شبکه کارشناسان ارزشگذاری

و یه سوال اگه محدودیت های ذهن‌مون رو در شناخت خودمون و محیط مون بپذیریم و قبول کنیم که پیش بینی اصولاً — به دلیل خطاهای سیستماتیک ذهن و تصادفی بودن محیط‌ های پیچیده — کار خیلی سختیه، بعدش 👇 آیا همه ما مثل هم هستیم: یجور پیش‌بینی می‌کنیم؟ یعنی دقت (کمبود دقت) پیش بینی نسبی هست یا مطلق؟ نمیشه حداقل یه خورده بهترش کرد؟ این سوال باحال دیگه ای هست که راجع به جوابش فک کنیم و سر فرصت راجع به ش صحبت می‌کنیم…

و یه سوال اگه محدودیت های ذهن‌مون رو در شناخت خودمون و محیط مون بپذیریم و قبول کنیم که پیش بینی اصولاً — به دلیل خطاهای سیستماتیک ذهن و تصادفی بودن محیط‌ های پیچیده — کار خیلی سختیه، بعدش 👇 آیا همه ما مثل هم هستیم: یجور پیش‌بینی می‌کنیم؟ یعنی دقت (کمبود دقت) پیش بینی نسبی هست یا مطلق؟ نمیشه حداقل یه خورده بهترش کرد؟ این سوال باحال دیگه ای هست که راجع به جوابش فک کنیم و سر فرصت راجع به ش صحبت می‌کنیم…

جالبه آقای گمار دیروز آخرین جلسه دوره کریپتو به زبان ساده دوباره داشتم میدیدم، شما راجع به آپشن صحبت داشتید می‌کردید که یه جمله گفتید با این مضمون (ریسک‌ تا موقعی که محقق نشه کسی دردشو احساس نمیکنه) که اتفاقا با این پست آخر کانال هم مرتبطه. خلاصه این جمله شنیدم یه لامپ تو ذهنم روشن شد. ما وقتی یه سیستم داریم مورد تجزیه و تحلیل قرار میدیم مثلا سهام، ریسک هایی که فکر می‌کنیم سیستم ممکنه باهاشون درگیر بشه ارزیابی میکنیم و سناریو های مختلف برای مدیریتش می‌چینیم اما مشکل اونجایی پیش میاد که احتمالا ریسک هایی هم وجود داره که در صورت وقوع متوجه‌شون میشیم به بیان دیگه اصلا از وجود اون ریسک ها خبری نداریم تا موقعی که سیستم بر اساس اون ریسک بهش آسیب برسه! حالا سوالی که پیش میاد اینکه گلوگاه این داستان کجاست؟ چطوری باید با این موضوع تعامل کرد؟ چون به نظر می‌رسه انسان، در بررسی هر پدیده‌ای، همیشه با بخشی از عوامل ناشناخته مواجهه که از وجودشان بی‌خبره و اتفاقا همین عوامل ناشناخته ممکنه روی نتایج ما اثر بگذارند. به زبان رگرسیونی، بعیده R Squared در این عالم به ۱۰۰ درصد برسه، چون همیشه عواملی وجود دارند که روی Y اثر می‌گذارند و ما هنوز نمی‌دونیم چی هستن! @gomarabbas

اصولاً خلاصه کردن کار خیلی سختیه ولی اجازه بدین این خطا رو بکنم؛ به نظرم خلاصه حرف کانمن و طالب اینه: ما درباره “خودمون” و “دنیای اطراف‌مون”، مخصوصاً محیط‌های پیچیده‌ای مثل بازارهای مالی، خیلی بسیار کمتر از آنچه تصور می‌کنیم، می‌دانیم. در واقع، ما توانمندی خودمون در شناخت خودمون و محیط رو خیلی دست بالا می‌گیریم. این ناتوانی ذاتی در ما وجود داره؛ میشه کمی بهبودش داد، ولی خب نمیشه حلش کرد. حالا چه کنیم و چه فرایندی بچینیم که این جهل ذاتی رو بتونیم مدیریت کنیم و دوام بیاریم؟ منتسب به فروید، افرادی دوام نمیارن که باهوش‌ترن؛ افرادی دوام میارن که قابلیت تطبیق بیشتری دارن

