مدرسه احیاءالعلوم هرات

با آزاد شدنِ بیت المقدس توسط صلاح الدین ایوبی، روح و زندگی علمی ودینی بعد از انقطاعی نزدیک به یک قرن در اثر اشغال صلیبی‏‌ها، دوباره به کالبدش برگشت. و مسلمانان به سیر و سفر به سویش پرداختند تا از طرفی از این مکان مقدس دیدن نموده و در آن نماز، گزارند و خوان‏‌نشین سفره‏‌ی اعتکافش شوند، و از جانبی هم خوشه‏‌چین خرمنِ علم و اندیشه و پیوند با آن گردند. والله الموفق و هو هادی السبیل @Aehyaa

فعالیت و شروع کار این ساخت و سازها، در زمان خلیفه عبدالملک بن مروان و فرزندش خلیفه ولید آغاز شد که بنای «قبة الصخرة» و «گنبد سلسله» در زمان خلیفه عبدالملک و بنای «مسجدالاقصی» و «دارالاماره» و «دروازه‌ها» و نشانه‌‏های متعدد دیگر – که در اثر زمین‌لرزه‌های سخت بیت المقدس و فلسطین، ناپدید شدند-، در زمان ولید ساخته شد. اجرای این فعالیت به شکل کامل و گسترده جهتِ زیبا سازی «مسجدالاقصی» -این نماد منحصر به فرد معماری اسلامی-، زمانی به وقوع پیوست که نبردهای فرهنگی در این عرصه جریان داشت و ساخت و سازهای رومی‏‌ها در منطقه بهترین نمونه‏‌ی آن است که ایشان از خلال ساخت کلیساها خصوصا «کلیسای قیامت» در قدس و «کلیسای مهد» در بیت لحم بود، به این میدانِ رقابت، گام پیش نهاده بودند. چنان‌چه در «تاریخ ابن اثیر» آمده است، خلفای عباسی به اندازه‏‌ی توان خویش، عمارت «مسجدالاقصی» را بدون کدام تغییر ملموسی از طرح و برنامه‏‌ی اموی‌‏ها، محفوظ داشته و فقط ترمیم‌های معدودی بر آن انجام دادند که ترمیم «قبة الصخره» در زمان «مأمون» خلیفه‏‌ی عباسی و «مسجدالاقصی» در زمان «مهدی» خلیفه‏‌ی عباسی، انجام شد. همچنان «فاطمی»ها نیز در زمان خلیفه‏‌ی فاطمی «حاکم به امرالله» و فرزندش خلیفه «الظاهر لإعزاز دین الله»، چندین ترمیم و مرمت‏‌کاری بر «قبة الصخرة» و «مسجدالاقصی» اجراء نمودند. ایوبی‌ها؛ بازآوریدگان مسجدالاقصی ایوبی‏‌ها بعد از فتح و پاک‏سازی «مسجدالاقصی» از پلیدی و آلودگی‌‏های صلیبی‌‏ها، نماد معماری اسلامی را دوباره به آن برگشتاندند. این در حالی بود که صلیبی‌‏ها در طول مدتی که بر این مکان مقدس سیطره‏‌ی غاصبانه یافته بودند، آن را بسان بازیچه ای برای خویش قرار داده و بسا آثار و نشانه‏‌هایش را دگرگون ساخته بودند. صلاح الدین ایوبی سوگند یاد نموده بود تا بیت المقدس را از سیطره‏‌ی صلیبی‌‏ها آزاد نکند، هرگز دهن به خنده نگشاید و لب به تبسم شیرین ننماید؛ همین بود که او توانست این اراده‏‌ی خویش را در سال 583 هجری بعد از 88 سال استعمار صلیبی بر آن، به کرسی حقیقت بنشاند. ایوبی‏‌ها بعد از فتح قدس و به دست