Уже доступно! Исследование Telegram 2025 — ключевые инсайты года 
2 491
Подписчики
+124 часа
+27 дней
+130 день
Архив постов
2 491
فهرستی از مخطوطات علماء شیخیه در کتابخانه های ایران، کاری از مرکز مکتوب للتراث
imaktob.com
تقرير مخطوطات علماء الشيخية في المكتبات الإيرانية بحسب قاعدة بيانات مركز مكتوب
@AghayedNet
2 491
🌷بحث رؤیت و عدد (آیا باید به عدد عمل کرد یا به رؤیت؟آیا ماه رمضان کمتر از سی روز هم میشود؟)
يکي از مباحث فقهي درباره روزهای ماهها که هر ماهي چند روز است، مربوط مي شود به ماه مبارک رمضان که ماه مبارک رمضان سي روز است يا اينکه بيست و نه روز هم مي شود باشد. در روايات ما از ائمه هدي سلام الله عليهم اجمعين دودسته روايات رسيده و اين دو دسته روايات بهظاهر با يکديگر اختلاف دارد؛ دستهاي از روايات است که ماه رمضان سي روز است نه کم مي شود و نه زياد. دسته اي از روايات ما هم اين مطلب را بيان ميکند که ماه مبارک رمضان مثل ساير ماه هاي سال است کم مي شود و زياد مي شود. معني زياد شدنش يعني تمام سي روز است، يا کم مي شود بيست و نه روز هم مي شود باشد. رواياتي است که رسول خدا صلی الله عليه و آله روزه نگرفته اند براي ماه رمضان مگر سي روز و هيچ وقت کمتر از سي روز روزه نگرفته اند. بعضي از روايات است که رسول خدا براي ماه مبارک رمضان بيست و نه روز هم روزه گرفته اند. روايات در اين مورد اختلاف دارد. بين فقهاء هم اختلاف پيدا شده درباره اينکه آيا مي شود ماه رمضان بيست و نه روز شود يا نه؟ عده اي از فقهاء که البته از متقدمين بوده اند فتوايشان اين بوده که ماه رمضان بيست و نه روز نمي شود و بايد به عدد رفتار کرد و حتماً سي روز روزه گرفت نه کمتر؛ اين عده از علماء مانند مرحوم صدوق، مرحوم مفيد، ابنطاوس، صاحب مجمع البحرين و چند نفر ديگر از علماء که مرحوم آقای حاج محمدکریم کرمانی أع اسمشان را مي بَرَند و فتواهايشان را هم ذکر مي فرمايند، اينها قائل بودند که ماه مبارک رمضان سي روز است کمتر نمي شود و فتوايشان هم همين بوده که بايد اين ماه را به عدد روزه گرفت يعني حتما سي روز روزه گرفت.
دسته اي از علماء و فقهاء هستند که مي گويند بايد به رؤيت عمل کرد و به آن حديث جامع و کلي که در مورد روزه ماه مبارک رمضان يک اصل فقهي است، به شکل يک اصل است، يعني از اصول کليه است و از قواعد کلي فقه است که ائمه عليهمالسلام فرمودهاند: صُم للرؤية و افطر للرؤية روزه ماه رمضان را که شروع مي کني با رؤيت هلال شروع کن؛ يعني تا هلال ماه مبارک رمضان رؤيت نشده نمي تواني نيت ماه مبارک رمضان داشته باشي و همچنين افطر للرؤية تا نديدي و هلال ماه شوال را رؤيت نکردي، بايد قصد روزه ماه رمضان داشته باشي، اما همين که رؤيت هلال ماه شوال شد افطار واجب است اگرچه در روز سيام يا در شب سيام ماه رمضان مثلاً هلال رؤيت شود که ماه رمضان بيست و نه روزه شود، مي شود اول ماه شوال و بايد افطار کرد و روز را عيد گرفت. اين هم يک دسته و يک نظر از فقهاء.
آنچه که بين اين دودسته روايات را جمع ميکند و هر دو دسته از روايات در جاي خودش به آن عمل ميشود که هيچ کدام طَرح نشود، چون يکي از هنرها در فقه اسلام و فقه شيعه همين است؛ از هنرهاي فقيه که نشان مي دهد فقيه در فقاهتش نيرومند است و درايتش قوي است اين است که به طوري بتواند بين روايات مختلف را جمع کند و مراد و مفاد معصوم بيان شود و مراد و مفاد از آيات و روايات مختلف بيان شود که موجب طرح هيچ طرف نشود.
