Diinii kee Anaakara (Md Ali)

Asaaku dooqaysime kitaabih doqaysoh taddeera!

የወር አበባ ላይ ያለች ሴት መስጂድ ውስጥ መግባት ትችላለች? ~~~~~~~~~ የወር አበባ ላይ ያለች ሴት መስጂድ መግባቷን በተመለከተ በዑለማእ መካከል ልዩነት መኖሩ የሚታወቅ ነው። አብዛኞቹ የሚከለክሉ ቢሆኑም የሚፈቅዱት ዓሊሞች አቋም ከመረጃ አንፃር የበለጠ ጥንካሬ እንዳለው ስላመንኩኝ እሱን አቀርባለሁ። እዚህ ላይ ተርጉሜ ያቀረብኩት የሸይኽ ሙሐመድ ናሲሩዲን አልባኒን ረሒመሁላህ ፈትዋ ሲሆን ለተጨማሪ ማብራሪያ የሸይኽ ፈርኩስን ፈትዋ ሊንክ አያይዣለሁ። ወደ ፈትዋው:– ጥያቄ:— የወር አበባ ላይ ያለች ሴት መስጂድ ውስጥ መግባት ትችላለች? መልስ:– አዎ ይፈቀዳል። ምክንያቱም የወር አበባ ሴትን የእውቀት ማእዶችን— በመስጂዶች ውስጥ ቢሆኑ እንኳ— እንዳትካፈል አይከለክልምና። በወር አበባ ጊዜ የሴት መስጂድ ውስጥ መግባትን የሚከለክል ማስረጃ የለምና። ይልቁንም ከዚህ በተቃራኒ መፈቀዱን የሚያመለክት ነው ያለው። ከነዚህም ማስረጃዎች ውስጥ ሁለት የእመት ዓኢሻህ ረዲየላሁ ዐንሃ ሐዲሦች ናቸው። አንደኛ:— ከነብዩ ﷺ ጋር ሐጅ ስታደርግ ለመካ በቀረበ ‘ሰሪፍ’ የሚባል ቦታ ስትደርስ የወር አበባ ገጠማት። ነብዩ ﷺ ሲገቡ እያለቀሰች አገኟት። "ምን አገኘሽ? የወር አበባ አየሽ?" አሏት። "አዎ የአላህ መልእክተኛ ሆይ!" አለች። "ይሄኮ አላህ ዐዘ ወጀል በሴት ልጆች ላይ የደነገገው ነው። ጦዋፍ እንዳታደርጊ እንዲሁም እንዳትሰግጂ እንጂ ሐጅ የሚያደርግ ሰው የሚያደርገውን ሁሉ ፈፅሚ" አሏት። በዚህ ሐዲሥ ውስጥ ማስረጃችን ነብዩ ﷺ ከመስጂዶች ሁሉ በላጭ በሆነው መስጂድ እንዳትገባ አልከለከሏትም። እርሱም አልመስጂደል ሐራም ነው። ይልቁንም የከለከሏት ሶላትንና በቤቱ መዞርን (ጦዋፍን) ነው። ይህም ነብዩ ﷺ መስጂደል ሐራም ውስጥ እንድትገባ እንደፈቀዱላት ማስረጃ ነው። ነገር ግን ሶላትንና በቤቱ መዞርን (ጦዋፍን) ከልክለዋታል። … ይ እንግዲህ የወር አበባ ላይ ላለች ሴት መስጂድ ውስጥ — የትኛውም መስጂድ ቢሆን— መግባቷን የሚፈቅድ ሐዲሥ የመጀመሪያ ሐዲሥ ነው። ከመስጂደል ሐራም ውጭ ያለ ሲሆን ደግሞ ብይኑ ይበልጥ የተፈቀደ ነው ማለት ነው። ምክንያቱም ነብዩ ﷺ እመት ዓኢሻን የወር አበባ ላይ እያለች መስጂደል ሐራም እንድትገባ ፈቅደውላታልና። ከሶላትና በቤቱ ከመዞር (ከጦዋፍ) በስተቀር አልከለከሏትም። ስለሆነም ከመስጂደል ሐራም ውጭ ያሉ መስጂዶች ብይን በበለጠ የተፈቀደ ነው። ሁለተኛው ሐዲሥ ደግሞ አሁን እንደጠቆምኩት እርሱም የእመት ዓኢሻህ ረዲየላሁ ዐንሃ ዘገባ ነው። የመጀመሪያው ሐዲሥ ሶሒሕ አልቡኻሪ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን