مشاور کنکور / دکتر مهدی کریمی

طاق: فرد، یکتا، بی‌همتا + سقف خمیده و‌محدب عماد: تکیه‌گاه، نگاهدارنده؛ آنچه بتوان بر آن تکیه کرد. + حمایل ناورد : نبرد ؛ آورد اکناف: جمعِ کنف؛ اطراف، کناره‌ها تجرید: در لغت، تنهایی گزیدن؛ ترک گناهان، اعراض از امور دنیوی و تقرب به خداوند؛ در اصطلاح تصوف، خالی شدن قلب سالک از آنچه جز خداست. زاد: توشه، خوردنی و آشامیدنیِ سفر شیدا: عاشق، دلداده زاد: توشه، خوردنی و آشامیدنیِ سفر وادی: سرزمین، صحرا و بیابان آسمان‌جل: کنایه از فقیر، بی‌چیز، بی‌خانمان جل : پوشش به معنا مطلق اعلا: برتر، ممتاز، نفیس ؛ فایق امتناع: خودداری، سر باز زدن از انجام کاری یا قبول سخنی انضمام: ضمیمه کردن؛ به انضمام: به همراه بلعت: فرو بردم، بلعیدم ؛ صرف صیغه بلعت : خوردن پرت‌وپلا: بیهوده، بی‌معنی؛ به این نوع ترکیب‌ها که در آن‌ها لفظ دوم، اغلب بی‌معنی است و برای تأکید لفظ اول می‌آید، «مرکب اِتباعی» یا «اِتباع» می‌گویند. تکوپوز: دکوپوز؛ ظاهر شخص بویژه سروصورت، به طنز جبهه: پیشانی خفایا: مخفیگاه‌ها؛ در خفایای ذهن: در بخش‌های پنهان ذهن شخیص: بزرگ و ارجمند ؛ عزیز فغان: ناله، فریاد ؛ نفیر ؛ ضجه شیءٌ عُجاب: اشاره به آیهٔ «اِنَّ هٰذا لَشَیءٌ عُجاب» (سورهٔ ص، آیهٔ ۵)؛ معمولاً برای اشاره به امری شگفت، عجیب و بسیار تعجب‌برانگیز به‌کار می‌رود. کباده: وسیله‌ای کمانی‌شکل در زورخانه از جنس آهن که یک طرف آن زنجیر یا حلقه‌های آهنی دارد؛ کبادهٔ چیزی را کشیدن: ادعای چیزی داشتن، خواستار آن بودن کلک: آتشدان فلزی یا سفالی؛ کلک چیزی را کندن: نابود کردن، از بین بردن ما یتعلق به: آنچه بدان وابسته است مایحتوی: آنچه درون چیزی است محظور: مانع، گرفتاری؛ در محظور گیر کردن: گرفتار شدن محظوظ: بهره‌ور هویدا: روشن، آشکار ؛ فاحش جلی: ویژگی خطی که درشت و واضح باشد و از دور دیده شود. عتاب: سرزنش، ملامت، تندی معمر: سالخورده افسرده: بی‌بهره از معنویت، بی‌ذوق و حال

پوییدن : حرکت به سمت مقصدی برای بدست اوردن و جستجوی چیزی ، تلاش ، رفتن ، اهتمام جزا : پاداش کار نیک جود : کرم، سخاوت ، بخشش ، گشاده دستی عز : ارجمندی ، گرامی شدن ، مقابل ذل فضل: بخشش، کرم : جود وهم: پندار، تصور، خیال: ظن وظیفه روزی :رزق مقرر و معین شهد : عسل ؛ شهد فایق :عسل خالص بنان : سرانگشت ، انگشت: مفرد است تتمه : باقی مانده ، تتمه دور زمان :مایه تمامی و گردش روزگار، مایه تمامی وکمال دور زمان رسالت تقصیر: گناه، کوتاهی، کوتاهی کردن تزویر : نیرنگ ، دورویی ، ریاکاری جسیم : خوش اندام : هم ریشه جسم درهم : پول ، دینار ؛ در درس، مطلق پول مدنظر است عصاره : آبی که از فشردن میوه یا چیزدیگر بدست آورند ، افشره ، شیره ؛با شهد اشتباه نشود