب جدید توانست بیحسی را برای ۲ تا ۳ هفته حفظ کند، درحالیکه داروهای تجاری فعلی فقط ۴ الی ۸ ساعت اثر دارند.
آنها برای این کار از تترودوتوکسین (tetrodotoxin)، همان سم معروف و قدرتمند ماهی بادکنکی، بهعنوان داروی بیحسی استفاده کردند. (البته نگران نباشید، این دارو آنقدر کند آزاد میشود که بدن فرصت دفعش را دارد و هیچ مسمومیتی در محل تزریق یا سایر نقاط بدن ایجاد نمیکند!)
🔬 راز این ماندگاری طولانی در ساختار پیازیشکل لیپوزومهای جدید است.
پژوهشگران متوجه شدند که داروهای محلول در آب، از لیپوزومهایی که لایههای تو در تو دارند، خیلی کندتر خارج میشوند؛ درست مثل گیر افتادن دارو در یک هزارتوی چندلایه.
این دستاورد جذاب در آینده میتواند جایگزین ایمنتری برای داروهای مسکن پس از جراحیها باشد و حتی افقهای جدیدی برای مدیریت دردهای مزمن باز کند.
https://updatemd.com/medicines/long-acting-local-anesthetic-liposomes/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
🎦 اپیزود جدید آپدیت ام دی منتشر شد:
«قند ناشتای شما نرمال است» این شاید آرامکنندهترین و در عین حال گمراهکنندهترین جملهی برگهی آزمایش باشد!
حساسیت به انسولین از حدود ۵ سال قبل از تشخیص دیابت افت میکند، اما در تمام این مدت قند ناشتای شما «نرمال» میماند؛ چون لوزالمعده با ساختن انسولینِ بیشتر، جبرانش میکند.
از هر ۴ ایرانیِ بالای ۲۵ سال، یک نفر همین حالا پیشدیابت دارد و بسیاری خبر ندارند.
اما خوشبختانه این مرحله برگشتپذیر است. بهشرطی که بدانید مقاومت به انسولین چیست و بهموقع سراغش بروید.
در اپیزود جدید آپدیت ام دی گفتهایم چطور زودتر بفهمیم و چه کار کنیم 👇
🔗 مشاهده در یوتیوب
🔗 مشاهده در آپارات
🎧 شنیدن در کستباکس
5 278
Repost from SalamatBarvari.ir | سلامت باروری
🔖 آیا رسیدن به ارگاسم باید هدف رابطه جنسی باشد؟
✍️ دکتر زهره کشاورز
برای بسیاری از افراد، ارگاسم مهمترین معیار یک رابطه جنسی موفق است؛ همان خط پایانی که رابطهای لذتبخش را از تجربهای ناامیدکننده جدا میکند. اما پژوهشها نشان میدهند وقتی ارگاسم به هدف نهایی رابطه تبدیل شود، فشاری ایجاد میکند که گاهی خودِ لذت را از بین میبرد.
🎯 «الزام ارگاسم» چیست؟
در روانشناسی جنسی، نگاهی که ارگاسم را شرط اصلی یک رابطه موفق میداند «الزام ارگاسم» (Orgasmic Imperative) نامیده میشود؛ یعنی فشار و احساس وظیفه برای رسیدن خود یا رساندن شریک به ارگاسم. در این نگاه، اگر ارگاسم اتفاق نیفتد، فرد ممکن است احساس شکست کند و کل تجربه را «بد» بداند.
💡 لذت جنسی همان ارگاسم نیست
▫️ لذت جنسی به رضایت از رابطه، احساس امنیت، ارتباط عاطفی و تمایل دوطرفه وابسته است.
▫️ ارگاسم یک واکنش فیزیولوژیک بدن است و حتی ممکن است در موقعیتی ناخواسته رخ دهد؛ این واکنش بدنی هرگز به معنای رضایت یا لذت نیست.
▫️ در یک مطالعه، افراد از ارگاسمهایی گفتند که «توخالی» یا حتی ناخوشایند بودند؛ بهخاطر خستگی، فشار برای رسیدن به ارگاسم یا نگرانی درباره عملکرد.
🌸 چرا بهتر است لذت را هدف قرار دهیم؟
امیلی ناگوسکی در کتاب Come as You Are میگوید ارگاسم، وقتی اتفاق میافتد، میتواند بخش فوقالعادهای از رابطه باشد؛ اما نبودنش الزاماً به معنای بدبودن رابطه نیست.