ሁለተኛው ሐዲሣችን ደግሞ ሶሒሕ ሙስሊም ውስጥ የሚገኝ ነው። "ነብዩ ﷺ ‘መስገጃዋን አቀብይኝ’ ሲሉኝ ‘የወር አበባ ላይ ነኝ’ አልኳቸው። ‘የወር አበባሽኮ እጅሽ ላይ አይደለም’ አሉ።" እዚህ ላይ የወር አበባ ሲባል የተፈለገው የወር አበባውን ደም ነው። የወር አበባ ደም ያለ ጥርጥር ነጃሳ ነው። የወር አበባ ላይ ያለችዋ ሴት ግን ነጃሳ (የከሰች) አይደለችም። ከየትኛውም ሰው ነጃሳ መውጣቱ ሰውየውን እራሱን ነጃሳ አያደርገውም። ደግሞም የወር አበባ ላይ ያለች ሴት የዒልም (እውቀት) ጉባኤዎች ላይ መሳተፍ ትችላለች። ሌላ ጠያቂ:– አሰላሙ ዐለይኩም ሸይኽ:— ወዐለይኩም አሰላም። እነዚህ ጉባኤዎች በአላህ ተባረከ ወተዓላ ቤቶች (መስጂዶች) ውስጥ ቢሆኑ እንኳ ማለት ነው። በነዚህ ሁለት ትክክለኛ ሐዲሦች መሰረት ብይኑ የተፈቀደ ይሆናል። በዚህ ላይ የሚጨመረው "በነገሮች ላይ መሰረቱ ፍቁድነት ነው" የሚለው እና "መሰረቱ ከተጠያቂነት ነፃ መሆን ነው" የሚሉት ዑለማዎች ዘንድ ታዋቂ የሆኑት መርሆዎች ናቸው። ይህም እነዚህን ሁለት መርሆዎች የሚፃረር ማስረጃ እስከሚኖር ድረስ ነው። ከነዚህ ሁለት መሰረቶች ጋር የሚገጥም ማስረጃ ሲኖር ግን እንዴት ሊሆን ነው? በዚህም የወር አበባ ላይ ያሉ ሴቶች ሃይማኖታዊ ትምህርቶችን ለመከታተል፣ ቁርኣን ለማዳመጥ እና ለመሳሰሉት መስጂድ መግባታቸውን አስመልክቶ ለቀረበው ጥያቄ "ይችላሉ" የሚል እንደሆነ ምላሹ በዚህ ይጠናቀቃል። ጠያቂ:— ሶሒሕ ሙስሊም ውስጥ በሚገኝ ሐዲሥ ላይ ነብዩ ﷺ "(የወር አበባ ላይ ያሉ ሴቶች) ከመስገጃው ገለል ይበሉ" እንዳሉ ኡሙ ዐጢያህ ጠቅሳለች። (እንዴት ነው?) ሸይኽ:— አዎ። "እንዳይሰግዱ" ማለት ነው። ይሄ "ሐጅ ላይ ያለ ሰው የሚያደርገውን ሁሉ አድርጊ። ባይሆን ጦዋፍ እንዳታደርጊ ። እንዳትሰግጂም" የሚለው የመጀመሪያው የዓኢሻ ሐዲሥ አይነት ነው። የወር አበባ ላይ ያሉ ሴቶች የሙስሊሞች መስገጃ ዘንድ እንዲገኙ፣ ትምህርታቸውንና ህብረታቸውን እንዲታደሙ ታዘዋል። ነገር ግን በሶላታቸው ላይ አይጋሯቸውም። ጠያቂ:– አላህ መልካምን ይመንዳችሁ። ሸይኽ:— እናንተንም። ምንጭ:— [ሲልሲለቱል ሁዳ ወኑ፞ር: ካሴት ቁጥር 623] ለተጨማሪ ማብራሪያ በዚህ ሊንክ ገብተው የሸይኽ ሙሐመድ ዐሊይ ፈርኩስን በሳል ትንታኔ ይመልከቱ። في حكم دخول الحائض المسجدَ | الموقع الرسمي لفضيلة الشيخ أبي عبد المعز محمد علي فركوس حفظه الله https://ferkous.com/home/?q=fatwa-35 ~~~~~ Ibnu Munewor (ኢብኑ ሙነወር) የቴሌግራም ቻናል። ይቀላቀሉ። ሌሎችንም ይጋብዙ። https://t.me/IbnuMunewor