آن گونه که در فرمایش های مکتبی بیان شده است، آن رواياتي که مي فرمايد ماه مبارک رمضان نه از سي روز کمتر است و نه از سي روز بيشتر، اين بهحسب واقع است. به حسب واقع خدا ماه رمضان را از وقتي که خلقش کرده سي روز خلقش کرده و هميشه هم سي روز خواهد بود ولی در اثر در هم شدن و مخفي شدن کبيسه شرعيه ــ که کبيسه شرعيه همان کمشدن يک روز در دوران سال در هر چندسال است و ائمه عليهمالسلام اين را در اثر تقيه مخفي فرمودند ــ در اثر مخفيشدن آن حساب، وضع ماه و رؤيت هلال ها تفاوت مي کند و حساب ها تفاوت مي کند؛ از اين جهت به حسب ظاهر، ائمه عليهم السلام رؤيت را دستور فرموده اند که به رؤيت هلال عمل کنيد ولي کساني که متوجه اين نکته هستند، (اگر بنا بر رؤيت، ماه رمضان بيست و نه روزه شد و در شب سی ام،هلال ماه شوال رؤيت شود) يک روز را احتياطاً قضاء مي گيرند و اگر روز آخر شعبان را به نيت آخر شعبان گرفته باشند، خدا همان را اول ماه رمضان براي آنها حساب مي کند. به اين طور اين دو دسته روايات حل ميشود.
@AghayedNet
2 491
✔️معرفی نسخه کتاب «جوامع التفسیر»
🔸از جمله شاگردان مرحوم شیخ احمد احسایی اعلی الله مقامه که در سفر و حضر ملازم ایشان بوده، مرحوم شیخ ابوالحسن بن ابراهیم یزدی (م بعد 1241) است. ایشان حتی در آخرین لحظات عمر مبارک استاد که در طریق مکه مکرمه سپری شده، همراه استاد خویش بوده و از علوم ایشان بهره مند بوده است.
🔸صاحب طبقات اعلام الشیعة 10: 23 در وصف ایشان می نویسد: «هو الشيخ ابو الحسن بن ابراهيم اليزدي عالمٌ فاضلٌ. كان من أخصّاء الشيخ أحمد الأحسائي المستفيدين منه حضراً وسفراً وكان معه في سفره الأخير إلى الحجّ في «1241» كما في الرسالة المؤلّفة في ترجمة الأحسائي.»
🔸از مؤلَفات ایشان کتاب «جوامع التفسیر» به ما رسیده که نسخه ای از آن در کتابخانه دانشگاه تهران، بخش دیجیتال، به شماره 10615 نگه داری می شود.
🔸این کتاب به زبان عربی است و نسخه ای که به دست ما رسیده 326 برگه دارد و شامل جلد اول و مقداری از جلد دوم است.
🔸جلد اول (274 برگه) حاوی تفسیر کامل فاتحة الکتاب است.
🔸جلد دوم (52 برگه) حاوی مقداری از تفسیر سوره بقره است و در موضعی کاتب از نوشتن باز می ایستد، گویا عمر مصنف کفاف نداده تا تفسیر را تمام نماید و شاید نیز تفسیر را کامل نوشته لکن نسخه ای از آن به دست نرسیده. در هر صورت آنچه موجود است تفسیر کامل سوره حمد و مقداری از سوره بقره است.
🔸این تفسیر، چنانچه از نامش پیداست بسیار مفصل است؛ به طوری که فقط تفسیر فاتحة الکتاب آن 247 برگه است. مؤلف بسیاری از مطالب اعتقادی را در آن گنجانده و کتاب آکنده است از استدلال به آیات و روایات. و نیز روایات فراوانی را در بیان فضایل ومقامات معصومین علیهم السلام آورده است، از جمله آنهاست اکثر خطب نادره امیر المومنین علیه السلام مانند افتخاریه و طتنجیه و... . و حدیث نورانیت را به طور کامل آورده و شرح کرده است. در مواضع متعددی از اقوال استاد خویش مرحوم شیخ احمد احسایی اع بهره برده و به آنها استناد کرده است.
🔸کاتب این نسخه سید محمود بن محمد شفیع حسینی است که آن را در تاریخ روز 17 ربیع الثانی 1257 کتابت کرده است.
🔸ابتدای جلد اول: «الحمد لله المستشهد بحدوث خلقه على قدمه، وبما أراهم من آياته على وجوده، وبما وسمهم به من الفقر على وجوبه، وبما اضطرّهم إليه من الفناء على دوامه.»
🔸انتهای جلد اول: «فمن تخالجه الشك فيه و في بينه أو تداخله الريب مما ورد من الفضائل فيهم وفيه وما نقلناعنه وعنهم وعن أخيه صلّى الله عليه فليسأل أمّه عن أبيه.»
