Eng Eng Eng...

El-Ojo (el-oxo) - ko'z shaklidagi dumaloq orol bo'lib Argentinada joylashgan. U orol doimiy ravishda o'z o'qi atrofida aylanadi.

Darvesh krablar molluskalarning bo'shagan chig'anoqlariga kirib olib, yumshoq qorin qismlarini himoya qilishadi. Eng qizig'i krab kattargan sari chig'anoq torlik qiladi. Shunda darvesh krab boshqa krab bilan chig'anoq almashadi.

Eol arfasi - shamol chaladigan torli cholg‘u asbobi. Asbob qadimgi yunon shamol xudosi Eol nomidan olingan. Odatda yog‘och qutiga (rezonator) bir nechta torlar tortilgan bo‘ladi. Torlar turlicha uzunlikda emas, balki bir xil uzunlikda, ammo bir xil yoki turli balandliklarda sozlanishi mumkin. Torlarga shamol urilganda havo tebranishlari ularni chulg‘ab, o‘z-o‘zidan musiqiy tovush chiqaradi. Tovushlar ko‘pincha xush ohangli, g‘ayritabiiy, gohida xorga o‘xshash eshitiladi. Antik davrlardan beri ma’lum. Uyg‘onish davri va romantizm davrida (XVIII–XIX asrlar) Yevropada mashhur bo‘lgan. Ko‘plab shoirlar va bastakorlar Eol arfasining sehrli tovushlarini ilhom manbai sifatida tasvirlashgan. Eol arfasi - shamolning o‘zi chaladigan, inson qo‘li tegmasdan musiqiy ohang chiqaruvchi cholg‘u asbobi.

O‘q chumolisi - Markaziy va Janubiy Amerikaning tropik o‘rmonlarida uchraydigan yirik chumoli. Nomi chaqishi o‘q tegishiga o‘xshatiladigan darajada og‘riqli ekani bilan bog‘liq. Shmidt og‘riq shkalasi Amerikalik entomolog Jastin Shmidt turli pardaqanotlilar - chumoli, ari va osa kabi hasharotlar chaqishidan keladigan og‘riqni solishtirish uchun Shmidt og'riq indeksini ishlab chiqqan. Shkala odatda 1 dan 4 gacha baholanadi. 1. Yengil - Ayrim mayda arilar; 2. O‘rtacha - Asalari, sariq osa; 3. Kuchli - Ayrim qog‘oz arilar; 4. Juda kuchli - O‘q chumolisi, tarantula, qirg‘iy arisi. Shmidt dastlabki tadqiqotlarida ko‘plab hasharotlar chaqishini o‘zida sinab ko‘rgan. O‘q chumolisining chaqishi Shmidt shkalasining eng yuqori darajasiga kiradi. Shmidt uning og‘rig‘ini juda kuchli, kuydiruvchi va uzoq davom etuvchi og‘riq sifatida tasvirlagan. Og‘riq taxminan 24 soatgacha davom etishi qayd etiladi.

Xitoyning Baygun tog'idagi g'orlardan topilgan mukammal shakldagi metall quvurlar deb taxmin qilingan artefaktdir. Aslida bu quvurlar daraxt ildizlarining atrofiga metall jinslarning yig'ilishi natijasida paydo bo'lgan. Million yillar oldin shakllangani taxmin qilingan bu quvurlarning qanday vujudga kelgani haqida aniq dalillar yo'q. Ammo olimlar Xitoyliklarning juda eskidan quvurlar qurishga urinishi mumkinku degan taxminlar bilan gaplarini tasdiqlashga harakat qilishadi.

Abidos ierogliflari - Misrdagi qadimgi Abidos ibodatxonasida joylashgan ieroglif yozuvlaridan biri bo‘lib, internetda ko‘pincha “samolyot, vertolyot, baliq, asalari va tankga o‘xshash tasvirlar” sifatida mashhur. Bu yozuvlar Seti I ibodatxonasida, Abidos shahrida joylashgan. Mashhur “g‘alati” tasvirlar qadimgi Misr yozuvlarining ustma-ust qayta yozilishi natijasida paydo bo‘lgan. Ya’ni dastlabki yozuv ustidan keyinchalik boshqa fir’avn - Ramzes II davrida - yangi yozuv tushirilgan. Vaqt o‘tishi bilan ayrim belgilar yemirilib, ikki yozuvning qismlari bir-biriga qo‘shilib, zamonaviy ko‘zga vertolyot yoki samolyotga o‘xshash shakllar ko‘rinishini bergan. Shuning uchun bu tasvirlar qadimgi misrliklarda vertolyot yoki zamonaviy samolyot bo‘lganining dalili hisoblanmaydi. Bu hodisa arxeologiyada palimpsest - eski yozuv ustiga yangi yozuv yozilishi bilan bog‘liq.

Nimrud linzasi - qadimgi Ossuriya hududidan topilgan, taxminan miloddan avvalgi VII asrga oid kvarts kristalidan yasalgan linza. U Layard linzasi deb ham ataladi. Linza 1850-yillarda ingliz arxeologi Austen Genry Layard tomonidan hozirgi Iroq hududidagi qadimgi Nimrud shahrida topilgan. Uning yuzasi qavariq bo‘lib, yorug‘likni ma'lum darajada fokuslay oladi. Shu sababli ayrim tadqiqotchilar qadimgi ossuriyaliklar undan: mayda buyumlarni kattalashtirib ko‘rish, nozik ishlarni bajarish, ehtimol, optik asbob sifatida foydalanishgan deb taxmin qilishgan. Ammo u aniq “teleskop” yoki mikroskopning bir qismi bo‘lgan degan xulosa yo‘q. Hatto uning ataylab optik linza sifatida ishlab chiqarilgani ham bahsli: ayrim mutaxassislar uni bezak yoki muhr sifatida ko‘rishadi.

Xayrli tun

Daniyada ota-onalar farzandiga faqat davlat tasdiqlagan 7 ming ismlar ro'yxatidan ism tanlashi shart. Aks holda tanlangan ism rad etilib, uni majburan o'zgartirishga to'g'ri keladi.

1 zeptosekund = 10⁻²¹ soniya. Ya’ni 1 soniyani 1 000 000 000 000 000 000 000 qismga bo‘lsak, shundan bittasi 1 zeptosekund bo‘ladi.

Javhar - o‘rta asrlarda Rajputana jamiyatida, qal’a dushman tomonidan egallanishi muqarrar bo‘lganda, ayrim ayollar va bolalarning asirlik yoki zo‘ravonlikka tushmaslik maqsadida ommaviy ravishda olovga kirishi bilan bog‘liq amaliyot. Bu hodisa ayniqsa Chittorgarh qal’asi bilan bog‘liq tarixiy rivoyatlarda mashhur. Javhar odatda erkaklarning “saka” deb atalgan jangga chiqishi bilan birga tilga olinadi.