آوردنِ «مسجدالاقصی»، دوباره آن را با اصلاح و تعمیر، به همان شکل پیش از جنگ صلیبی در آورده و بعضی نمادها و نوشته‌هایی را بر آن افزودند و با این کار خویش، اولین گام را به سوی پیشرفت و ترقی در عرصه‏‌ی معماری، برداشتند. ممالیک به شکلی قوی و فعال در برجسته‌سازی نماد معماری اسلامی «مسجدالاقصی» مشارکت کردند، تا آنجایی که با دستان ایشان دومین گام در این عرصه برداشته شد که در واقع ادامه‏‌ی کار و برنامه‌ریزی اموی‏‌ها بود. و این ساخت و ساز در واقع نشان‌دهنده‏‌ی تصویری اسلامی از معماری حرم «مسجدالاقصی» در امتداد تاریخ بود. ایشان برای حرم ایوان‏‌ها، سایبان‏‌ها و مدارس دینی ای ساختند که آن‏‌ها را احاطه نموده بود. همچنان به ساخت اذان‌خانه‌‏ها، دروازه‌‏ها، گنبدها، راهروها، تخت‌هایی برای نشستن و محراب‏‌هایی که تا کنون در آن وجود دارد، مبارزت ورزیدند. جایگاه تمدنی "مسجدالاقصی" مسلمانان از هنگام فتح شدنِ «مسجدالاقصی» توسط عمر بن خطاب خلیفه‌ی دوم، به سفر و سیر و سیاحت به سوی مسجدالاقصی جهت ادای نماز و انتشار دعوت اسلامی، علاقه‏‌مند بودند تا جایی‏‌که فاروق اعظم تعدادی از یاران پیامبر را که در فتح با او همراه بودند، به اقامت و برگزاری برنامه‏‌های تعلیمی در «مسجدالاقصی» در کنار وظایف اداری شان، مؤظف نمود. که از زمره‏‌ی ایشان عباده بن صامت رضی الله عنه را به حیث نخستین قاضی و شداد بن اوس رضی الله عنه را نیز همراه با او در آنجا ماندگار نمود. و این دو صحابی تا هنگامی که از دنیا رحلت نمودند، در بیت المقدس باقی ماندند و سپس در گورستان «باب الرحمة» که در قسمت بیرونی دیوار شرقی مسجد قرار دارد، به خاک سپرده شدند. علما و دانشمندان اسلامی از هر فراز ونشیب، و راهِ دور و نزدیکی به سوی «مسجدالاقصی» جهت تعلیم و آموزش، بار سفر بستند که از جمله‏‌ی ایشان می‏‌توان از مفسر قرآن مقاتل بن سلیمان، امام اوزاعی فقیه شام، سفیان ثوری امام اهل عراق، امام لیث بن سعد دانشمند شهیر مصری و امام محمد بن ادریس شافعی نام برد. در قرن پنجم هجری حرکت علمی قَویی در «مسجدالاقصی» به وجود آمد که از نتایج آن، مراکز علمی عالیی در زمینه‌‏ی علوم فقه و حدیث، به‌وجود آمد. و این سببش همان رفت و آمد زیاد علما و دانشمندان اسلامی جهت تدریس در آن بود. مشهورترین علمایی که در این فعالیت اقدام نموده بودند، امام ابوحامد غزالی بود که در سال 488 هـ. به عنوان مدرس، در این سرزمین ماندگار شد. امام غزالی یادآور می‏‌شود که او در مسجدالاقصی شاهدِ 360 مدرس و استاد بوده است که این خود، بر بلندی جایگاه و رفع شأن این مسجد نزد مسلمانان، تاکید دارد.

