Endo Tweets

🌟 چرا لج میدیم؟ تو این ویدئو در اینستاگرام در این مورد صحبت کردم که چطوری کرو کرونالی ممکنه باعث لج دادن بشه حتی با فایل ۸ و ۱۰! https://www.instagram.com/reel/DepZlRKRPN5/?xtok=MWttNWV3NTVrZW5oeA==

🌟 چرا لج میدیم؟ تو این ویدئو در اینستاگرام در این مورد صحبت کردم که چطوری کرو کرونالی ممکنه باعث لج دادن بشه حتی با فایل ۸ و ۱۰! https://www.instagram.com/reel/DepZlRKRPN5/?xtok=MWttNWV3NTVrZW5oeA==

🌟 درد - ۵ بیمار خانمی ۵۰ ساله مراجعه کرده بودند. شکایت بیمار درد شدید تیرکشنده با آب سرد در دو سمت فک بالا بود. در تصویر رادیوگرافیک ترمیم‌های وسیع کامپوزیتی و درمان‌های ریشه با ظاهر نه چندان جالب دیده می‌شد. اما مهم‌ترین یافته تحلیل ژنرالیزه و زیاد استخوان و لثه بود. در نمای دهان بیمار علت مشخص‌تر بود. اکسپوز بودن ریشه دندان‌ها و وجود NCCL (ضایعات غیرپوسیدگی سرویکال دندان) در چند دندان مشاهده می‌شد. این دندان‌ها با اسپری هوا هم به شدت حساس بودند. بیمار به متخصص پریو و ترمیم برای درمان پوشش لثه و ترمیم ارجاع داده شد تصویر از این سایت برداشته شده

🌟 ایزولاسیون من این مدت با انواع روش‌های ایزولاسیون و کلمپ‌ها کار کردم و روشی که مدتیه که پیاده میکنم اینه: ۱- مولتیپل پانچ: کلمپ رو روی دندون آخر می‌بندم و معمولا اگر قراره رو دندون‌های مولر یا پرمولر کار کنم تا دندون ۲ یا ۳ بر اساس گاید علامت میزنم و بر اساس سایز درست سوراخ پانچ میکنم ۲- کلمپ: کلمپ B1 برای فک پایین و w8A برای هر وقتی که نیاز باشه و ۷های بالا و گاهی B2 و B3 و 206 استفاده میکنم. اگر اون دندون خاصی که می‌خوام کار کنم نیاز به عقب دادن بیشتر رابردم داشت از B4 یا OC یا کلمپ‌های دیپ ریچینگ استفاده میکنم. برای پرمولر و قدامی‌ها از کلمپ 00 هم زیاد استفاده میکنم. البته این توصیه‌ها برای اندوئه ۳- قراردهی: اول کلمپ بعد رابردم روی دندون آخر میکشم. بعد فریم رو یه کم شل می‌بندم. با دو دست سوراخ‌های دیگه‌ی رابردم رو دور دندون‌ها می‌برم که یه مقدار فیکس بشه و بعد با نخ از کانتکت‌ها رد میکنم. بعد سراغ یه جابجایی مختصر کلمپ پشتی برای این که رابردم بهتر تطابق پیدا کنه میرم. جزییات بیشتر رو میتونید از کانال دنتیستتو و یوتیوب و غیره بخونید. روش خیلی کارایی برای کاهش لیکیجه. خیلی هم زمان نمی‌بره. شاید پنج شیش دقیقه بیشتر از سینگل پانچ وقت ببره و کلی از دردسرهای آینده هم کم میکنه