تمرکز بر لذت بهجای «رسیدن»، اضطراب عملکرد را کاهش میدهد و به هر دو نفر فرصت میدهد در لحظه حاضر باشند و با کنجکاوی کشف کنند چه چیزی برایشان خوشایند است.
🌱 حرف آخر
ارگاسم بیاهمیت نیست؛ مسئله این است که نباید به امتحانی تبدیل شود که موفقیت یا شکست رابطه را تعیین میکند. یک تجربه جنسی زمانی رضایتبخش است که همه طرفها احساس راحتی، امنیت، ارتباط و آزادی داشته باشند.
📚 نسخه کامل مقاله با توضیحات بیشتر در لینک زیر در دسترس شماست:
https://salamatbarvari.ir/article/orgasm-as-the-goal
سلامت باروری را در تلگرام دنبال کنید:
https://t.me/SalamatBarvari_ir
5 278
برای نخستین بار طی ۱۰۰ سال گذشته: کشف یگ گونهی جدید گربه!
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
این خبر ارتباطی با آپدیتامدی ندارد، اما از آنجایی که گربهها را دوست داریم، اجازه بدهید شما را با یک عضو تازهشناختهشدهی خانوادهی گربهسانان آشنا کنم:
«تیلکایو»، گربهسانی کوچک و خالخالی از جنگلهای بولیوی است که داستان کشفاش، از یک اشتباه بامزه شروع شد:
چند سال قبل مردی یک تولهی این حیوان را کنار جاده پیدا کرد و با تصور اینکه گربهی خانگی است، به خانه برد.
اما بعد از حدود یک سال زندگی مشترک، متوجه شد این همخانه کمی بیش از حد خشن و وحشی است و بهتر است به پناهگاه حیاتوحش سپرده شود!
در باغ وحش، ظاهر متفاوت این گربه توجه یک زیستشناس را جلب کرد و بررسیهای ژنتیکی، طی سالهای بعد نشان داد با یک گونهی ناشناخته برای علم روبهرو هستیم.
حالا این گونهی جدید رسما پذیرفته شده و نام علمی پیشنهادیاش هم «Leopardus tilcayo» است؛ برگرفته از همان نامی که مردم محلی از قبل صدایش میکردند.
این گربهی نر حالا ۱۰ سال سن دارد و با حدود ۱٫۴ کیلوگرم وزن، از بیشتر گربههای خانگی کوچکتر است.
جالب است بدانید که این نخستین باری است که طی صد سال اخیر یک گونهی جدید گربه کشف میشود.
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
آیا آمپول لاغری را باید تا آخر عمر زد؟ پاسخ متخصصان به سؤال «بعدش چی؟»
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
در ویدیوی آمپول لاغری گفتیم این داروها چاقی را «درمان» نمیکنند، بلکه «کنترل» میکنند و پس از قطع دارو، حدود دوسوم وزن ازدسترفته برمیگردد. اما یک سؤال باز ماند: آیا واقعاً باید تا آخر عمر تزریق کرد؟
این سؤال یکی از داغترین بحثهای کنگرهی غدد و متابولیسم برزیل (شهریور ۱۴۰۵) بود و دو متخصص سرشناس چاقی سر آن مناظره کردند.
💊 دیدگاه اول: دارو را ادامه بدهید
دکتر برونو هالپرن، رئیس فدراسیون جهانی چاقی، میگوید: «هرچه درمان مؤثرتر باشد، نبودِ آن هم بیشتر خودش را نشان میدهد.» در مطالعهی STEP 1، افراد طی یک سال پس از قطع سماگلوتاید حدود دوسوم وزن کمشده را دوباره به دست آوردند و فشار و چربی خونشان هم برگشت.
دلیلش هورمونی است: کاهش وزن تغییراتی ماندگار در هورمونهای اشتها مثل «گرلین» ایجاد میکند که حتی یک سال بعد باقی میماند. از طرفی مطالعهی SELECT نشان داد این دارو خطر رویدادهای قلبیعروقی را ۲۰ درصد کم میکند؛ پس با قطع دارو فقط وزن نیست که برمیگردد.