خلاصه‌ای از تجربه این چند سال اخیر به همراه دلیل مطالعه دو کتاب یادشده: یه تقسیم‌بندی کتاب و فیلم می‌تونه این طور باشه: ۱. به درد نمی‌خورن؛ یا چیز جدیدی ندارن یا حتی بدتر، خرافات هستن؛ ۲. مطالب جدید دارن، اما بیشتر روی نظریه‌ها و چارچوب‌های کتاب‌های دیگه سوار شدن. ۳. نظریه‌های ناب دارن و چارچوب فکری ما رو متحول می‌کنن و البته خوشبختانه یا متاسفانه تعدادشون خیلی کمه. (به نظرم همین تقسیم‌بندی واسه تحلیل‌ها و … هم کاربرد داره) چرا به این دو کتاب بالا که واستون فرستادم خیلی علاقه‌مند شدم؟ به دلیل دو سوال شخصی: سوال اول — تو هوش مصنوعی یه سؤال اصلی وجود داره: یه عامل (ایجنت) هوش مصنوعی چطوری در تعامل با جهان پیرامون خودش عقلایی انتخاب میکنه و تصمیم می‌گیره؟ یعنی تو رفتار و تصمیم‌گیریش هم ویژگی‌های ذهنی خودش مهمه و هم ویژگی‌های محیطی و هم تعامل این دو. همین سؤال باعث شد برام جالب بشه که ما انسان‌ها چطوری در جهانی که هستیم فکر می‌کنیم، قضاوت می‌کنیم، انتخاب می‌کنیم و تصمیم می‌گیریم، مخصوصاً موقعی که سوال دوم مدت‌ها بود که تو ذهنم پرسه می‌زد. سوال دوم— سؤال بعدی که نهایتاً منو به این دو کتاب رسوند این بود که چرا تحلیلگرهای بنیادی و کارشناس‌های ارزش‌گذاری — حداقل بر اساس چیزی که این چند سال دیدم — معمولاً معامله‌گرهای خوبی از آب درنمیان. (این هم بگم که همزمانی این دو تا سوال هم در ذهنم به صورت “شانسی” بود!) دو کتاب «تفکر سریع و آهسته» (دنیل کانمن) و «فریفته تصادف» (نسیم طالب) تو جواب‌ به این دو تا سوال خیلی برام مفید بودن؛ البته هم تو زندگی شخصی، هم کاری و هم اجتماعی هم خیلی دارن به دردم خوردن؛ البته تا این جای کار..! بعد از خوندن این دو کتاب، به‌نظرم درکمون از تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت یه مقدار عمیق‌تر می‌شه. به نظرم ارزش‌گذاری، سرمایه‌گذاری و معامله‌گری همگی زیر چتر تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت قرار می‌گیرن. واسه من به صورت “شانسی” یه جورایی این این سه مسیر فکریِ جدید چند سال اخیرم کنار مسیر ارزشگذاری و بازار سرمایه سال‌های گذشته‌ام ، به یه مقصد مشترک ختم شدن: ۱. تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت ۲. هوش مصنوعی در جهان امروز ۳. بلاک‌چین، بیت‌کوین و توکن‌سازی دارایی‌ها هر سه مسیر در نهایت به بازار سرمایه، ارزش‌گذاری، سرمایه‌گذاری و معامله‌گری مرتبط شدن. تو این مسیر زندگی، «شانس» هم تا حدی همراهم بوده! عباس گمار ۱۲ مهر ۱۴۰۵

ذهنیت ما نسبت به جهان ۱. ما چطور درباره دنیا فکر می‌کنیم (بایاس های ذهنی ما چیه): کتاب هایی مثل کتاب های دنیل کانمن (کتاب های تفکر سریع و آهسته و کتاب نویز) و ریچارد تالر (کژرفتاری) ما رو نسبت به محدودیت های ذهن (تفکر) مون آشنا می‌کنه دنیا شبیه شکل سمت راستی هست و ما دنیا رو شبیه شکل سمت چپ می‌بینیم ۲. دنیا چطوری کار می‌کند کتاب فریفته تصادف و قوی سیاه از نسیم طالب به نظرم مفیده دنیا تصادفی‌تر (شانسی تر) از آنچه هست که ما فکر می‌کنیم؛ دنیا توام با عدم قطعیت هست (که به نظرم کتاب فریفته تصادف نسیم طالب اینجا مفیده) حالا با توجه ۱ و ۲ چطوری عمل کنیم یعنی تصمیم گیری تحت شرایط عدم قطعیت که کتاب پادشکننده طالب مفیده ————————- دوستانی که هوش مصنوعی مطالعه دارن می‌بینن که مطالب بالا همه در قالب هوش مصنوعی استفاده میشه یعنی چطور به یه عامل (agent) هوش مصنوعی یاد بدیم که تحت شرایط عدم قطعیت یاد بگیره، منطقی فکر کنه و تصمیم بگیره برای این که این رو بهتر درک کنیم کتاب هوش مصنوعی استوارت راسل رو پیشنهاد می‌کنم که تو دانشکده های کامپیوتر کشور هم تدریس میشه