🌟 گایدلاین جدید مدیریت پوسیدگی عمیق ۱. برداشت پوسیدگی (دندون بی‌علامت یا پالپیت برگشت‌پذیر) پیشنهادشون برداشت انتخابی (SE) یا دومرحله‌ای (Stepwise) به جای برداشت کامل (NSE) هست. دلیل اصلی اینه که ریسک اکسپوز پالپ کمتر میشه. تو برداشت انتخابی، دیواره‌های محیطی تا عاج سخت تمیز میشن که سیل ترمیم خوب باشه، ولی روی پالپ عاج نرم یا چرمی باقی می‌مونه. ترمیم نهایی همون جلسه گذاشته میشه. اگه پوسیدگی تو رادیوگرافی تا یک‌سوم داخلی عاج رسیده، SE ترجیح داره. اگه تا یک‌چهارم داخلی رسیده، Stepwise هم گزینه‌ست. روش Stepwise معایب خودش رو هم داره: جلسه‌ی دوم هزینه و زحمت داره، ممکنه بیمار برنگرده، و باز کردن دوباره‌ی حفره هم می‌تونه به اکسپوز برسه. ⚠️ پوسیدگی خیلی عمیق (بدون نوار عاجی رادیواپک روی پالپ): ریسک اکسپوز بالاست و باید از قبل برای مدیریتش آماده باشید. البته خود این نوار تو رادیوگرافی قابل‌اعتماد نیست و به زاویه‌ی تابش بستگی داره. ۲. لاینر استفاده‌ی روتین از لاینر دیگه پیشنهاد نمیشه. تو ۱۲ کارآزمایی با بیش از ۱۱۰۰ دندان، لاینر در شکست، حساسیت بعد از درمان، پوسیدگی ثانویه یا حفظ حیات پالپ هیچ مزیت ثابتی نشون نداد. این باور که «وقتی پالپ از زیر عاج صورتی دیده میشه باید لاینر گذاشت» پشتوانه‌ی علمی نداره. هیچ آستانه‌ی مشخصی از ضخامت عاج باقی‌مونده هم تعریف نشده. ۳. وقتی پالپ اکسپوز شد بی‌علامت یا پالپیت برگشت‌پذیر: هم پالپ کپ مستقیم و هم پالپوتومی (پارسیل یا کامل) قابل قبوله. علائم پالپیت برگشت‌ناپذیر: بعد از برداشت کامل پوسیدگی، پالپوتومی پارسیل یا کامل پیشنهاد میشه. پالپوتومی از نظر نتایج هم‌تراز درمان ریشه به نظر میاد و کمتر تهاجمیه. پارسیل و فول پالپوتومی از نظر موفقیت و درد بعد از یک هفته تفاوتی نداشتن. فقط تسکین درد با فول پالپوتومی سریع‌تر بود. تصمیم نهایی سر یونیت گرفته میشه، بر اساس هموستاز و ظاهر پالپ. ۴. پروتکل تقویت‌شده برای هر نوع VPT، این چهار مورد لازمه: رابردم شست‌وشوی ضدمیکروبی حین کار (مثل هیپوکلریت) بزرگنمایی ماده‌ی مناسب ⚠️ گایدلاین صراحتاً میگه بدون این پروتکل، موفقیت ممکنه به‌طور قابل‌توجهی پایین‌تر باشه. پس اگر این شرایط رو ندارید دست به این نوع درمان نزنید ۵. انتخاب ماده برای پالپ کپ و پالپوتومی، سمان‌های کلسیم سیلیکاتی (منظور همین MTA، بیودنتین، کلدسرامیک و خانواده‌شه) به کلسیم هیدروکسید ارجحیت دارن. تو پالپ کپ، شانس عدم پاتولوژی با سمان‌های کلسیم سیلیکاتی حدود ۲.۷ برابر بود. تو پالپوتومی، MTA موفقیت بیشتری از کلسیم هیدروکسید داشت، ولی بین MTA و بیودنتین تفاوتی نبود. تو دندون قدامی ریسک تغییر رنگ بعضی از این مواد رو در نظر بگیرید و با بیمار مطرح کنید. 📊 موفقیت تجمیعی پالپوتومی در ۲۵ کارآزمایی حدود ۸۷٪ بود: در پالپیت برگشت‌پذیر ۹۲٪ و در برگشت‌ناپذیر حدود ۸۲٪. 💡 جمع‌بندی: دندون بی‌علامت: سعی کن اصلاً اکسپوز نکنی (برداشت انتخابی، بدون لاینر). دندون علامت‌دار: برداشت کامل و بعد پالپوتومی. این دقیقاً با پروتکل مقاله‌ی پارسیل پالپوتومی که قبلاً گذاشتم هم‌خونی داره. اون مقاله برداشت پارسیل انجام داد، چون کیس‌هاش پالپیت علامت‌دار داشتن. ⚠️ بیشتر توصیه‌ها «ضعیف» هست و قطعیت شواهد از خیلی کم تا متوسطه. خود گایدلاین هم میگه تصمیم باید بر اساس مهارت و تجهیزات دندانپزشک، هزینه و ترجیح بیمار گرفته بشه. برای بیشتر دندانپزشک‌ها مدیریت پالپ اکسپوزشده چالش فنی و مالیه، و این خودش دلیل دیگه‌ایه برای اینکه تو دندون بی‌علامت از اکسپوز جلوگیری کنیم.