فاحش: آشکار، واضح قدوم: آمدن، قدم نهادن، فرارسیدن به معنی قدم ها نیست مطاع: فرمانروا، اطاعت‌شده، کسی که دیگری فرمان او را می‌برد ؛ متضاد مطیع نبات : گیاه ، رستنی ؛ واژه مفرد است تزویر: نیرنگ، دورویی، ریاکاری ؛ متضاد یکرنگی درهم: مسکوک نقره که در گذشته به عنوان پول رواج داشته و ارزش آن کسری از دینار بوده است؛ در متن درس، مطلق پول مورد نظر است ( درس دوم) گرو بردن: مال کسی را به عنوان وثیقه گرفتن و نزد خود نگه داشتن؛ موفق شدن در مسابقه و به دست آوردن گرو مدام: همیشه، پیوسته، می اجانب: جمع اجنبی، بیگانگان طرف: کناره، کنار آوند: آونگ، آویزان، آویخته : معلق ؛ با اورنگ اشتباه نشود ارغند: خشمگین و قهرآلود ؛ شرزه بگسل: پاره‌کن، جداکن؛ در متن درس: نابود کن اختر سعد: سیارهٔ مشتری که به «سعد اکبر» مشهور است. شرزه: خشمگین، غضبناک ضماد: مرهم، دارویی که به جراحت نهند؛ ضماد کردن: بستن چیزی بر زخم، مرهم نهادن گرزه: ویژگی نوعی مار سمی و خطرناک نحس: شوم، بداختر ؛ متضاد اختر ایدونک: ایدون که؛ ایدون: این‌چنین بدحالان: کسانی که سیر و سلوک آن‌ها به سوی حق کند است ؛ مخالف خوشحالان پرده: در اصطلاح موسیقی یعنی آهنگ و نغمه‌های مرتب، حجاب حریف: دوست، همدم، همراه دستور: اجازه، وزیر سور: جشن ؛ هم معنی بزم شرحه‌شرحه: پاره‌پاره؛ شرحه: پارهٔ گوشتی که از درازا بریده باشند. شیون: ناله و ماتم، زاری و فریاد که در مصیبت و محنت برآرند؛ مترادف ضجه مستغرق: مجذوب، شیفته؛ مستغرق گشتن: حیران و شیفته شدن جسمانی: منسوب به جسم، مقابل روحانی جمال: زیبایی، زیبایی ازلی خداوند حسن: نیکویی، زیبایی سودا: خیال، دیوانگی شیدایی: دیوانگی محب: دوستدار، یار، عاشق ممات: مرگ، مردن جراره: ویژگی نوعی عقرب زرد بسیار سمی که دمش روی زمین کشیده می‌شود چریغ آفتاب: طلوع آفتاب، صبح زود ؛ صباح صباح: بامداد، سپیده‌دم، پگاه طاق ضربی: طاق احداث‌شده بین دهانهٔ دو تیرآهن که آن را با آجر و ملات گچ می‌سازند کی: پادشاه ، هر یک از پادشاهان سلسله کیان استشمام: بوییدن تموز: ماه دهم سال رومیان، تقریباً مطابق با تیرماه سال شمسی؛ ماه گرما سموم: باد بسیار گرم و زیان‌رسان غرفه: بالاخانه، هر یک از اتاق‌های کوچک اطراف یک سالن که می‌سازند که مشرف بر محوله است کهر: اسب یا استری به رنگ سرخ تیره کرند: اسبی که رنگ آن میان زرد و بور باشد مدرس: محل تدریس ، موضع درس گفتن معلق: آویزان، آویخته شده ؛ مترادف آوند یغما: غارت، تاراج؛ به یغما رفتن: غارت شدن برزخ: حد فاصل میان دو چیز، زمان بین مرگ تا رفتن به بهشت یا دوزخ، فاصلهٔ بین دنیا و آخرت داعیه: ادعا ؛ دعوی زخمه: ضربه، ضربه زدن ؛ زخم گشاده‌دستی: بخشندگی، سخاوت ؛ جود پگاه: صبح زود، هنگام سحر ؛ صباح ؛ چریغ آفتاب حمایل: نگهدارنده، محافظ؛ حمایل کردن: محافظ قرار دادن چیزی برای چیز دیگر حیثیت: آبرو؛ ارزش و اعتبار اجتماعی که باعث سربلندی و خوشنامی شخص می‌شود. ؛ ناموص دنج: ویژگی جای خلوت و آرام و بدون رفت‌وآمد شامه: حس بویایی مترادف استشمام متقاعد: مجاب، قانع شده ارتفاع: محصول زمین‌های زراعتی؛ ارتفاع ولایت: عایدات و درآمدهای مملکت اندیشه: اندوه، ترس، اضطراب، فکر بریان: در لغت کباب‌شده و پخته‌شده بر آتش؛ مجازاً ناراحت و مضطرب؛ بریان شدن: غمگین و ناراحت شدن، در سوز و گداز بودن پرمایه: گران‌مایه، پرشکوه؛ مایه: قدرت، توانایی تازی: اسبی از نژاد عربی با گردن کشیده و پاهای باریک تطاول: ستم و تعدی، به زور به چیزی دست پیدا کردن تعصب: طرفداری یا دشمنی بیش از حد؛ به تعصب: به حمایت و جانبداری طرح افکندن: کنایه از بنا نهادن؛ طرح ظلم افکندن: سبب پیدایش و گسترش ظلم شدن، بنیان ظلم نهادن عجم: سرزمین غیرعرب، به‌ویژه ایران؛ ملوک عجم: پادشاهان ایران عفاف: رعایت اصول اخلاقی، پرهیزکاری، پارسایی غربت: غریبی، دوری از خانمان مخالف قربت موبد: روحانی زرتشتی؛ مجازاً مشاور نقصان: کم شدن، کاهش یافتن مجاز از کم شدن نیک‌پی: خوش‌قدم ؛ فرخنده پی نیکی‌دهش: نیکی‌کننده ولایت: کشور، سرزمین ؛ خطه ؛ وادی سورت: تندی و تیزی، حدت و شدت ضجه: ناله و فریاد با صدای بلند، شیون

طاق: فرد، یکتا، بی‌همتا + سقف خمیده و‌محدب عماد: تکیه‌گاه، نگاهدارنده؛ آنچه بتوان بر آن تکیه کرد. + حمایل ناورد : نبرد ؛ آورد اکناف: جمعِ کنف؛ اطراف، کناره‌ها تجرید: در لغت، تنهایی گزیدن؛ ترک گناهان، اعراض از امور دنیوی و تقرب به خداوند؛ در اصطلاح تصوف، خالی شدن قلب سالک از آنچه جز خداست. زاد: توشه، خوردنی و آشامیدنیِ سفر شیدا: عاشق، دلداده زاد: توشه، خوردنی و آشامیدنیِ سفر وادی: سرزمین، صحرا و بیابان آسمان‌جل: کنایه از فقیر، بی‌چیز، بی‌خانمان جل : پوشش به معنا مطلق اعلا: برتر، ممتاز، نفیس ؛ فایق امتناع: خودداری، سر باز زدن از انجام کاری یا قبول سخنی انضمام: ضمیمه کردن؛ به انضمام: به همراه بلعت: فرو بردم، بلعیدم ؛ صرف صیغه بلعت : خوردن پرت‌وپلا: بیهوده، بی‌معنی؛ به این نوع ترکیب‌ها که در آن‌ها لفظ دوم، اغلب بی‌معنی است و برای تأکید لفظ اول می‌آید، «مرکب اِتباعی» یا «اِتباع» می‌گویند. تکوپوز: دکوپوز؛ ظاهر شخص بویژه سروصورت، به طنز جبهه: پیشانی خفایا: مخفیگاه‌ها؛ در خفایای ذهن: در بخش‌های پنهان ذهن شخیص: بزرگ و ارجمند ؛ عزیز فغان: ناله، فریاد ؛ نفیر ؛ ضجه شیءٌ عُجاب: اشاره به آیهٔ «اِنَّ هٰذا لَشَیءٌ عُجاب» (سورهٔ ص، آیهٔ ۵)؛ معمولاً برای اشاره به امری شگفت، عجیب و بسیار تعجب‌برانگیز به‌کار می‌رود. کباده: وسیله‌ای