🍃የግመል ስጋ መብላት ውዱእ ያፈርሳልን?🍃 ~~~~ በዚህ ጉዳይ ላይ ሁለት የተለያዩ አቋሞች ተንፀባረቀዋል። ♻️ አቋም አንድ ♻️ ውዱእ ያፈርሳል የሚል ነው። ይሄ የአሕመድ ብኑ ሐንበል አቋም ነው። ይሄ አቋም የሐዲሥ ምሁራን አቋም ነው ይላሉ ኸጧቢ። ነወዊ ደግሞ ከአሕመድ በተጨማሪ የኢስሓቅ ብኑ ራሀወይህ፣ የየሕያ ብኑ የሕያ፣ የአቡበክር ኢብኑል ሙንዚር፣ የኢብኑ ኹዘይማ አቋም፣… ነው ይላሉ። በይሀቂ፣ ነወዊ፣ ኢብኑ ተይሚያ፣ ኢብኑል ቀይም፣ ሸውካኒ ይህን አቋም ከመረጡ ዓሊሞች ውስጥ የሚጠቀሱ ናቸው። ማስረጃዎች፦ 1- ጃቢር ብኑ ሰሙራ ረዲየላሁ ዐንሁ እንዲህ ብለዋል፦ سئل النبي صلى الله عليه وسلم أنتوضأ من لحوم الإبل؟ قال : نعم ، قال : أنتوضأ من لحوم الغنم ؟ قال :إن شئت "ነብዩ (ﷺ) 'ከግመል ስጋ (መመገብ) በኋላ ውዱእ እናድርግን?' ተብለው ሲጠየቁ 'አዎ!' አሉ። 'ከበግና ፍየል ስጋ (መመገብ) በኋላስ ውዱእ እናድርግን?' ሲባሉ 'ከፈልግክ!' አሉ።" [ሙስሊም፡ 360] 2- ከበራእ ረዲየላሁ ዐንሁ በተላለፈ ሐዲሥ ደግሞ ነብዩ (ﷺ) ስለ ግመል ስጋ ሲጠየቁ "ውዱእ አድርጉ" ብለዋል። [አቡ ዳውድና ቲርሚዚ ዘግበውታል።] ♻️ አቋም ሁለት ♻️ ውዱእ አያፈርስም የሚል ነው። ይሄ የአቡ ሐኒፋ፣ የማሊክ፣ የሻፊዒይና የብዙሃን ምሁራን አቋም ነው። ማስረጃቸው፦ ከጃቢር የተላለፈ መልእክት ሲሆን "የአላህ መልእክተኛ (ﷺ) የመጨረሻ ምርጫ እሳት ከነካው ነገር ውዱእ ማድረግን መተዋቸው ነው" የሚል ነው። [አቡ ዳውድና ነሳኢ ዘግበውታል] በዚህ የተነሳ የግመል ስጋ የበላ ውድእ ያድርግ የሚለው ህግ ህግ ተሽሯል (ተቀይሯል) ይላሉ። ነገር ግን ይሄ አረዳድ ልክ አይደለም። ምክንያቱም፦ የጃቢር ሐዲሥ ከግመል ውጭ ያሉ የሌሎች እንስሳትን ስጋ የሚመለከት ብይን ነው። ቀደም ብሎ እሳት የነካውን የትኛውን ስጋ ከበሉ በኋላ ውዱእ ያደርጉ ነበር። ኋላ ግን ይሄ ህግ ተሻረ። ይሄ ጠቅላይ ህግ ነው። ይሁን እንጂ የግመል ስጋን የሚመለከተው ልዩ ህግ ግን ከዚህ ጠቅላይ ህግ ተነጥሎ የብቻ የተላለፈ ነው። እናም በጃቢር ሐዲሥ የተላለፈው እሳት ስለነካቸው ስጋዎች ነው የሚያትተው። ከመቀቀላቸው ወይም ከመጠበሳቸው ጋር የተገናኘ ነው መልእክቱ። የግመል ስጋ የበላ ውዱእ ያድርግ የሚለው ግን እሳት መንካቱ ላይ ሳይሆን የግመል መሆኑ ላይ ነው ያነጣጠረው። 