🌟 پالپوتومی پارسیل یه مقاله‌ی جدید تو IEJ درباره‌ی موفقیت پالپوتومی پارسیل برای بیماران بزرگسال چاپ شده که خیلی جالبه. انتخاب کیس: مولرهای اول و دوم مندیبل با اپکس بسته و پوسیدگی عمیق (تو رادیوگرافی ۰ تا ۱.۵ میلی‌متر تا پالپ). تست سرما مثبت بوده، دق منفی، و پروب و لقی نرمال. بی‌حسی: بلاک اینفریور آلوئولار با آرتیکائین ۴٪ زدن و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بعد کار رو شروع کردن. ⚠️ حساسیت‌های تکنیکی رو دست کم نگیرید و در صورت داشتن تسلط و توانایی در همه‌ی این موارد دست به این درمان بزنید ایزولاسیون: با کلمپ و رابردم به روش صحیح ترمیمی ایزوله کردن. بعد دندون و رابردم رو با پنبه‌ی آغشته به هیپوکلریت ۵.۲۵٪ ضدعفونی کردن. برداشت پوسیدگی: با فرز استریل و آب فراوان، اول پوسیدگی دیواره‌های محیطی رو برداشتن. اگه دیواره‌ای از دست رفته بود، با ماتریکس سکشنال و کامپوزیت بازسازیش کردن. بعد رفتن سراغ پوسیدگی عمقی و اون رو هم به روش غیرانتخابی، یعنی کامل، برداشتن. پالپوتومی پارسیل: وقتی اکسپوز رخ داد، اول حفره رو با ۱.۵ سی‌سی هیپوکلریت ۲.۵٪ شستن. بعد با یه فرز الماسی روند نو و استریل (نه همون فرز قبلی) با توربین، ۲ تا ۳ میلی‌متر از پالپ رو برداشتن. هموستاز: پنبه‌ی آغشته به هیپوکلریت ۲.۵٪ رو با فشار ملایم گذاشتن و تقریباً هر یک دقیقه چک کردن که خونریزی بند اومده یا نه. اگه نیومده بود، پنبه رو عوض می‌کردن. اگه خونریزی کنترل نمی‌شد، حدود ۱ میلی‌متر دیگه از پالپ برمی‌داشتن و دوباره امتحان می‌کردن. سقف کار ۱۰ دقیقه بود. ⚠️ حواستون باشه: تو همین مقاله، هر دقیقه‌ای که هموستاز طولانی‌تر شد، شانس موفقیت (odds) حدود ۳۸٪ کمتر شد. پس ۱۰ دقیقه یعنی «حداکثر»، نه «مشکلی نیست». بعضی مطالعات حتی ۴ دقیقه رو مرز پیشنهاد کردن و گفتن اگه بیشتر طول کشید، عمیق‌تر برید یا پالپوتومی کامل کنید. بعد از هموستاز: با سالین شستن و با پنبه‌ی استریل خشک کردن. گذاشتن ماده: یه لایه‌ی ۲ تا ۳ میلی‌متری MTA Angelus یا NeoPutty گذاشتن. نتیجه‌ی این مقاله و مقالات دیگه اینه که بین بیوسرامیک‌های جدید، برند ماده تعیین‌کننده نیست، مگر جایی که ریسک تغییر رنگ مهم باشه. ترمیم: حدود ۱۵ دقیقه صبر کردن تا ستینگ اولیه‌ی ماده برسه و زیر بزرگنمایی با پروب چکش کردن. بعد یه لایه رزین مدیفاید گلس آینومر (Fuji II LC) گذاشتن و کیور کردن، و ترمیم کامپوزیت رو همون جلسه تموم کردن. نتیجه: موفقیت دوساله حدود ۹۱٪ بوده که عدد خیلی خوبیه. 💯 دو سوم شکست‌ها در ۱۵ روز اول و همه تا ۶ ماه اول مشخص شده و بعدش دیگه تا ۲ سال شکست دیگه‌ای نداشتیم ناراحتی خفیف چند روز اول طبیعیه و نگران‌کننده نیست. ولی اگه درد، به‌خصوص درد موقع جویدن یا حساسیت به دق، تا حدود دو هفته ادامه پیدا کرد، باید جدی گرفته بشه. نکته‌ی جالب اینکه تشخیص قبل از درمان (خفیف یا شدید بودن پالپیت) پیش‌بینی‌کننده‌ی معنی‌داری نبود، ولی زمان هموستاز بود. یعنی رفتار پالپ سر یونیت از شرح حال مهم‌تر بود. دلیل اینکه سراغ برداشت انتخابی پوسیدگی (باقی گذاشتن عاج نرم روی سقف پالپ) نرفتن دو تا چیز بوده. یکی اینکه شواهد جدید نشون داده تو دندون‌های بالغ با پوسیدگی عمیق، برداشت کامل پوسیدگی و بعد VPT در صورت اکسپوز، بقای پالپ بیشتری داره. دوم اینکه بخش زیادی از کیس‌ها علائم پالپیت متوسط تا شدید بر اساس طبقه‌بندی ولترز داشتن (درد lingering یا خودبه‌خودی) که برداشت انتخابی برای این دندون‌ها اساسا اندیکاسیون نداره و این کیس‌ها به‌طور سنتی درمان ریشه می‌شدن. در واقع اینجا پالپوتومی پارسیل جایگزین درمان ریشه شده.

