Najmiddin Turon

Эй, мусаввир, битта йўл чизгин, Мени олиб кетсин майхоналардан. Қиличи қинида қирқта алп ўлди, Дунё заҳар тутди мастоналардай... Қоражон қўлида сичқон еган ип, Сурхайл кавшади ғознинг гўштини. Жандамни тутатдим дуди чиқмади, Кимдир ёпиб қўйди зиндон устини. Ҳамон чиқолмайман тубсиз бу чоҳдан, Руҳимни шол қилиб ташлади оғу. Барчинни чизиб бер, етти йил нима? Етмиш йил ўтса ҳам кутган бўлсин у. Миллатнинг кўзини очиқ тасвирла, Басир синчиларнинг башорати талх. Яғринида панжа кўринмаса ҳам, Ўзининг алпларин таний олсин халқ. Кимдир шон талашди жонидан кечиб, (тусланди бу тарих, қолдирмади из). Улар чақа эмас, тушиб қолмасин, Ватаннинг чўнтагин бутун қилиб чиз. Бу чиркин сиёсат осмоннинг яна, Юзига паранжи тутган паллада. Сен шундай тасвирла, Бурғу чалгандай, Шоирлар ҳайқириб чиқсин даҳмадан. Кейин нима бўлар? Кейин... билмадим. Билмадим, бир четда қолса ҳамки тахт, Яна уч-тўрт зина тепага чиқиб, Суратни мадҳ этиб яшайди бу халқ. Эй, мусаввир, ўзинг кўр, майли, Сўнгра бу суратни ёндириб юбор. Н. Э. апрель, 2020

*** Бармоқлар қаламни қучар қалтираб, Кўнгил туға бошлар, йиғлайди туйғу. Ақлим фарёд қилар: “Тўхта, эй телба, Сенинг хатларингни ўқимайди у”. Хонага нур кирар ойнадан синиб: “Ақлингга қулоқ тут, айтгани ростку. Ўқиган бўлса гар жавоб ёзарди, Сенинг хатларингни ўқимаган у”. Ойнага урилар оқшом шамоли, Билган сирларини оламга сочиб: “мен аниқ биламан, тўхта, эй кўнгил, У сенинг хатларинг кўрмайди очиб”. Дилга ғашлик чўкар, заминга оқшом, Кеча сўзлай бошлар дилга отиб ўқ: “Хатларинг ўқимоқ у ёқда турсин, Ҳаттоки, у сени ўйлагани йўқ”. Оппоқ қоғозларнинг бағри доғ яна, Оппоқ қоғозларда фарёдлар лим-лим. Энг сўнгги умидим тўкилмай туриб. “Уларнинг сўзлари ёлғон”, де, гулим. Кўнгил бу кечада ўзидан кечар, Бу сўнги хотима, бўлмас бошқа пайт. Мен сенга севишим айтаман энди, Сен манга хатингиз ўқийман деб айт. ©Нажмиддин Эрматов

Бахтли бўлмоқликка тўсиқ кўп менда: йўл тўсиқ, дил тўсиқ, кўз ёш ҳамда ғам, икки ўрим сочини юлиб, сийрак қилган ушбу ватан ҳам. Яшамоққа тўсиқ кўп менда: қўлида тутганча фироқнинг тиғин- ҳаётим тўсиқдир яшашга ҳатто. Ўлимгачи? Биргина Худо. ©Нажмиддин Эрматов mart, 2019

Ҳижрон ҳақида қўшиқ --Ўргимчак тўрига илинган шула, Неларни ўйладинг кунботар пайти? --Агарки фурсатинг бир умр бўлса, Кутганинг ҳеч қачон келмайди қайтиб. --Қара, уфқ қизарди, ниҳоя яқин, Ўргимчак ютмасдан кўзларимга қўн. --Менинг умрим битта, асралмоқ не наф, Ахир тонгга қадар минг умрлик йўл?.. --Ўргимчак тўрига илинмоқ нечун, Юрсанг бўлмасмиди ул шамсни қучиб? --Қисматим шу экан, ахир қуёшни, Топганим билмасдим айрилмай туриб. --Мана шам ёқяпман, оқшомдан аввал, Менинг ҳам ҳижроним ҳижронингга тенг. --Агар тонгга қадар фурсатинг бўлса, Кечада яшамоқ азобини енг. --Висол тонг бўлса гар, қисматимиз бир, Умримдан кечалар кўтармайди бош. --Бундан ҳам дахшати -- шу тунда ўлсам, Менинг кутганимни билмайди қуёш. Ўргимчак тўрига илинди шула... Н. Э. февраль, 2020