انگلیسیش رو بخونیم بهتره (فارسیش هم خوبه)

کتاب تفکر سریع و آهسته درباره استفاده از شهود، سوگیری قضاوت و نهایتا تصمیم‌گیری غیرمنطقی هست که به نظرم مطالعه و درک مفاهیم این کتاب برای دوستانی که تحلیل و ارزشگذاری و سرمایه گذاری انجام می‌دن لازمه

کتاب تفکر سریع و آهسته درباره استفاده از شهود، سوگیری قضاوت و نهایتا تصمیم‌گیری غیرمنطقی هست که به نظرم مطالعه و درک مفاهیم این کتاب برای دوستانی که تحلیل و ارزشگذاری و سرمایه گذاری انجام می‌دن لازمه

فایل های نسخه صوتی (فارسی) کتاب 👇 https://t.me/thinkingFastandslo

جمع بندی و تمام حرفم در این چند پیام ۳ پیام بود: به نظرم (میتونه درست نباشه): ۱— فرایند تحلیل بنیادی / ارزشگذاری با فرایند سرمایه گذاری یکی نیست. مدل ذهنی ارزش گذاری / تحلیل بنیادی شاید ۳۰ درصد (درصد خیلی دقیق نیست؛ صرفا یه درصدی گفتم که مقیاس دست مون بیاد) مدل ذهنی سرمایه گذاریه به عنوان فردی که سال ها تو ارزشگذاری و تحلیل بنیادی کار کرده اعتراف تلخی هست؟ نه..!؟ ۲— نقش شانس (عدم قطعیت) به عنوان بخش جدایی ناپذیر جهان رو در تحقق نتایج تصمیمات مون دست کم نگیریم (بخت یه جا باهامون همراه هست یه جا نه) ۳– و فعالانه عمل کنیم و برای مدیریت این عدم قطعیت راهکار داشته باشیم.. نه اینکه عدم قطعیت رو بخوایم از بین ببریم، چون نمی‌تونیم از بین ببریمش (وجودش خارج از کنترل ماست)، صرفاً می تونیم عدم قطعیت رو تا جایی که از دست مون برمیاد مدیریتش کنیم

این ویدیو رو وقت داشتیم ببینیم: مایکل مابیسون هم بازاریه هم CFA داره که تو گوگل تاک نقش مهارت + شانس رو در سرمایه گذاری توضیح می‌ده: https://youtu.be/1JLfqBsX5Lc?is=hYAJJoB8lJVIl2x3 به تعبیری چرا صرفاً توجه به مدل ارزشگذاری (مدل مبتنی بر استدلال) و توسعه ندادن مدل های ذهنی دیگه (مثل مدل ذهنی مدیریت عدم قطعیت) تا چه اندازه می‌تونه موجب خطا در سرمایه گذاری میشه مثلا وقتیکه فقط دنیا رو با مدل ذهنی ارزشگذاری می بینم میگم ارزش ذاتی بازار ۱۰۰ هست و قیمت هم الان پر کرده (۱۰۰) هست پس می‌فروشم (برعکسش هم هست)؛ یعنی عملا صرفا یک سناریو با احتمال ۱۰۰ درصدی بازار بالا نمی‌ره تو ذهنم دارن؛ پس می‌فروشم اما معامله گرها و سرمایه گذارها مثلاً پله ای می‌فروشن چون اون ها میگن اومد و بالا رفت (یعنی عدم قطعیت و شانس رو لحاظ میکنن و چند سناریو دارن) هدف ارزشگذاری کشف قیمته و هدف سرمایه‌گذاری تخصیص سرمایه تحت شرایط عدم قطعیت (تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت) هست و این دو متفاوتن. هر مساله راه حل خودش رو داره

این چند پیام بالا در گروهی در جمع دوستان و دانشجویان سابق ما مطرح شد که لازم دونستم بر اساس اطلاعات تا به امروزم نظر شخصی خودم رو در خصوص تفکیک فرایند ارزشگذاری / تحلیل بنیادی رو از فرایند سرمایه گذاری برای شما هم بفرستم (که البته می‌تونه درست نباشه!). البته این تفکیک در پیام های بالا، بیشتر از لنز فلسفی به این دو هست.