⚖️ دیدگاه دوم: برای همه یک نسخه وجود ندارد
دکتر ماریا ترزا زانلا معتقد است اگر در دورهی مصرف، سبک زندگی واقعاً اصلاح شود، برخی بیماران میتوانند پس از قطع هم وزنشان را حفظ کنند. به گفتهی او، در چاقی بسیار شدید بهتر است دارو قطع نشود، اما در افراد جوانتر با چاقی خفیفتر میتوان کاهش یا قطع را در نظر گرفت.
🔬 کاهش دوز بهجای قطع
هنوز پروتکل تثبیتشدهای برای قطع این داروها نداریم، اما مطالعهی SURMOUNT-MAINTAIN نشان داد کاهش دوز تیرزپاتاید به حفظ وزن کمک میکند، درحالیکه قطع کامل با بازگشت وزن همراه است. این یعنی پیدا کردن کمترین دوز مؤثر، آن هم زیر نظر پزشک؛ نه کم کردن خودسرانهی کلیکهای قلم.
⚠️ فاصله انداختن بین تزریقها ممنوع
تنها نقطهای که هر دو طرف سرش توافق داشتند: افزایش فاصلهی تزریقها توصیه نمیشود، چون شواهد کافی ندارد و از نظر جذب و دفع دارو منطقی نیست.
🩺 چه زمانی قطع دارو ضروری است؟
سه وضعیت: هزینهی غیرقابلتحمل، پاسخ ضعیف به درمان و عوارض جدی مثل التهاب پانکراس یا یبوست شدید. ادامه دادن به هر قیمتی هم میتواند با از دست رفتن زیاد عضله، ترکیب بدن را بدتر کند. داروهای جایگزین هم وجود دارند، اما ضعیفترند.
✅ جمعبندی
دو دیدگاه بیشتر مکمل هماند تا مخالف: در چاقی شدید یا بیماری قلبی، ادامهی بلندمدت منطقیتر است؛ در چاقی خفیفتر و با اصلاح واقعی سبک زندگی، کاهش دوز یا قطع زیر نظر پزشک قابل بحث است. با یک «برنامه» شروع کنید، نه با یک آمپول و یک امید.
متن کامل مقاله:
https://updatemd.com/medicines/glp1-weight-loss-drugs-lifelong-use/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
چرا بعضی مصرفکنندگان قارچ جادویی احساس میکنند با جهان یکی شدهاند؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
برخی افرادی که قارچ جادویی مصرف کردهاند، از یک تجربه خاص صحبت میکنند: اینکه احساس میکنم با جهان یکی شدهام!
آنها حالتی سرشار از لذت و احساس «یکیبودن با محیط» را تجربه میکنند که پژوهشگران نامش را «احساس جزئی از جهان بودن» یا «Embeddedness» مینامند.
حالا نتایج یک پژوهش تازه نشان داده که منشا این احساس از کجا میآید:
قارچ جادویی حاوی مادهای روانگردان به نام سیلوسایبین (Psilocybin) است و این نتایج پژوهش مشخص کرده که هنگام مصرف آن، سیگنالهای دو شبکهی مغز که اطلاعات «خود درونی» ما و «جهان خارج» را پردازش میکند با هم یکپارچه میشوند.
البته نتایج این پژوهش به معنای بیخطر بودن یا توصیه به مصرف روانگردانها نیست. موادی مانند سیلوسایبین میتوانند بهجای احساس آرامش و یکیبودن با جهان، باعث ایجاد احساس ترس شدید، حملهی پنیک، بدبینی و سردرگمی شوند.
مصرف آنها حتی در برخی افراد باعث بروز علائم روانپریشیِ ماندگار هم شده است.
در نتیجه تجربهی هر فرد قابلپیشبینی نیست و نتایج پژوهشهای کنترلشده را نمیتوان به مصرف خودسرانه تعمیم داد. از مصرف این مواد برای کنجکاوی یا خوددرمانی پرهیز کنید.
نتایج این پژوهش در نشریهی «نیچر» منتشر شده.
https://updatemd.com/neurology-psychiatry/psilocybin-brain-oneness-nature/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
متهم اصلی اُفت تستوسترون در مردان: چربی احشایی و نه افزایش سن؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
خیلی از ما فکر میکنیم که تستوسترون با بالا رفتن سن به طور طبیعی و حتمی پایین میآید. درست است که از حدود ۳۵ سالگی سطح این هورمون در مردان کمکم کاهش پیدا میکند، اما این کاهش آنقدر آهسته است که شاید اصلا متهم اصلی نباشد! یک بررسی تازه که در نشریهی انجمن غدد آمریکا منتشر شده، انگشت اتهام را به سمت چیز دیگری گرفته است: «جای ذخیرهی چربی در بدن».