کمانی‌شکل در زورخانه از جنس آهن که یک طرف آن زنجیر یا حلقه‌های آهنی دارد؛ کبادهٔ چیزی را کشیدن: ادعای چیزی داشتن، خواستار آن بودن کلک: آتشدان فلزی یا سفالی؛ کلک چیزی را کندن: نابود کردن، از بین بردن ما یتعلق به: آنچه بدان وابسته است مایحتوی: آنچه درون چیزی است محظور: مانع، گرفتاری؛ در محظور گیر کردن: گرفتار شدن محظوظ: بهره‌ور هویدا: روشن، آشکار ؛ فاحش جلی: ویژگی خطی که درشت و واضح باشد و از دور دیده شود. عتاب: سرزنش، ملامت، تندی معمر: سالخورده افسرده: بی‌بهره از معنویت، بی‌ذوق و حال جبین: پیشانی

پوییدن : هرکت به سمت مقصدی برای بدست اوردن و جستجوی چیزی ، تلاش ، رفتن ، اهتمام جزا : پاداش کار نیک جود : کرم، سخاوت ، بخشش ، گشاده دستی عز : ارجمندی ، گرامی شدن ، مقابل ذل فضل: بخشش، کرم : جود وهم: پندار، تصور، خیال: ظن وظیفه روزی :رزق مقرر و معین شهد : عسل ؛ شهد فایق :عسل خالص بنان : سرانگشت ، انگشت: مفرد است تتمه : باقی مانده ، تتمه دور زمان :مایه تمامی و گردش روزگار، مایه تمامی وکمال دور زمان رسالت تقصیر: گناه، کوتاهی، کوتاهی کردن تزویر : نیرنگ ، دورویی ، ریاکاری جسیم : خوش اندام : هم ریشه جسم درهم : پول ، دینار ؛ در درس، مطلق پول مدنظر است عصاره : آبی که از فشردن میوه یا چیزدیگر بدست آورند ، افشره ، شیره ؛با شهد اشتباه نشود فاحش: آشکار، واضح قدوم: آمدن، قدم نهادن، فرارسیدن به معنی قدم ها نیست مطاع: فرمانروا، اطاعت‌شده، کسی که دیگری فرمان او را می‌برد ؛ متضاد مطیع نبات : گیاه ، رستنی ؛ واژه مفرد است تزویر: نیرنگ، دورویی، ریاکاری ؛ متضاد یکرنگی درهم: مسکوک نقره که در گذشته به عنوان پول رواج داشته و ارزش آن کسری از دینار بوده است؛ در متن درس، مطلق پول مورد نظر است ( درس دوم) گرو بردن: مال کسی را به عنوان وثیقه گرفتن و نزد خود نگه داشتن؛ موفق شدن در مسابقه و به دست آوردن گرو مدام: همیشه، پیوسته، می اجانب: جمع اجنبی، بیگانگان طرف: کناره، کنار آوند: آونگ، آویزان، آویخته : معلق ؛ با اورنگ اشتباه نشود ارغند: خشمگین و قهرآلود ؛ شرزه بگسل: پاره‌کن، جداکن؛ در متن درس: نابود کن اختر سعد: سیارهٔ مشتری که به «سعد اکبر» مشهور است. شرزه: خشمگین، غضبناک ضماد: مرهم، دارویی که به جراحت نهند؛ ضماد کردن: بستن چیزی بر زخم، مرهم نهادن گرزه: ویژگی نوعی مار سمی و خطرناک نحس: شوم، بداختر ؛ متضاد اختر ایدونک: ایدون که؛ ایدون: این‌چنین بدحالان: کسانی که سیر و سلوک آن‌ها به سوی حق کند است ؛ مخالف خوشحالان پرده: در اصطلاح موسیقی یعنی آهنگ و نغمه‌های مرتب، حجاب حریف: دوست، همدم، همراه دستور: اجازه، وزیر سور: جشن ؛ هم معنی بزم شرحه‌شرحه: پاره‌پاره؛ شرحه: پارهٔ گوشتی که از درازا بریده