Чопиб кетди тоғларга томон, Ҳар тукида вахший бир чирой. Чўққиларнинг шамолгайида, Увиллашга гувоҳ бўлди ой. Итларнинг бўғзига тиқилди ҳадик, Чўпон олгунича ковушин кийиб, Учта бия қулунларини Ололмади хавфдан айириб. Сўнгра чопди дашт узра озод, Қонга ботиб лунжлари, тиши. Тонг отарда қайтди ортига Қафасдаги бўрининг туши. ©Нажмиддин Эрматов

Бўй қиз тушларидай сирли, сафоли, Бола ўйларидай сарҳади фузун, (Бизларни айирган осмон ортида) Иккимиз бир бўлиб кетмоқлик учун, Бир макон бўлса. Ортиғ қийнамаса туфроғлиғ юки, Гиллар ҳақ сўрмаса сўнгги дам тандан. Бул қўноқ дахрдан оёқни узсак, Каҳкашон бир ёни туташса ерга ва нарвон бўлса. Бизсизлик ваҳмидан қўзғалса замин, Чақмоғу бўронлар тўсса гар йўлни. Кетишга шахдлансак, фақат кетишга, Бошни йўқотсак-да, йўқотсак ўзни, Дил омон бўлса. Кулсалар: Буларнинг йўллари хато, Десалар: Тақдирга айри бу қилмиш. Юзини ўгирса дунё саросар, Фақат Ишқ, фақат Ишқ, фақат Ишқ, Биз томон бўлса. Тириклик қиймати буткул ўзгарса, Исрофил куйласа висолнинг васфин. Иккимиз кўз ёшдай бирлаши-и-и-и-иб кетсак, Чақалоқ қабридай жаннатга яқин, Тинч ором бўлса. Иккимиз бир бўлиб кетмоқлик учун, Бир макон бўлса. Нажмиддин Eрматов сентябр, 2019

* * * Аслан ёмғир эдим. Йўлин синдириб, нурни ташна этдим ёмғир бўлмоққа. Сандулоч кўзидан висол ўмариб, ёғмоққа шай бўлдик, фақат ёғмоққа. Зарафшон жисмимиз каҳкашон ичра, сочилган сомондан бир ошён ясар, ёғармиз, Исрофил суридан кейин, ёғмоққа арзирли дунё топилса. 2018, декабрь ©Нажмиддин Эрматов

Тил бу танглайингдан чиққан ортиғинг, Тумшуғинг тилингни тийиш-чун бешак. Юрагинг қўрқувни ҳис этмоқ учун, Қанотинг шунчаки ҳуснингга безак. Сайрамоқ? Нима у? Телбалар йўли, Англамоқ - аҳлоққа тескари ғоят. Осмон бу қонунга зид бўлган маскан, Учишга уриниш оғир жиноят. Тухумдан чиққандан шундай дедилар: Қафасдан ташқари - жиноят буткул. Фақат ичкарини ҳақ йўл деб билди, Eнди ҳеч жиноят қилмайди булбул. Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2019

* * * Бир қиз келди хаёлдан чиқиб, Тўрт томоним мисли кўк эди. Осмонларга кетдим йиқилиб, Турмоғимга имкон йўқ эди. Бир ҳис келди дилга тўкилиб, Кема янглиғ чайқалди таним, Гўё шу дам кетдим тирилиб, Рўё экан яшаётганим. Бир сўз келди келмагандайин, У қиз кутди, мен ичга ютдим. Фақат ишқни ўйладим, ё Раб, Ул сулувни буткул унутдим. Бир куз келди баридан кейин, Кетмоғи душвордир, кетмоғи қийин. Шу қиз дея яшаб умрбод, Шу куз ила ўтмоғим тайин. ©Нажмиддин Эрматов