🌟 درد - ۴ بیمار آقای مسنی بودند که در ناحیه فک بالا سمت راست درد داشتند. ایشون ترمیم کامپوزیت برای دندون ۷ انجام داده بودند اما بعد از یک ماه با شکایت از درد با سرما مراجعه کرده بودند. دندانپزشک قبلی دندان ۷ رو درمان ریشه کرده بودند. بیمار باز هم با شکایت از درد با سرما مراجعه کرده بود و از این دکتر به اون دکتر پاس داده شده بود و خیلی ناراحت بود. این بیمار در کلینیک به عنوان بیمار پردردسر شناخته شده بود و طبق معمول به من ارجاع داده بودن که جمعش کنم. با بیمار که صحبت کردم متوجه شدم که هنگام خوردن آب سرد یک درد تیرکشنده ولی کوتاهی دارد. از دندان ۳ به عقب روی یک سوم کرونالی تاج در سمت باکال تست سرما انجام دادم که در دندان‌هایی که درمان ریشه نشده بود نرمال بود و در بقیه واکنشی نداشت. متوجه شدم که تحلیل لثه گسترده‌ای در ناحیه دندان‌های ۳، ۴ و ۵ وجود داره. این بار گلوله پنبه سرد رو دقیقا روی ریشه اکسپوز گذاشتم. بیمار درد شدیدی داشت. گفتم این درد همون دردیه که همیشه داری؟ گفت آره. علت درد پس حساسیت به علت اکسپوز شدن ریشه شد. درمان چیه؟ درمان قطعی جراحی پوشش ریشه‌ست که در حوزه کار متخصصین پریوئه و من اطلاعاتی ندارم. بیمار علاقه به این درمان نداشت. خط بعدی درمان، کنترل حساسیت عاج ریشه‌ست: ۱. حذف عوامل تشدیدکننده: اصلاح تکنیک مسواک (نرم، فشار کم، بدون حرکت اره‌ای)، کاهش مواد اسیدی و مسواک نزدن تا نیم ساعت بعد از اسید. ۲. درمان خانگی: خمیردندان ضدحساسیت (نیترات پتاسیم ۵٪، استانوس فلوراید، آرژنین). نکته کلیدی که معمولاً گفته نمی‌شه: خمیر باید با نوک انگشت روی ناحیه حساس ماساژ داده بشه، بمونه و شسته نشه. و به بیمار بگید ۲ تا ۴ هفته زمان می‌بره، وگرنه بعد از دو روز قطعش می‌کنه. ۳. درمان در مطب: وارنیش فلوراید ۵٪، اگزالات پتاسیم، Gluma، باندینگ‌ها در حالت سلف اچ. معمولاً نیاز به تکرار داره.

🌟 راهنمای معاینات اندودانتیک در این راهنما سعی شده در مورد انواع دردهای دهانی اندودانتیک و یا تقلیدکننده دردهای اندودانتیک بحث بشه و الگوریتمی برای معاینه ارائه بشه بخش زیادی از معاینات من در کلینیک‌های دندانپزشکی تشخیص درد بیماره. بیمار رو به من ارجاع میدن که بگم چرا درد داره. خیلی وقت‌ها تشخیص اصلا پیچیده نیست مثلا گیر غذایی وجود داره یا با دندان ترک خورده روبرو هستیم. بعضی وقتا هم دندانپزشک تست‌های تشخیصی رو درست انجام نمیده. مثلا گلوله پنبه کاملا سرد نشده یا همراه با مایعی که ازش می‌چکه روی دندون می‌ذاره که باعث تشخیص منفی و مثبت کاذب میشه. یا از این بدتر صرف وجود درد در تست حساسیت با سرما رو دلیل بر نیاز به درمان ریشه می‌دونه با این که نشانه مهم درد طولانی مدت (lingering)ه. خلاصه این فایل رو مطالعه کنید و در معایناتتون لحاظ کنید پی‌نوشت ۱: برای نوشتن راهنما از کمک هوش مصنوعی استفاده کردم اما تمامی مطالب مورد بازبینی و تایید من قرار گرفته. پی‌نوشت ۲: این مطلب فقط یک جمع‌آوری از رویکردها و شواهد موجوده و شواهد جدیدی توسط من ارائه نشده

🌟 پرمولر تک کانال سخت؟ مگه دندون تک کانال می‌تونه سخت باشه؟ بله! چالشی که همه میشناسن چالش کلسیفیه شدن اریفیس و اکسسه. این کیس همین مورد رو داشت. کف دندون یه بافت خاکستری از ترمیم قبلی مشخص بود که هر چقدر پایین‌تر می‌رفتم «پیدا» نمی‌شد. جایی که حدس زدم باید کانال باکالی باشه (باکالی؟ مگه تک کانال نیست؟ دابل پی دی ال رو ببینید. بهش می‌رسیم) با اریفیس شیپر خیلی سفتی فشار میدادم که بعد مدتی زیر دستم باز شد. آماده‌سازی این قسمت تموم شد. حالا باید سراغ پالاتالی می‌رفتم. کاملا یک قسمت با رنگ بافت کلسیفیه (سفید صدفی) می‌دیدم. تا سه میلیمتر با میولر تراشیدم رفتم پایین. هر ۱ میلیمتر با اریفیس شیپر یه تلاشی می‌کردم. این مرحله بدون دید و دسترسی خوب ممکن نیست. بالاخره اریفیس شیپر تو این قسمت افتاد و یه تیکه بافت نکروزه بزرگی اون زیر بود. که خارج شد. نکات: همینطور که میدونید این دندون‌ها خیلی اوقات تک کانال ولی لوبیایی شکل هستند و یه سکشن باکالی و یه سکشن پالاتالی دارن که به هم متصلن. دلیل دابل پی دی ال بودن هم همینه. خیلی وقتا به دلیل التهاب طولانی مدت در تماس با پوسیدگی و کلسیفیکاسیون رخ میده و بخشی از این کانال کلسیفیه میشه و سنگ تشکیل میشه. لابلای این کلسیفیکاسیون بافت می‌تونه پنهان بشه که در صورتی که حذفش نکنید درمان شکست می‌خوره. من چندین بار در ریتریت‌هام این خطا رو در دندونپزشک قبلی دیدم. حواستون باشه! به طور کلی هم در کانال‌های بیضی شستشوی شیمیایی حرف اول رو میزنه چون بخش زیادی از کانال بدون تماس با فایل باقی میمونه