🔬 چربی احشایی چیست؟
منظور از چربی احشایی، همان چربی عمقی شکم است که دور کبد، معده و رودهها را میگیرد (نه چربی زیر پوست که آن را با دست میشود گرفت). این بافت گیرندههای زیادی برای تستوسترون دارد و به همین دلیل با این هورمون رابطهی نزدیکی دارد. پژوهشگران دادههای سلامت نزدیک به پنج هزار مرد آمریکایی ۲۰ تا ۵۹ ساله را بررسی کردند و دیدند که در این بازهی سنی، چربی احشایی به مراتب بیشتر از سن با افت تستوسترون ارتباط دارد. در واقع وقتی توزیع چربی را در محاسبات لحاظ کردند، تاثیر سن خیلی کمرنگ شد.
🧬 سازوکار احتمالی
هنوز به طور قطعی مشخص نیست که چرا چربی احشایی اینقدر روی تستوسترون اثر میگذارد، اما دو توضیح مطرح است: اول اینکه این چربی مقاومت به انسولین ایجاد میکند و این موضوع روی توانایی سلولهای بیضه در تبدیل کلسترول به تستوسترون اثر میگذارد. دوم اینکه چربی احشایی مسیرهای التهابی را فعال میکند و باعث میشود تستوسترون بیشتری به استرادیول (هورمون زنانه) تبدیل شود.
💡 پیام عملی برای شما
نتیجهی این پژوهش یک نکتهی مهم درمانی دارد: اگر دچار کمبود تستوسترون هستید، پیش از آنکه سراغ تزریق تستوسترون بروید، بهتر است ببینید که آیا چربی شکمتان عامل قابل برگشتی نیست؟ کاهش چربی احشایی (با تغییر سبک زندگی یا حتی داروهایی مثل داروهای خانوادهی GLP-1) شاید مشکل را از ریشه حل کند.
https://updatemd.com/health-longevity/visceral-fat-low-testosterone-men/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
لانجویتی به اپل واچ و اپلیکیشن Health آیفون آمد
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
شب گذشته شرکت اپل محصولات جدیدش را معرفی کرد و فعلا تمرکز اغلب رسانهها روی «آیفون تاشو» است! اما اجازه دهید اینجا و در «آپدیت ام دی» به برخی تغییرات مهم در بخش سلامت بپردازیم.
ما در مورد لانجویتی زیاد صحبت کردهایم و یکی از موضوعات مورد علاقهمان است! حالا اپل هم در آپدیت جدید یک بخش اختصاصی با همین نام Longevity به اپلیکیشن Health اضافه کرده.
این بخش قرار است اطلاعات سلامت را در طول زمان کنار هم بگذارد و تصویری از وضعیت قلب، خواب، حرکت، سلامت روان، سوختوساز، شنوایی و تغذیه شما ارائه کند.
یکی از قابلیتهای آن، هم تعیین «سن سلامت» یا Health Age است که با استفاده از اطلاعات اپل واچ نشان میدهد شاخصهای شما نسبت به سن تقویمیتان چه وضعیتی دارند.
ضمنا در این بخش حالا میتوانید نتایج آزمایشهایتان مانند قند خون، کلسترول LDL و… را نیز ثبت کنید تا تحلیل کاملتری دریافت کنید.
سنسورهای اپل واچ جدید (سری ۱۲) هم آپدیت شده و حالا هر پنج ثانیه یک بار و با دقت بیشتری ضربان قلب شما را اندازه میگیرد. تا پیش از این فقط هنگام ثبت ورزش بود که این سنسور پایش مداوم ضربان قلب را انجام میداد. اما حالا این کار در تمام طول شبانهروز انجام میشود.
بخش قابلیت «آمادگی» یا Readiness هم از قبل (بهنوعی) در دسترس بوده. اما حالا بخش اختصاصی خودش را پیدا کرده، دقیقتر شده و آن را با تناوب بیشتری اندازهگیری میکند. این قابلیت بر اساس شاخصی به نام Heart Rate Variability یا به طور خلاصه HRV کار میکند که در آپدیت ام دی هم یک مقاله مفصل در معرفی و کاربردهایش داریم.