جایگاه مسجدالاقصی در اسلام نویسنده: احمد مخیمر برگردان: عبدالرحمن عزام استاد مدرسه احیاءالعلوم هرات پیوندِ قدسیت «مسجدالاقصی» با عقیده‌‏ی اسلامی از آنجا نشأت می‌گیرد که «مسجدالاقصی» نخستین قبله‏‌ی مسلمانان بود. و در آغازِ اسلام قبل از اینکه کعبه به عنوان قبله قرار گیرد، مسلمانان به مدت هفده ماهِ تمام، به سوی آن نماز خواندند. سپس خداوند متعال با فرو فرستادنِ آیاتِ ذیل، «کعبه» را به عنوان قبله، قرار داد؛ «...فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوِهَكُمْ شَطْرَهُ/ ... رو به سوي مسجدالحرام كن، و در هر جا كه بوديد روهاي خويشتن را به جانب آن كنيد.» [بقره:144] سپس با به وقوع پیوستنِ حادثه‏‌ی اسراء و معراجِ پیامبر صلی الله علیه وسلم، جایگاه «مسجدالاقصی» در جان و روان مسلمان‌‏ها استحکام یافت. معراج؛ سفری که به عنوان معجزه ای ویژه، به پیامبرمان صلی الله علیه وسلم، اختصاص یافت. و الله متعال آن را با گل‌واژه‌هایی در دل‌‏ها و گوش‏‌های مؤمنان تا قیامت طنین انداز نموده فرمود؛ «سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا/ تسبيح و تقديس خدائي را سزا است كه بنده خود را در شبي از مسجدالحرام به مسجدالاقصي برد، آنجا كه دَور و بر آن را پربركت ساخته ايم. تا برخي از نشانه‌هاي خود را بدو بنمايانيم.» [اسراء:1] خداوند متعال با این وثیقه و پیمان، مسؤولیتِ حفظ و نگهداری این خانه را بر دوش مسلمانان گذاشت تا آن را از بازیچه‏ گردانیدنِ بیهوده‌کاران و کجروی انحراف‌پیشه‏‌گان، حمایت و پشتیبانی نمایند. و این وثیقه آیه ای از قرآن قرار گرفت که روز و شب، و صبح و شام، تلاوت شده و مسلمانان را از این مسؤولیتِ شان در قبال «مسجدالاقصی» و گرداگردش، یادآور شود. خداوند متعال قبل از هجرت، شبی پیامبرش را از «مسجدالحرام» به «مسجدالاقصی» در «بیت المقدس» برد. و از آنجا پیامبر صلی الله علیه وسلم به سوی آسمان بلند رفت و کرامتی به نام معراج، به نامِ نامی اش، پیوند خورد. رسالتِ پیامبر صلی الله علیه وسلم بین جایگاه «مسجدالحرام» در مکه‏‌ی مکرمه و «مسجد نبوی» در مدینه‏‌ی منوره و «مسجدالاقصی» در قدس شریف، پیوند و ارتباط برقرار نمود؛ پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «بار سفر جز برای این سه مسجد؛ مسجدالحرام، مسجد نبوی و مسجدالاقصی، بسته نشود» [به روایت بخاری و مسلم] این حدیث و دیگر روایات وارده در این باب، علاوه بر آن که بر جایگاه «مسجدالاقصی» در اسلام تاکید دارند، مسؤولیت مسلمانان را در قبال این مسجد و حمایت و محافظت و نگهداری از آن را نیز، می رسانند. و خاطرنشان می‏سازند که شرعا درست نیست در قبال «مسجدالاقصی» کوتاهی نمایند و یا در حمایت و باز پس گردانیدنِ آن از دستِ سلب‌کننده‌‏گانش، از خود سستی نشان دهند. کلیدهای بیت المقدس در دستان عمر فاروق رضی الله عنه مسلمانان همین که اهمیت و جایگاه رفیعِ دینی «مسجدالاقصی» و «بیت المقدس» و پیوندِ مستحکمِ آن با عقیده‏‌ی اسلامی را دانستند، به سویش شتافتند تا آن را از لحاظ مادی و سیاسی در سیطره‏‌ی خویش در آورند. لذا فتح «بیت المقدس» در سال پانزدهم هجری (15 هـ/ 636م.) هنگامی تحقق یافت که عمرِ فاروق خلیفه‏‌ی مسلمانان، به شکل مسالمت‌آمیز در آن داخل شد و برای اهل آن از خلال وثیقه و پیمان نامه ای که به پیمان‌نامه‌‏ی عمری مشهور است، امان داد. این وثیقه برای آن ثبت شد تا ارتباط سیاسی و حق مشروع اسلامی بر «قدس» و «فلسطین» را تمثیل کند. بعد از اینکه عمرِ فاروق کلیدهای شهر «قدس» را از اسقف رومی تسلیم شد، به منطقه‌‏ی حرم که در آن وقت کاملا تخریب شده بود، رفت و از موقع صخره دیدن نمود و دستور داد تا این قسمت‌‏ها پاک کاری شوند. و همچنان دستور داد در قسمتِ جنوبی حرم، مسجدی بسازند. سپس به تنظیم امور شهر پرداخت و دیوان خانه‌‏ها و سیستمِ نامه‌رسانی را تاسیس و جایگاه چشمه‌هایی را در آن تعیین نمود. و سپس یزید فرزند ابوسفیان را به عنوان والی، و عباده بن صامت را به حیث قاضی در «قدس» و بر سپاه فلسطین، گماشت. اموی‌ها و آراستنِ عمارت مسجدالاقصی هم‌چنان‌که خلیفه‌‏ی دوم عمر بن خطاب و خلفای راشدین بعد از او، شرفِ فتح «بیت المقدس» و افتخارِ گرفتنِ «مسجدالاقصی» را از آن خود کرده و از حیث سیاسی این هر دو مکان مقدس را در دولتِ اسلام داخل نمودند؛ همچنان شرف و افتخار سازماندهی وجهه‏‌ی تمدنی اسلام برای این اماکن مقدس، به نام خلفای اموی ثبت است. لهذا می‌‏بایست ایشان وجهه‏‌ی تمدنی اسلام را در «بیت المقدس» از خلال «مسجدالاقصی» تثبیت می‏‌نمودند کاری که نتیجه اش ساخت و ساز «مسجدالاقصی» بود. ساخت و سازِ آبادی‌‏هایی که با عظمت و استقرار و وسعتِ نظرِ دولت جوان و نوپای اسلامی، سازگار باشد.

#افغانستان در شبانه‌روز گذشته ۲۴ بیمار کرونایی در کشور جان باخته‌اند. هم‌چنان ۶۲۸ بیمار جدید نیز شناسایی شده‌اند. @Eslahtvnews

۲۰ نکته دربارهٔ پایداری پس از رمضان این مطلب، خلاصه مجموعه‌ای است ‏درباره پایداری پس از رمضان و تعطیلات ‏تابستان؛ و از خداوند متعال خواستاریم که ‏این نوشته را سودمند گرداند و به همه ‏کسانی که در تهیه و نشر آن کمک کرده‌اند ‏پاداش خیر دهد.‏

در این میان، مخابره تصاویر تخریب دفاتر رسانه‌ای به ویژه رسانه‌های غربی در غزه و کشته شدن بیش از 66 کودک و 40 زن تاثیر شگرفی در به خیابان کشیدن مردم جهان داشت؛ همان فیلم دختربچه غزه‌ای که به زبان انگلیسی گریه کنان رنج‌ها خود و همسالان خود را بیان می‌کرد و از تخریب منزلشان سخن می‌گفت، نزدیک به 100 میلیون بازید در فضای مجازی داشت.  3ـ آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین و مهم‌ترین متحد اسرائیل است؛ اما آمریکایی متفاوت از ایام ترامپ در این جنگ ظاهر شد. بله! همان گزاره‌های متعارف "حق اسرائیل در دفاع از خود" و غیره دوباره تکرار شد، ولی تاکنون سابقه نداشته است که دولت آمریکا به این شکل به قضیه ورود