🔻پرمولر تک کانال گاهی می‌تواند سخت باشد🔻

🌟 کانال کجاست؟ 🫪 اتفاقی که براتون بخصوص تو پرمولرهای فک بالا پیش اومده اینه که تا حدود CEJ تراشیدید. فایل می‌برید ولی هیچ‌جا داخل نمیره. نگاه میکنید کف دندون یه تیکه عاج همرنگه. هیچ نشانه‌ای هیچ کانالی. چی کار کنیم؟ مشخصا باید ارجاع بدید ولی اگه بخوام بهتون بگم که متخصصین چی کار میکنن که کانال رو پیدا کنن اینطوریه اول از همه بزرگنمایی و نور خوب. اگه به همین دندون با بزرگنمایی بالا نگاه کنید گاهی میتونید کلسیفیکاسیون رو به صورت عاج شفاف، صدفی و لوسنت‌تر یا برعکس تیره‌تر یا اگر پالپ زیرش وایتال باشه با ته رنگ قرمز ببینید. اون جایی که فکر میکنید محل حدودی کاناله خیلی آروم با تیپ التراسونیک یا میولر براش می‌کنید. توجه کنید که «براش» می‌کنید. ما اینجا با توربین به جون دندون نمیفتیم. روش مورد علاقه من اینه که بعدش با یک اریفیس شیپر خیلی ریجید (گاهی فایل D3 ریتریت) شروع می‌کنید به محلی که حدس میزنید کانال باشه ضربه میزنید و یه فشار اندکی وارد می‌کنید. چند بار تکرار میکنید اگر نشد دوباره یه مقدار عاج رو براش می‌کنید و برمی‌دارید و دوباره تکرار می‌کنید. یک بار می‌بینید زیر دستتون خالی شد و اریفیس شیپر رفت داخل. با اپکس لوکیتور چک می‌کنید که پرف نباشه و حالا میرید سراغ کانال بعدی (اگه موجود باشه). در این میان شستشو با هیپو یا EDTA و خشک کردن کف یادتون نره. چرا میگم خودتون انجام ندید؟ چون احتمال گمراه شدن زیاده و گاهی هیچ نشانه‌ای برای هدایت شما نیست. باید خیلی کار کرده باشید تا به سمت پرفوریشن حرکت نکنید

🌟 درد - ۳ بیمار با علائم درد خودبخود و درد هنگام جویدن مراجعه کرده بود. دندون ۶ و ۷ بالا سمت راست به دق خیلی حساس بودن و بقیه دندون‌ها واکنش نرمال داشتن. بیمار می‌گفت که هرازگاهی یک درد منتشر در ناحیه بالا سمت راست صورتش احساس می‌کنه. دندان‌ها درمان ریشه شده بودن و درمان ریشه های قبلی «ظاهر» عالی‌ای نداشت و ترمیم آمالگام یک مقدار نشتی داشت. علائم ما رو به سمت درمان مجدد ریشه های این دو دندون برد. در دندون ۶ مزیوباکال دوم پیدا نشد اما در دندون ۷ پیدا شد. بیمار یک ماه بعد برگشت و گفت هنوز درد منتشر رو داره و دو دندون هنوز به دق حساس بودن. انگار نه انگار. در علائم افزایش درد موقعیتی رو هم می‌گفت که سرش رو تکون میده درد بیشتر میشه که شک من رو به سینوزیت برد. هفته بعد با نتایج معاینات گوش و حلق و بینی اومد که یک ریتنشن سیست کوچیک داشت ولی علائمی از التهاب سینوس مشاهده نشده بود. بیمار رو به همکار مغز و اعصاب ارجاع دادیم. بیمار هفته‌ی بعد با یک ورق کاربامازپین در دست اومد و گفت دردم خوب شد! شک اول متخصص مغز و اعصاب به درد ارجاعی از عضلات پشت گردن بوده ولی برای بیمار MRI نوشته بود که نتایجش هنوز نیومده بود. حساسیت دندون به دق هم برطرف شده بود. احتمالا علت درد نورالژی بوده نکته جالب این کیس برای من برطرف شدن حساسیت به دق بود. درد ارجاعی به شکل درد منتشر در صورت تیپیکاله ولی من درد به دق اون هم کاملا اختصاصی دندون ۶ و ۷ اصلا ندیده بودم