Кўзларим кўл бўлди , жоним, сочинг ёзиб, бошингни мажнунтол қилмайсанми? Қирғоғида қамишлар чайқалади зорланиб, рухсоринг илмайсанми? Ё чўпон, ё шабада ул қамишдан най қилса, афсона тинглайсанми? ’’...бу кўл кўздир, соҳиби кўзига чўккан’’, деса соғиниб йиғлайсанми? кўзим кўлдир, умид ўлди- чўкишдан қўрқиб ёки ҳеч қачон келмайсанми? кўзларим кўл бўлди, жоним... ©Нажмиддин Эрматов 2019, феврал

Mayna tuxum ochdi bulbul inida, Chechaklar undirdi ajnabiy tobut. Ne uchun erk haqda o‘ylayman bunda, Mustaqil bo‘lganku allaqachon yurt. Yog‘iyga tegishli zabon ketsa ham, Bu turkiy elat deb tanisa ham dun. Haliyam boshimda dordek turibdi, Sharifim bog‘lagan gajaksimon dum. “Humolar uchmoqda ko‘kni to‘ldirib”,— To‘ralar bermoqda so‘zlariga zeb. Qafasda turgandek o‘ksindim nega, Ana, tiniq osmon, ista, parvoz et. Bu xalqning buguni hurram, dedi shoh, Haqsiz deb alqadi xalqning shoiri. Ne uchun hurramlik tuymayman unda, Mening ham kechmishim xalqqa doirmi? “Hokim so‘zi vojib, amal qilmoq farz, Sabr”,—deydi mulla tugagach azon. Bir kunda besh mahal uyg‘otib olib, Bir umr uxlashga undaydi hamon. Kimdir ko‘z tiksa ham, aniqki, millat, Dushmanning yo‘lini to‘sishga qodir. Ammo beklarining royiga boqsam, Negadir ko‘zimdan yosh sizayotir. Axir nima uchun ko‘nmaydi ko‘nglim, Baxt deb yozay desam dard tomar oqqa— Yoki bu millatning hurligi yolg‘on, Yoki she’rlarimning bari safsata... N.E. may, 2020

дерлар: баҳорни соғинган уруғ, кута-кута гуллаб кетади, ўзи айланади баҳорга. дерлар: ёмғирни соғинган дарё, кута-кута парланиб кетар, ўзи эврилади ёмғирга. билмам: сени соғинётган мен, кута-кута яшасам, не бўлади охири?.. ©Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2018

Ярим тунда яримланяпман юлдуз санаётган кўлнинг ёнида. Кел, Нурим-ей, руҳима синггин. Кўлдан чиқиб бақалар аста кўзларима сакрай бошлайди. Кел, Нурим-ей, руҳима синггин. Муқовадек очиб сочимни пешонамни ўқийди шамол. Кел, Нурим-ей, руҳима синггин. Тошлар отиб бу кўлга кимдир чалғитмасдан юлдуз санашдан, қолмасимдан яримлаб буткул, кўзларима тўлмасдан бақа, тугатмасдан ўқишни шамол, кел, Нурим-ей, руҳима синггин. ©Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2018

Eeeeski mashqlardan Maysalar o‘pichin shudringga sotib, Saharlar yotganda tushlarga botib, Qorongʻu kechani, molini haydab, Otam ketar edi tongni uygʻotib. Osmonda soʻnardi yulduzlar bir-bir, Hilol tun bagʻriga qoʻyar edi bosh. Saxarlab erinmay onam oʻt yoqqan, Tandirdan erinib chiqardi quyosh. N. E.

Уфққа қараб қушлар учди, Ўнгги келмай тушлар учди, Тўкилганим увол дея Парланиб-о, ёшлар учди. Бир мен қолдим учолмаган. Висол мендан кечиб кетди, Хулё сари кўчиб кетди, Кўзларима тиккан ўша Чимилдиғин ечиб кетди,. Бир мен қолдим кечолмаган. Ғусса келди қўлида тўр, Кишан, тушов - яроғи мўл, Чирқиллади алашахшах, Қочиб кетди ҳаттоки йўл. Бир мен қолдим қочолмаган. На илдиз бор, ва на қанот, Фақат дард бор йўқдир сабот, Аҳволима бўзлаб, бўзлаб, Менда яшаб ўтди ҳаёт. Бир мен қолдим яшолмаган. Бир мен қолдим яшолмаган... ©Нажмиддин Эрматов 2019, феврал