باشند. شیون: ناله و ماتم، زاری و فریاد که در مصیبت و محنت برآرند؛ مترادف ضجه مستغرق: مجذوب، شیفته؛ مستغرق گشتن: حیران و شیفته شدن جسمانی: منسوب به جسم، مقابل روحانی جمال: زیبایی، زیبایی ازلی خداوند حسن: نیکویی، زیبایی سودا: خیال، دیوانگی شیدایی: دیوانگی محب: دوستدار، یار، عاشق ممات: مرگ، مردن جراره: ویژگی نوعی عقرب زرد بسیار سمی که دمش روی زمین کشیده می‌شود چریغ آفتاب: طلوع آفتاب، صبح زود ؛ صباح صباح: بامداد، سپیده‌دم، پگاه طاق ضربی: طاق احداث‌شده بین دهانهٔ دو تیرآهن که آن را با آجر و ملات گچ می‌سازند کی: پادشاه ، هر یک از پادشاهان سلسله کیان استشمام: بوییدن تموز: ماه دهم سال رومیان، تقریباً مطابق با تیرماه سال شمسی؛ ماه گرما سموم: باد بسیار گرم و زیان‌رسان غرفه: بالاخانه، هر یک از اتاق‌های کوچک اطراف یک سالن که می‌سازند که مشرف بر محوله است کهر: اسب یا استری به رنگ سرخ تیره کرند: اسبی که رنگ آن میان زرد و بور باشد مدرس: محل تدریس ، موضع درس گفتن معلق: آویزان، آویخته شده ؛ مترادف آوند یغما: غارت، تاراج؛ به یغما رفتن: غارت شدن برزخ: حد فاصل میان دو چیز، زمان بین مرگ تا رفتن به بهشت یا دوزخ، فاصلهٔ بین دنیا و آخرت داعیه: ادعا ؛ دعوی زخمه: ضربه، ضربه زدن ؛ زخم گشاده‌دستی: بخشندگی، سخاوت ؛ جود پگاه: صبح زود، هنگام سحر ؛ صباح ؛ چریغ آفتاب حمایل: نگهدارنده، محافظ؛ حمایل کردن: محافظ قرار دادن چیزی برای چیز دیگر حیثیت: آبرو؛ ارزش و اعتبار اجتماعی که باعث سربلندی و خوشنامی شخص می‌شود. ؛ ناموص دنج: ویژگی جای خلوت و آرام و بدون رفت‌وآمد شامه: حس بویایی مترادف استشمام متقاعد: مجاب، قانع شده ارتفاع: محصول زمین‌های زراعتی؛ ارتفاع ولایت: عایدات و درآمدهای مملکت اندیشه: اندوه، ترس، اضطراب، فکر بریان: در لغت کباب‌شده و پخته‌شده بر آتش؛ مجازاً ناراحت و مضطرب؛ بریان شدن: غمگین و ناراحت شدن، در سوز و گداز بودن پرمایه: گران‌مایه، پرشکوه؛ مایه: قدرت، توانایی تازی: اسبی از نژاد عربی با گردن کشیده و پاهای باریک تطاول: ستم و تعدی، به زور به چیزی دست پیدا کردن تعصب: طرفداری یا دشمنی بیش از حد؛ به تعصب: به حمایت و جانبداری طرح افکندن: کنایه از بنا نهادن؛ طرح ظلم افکندن: سبب پیدایش و گسترش ظلم شدن، بنیان ظلم نهادن عجم: سرزمین غیرعرب، به‌ویژه ایران؛ ملوک عجم: پادشاهان ایران عفاف: رعایت اصول اخلاقی، پرهیزکاری، پارسایی غربت: غریبی، دوری از خانمان مخالف قربت موبد: روحانی زرتشتی؛ مجازاً مشاور نقصان: کم شدن، کاهش یافتن مجاز از کم شدن نیک‌پی: خوش‌قدم ؛ فرخنده پی نیکی‌دهش: نیکی‌کننده ولایت: کشور، سرزمین ؛ خطه ؛ وادی سورت: تندی و تیزی، حدت و شدت ضجه: ناله و فریاد با صدای بلند، شیون