🌟 چرا از اول و قبل اکسس رابردم ببندیم؟ یه چیزی که تو دانشگاه به همه یاد دادن این بود که اول اکسس بزنیم بعد رابردم ببندیم. علت اصلی اینه که تو دانشگاه دستیاری نداریم که مدام برامون داخل فضای رابردم رو ساکشن کنه. علت دیگه اینه که تو دانشگاه اساسا ایزولیشن خوب رو یاد نمی‌دادن و همه چی در حد رفع تکلیف بود. رابردم‌ها هم برند سوپا و بی‌کیفیت بود. به نظرم بعد زدن بی‌حسی و همون اول بهتره رابردم رو ببندیم. شاید در موارد معدودی که نیاز به برداشت بافت لثه overgrowth داریم یا فکر میکنیم شکل پوسیدگی فرم بدی داره یا قبلا پانسمانی شده که فضا رو بسته لازم باشه اولش داخل دهان یه حرکتی بزنیم بعد رابردم رو ببندیم. توجیه بستن رابردم در اکثر موارد به نظر من اینه: ۱- آینه رو به وظیفه اصلی خودش برگردونیم. در کار کردن برای دندان‌های خلفی آینه مدام باید بین وظیفه اصلیش یعنی کمک کردن به دید و کنار زدن بافت جابجا بشه. این باعث میشه خیلی از اقدامات از جمله اکسس زدن طاقت فرسا بشه. با بستن رابردم در همون ابتدای کار وظیفه ریترکشن بافت رو به کلمپ و رابردم می‌سپاریم. ۲- راحتی بیمار: یه مزیت رابردم برای بیمار اینه که در اکثر مواقع چیزی داخل دهنش نمی‌ریزه. این برای بیمارانی که گگ دارن خیلی مهمه ولی متوسط بیماران از این که آب توربین و سرم و هیپو و خون داخل دهانشون نریزه خوشحال میشن. همچنین این می‌تونه باعث بشه اون ساکشن کنار دهنی که خیلی از بیماران ازش بدشون میاد هم داخل دهان نذاریم. اکثریت میتونن خودشون آب دهنشون رو قورت بدن یا نهایتا دستیار چند دقیقه یک بار یه ساکشن فوری بکنه ۳- همون اول رابردم ببندید دیگه نگران تداخل زبان و احتمال زخمی کردنش و بستن دهان بیمار نیستید. بیمار اگر هم تا جای ممکن ببنده و مجبور بشیم بهش بگیم باز کن محیط کار ما رو به هم نمیزنه. ۴- درمان ریشه چیزی جدا از ترمیم نیست. شما اگه میخواید یه درمان ترمیم کامپوزیت انجام بدید توصیه میشه همون اول رابردم رو به شکل اصولی ببندید. بخشی از درمان ترمیم رو هم میشه قبل درمان ریشه انجام داد (IPDS) و بخشی رو گذاشت بعد درمان ریشه

🌟 راه‌حل‌ها برای بیشتر چالش‌های فنی و مکانیکی درمان ریشه، راه‌حل مشخصی وجود داره. درمان ریشه برای متخصصین کاربلد شکنجه نیست، بلکه می‌دونن از چه ابزاری در کجا استفاده کنن. یه سری از شکایت‌ها رو طرح می‌کنم و تیتروار راه‌حل رو میگم: ۱- هنگام درمان هیچی نمی‌بینم و همه‌چی تاریکه راه‌حل: بزرگ‌نمایی و نور مناسب. اگه لوپ گرفتید حتماً هدلایت باکیفیت بگیرید. میکروسکوپ هم که تکلیفش مشخصه. ۲- هنگام اکسس کنترلی روی تراش ندارم راه‌حل: مشکل خیلی‌ها در این مرحله اینه که با آینه باید گونه و زبون رو کنار بزنن و نمی‌تونن ببینن چی‌کار می‌کنن. یه مزیت رابردم بستن از اول، همین‌جاست که باعث میشه آینه وارد کار بشه. مورد دوم اینه که سر توربین و آنگل میاد تو محدوده دید و نمی‌ذاره فرز رو ببینیم. راه‌حلش استفاده از فرز‌های شنک بلنده که باعث بشه هِد این دستگاه‌ها از دیدتون بیرون بره. ۳- کانال‌های مخفی (مزیوباکال دوم، میدمزیال، دیستوباکال در ۷های بالا، دیستال اکسس و...) رو نمی‌تونم پیدا بکنم راه‌حل: بخشی از مشکل، دید و دسترسیه که لازمه‌ی کاره؛ چون باید کف پالپ چمبر رو بخونید. بخشی به‌خاطر اینه که باید طاقچه عاجی، سنگ و غیره رو با دقت با فرز میولر یا تیپ اولتراسونیک بردارید. در نهایت تجربه هم تاثیر زیادی داره. ۴- بیمار حالت تهوع داره / زبونش رو نمی‌تونه کنترل کنه / گونه بیمار اذیتم می‌کنه / بیمار هی می‌بنده / هیپو تو حلق بیمار می‌ریزه (یا به فرم دیگه هیپو رو مجبورم خیلی رقیق کنم) / بیمار از ساکشن کنار دهنی بدش میاد و... راه‌حل: رابردم!! ۵- کلمپ جلوی مانور من رو می‌گیره راه‌حل: از سایزهای مختلف استفاده کنید. من خودم با کلمپ‌های سری B و W3 و W7 کمتر مشکل دارم. از اون‌ور می‌تونید از کلمپ 8AD که دقیقاً برای همین ساخته شده استفاده کنید. همچنین میتونید از تکنیک مولتیپل پانچ استفاده کنید و کلمپ رو روی دندون آخر ببندید

🌟 منیج فایل فرکچر بیشترین سوالی که از من پرسیده میشه اینه: دکتر فایل شکستم چی کار کنم؟ می‌خوام یک تصویر دقیق بهتون بدم که چرا منیج این کیس‌ها سخته، چرا پیشنهاد نمیشه خودتون انجام بدید، چرا خیلی از متخصص‌ها کیس‌های ارجاعی رو قبول نمی‌کنن و ... 🔻 فایل رو چطوری میشه در آورد؟ راه‌ها و تکنیک‌های زیادی پیشنهاد شده اما اکثرا موفقیت بالایی ندارن. موفق‌ترین تکنیک خارج سازی با کمک تیپ‌های مخصوص التراسونیک و دستگاه‌های loopه. حالا اینا چه وسایلی می‌خوان؟ ۱- میکروسکوپ: اصلا فکرش رو نکنید که با بزرگنمایی کمتر از ۱۲ میتونید فایل رو ببینید که بخواید حالا یه کمی از دورش بردارید و با برداشت عاج از دنجر زون زمینه‌ساز بیرون اومدنش بشید! ۲- تیپ‌های مخصوص التراسونیک: این تیپ‌ها خیلی بلندن و مخصوص این کار ساخته شدن. انواع دارن که موضوع بحث ما نیست اما یه مشکلشون اینه که زود کُند میشن ۳- ابزار تیز کردن تیپ: خرید هر باره تیپ بعد کند شدن هزینه‌بره برای همین میتونید تیپ رو تیز کنید. البته خود این ابزار هزینه‌اش اندازه ۷-۸ تیپ میشه ۴- دستگاه التراسونیک: برای این کار دستگاه التراسونیک‌های پیشرفته که تنظیمات مخصوص اندو دارن (E) پیشنهاد میشه و باید قدرت رو حدود ۳ یا ۴ بذارید. در تنظیمات بالاتر یا تنظیمات غیراندویی خطر تکه تکه کردن فایل در دندون یا شکستن خود تیپ وجود داره ۵- دستگاه لوپ: دو شرکت زومکس و دایموتک این وسایل رو در ایران دارن که سیم‌های بسیار نازک و مقاومی هستن که باید شکل دایره‌ای و لوپ بهش بدید و در اون بزرگنمایی بتونید دور فایل قرارش بدید و سفتش کنید و فایل رو بکشید بیرون. بسیار وسایل گرونی هستن و سیمشون هم زیاد پاره میشه و کار باهاشون اصلا آسون نیست 🔻 چقدر زمان می‌بره؟ در آوردن فایل فرکچر بین ۱ تا ۲-۳ ساعت زمان می‌بره. بستگی به اندازه فایل و محل شکستنش داره. برای همین میزان زمانی که برای درمان میذاریم رو دو برابر می‌کنه برای همین تعرفه هم دو برابر یا بیشتر میشه 🔻 بایپس چطور؟ بایپس اگر ممکن باشه که خدا بده برکت ولی خیلی اوقات ممکن نیست و فضاش ایجاد نمیشه. حالا شما یه کیس رو میخواید ارجاع بدید به متخصص اندو که میکروسکوپ هم نداره. درمان چون موفقیتش پایینه قبول نکردنش طبیعیه 🔻 چی کار کنیم؟ اگر شما دارید درمان اصولی انجام میدید (ایزولاسیون، شستشوی زیاد و ...) و فایل در مراحل آخر و در انتهای اپکس شکست میتونید درمان رو تموم کنید و در کانالی که شکست رخ داده تا روی فایل رو آبچوره کنید. اگر فایل در محل اتصال دو کانال شکست و کانال دوم کامل پاکسازی شده باز هم میشه کار رو تحویل داد. در همه‌ی موارد ابتدا خودتون برای بایپس تلاش کنید. اگر شرایط بالا رو نداشت باید متخصص اندو با شروط زیر پیدا کنید: ۱- میکروسکوپ داشته باشه ۲- آموزش پیشرفته خارج کردن فایل شکسته دیده باشه ۳- علاقه‌ای به این درمان چالشی داشته باشه در صورتی که پیداشون کردید با مطب هماهنگ کنید و هزینه درمان ریشه + خارج سازی فایل شکسته رو پرداخت کنید