📌ብዥታ📌 ------- አንዳንዶች እንዲህ የሚል "ታሪክ" ይጠቅሳሉ፦ ነብዩ (ﷺ) በአንድ ወቅት ኹጥባ እያደረጉ ነበር። ከታዳሚው መሃል አንዱ ፈስ አመለጠው። ከሰው መሀል ተነስቶ ለመውጣት አፈረ። ሰውየው የግመል ስጋ በልቶ ነበርና የአላህ መልእክተኛ (ﷺ) እሱን ለመሸፈን ሲሉ እንዲሁ ድፍን አድርገው "የግመል ስጋ የበላ ሰው ውዱእ ያድርግ" አሉ። በዚህን ጊዜ የግመል ስጋ የበሉ ሰዎች ተነስተው ውዱእ አደረጉ። ስለዚህ ያንን ሰው ለመሸፈን ብለው የተናገሩት እንጂ የእውነት የግመል ስጋ መብላት ውዱእ የሚያስገድድ ሆኖ አይደለም ይላሉ። ሸይኹል አልባኒ ረሒመሁላህ ለዚች ፈጠራ ምላሽ ሲሰጡ እንዲህ ይላሉ፦ "እኔ በማውቀው በሐዲሥም ይሁን በሌሎች የፊቅህና ተፋሲር ድርሳናት ውስጥ መሰረት የላትም፡፡" [አዶዒፋ፡ 3/ 268] ስለዚህ ጥሬም ይሁን እሳት የነካው የግመል ስጋ የበላ ሰው ውዱእ ማድረግ አለበት። ነወዊ ረሒመሁላህ ይህንን አቋም የሚደግፉ ሐዲሦችንና ምሁራንን ከዘረዘሩ በኋላ "ምንም እንኳ ብዙሃኑ በተቀራኒው ቢሆኑም ይሄኛው መዝሀብ ከማስረጃ አንፃር የበለጠ ጠንካራ ነው" ይላሉ። [ሸርሑ ሙስሊም፡ 4/49] ከዘመናችን ታላላቅ ዑለማዎች ውስጥ የሆኑት አልባኒ፣ ኢብኑ ባዝ፣ ኢብኑ ዑሠይሚንና ሙቅቢል ይህንን የግመል ስጋ የበላ ሰው ውዱእ ማድረግ አለበት የሚለውን አቋም ነው የመረጡት። ወሏሁ አዕለም። = የቴሌግራም ቻናል፡- https://t.me/IbnuMunewor

☔️Meqe qolomallih meqe macsentaluk maacisne! Alcamdulillaah. Ammuntal baarluk adaarenno! Insha Allaah https://t.me/httpsDiiniKeeAnaakara

Beera Maraaqina!☔️☔️🚶‍♂🚶‍♂🚶‍♂ https://t.me/httpsDiiniKeeAnaakara

ለሴት ድምፅን ከፍ አድርጎ መስገድ ~~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ጥያቄ፦ ድምፅ ከፍ ተደርጎ በሚሰገድባቸው የግዴታ ሶላቶች ጊዜ ለሴት ድምጿን ከፍ ማድረግ ይፈቀድላታልን? መልስ፦ نعم، تجهر تقرأ جهراً المغرب والعشاء والفجر، لكن إذا كان عندها أجنبي الأولى السر لئلا يفتتن بقراءتها ولاسيما إذا كان صوتها حسناً قد يفتتن به. فالحاصل أن الأفضل لها السر عند الأجانب خوف الفتنة، أما إذا كان بين النساء أو في بيتها لا شيء. አዎ ድምጿን ከፍ ታደርጋለች። መግሪብን፣ ዒሻንና ፈጅርን ከፍ አድርጋ ትቀራለች። ነገር ግን አጠገቧ ባእድ ወንድ (አጅነቢ) ካለ በቂራአቷ እንዳይፈተን ድምጿን ዝቅ ማድረጓ በላጭ ነው። በተለይ ደግሞ ድምጿ የሚስብ ከሆነ ሊፈትን ይችላል። ዋናው ነገር ባእድ ወንዶች ሲኖሩ ለሷ በላጩ ድምጿን ዝቅ ማድረጓ ነው። በሴቶች መካከል ስትሆን ወይም እቤቷ ከሆነች ግን ችግር የለውም። የኢብኑ ባዝ ፈትዋ = የቴሌግራም ቻናል https://t.me/IbnuMunewor