🔸ابتدای جلد دوم: «الحمد لله ربّ العالمين والصلاة والسلام على خير خلقه وأشرف بريّته وخاتم أنبيائه محمّد وعلى الأصفياء من آله وعترته. وأمّا بعد فهذا أوان الشروع في المجلّد الثاني من الجوامع في تفسير سورة البقرة.»
🔸انتهای جلد دوم: «ومن منّ الله عليه فجعله شريفاً في بيته جميلاً في صورته فحجّته عليه أن يحمد الله على ذلك وأن لا يتطاول على غيره فيمنع حقوق الضعفاء لحال شرفه وجماله، انتهى.»
@AghayedNet
2 491
صورت مناظره عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی أع با فرستاده باب (رئیس بابیه)؛ نسخه کتابخانه مرکز احیاء تراث اسلامی
@AghayedNet
2 491
🌷گزارش مناظره عالم ربانی مرحوم حاج محمدکریم کرمانی با فرستاده علی محمد باب در سال 1261ق
علی محمد باب طلبه ای به نام ملاصادق را به کرمان فرستاد (صادق مقدس خراساني ملقب به اسم الله الاقدس).
وی خدمت مرحوم آقای کرمانی اعلی الله مقامه رسید و در صبح یکشنبه 23صفر سال1261مجلس مناظره ای تشکیل شد. قریب به دویست نفر از اهل حل و عقد و علماء در آن مجلس حاضر بودند. زین العابدین بن جعفر کرمانی اتفاقات آن مجلس را یادداشت کرده است.
مجلس با پرسش های آقای کرمانی از رسول باب آغاز می شود. اینکه از کجاست و نزد باب چه سِمَتی دارد. از وی اقرار می گیرند که سخنان باب را نمی فهمد. کتابی را که رسول باب آورده، گشوده و الفاظ رکیک و خلاف عربیت آن را بلندبلند قرائت کرده و می فرمایند: «کتابی از شیخ محمد مکی سنّی در نزد من است که در علم اعداد تصنیف کرده و بر سبک قرآن گفته و موافق زبان عرب تکلم کرده. پس چرا تصدیق میرزا علی محمد را می کنی و تصدیق او را نمی کنی؟» ملاصادق پاسخی ندارد و مصرانه تکرار می کند که این کتاب، قرآن باب است و معجزه.
آقای کرمانی (اع) فرمایش های سید مرحوم (اع) را در حق خودشان بیان می فرمایند و رسول باب تصدیق می کند و حتی می گوید: «من می دانم که شما اعلم از کلّ شاگردان سید می باشید.» و در قسمتی از مناظره می گوید: «من نیز شنیدم چندین مرتبه تعریف شما را از سید و تصریح او را به اینکه شما نائب آن بزرگوار هستید.» آقای کرمانی با توجه به مقام علمی خود بارها می فرمایند که من و حاضران در جمع کتاب او را باطل و خلاف عربیت مید انیم و این قرآن را خلاف آیه «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه» می دانیم چرا که قرآن باب به لسان عربی مشهور و متعارف نیست و حتی به لسان عرب های بدوی بیابانی هم نیست. در اینجا رسول باب می گوید: «من تا حالا غافل بوده ام و الحال متذکر شدم.» و آقای کرمانی (اع) به او دستور می دهند که: «برو به مسجد و در ملأ عام بگو من تا حال از روی غفلت به راه باطل رفته بودم و حال توبه کردم و این کتاب های میرزا علی محمد باب همه کفر و زندقه است و باید آنها را سوزانید.» آن رسول عرض کرد: «می ترسم از مجلس شما بیرون بروم مرا سنگسار کنند.»
نویسنده این مجلس یعنی زینالعابدین بن جعفر شگفتی خود را از حال این رسول اظهار می کند که این ملاصادق «وقت ورود به کرمان در کجاوه نشسته بود و عوام کالانعام او را تعظیم و تجلیل می کردند و دسترسی به او نداشتند کجاوه او را و شتر او را می بوسیدند و خاک پای شتر او را برای تیمن و تبرک می بردند و آب دستش را برای شفاء می خوردند» و امروز کار این رسول به اینجا کشیده است.
در ادامه باز هم مکرراً آقای کرمانی به فرمایش های سید مرحوم اعلی الله مقامه در حقّ خودشان تصریح فرموده و می فرمایند «تفضیح کردید شیخیه را و شیخ مرحوم را و سید مرحوم را به اینکه می گویید ما شیخی هستیم و تفضیح کردید شیعه اثنی عشری را به اینکه می گویید ما اثنیعشری هستیم و افترا بر خدا و رسول و ائمه علیهم السلام بستید که این مزخرفات را به هم بافتید و نام آن را قرآن گذاردید.»