نمونه یک بلیچینگ داخلی موفق در دندون لترال که خودم انجام دادم

🌟 بلیچینگ داخلی بیماری قبلاً درمان ریشه شده و با شکایت از تغییر رنگ دندون به شما مراجعه کرده. شما علت تغییر رنگ رو داخلی تشخیص دادید، مثلا آبچوریشنی که بالاتر از سطح لثه بوده، یا شاخک پالپی برداشته نشده و رنگ پس داده و غیره. این پست در مورد اتیولوژی تغییر رنگ نیست و در مورد خود پروسه بلیچینگ داخلیه. ترتیب مراحل اینطوریه: ۱- از دندون با یه دوربین با لنز خوب عکس بگیرید طوری که تغییر رنگ کامل مشخص باشه. اگه عکس نگیرید نمی‌تونید پیشرفت درمان رو به خوبی تشخیص بدید و به بیمار نشون بدید. ۲- از روی ترمیم قبلی اکسس بزنید تمام گوتای اضافه و بافت‌های عفونی و پوسیدگی و ... رو حذف کنید. مخصوصاً شاخک‌های پالپی رو با دقت زیر بزرگنمایی و با استفاده از تیپ‌های اولتراسونیک یا فرزهای میولر و غیره کاملاً تمیز کنید تا هیچ بقایایی از سیلر یا بافت جا نمونه. ۳- اگه دندون درمان مجدد ریشه میخواد انجام بدید. ۴- آبچوریشن رو تا یک الی دو میلیمتر پایین‌تر از CEJ انجام بدید. میتونید با یه پلاگر یا فایلی از باکال فاصله نوک کاسپ تا CEJ رو اندازه بزنید و یکی دو میلیمتر از اون بیشتر روی گیتس طول بزنید و سطح گوتا رو پایین‌تر بیارید (یا با هیت کریر بردارید). ۵- اون دو میلیمتر رو با یه گلس آینومر رزین مدیفاید مثل گلس‌های GC پر کنید. هدف از این کار اینه که احتمال تحلیل خارجی سرویکال ریشه رو کاهش بدید. ۶- عکس رادیوگرافی بگیرید تا موقعیت، ضخامت (حداقل ۲ میلی‌متر) و کیفیت سیل سرویکال رو چک کنید و مطمئن بشید هیچ گپی بین گوتاپرکا و گلس وجود نداره. ۷- برای بلیچینگ داخلی سدیم پربورات خط اوله. خیلی ماده حساس و پیچیده‌ای نیست که برند خاصی بگیرید. من خودم از مروابن گرفتم. پودرش رو با سرم قاطی کنید که یه قوام ماسه‌ای دون دون پیدا بکنه. قبل از قرار دادن ماده میتونید دیواره‌های عاجی رو با EDTA یا اسید اچ شستشو بدید تا لایه اسمیر حذف بشه و توبول‌های عاجی باز بشن. ماده رو روی سطح باکالی حفره دسترسی (که طبیعتاً بعد برداشت پوسیدگی و ... گسترده‌تر شده) با پلاستیک اینسترومنت یا هر وسیله دیگه قرار بدید. حواستون باشه حفره رو کاملاً پر نکنید و حداقل ۲ تا ۳ میلی‌متر فضا در قسمت تاجی برای ضخامت پانسمان موقت باقی بذارید. ۸- روش رو میتونید تفلون یا گلوله پنبه قرار بدید (تفلون بهتره). کویت میتونید بذارید ولی کویت نیاز به یه حداقل ضخامت داره که سر جاش خوب وایسه و احتمال این که از جاش در بره هست چون حفره دسترسی دندون‌های قدامی کوچیکه. میتونید گلس یا هر گونه ترمیم موقت دیگه بذارید فقط جوری بشه که تا یک هفته بعد جدا نشه. ۹- بیمار رو بعد یک هفته ویزیت کنید. دوباره از سطح دندون عکس فوتوگرافی بگیرید. اگه پیشرفت ایده‌آل بود که تمومه اگر پیشرفتی بود ولی کامل نبود درمان رو تکرار کنید. اگه پیشرفتی نبود یک بار دیگه علت تغییر رنگ رو بررسی کنید که واقعا داخلی بوده یا نه. اگه شکی ندارید میتونید یک کم اگرسیوتر عمل کنید و پودر سدیم پربورات رو به جای سرم با آب اکسیژنه ترکیب کنید. ۱۰- وقتی درمان تموم شد و رنگ دندون اصلاح شد، داخل حفره میتونید کلسیم هیدروکساید قرار بدید (تا اسیدیته ماده بلیچینگ خنثی بشه) و روش رو پانسمان کنید و ترمیم نهایی رو یک تا دو هفته به تاخیر بندازید.