این قابلیت با ترکیب میزان و شدت فعالیت، وضعیت بدن و کیفیت خواب، به «آمادگی» شما امتیازی از صفر تا ۱۰ میدهد و پیشنهاد میکند که مثلا امروز بیشتر استراحت کنید، سبکتر فعالیت کنید و یا برای ورزش سنگینتر آمادهاید.
این امتیاز در طول روز آپدیت میشود؛ مثلاً ممکن است پس از یک تمرین سنگین پایین بیاید. همچنین میتوانید ببینید چه چیزهایی روی آن اثر گذاشتهاند، تا فعالیتتان را با وضعیت بدنتان هماهنگ کنید. این قابلیت در اپل واچ سری ۱۲ و اولترا ۴ ارائه میشود.
البته با وجود تمام امکانات اضافه شده، اگر طی چند سال اخیر اپل واچ خریدهاید، همچنان دلیل محکمی برای ارتقا به نسخهی جدید وجود ندارد و این تغییرات هیچ کدام یک تغییر انقلابی به حساب نمیآیند. آن هم با این قیمت دلار!
https://updatemd.com/health-longevity/iphone-health-longevity/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
تصویری از یک کتاب آناتومی فرانسوی برای نمایش شباهت ساختار استخوانبندی اسب و انسان!
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
چرا یک لحظهی خوب مهم است، حتی وقتی به یاد نمیماند؟
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
تصور کنید که یک بعدازظهر را با کسی میگذرانید که او را خیلی دوست دارید. توی حیاط و زیر آفتاب مینشینید، با هم میخندید، یکی از آهنگهای قدیمی و خاطرهانگیز را میگذارید و هر دو با هم میخوانید.
یک ساعت بعد، اما عزیزتان هیچ خاطرهای از اینکه شما آنجا بودهاید ندارد...
برای خانوادههایی که با آلزایمر یا دیگر بیماریهای مغز زندگی میکنند، چنین تجربههایی میتواند بسیار دردناک باشد. هنگامی که کسی مدام دیدارهای ما، گفتگوها و کارهایی را که با هم کردهایم فراموش میکند، طبیعی است که از خودمان بپرسیم: آیا اصلا این کارها فایدهای داشت؟
🧠 حافظه یک چیز واحد نیست
ما معمولا حافظه را مثل یک توانایی یکپارچه تصور میکنیم: یا چیزی را به یاد میآورید یا نمیآورید. اما مغز انسان بسیار پیچیدهتر از این حرفهاست.
آلزایمر همهی بخشهای مغز را به یک اندازه و در یک زمان درگیر نمیکند. در مراحل اولیهی بیماری، معمولا بخشهایی از مغز آسیب میبینند (از جمله «هیپوکامپ») که برای ساختن و نگهداشتن خاطرههای تازه ضروریاند.
اما این تنها راهی نیست که مغز ما تجربهها را ثبت میکند. سیستمهای دیگری در مغز مسئول احساسات، حس آشنایی، عادتها، لذت، حرکت و واکنش ما به آدمهای دیگر هستند.
🔬 احساسات از واقعیتها عمر بیشتری دارند
پژوهشگران به ۱۷ نفر مبتلا به آلزایمر و ۱۷ فرد سالم فیلمهایی نشان دادند که برای ایجاد شادی یا غم طراحی شده بود. مبتلایان به آلزایمر در به یاد آوردن فیلمها مشکل جدی داشتند، اما احساسشان از خاطرهشان عمر بیشتری داشت! بعضی از آنها بیش از ۳۰ دقیقه غمگین ماندند، بدون این که هیچ خاطرهی آگاهانهای از علت این غم داشته باشند.
معنای این یافته چیزی بسیار مفید است: از دست رفتن حافظه، انسان را از نظر احساسی دستنیافتنی نمیکند. به یاد آوردن یک تجربه و تأثیر گرفتن از آن، دو چیز متفاوتاند.
❓ بازنگری در جملهی «او که یادش نمیماند»
مادر ممکن است آن ساندویچ خوشمزه را فراموش کند، اما در لحظهی خوردنش لذت برده. ممکن است مهمانش را فراموش کند، اما یک ساعت تمام احساس امنیت و محبت کرده و شب راحتتر خوابیده است.