کند و رئیس جمهور آن 5 بار با نخست وزیر اسرائیل تماس گرفته و خواستار توقف جنگ شود. این رفتار بایدن دلایل مختلفی دارد. از عدم تمایل به تنش زدایی در خاورمیانه و بر هم خوردن تمرکز آمریکا بر مقابله با چین گرفته تا تاثیرپذیری از همین خشم جهانی نسبت به رفتارهای اسرائیل به ویژه در میان مردم آمریکا و علی الخصوص در میان دموکرات‌ها. این که در شرایط کرونایی، دهها هزار در میشیگان و شیکاگو و دیگر ایالت‌های آمریکا به خیابان‌ها بریزند و حامیان پروپاقرص اسرائیل از جمله رئیس کمیته روابط خارجی سنا این گونه زبان به انتقاد بگشایند و جریان ترقی‌خواه درون حزب دموکرات به این شکل واکنش نشان دهد و برای اولین بار در تاریخ روابط آمریکا و اسرائیل طرحی در کنگره برای لغو قرارداد نظامی با تل‌آویو ارائه شود.  4ـ بر عکس جنگ‌های پیشین، شکاف کم‌نظیری میان سیاستمداران، نظامیان و سازمان‌های امنیتی اسرائیل در این جنگ بروز کرد. در حالی که از همان اوایل شروع جنگ، ارتش و سازمان‌های امنیتی خواهان پایان دادن به آن بودند، اما نتانیاهو بر این مساله اصرار داشت و حال که بی بی در معرض انتقادات سختی قرار دارد و پارامترهای متعددی وی را به توقف جنگ واداشت، توپ را به زمین ارتش انداخته و آن‌ها را مسئول پایان دادن به عملیات علیه غزه معرفی می‌کند. روند جنگ چنان موجب نارضایتی‌ داخلی شده بود و تداوم آن هر روز چالش‌برانگیزتر می‌شد که دیگر هیچ کدام از اعضای کابینه امنیتی ادامه آن را به صلاح نمی‌دانستند، و از اینجا بود که در اقدامی بی‌سابقه در مقایسه با جنگ‌های پیش، همه اعضا بلا استثنا اجماعا به برقراری آتش بس در جلسه دیروز رای دادند.  5ـ در این جنگ، غزهِ تحت سلطه حماس آسیب‌های جدی دید و بسیاری از زیرساخت‌های آن ویران شد و حدود 75 هزار فلسطینی خانه خود را از دست داده و آواره شدند. در کنار آن مقرات دولتی و خیلی از مراکز وابسته به حماس منهدم شد. این حجم ویرانی گسترده در سه جنگ پیشین هم اتفاق افتاد و احتمالا با کمک‌های مالی قطر و بنا به اخباری امارات (احتمالا با هدف تقویت جایگاه دحلان) و همچنین ترکیه غزه دوباره بازسازی شود. قبل از جنگ، پایگاه مردمی حماس در غزه نسبت به قبل تاحدودی کاهش یافته بود، اما توانمندتر از قبل ظاهر شدن این جنبش و همچین افزایش محبوبیت آن در قدس و کرانه باختری در طول این جنگ باعث ترمیم این جایگاه در غزه و افزایش تاثیرگذاری آن در معادلات داخلی فلسطین می‌شود و به احتمال زیاد نیز اگر انتخاباتی برگزار شود، برآیند روشنی برای این جنبش خواهد داشت.  6ـ اتفاقات اخیر چالشی جدی برای تداوم معامله قرن ترامپ است. هر چند با آمدن بایدن این طرح دیگر با آن شدت و حدت پیگیری نمی‌شود، اما هنوز آثار آن پابرجاست، چه در خصوص قدس و شناسایی آن به عنوان پایتخت اسرائیل: چه عادی سازی روابط با اسرائیل. اما اگر اعتراضات مدنی در قدس و کرانه باختری و همچنین داخل اسرائیل روند فزاینده‌ای به خود