Эй, мусаввир, битта йўл чизгин, Мени олиб кетсин майхоналардан. Қиличи қинида қирқта алп ўлди, Дунё заҳар тутди мастоналардай... Қоражон қўлида сичқон еган ип, Сурхайл кавшади ғознинг гўштини. Жандамни тутатдим дуди чиқмади, Кимдир ёпиб қўйди зиндон устини. Ҳамон чиқолмайман тубсиз бу чоҳдан, Руҳимни шол қилиб ташлади оғу. Барчинни чизиб бер, етти йил нима? Етмиш йил ўтса ҳам кутган бўлсин у. Миллатнинг кўзини очиқ тасвирла, Басир синчиларнинг башорати талх. Яғринида панжа кўринмаса ҳам, Ўзининг алпларин таний олсин халқ. Кимдир шон талашди жонидан кечиб, (тусланди бу тарих, қолдирмади из). Улар чақа эмас, тушиб қолмасин, Ватаннинг чўнтагин бутун қилиб чиз. Бу чиркин сиёсат осмоннинг яна, Юзига паранжи тутган паллада. Сен шундай тасвирла, Бурғу чалгандай, Шоирлар ҳайқириб чиқсин даҳмадан. Кейин нима бўлар? Кейин... билмадим. Билмадим, бир четда қолса ҳамки тахт, Яна уч-тўрт зина тепага чиқиб, Суратни мадҳ этиб яшайди бу халқ. Эй, мусаввир, ўзинг кўр, майли, Сўнгра бу суратни ёндириб юбор. Н. Э. апрель, 2020

qarsak bu- olqish emasdir balki balki u isyondir yetgancha majol minbardan uchgan so‘zlarni qo‘ymasdan qo‘nishiga hurkitishga urunishdir ehtimol N. E.

Сен ёқтирган ёмғирлар ёғди, Ойнага урилди видо шитири. Уяси бузилган қушдай руҳимни, Ололмадим уйга киритиб. Босган изларимиз кўлмакка дўнди, Оқчарлоқ мисоли учди нигоҳим. Во ажаб, кўлмакдан нилуфар эмас, Бақалар чиқарди бошини, моҳим. Тўр ташлаб ўтирдим балиқчи чолдай, Бисотимда қолган хўрагим жондир. Тилла балиқнимас, дуридан айри Тутиб қайтаяпман чиғаноқларни. Ҳорғин одимлайман чўлоқ турнадай, Эзилиб ёғмоқда эзғинваш ёмғир. Тешик товоғига тикилиб уйда, Умидвор кутадир қаримсиқ кампир. Бу кампир ўлмади, тинчитмас мени, Борига кўнмаган бу кампир - висол. Гар тирик бўлса у ушбу дунёда, Менинг ҳам тирикдай юрмоғим маҳол. Уйга кириб келдим, яна ғалаён, Кўчага итқитар итдайин хўрлаб. Ё танга кишанла, чиқарма мени, Ё руҳим ол, мана, эй руҳи талаб. Бундай яшамоққа мажол қолмади, Ё куч бер, ёки бу юрагим тинсин. Келгин, кутаяпман, агар келмасанг, Сен ёқтирган ёмғир ёғмасин! Сен ёқтирган ёмғирлар ёғди... Н. Э. апрел, 2020

Bu g‘arib dahrda uchrashsak yana, Yo‘llaring oxiri chopsa ko‘zima, Ashklaring nahridan kechib o‘tmasam, O‘ksima. Darz ketgan kosada may ichib tursam, Sanasang, qovurg‘am biri bo‘lsa kam. Qarasang, jismimda kam bo‘lsam men ham, Ichikma. Ko‘zlarim kadardan kiyinsa kafan, Puflasang, qaqnuslar chiqmasa kuldan, Kuyug‘ ko‘kayima kuldon qidirib, Kuyunma. Qushlarsiz uyaday ezg‘inlik hokim umrima sochsa gar umidlar hokin, Qayta butlamoqqa haddimiz sig‘mas, Yig‘inma. Ikkimiz bir dunda ikki yon ketsak, Qismat kishanida gar tanho ketsak, Joning omon bo‘lsin, faqat bu jonga Ko‘nikma. Joning omon bo‘lgur, mensiz bu jonga, Ko‘nikma... ©Najmiddin Ermatov iyun, 2019