عکس این ماجرا هم شایستهی توجه است: یک برخورد بد از سوی ما، صرفا به این دلیل که فرد بعدا نمیتواند تعریفش کند، بیضرر نمیشود. روایت آگاهانه ممکن است محو شود، در حالی که اثر احساسیاش باقی میماند.
💡 بهترین برخورد ممکن؟
اگر کسی که دوستش دارید با تغییرات مغزی زندگی میکند، هدف را عوض کنید: به جای ساختن تجربهای که فردا به یاد بیاورد، تجربهای بسازید که امروز حالش را خوب کند.
به جای این که بپرسید «آیا این را به یاد خواهد آورد؟» بپرسید «همین حالا دارد چه تجربهای میکند؟»
یک ساعت خوب، همچنان یک ساعت خوب است، حتی اگر فردا نتواند برای ما تعریفش کند.
https://updatemd.com/neurology-psychiatry/emotional-memory-alzheimers-caregiving/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
معرفی برندگان جایزهی ایگنوبل ۲۰۲۶: پژوهشهایی که شما را به فکر میاندازند
✍️ دکتر علیاصغر هنرمند
جایزهی «ایگنوبل» به پژوهشهایی تعلق میگیرد که در نگاه اول خندهدار، عجیب یا حتی نامحتمل به نظر میرسند؛ اما چند لحظه بعد، یک پرسش علمی واقعی در ذهن شما میسازند. برندگان این جایزه برخلاف برندگان نوبل پزشکی، نه مدال طلا میگیرند و نه پاداش یکمیلیوندلاری؛ اما پژوهششان ناگهان در سراسر جهان دیده میشود.
مراسم ایگنوبل ۲۰۲۶ روز سوم سپتامبر در زوریخ سوئیس برگزار شد و پر بود از پژوهشهایی که مرز میان شوخی و علم جدی را کمرنگ میکردند. اجازه دهید برخی از آنها را با هم مرور کنیم.
💋 پژوهشی برای تعریف دقیق بوسیدن!
همهی ما تصور میکنیم میدانیم بوسه چیست؛ تا زمانی که یک زیستشناس از شما بخواهد آن را طوری تعریف کنید که بتوان رفتار انسان، خرس قطبی، پرنده و حتی مورچه را با همان تعریف سنجید.
گروهی از پژوهشگران برای حل این مشکل، بوسه را چنین تعریف کردند: «تعاملی غیرخصمانه که طی آن دو عضو از یک گونه، دهان خود را بهشکلی هدفمند با یکدیگر تماس میدهند، لبها یا بخشهای دهانی آنها حرکت میکند و غذایی میانشان منتقل نمیشود.»
با این معیار، نهتنها انسانها و دیگر نخستیها، بلکه خرسهای قطبی، بعضی پرندگان و حتی مورچهها هم یکدیگر را میبوسند.
پژوهشگران همچنین رد تکاملی این رفتار را تا حدود ۲۱٫۵ میلیون سال پیش و نیای مشترک میمونهای انساننمای بزرگ دنبال کردند. نتیجهی جذابتر اینکه اجداد انسان امروزی، احتمالاً نئاندرتالها را هم میبوسیدهاند.
🌱 پژوهشی برای دفنکردن لباس زیر!
یکی دیگر از جوایز عجیب امسال به پژوهشی رسید که در آن هزار لباس زیر در بیش از ۲۵ کشور دفن شد. دو ماه بعد، شرکتکنندگان لباسها را از خاک بیرون آوردند تا پژوهشگران میزان تجزیهی پارچه را بررسی کنند.
شاید «لباس زیر» ابزار چندان علمیای به نظر نرسد؛ اما میزان باقیماندن پارچه میتواند سرنخی از فعالیت جانداران ریز موجود در خاک باشد. هرچه خاک از نظر زیستی فعالتر باشد، پارچه با سرعت بیشتری تجزیه میشود.
این آزمایش گسترده نشان داد نوع استفاده از زمین، بیش از دیگر ویژگیهای خاک بر تجزیهی لباس زیر تأثیر میگذارد. بنابراین یک آزمایش ساده و نسبتاً خندهدار توانست اطلاعات ارزشمندی دربارهی سلامت خاک در نقاط مختلف جهان فراهم کند.
🏆 برخی دیگر از برندگان
بیومکانیک: ارائهی تعریفی علمی و دقیق از بوسیدن که بتوان آن را برای گونههای مختلف جانوری به کار برد.