گیرد، می‌تواند به بازنگری دولت آمریکا در سیاست اعمالی دولت پیش منجر شود. همچنین با توجه به مواضع نسبتا خوب کشورهای مختلف از سه بلوک ایران و ترکیه و عربستان نسبت به جنگ اخیر علی رغم تفاوت‌ها در جنبس و ماهیت موضع‌گیری‌ها و تاثیرات آن‌ها، احتمالا روند کنونی در صورت تداوم، چالش مهمی در برابر عادی سازی روابط میان اسرائیل و دول منطقه و همچنین تعمیق روابط عادی شده قرار گیرد. آنچه گفته شد، فرصت‌هایی را پیش روی فلسطینی‌ها می‌گشاید و تهدیدات و چالش‌هایی را فراروی اسرائیل قرار می‌دهد. شیوه مواجهه دو طرف با این فرصت‌ها و تهدیدات در آینده، طرف پیروز و بازنده نهایی این جنگ را مشخص می‌کند. آیا فلسطینی‌ها این فرصت‌ها را به شکلی مناسب در جهت بازستاندن حقوق خود مغتنم می‌شمارند و یا این که اسرائیل در مواجهه با این چالش‌ها و تهدیدات چه سیاستی را در پیش خواهد گرفت؟ به هر حال، باید منتظر ماند و دید که چه اتفاقی می‌افتد. @Sgolanbari

🔶برنده یا بازنده، در درگیری اخیر میان اسرائیل وفلسطینی ها، کی است؟ ✍صابر گل‌عنبری، تحلیلگر امور سیاسی خاور میانه. پس از 11 روز، بالاخره این دَور از جنگ میان نوار غزه و اسرائیل نیز به پایان رسید. نتانیاهو اهداف جنگ را تحقق یافته می‌داند؛ اما این گزاره و تاکیدات وی بر تخریب شبکه تونلی حماس و وارد کردن ضرباتی "مهم" به توانمندهای نیروهای فلسطینی نتوانسته است از وی چهره‌ای پیروز پس از این جنگ در جامعه اسرائیلی بسازد. اکنون حجم انتقادات از نتانیاهو در اسرائیل به ویژه از جانب نخبگان و رسانه‌ها بالاست و رو به افزایش هم هست. در آن سو نیز فلسطینی‌ها با این همه تلفات جانی و مالی سنگین و این تراژدی بزرگ به خیابان‌ها ریخته و احساس پیروزی می‌کنند و آن را جشن گرفتند. این که کدام طرف در این جنگ نابرابر و نامتقارن پیروز شده است، گزاره‌ای مورد اختلاف است و بستگی به زاویه دید ناظری دارد که درباره این وقایع به داوری می‌نشیند. یکی جنگ را از منظر تلفات جانی و مالی دو طرف می‌بیند که از این زاویه مسلم است که اسرائیل پیروز است و کفه تلفات فلسطینی‌ها بسیار سنگین است. یکی جنگ را از نگاه میزان دوری و نزدیکی به اهداف اعلام شده و نشده می‌بینید که از این منظر رسانه‌های چپ و راست اسرائیلی از هاآرتص گرفته تا اورشلیم پست معتقد هستند این جنگ دستاورد سیاسی و نظامی خاصی نداشته است و برنده آن را حماس می‌دانند. به گفته آن‌ها این درگیری‌ها نه به گرفتن امتیاز خاصی از حماس منجر شده و نه به بازگرداندن نظامیان اسرائیلی اسیر در غزه و نه به توقف حملات موشکی که تا دقایقی قبل از اجرای آتش بس در ساعت 2 بامداد به وقت قدس این حملات ادامه داشت. در آن سو نیز حماس که در واکنش به اتفاقات محله شیخ جراح و مسجد الاقصی ابتدا حملات موشکی را شروع کرد، معتقد است که یک معادله جدیدی را در نزاع با اسرائیل بر آن تحمیل کرده است. البته تحلیل‌گران برجسته اسرائیلی چون الوف بن و یوسی میلمان