در این هنگام ملاصادق عرض می کند: «من در خلوت با شما عرضی دارم.» و ایشان می فرمایند: «در خلوت یک دقیقه با تو نمی نشینم و به نجوا و آهستگی یک کلمه با تو تکلم نمی کنم اگر برهانی داری بر اثبات حقیت میرزا علی محمد و کتاب او، علانیه و در ملأ عام بیاور. و الا پس تصدیق کن مرا یا تکذیب کن تا جاری شود بر تو آنچه باید جاری شود.» باز هم به فرمایش های سید مرحوم درباره جایگاه خودشان اشاره فرمودند و در ادامه اجازه نامه ملاصادق از سید مرحوم را توجیه فرمودند.
ملاصادق گفت: از کرمان می روم. فرمودند: «من می نویسم به تمام شهرها که تو را طعن و لعن کنند و تو را و امثال تو را در ولایات راه ندهند... .» نهایت ملاصادق اخلاق خوش علیمحمد باب را علت گرویدن به او عنوان می کند و آقای کرمانی این بهانه را نیز پاسخ می دهند.
در آن مجلس نائب الحکومه حاضر بود و در پایان مناظره گفت: «اتمام حجت بهتر از این نمی شود معلوم شد که این مرد و کسی که او را فرستاده است و کتاب های آنها همه بر باطلند و کفر اینها بر عامّ و خاص مبرهن است او را امان بدهید و بفرمایید اصحاب او را سنگسار نکنند و امشب تا فردا نزد من باشد، آن را اخراج بلد می کنم یا می آید خدمت سرکار و به طوری که فرمایش فرمودید توبه می کند.»
زینالعابدین بن جعفر کرمانی می نویسد: «[آقای کرمانی] از مجلس تشریف بردند و همان شب او [=ملاصادق] را از کرمان بیرون کردند. بعد از آن چهار جلد در ردّ این طایفه ضاله بابیه نوشتند و به اطراف، مرقومات در باب ابطال باب خسران مآب مرقوم فرمودند و بطلان آنها را بر همه کس واضح و مبَرهَن ساختند. و السلام.»
@AghayedNet
2 491
🌷رسالهای مهم از مرحوم عالم ربانی شیخ احمد احسائی أعلی الله مقامه در نقد و توضیح «بسیط الحقیقة کل الأشیاء»، کلامی مشهور از ملاصدرا.
شیخ مرحوم اع این رساله را در پاسخ محمد دامغانی عَمْرَوانی نگاشتهاند.
این رساله به زبانی عربی و ٢٩٩ بيت است (هر بیت پنجاه حرف). تاریخ تحریر آن ١٩ ربيعالاول ١٢٣٢ است.
نزد اهل نظر، رسالهای است آکنده از معارف ناب.
2 491
عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه، یکی از منتقدان مشهورِ نظریات محمد صدرالدین شیرازی، معروف به ملاصدراست.
@AghayedNet
2 491
✔️ معرفی نسخه الجامع لأحكام الشرائع
🔸کتاب شریف (الجامع لأحکام الشرائع)، تالیف: مرحوم محمد كريم بن إبراهيم كرماني (اعلی الله مقامه الشریف) در موضوع فقه وبه لغت عربی نگاشته شده وشامل تمام ابواب فقه می باشد.
🔸مصنف چنانچه در مقدمه کتاب فرموده اند در فتاوای خود بر نصوصی که از اهل عصمت علیهم السلام رسیده است اقتصار نموده اند.
🔸این کتاب شامل یک مقدمه و ۴۵ باب می شود که مرحوم مصنف در طول حیات خویش از سال ۱۲۶۰ بعد از وفات مرحوم سید اع تا سال ۱۲۸۶ به تدریج این کتاب را تصنیف فرموده اند.
🔸این نسخه که به دست خط مرحوم مصنف اع می باشد، تصوير آن هم اکنون در کتابخانه امیر المومنین علیه السلام در نجف اشرف نگهداری می شود.
🔸تواریخ کتابت این نسخه به شرح ذیل است؛
كتاب الطهارة: شب سه شنبه 18 جمادى الأولى 1260.
كتاب الصلاة: 6 محرم الحرام 1261.
كتاب الصيام: عصر روز شنبه 8 رجب 1261.
كتاب الزكاة: شب دو شنبه 28 ذي القعدة 1265.
كتاب الحج والعمرة: 5 روز مانده از ربيع الثاني 1286.
🔸شخصی به نام محمد علی در تاریخ 1309، فهرستی از مطالب کتاب را در ابتدای نسخه نوشته است.
@AghayedNet