اقتصاد: ارائهی شواهدی مبنی بر اینکه افراد ثروتمند، در مقایسه با افراد کمدرآمد، ممکن است بیشتر درگیر رفتارهای غیراخلاقی شوند.
شیمی: کشف اینکه پروتئینهای شیر سوسکهایی که نوزاد زنده به دنیا میآورند، سه برابر پروتئینهای شیر گاو انرژی دارند.
پزشکی: مطالعهی آیرودینامیک فینکردن و بررسی علمی روش تخلیهی بینی، در پژوهشی که در سال ۱۹۷۷ منتشر شد.
زیستشناسی: پاگذاشتن آرام روی قسمتهای مختلف بدن مارها برای بررسی اینکه چه عواملی یک مار سمی را به گازگرفتن انسان تحریک میکند.
فیزیک: بررسی نظری و آزمایشگاهی عوامل ایجاد پاشش در توالت ایستاده (یورینال) و طراحی نمونههایی که میزان پاشش را تا حدود یکونیم درصد حالت معمول کاهش میدهند.
فناوری: استفاده از خرطوم پشه بهعنوان نازل بسیار ظریف و کمهزینه برای چاپ سهبعدی با وضوح بالا.
بویایی: گردآوری شواهدی که نشان میدهد از نظر والدین، نوزادان بوی بسیار خوبی دارند؛ اما نوجوانان معمولاً چنین امتیازی نمیگیرند!
صلح: نشاندادن اینکه مردم برای دوستانی که با افراد منفورشان بدرفتاری میکنند، ارزش بیشتری قائل میشوند.
علوم خاک: دفن هزار لباس زیر در بیش از ۲۵ کشور و بیرونآوردن آنها پس از دو ماه، برای بررسی فعالیت زیستی و سلامت خاک.
💡 چرا این جایزه مهم است؟
پژوهشهای برندهی ایگنوبل همیشه قرار نیست بیماریها را درمان کنند یا رازهای بزرگ کیهان را توضیح دهند. بسیاری از این مطالعات از یک پرسش خوب و تفکری واقعاً متفاوت شکل میگیرند، نه از تجهیزات گرانقیمت، منابع عظیم یا روشهای پیچیده. این تحقیقات سرگرمکنندهاند و مهمتر از آن، مردم را به فکرکردن و یادگرفتن وامیدارند.
جالب اینکه دریافت ایگنوبل که روزی از نظر بعضی پژوهشگران توهین به حساب میآمد، امروز برای بسیاری از آنها یک فرصت دیدهشدن است؛ درست برخلاف آنچه دربارهی نوبل اصلی گفته میشود.
https://updatemd.com/miscellaneous/ig-nobel-prize-2026-winners/
کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام:
https://t.me/updatemd
آپدیت اِم دی در یوتیوب:
https://www.youtube.com/@UpdateMD
5 278
🎉 کانال یوتیوب آپدیت اِم دی ۱۰ هزار نفره شد!
وقتی اولین ویدیو را منتشر کردیم، فکر نمیکردیم روزی ۱۰ هزار نفر حاضر باشند وقتشان را به پزشکی مبتنی بر شواهد بدهند (آن هم به زبان فارسی و بدون اغراق و هیاهو!).
این عدد را شما ساختید؛ با هر تماشا، هر کامنت و هر بار که ویدیویی را برای عزیزی فرستادید.
قول ما همان است که بود: ساده و دقیق گفتن از آنچه علم «میداند» و نه آنچه میفروشد.
اگر هنوز مشترک کانال یوتیوب نشدهاید، الان بهترین زمان است 👇
https://www.youtube.com/@updatemd
5 278
🎦 اپیزود جدید آپدیت ام دی منتشر شد:
چقدر پروتئین لازم داریم؟ عدد درست برای سن، ورزش و کاهش وزن
در سالهای اخیر حرف زیادی دربارهی پروتئین زده شده، اما تقریباً همهٔ آنها حول یک عدد ثابت میچرخد؛ در حالی که عدد درست برای یک فرد جوان ورزشکار، یک خانم شصتساله و کسی که در حال کاهش وزن است، سه چیز کاملاً متفاوت است.
در ویدیوی تازه دقیقاً همینها را حساب کردهایم👇
🔗 مشاهده در یوتیوب
🔗 مشاهده در آپارات
🎧 شنیدن در کستباکس