نیز چنین نگاهی به جنگ اخیر دارند. اما اینگونه به نظر می‌رسد که در توافق آتش بس، تل‌آویو تضمین مکتوبی برای عدم کوچاندن شهروندان ساکن شیخ جراح و عدم تکرار حوادث مسجد الاقصی نداده است و اساسا هم چنین مساله‌ای بسیار دور از انتظار بود؛ چون به معنای پذیرش و تسلیم در برابر همان معادله‌ای است که حماس به دنبال تحمیل آن بر اسرائیل بود. اما طبق "شنیده‌ها" و منابع رسانه‌ای، اسرائیل "تعهد کلامی" و وعده داده است در کوچاندن 500 فلسطینی ساکن شیخ جراح تجدید نظر و از ورود یهودیان تندرو به مسجد الاقصی جلوگیری خواهد کرد. از حیث نظامی نیز، نیروهای فلسطینی در غزه قوی‌تر از قبل ظاهر شدند و حملات گسترده و بی‌سابقه موشکی و راکتی به اسرائیل و شهرهای کلیدی آن انجام دادند؛ هر چند تلفات این حملات هنوز بالا نیست و اساسا هیچ قابل مقایسه با تلفات حملات اسرائیل نیست.؛ اما شلیک آن‌ها و عبور کردن برخی از گنبد آهنین توانسته حیات عمومی را در اسرائیل مختل ساخته و پروازها را متوقف و اقتصاد آن را دچار مشکل کند و با تزریق فضای نامنی و بی‌ثباتی، اسرائیلی‌ها را به سمت زندگی پناهگاهی کشاند. همین خود نوعی "توازن رعب" علی رغم نامتوازن بودن جنگ ایجاد کرد. اما هر چند بی بی به نوعی منتفع از درگیری‌های عرب‌های خط سبز شد و این عامل موجب جدایی و شکاف در جبهه سیاسی مخالف وی در اسرائیل شد، اما به احتمال زیاد این انتفاع تحت الشعاع نارضایتی جامعه اسرائیلی از نتایج جنگ غزه کم‌ رنگ و فاقد تاثیر گردد. 1ـ در طول چند دهه اخیر، هیچ وقت به این شکل فلسطینی‌ها متحد عمل نکرده‌اند، چه فلسطینی‌های 48 خط سبز (داخل اسرائیل) چه در کرانه باختری چه در قدس. این خیزش سراسری تقریبا بی‌سابقه بود و روح یکپارچگی و اتحاد را در میان آن‌ها زنده کرد؛ هر چند گروه‌ها و سازمان‌های فلسطینی همچنان در تشتت و اختلاف قرار دارند. همین اعتراضات سراسری غیر منتظره اسرائیل را با چالش امنیتی بزرگی از هر سو مواجه ساخت و نقش مهمی در توقف جنگ داشت. 2ـ در سطح جهان، فلسطین دوباره زنده شد و در مقابل نیز مشروعیت اخلاقی و سیاسی اسرائیل به شکل بی‌سابقه‌ای زیر سوال رفت. نگاهی به واکنش‌های رسمی و مردمی در سطح جهان به ویژه در آمریکا و اروپا گواه این مدعاست. انگار که خشمی نهفته در وجدان انسان‌ها در سطح جهان وجود داشت و مترصد فرصتی برای بروز بود. اقدامات ترامپ و دولت نتانیاهو در چهار سال گذشته در دمیدن بر انبان خشم جهانی بسیار تاثیرگذار بود و عملا افکار عمومی جهان را به این جمع‌بندی رساند که حق فلسطینی کاملا مقهور اجحاف اسرائیلی شده و جغرافیایی برای فلسطینی‌ها برای احقاق این حقوق باقی نمانده و راه حل دو کشوری در سایه اقدامات عملی و مواضع سیاسی بیش از هر زمانی دست‌نیافتنی‌تر شده است.

🔶کارگاه کاشی سازی آبده های تاریخی هرات- متصل به سمت شرقی مسجد جامع بزرگ.

آلبوم عکس از کارگاه کاشی‌سازی سنتی هرات امتیاز عکس: سیدحسن حسینی @Herat_Times