ru
Feedback
Light Workers🔆

Light Workers🔆

Открыть в Telegram

چو ذَرِه باش، پویان سویِ خورشید؛ که تا چون خاک، زیرِ پا نمانی چو اِستاره به بالا، شب‌روی کن که تا زآن ماه بی‌همتا نمانی صفحه اینستاگرام https://www.instagram.com/lightworkers.ir @lightworkers

Больше
375
Подписчики
-124 часа
-37 дней
+330 день
Архив постов
چهار نکته از مارک منسن برای نشخوار فکری ۱. ذهن ما تمایل به اغراق در هر چیزی را داراست. در زندگی به ندرت چیزها به آن بدی که ما فکر می‌کنیم اتفاق می‌افتد؛ همانطور که آنقدر که امیدواریم هم خوب نمی‌شود... ۲. اغلب تلاش ما برای جلوگیری از یک مشکل، مشکل بدتری به وجود می‌آورد... ‏۳. بعضی وقت‌ها دردی که ترسناکه و سعی می‌کنیم از آن دوری کنیم، لازمه رشد و یادگیری‌ست... ۴. نشخوار فکری بعضی موقع‌ها برای ما بهانه‌ای است برای حواس‌پرتی و فرار از مسئولیت‌های‌مان... @lightworkers

4_5990014566438798260.mp321.82 MB

و گفت: «از کسانی باش که اندوه از دل برگیری و از کسانی مباش که اندوه به دلی نهی. و از کسانی باش که مشغول دلی را فارغ کنی، از ک
و گفت: «از کسانی باش که اندوه از دل برگیری و از کسانی مباش که اندوه به دلی نهی. و از کسانی باش که مشغول دلی را فارغ کنی، از کسانی مباش که فارغ دلی را مشغول کنی.» #ابوالحسن_خرقانی @lightworkers

با افراد کینه‌ای چگونه رفتار کنیم؟ فرد کینه‌ای ممکن است شما را نه‌ تنها به‌خاطر اشتباه اخیرتان مجازات کند، بلکه ممکن است برای اشتباه یا مجموعه‌ای از اشتباهات گذشته‌تان نیز مجازات‌تان کند. بخشیدن کسی که در حق شما بی‌انصافی کرده است، کار آسانی نیست، اما از هر نظر به‌نفع شماست. کینه‌جویی علاوه‌بر آنکه انرژی جسمی و روحی شما را هدر می‌دهد، به سلامتی‌تان نیز آسیب می‌رساند. اما بسیاری از افراد به‌هیچ‌وجه نمی‌توانند از خطای بقیه چشم‌پوشی کنند. یکی از ویژگی‌های بسیار آزاردهنده این افراد ایجاد مانع در زندگی افراد است. کینه احساسی است که به ما آسیب رسیده است ، اما انتقام زمانی است که رفتار خصمانه‌ای از خود نشان دهیم و بخواهیم فرد مقابل عواقب آسیب رساندن به ما را متحمل شود. این نوع افراد فکر می‌کنند که عالی هستند و اشتباه نمی‌کنند. آن‌ها بسیار تحمل و سختگیری ندارند و وقتی کسی آن‌طور که می‌خواهد رفتار نمی‌کند ، با دیگران بسیار سختگیرانه رفتار می‌کند. همه ما حق داریم اشتباه کنیم ، این بخشی از زندگی است. در مقابل فردی که کینه‌ شما را به‌دل گرفته است، چه کاری می‌توانید انجام دهید؟ ۱. عذرخواهی کنید. اگر واقعا کار اشتباهی کرده‌اید، مسئولیت آن را به‌عهده بگیرید. اعتراف کنید اشتباه کرده‌اید، و برای جبران آن هر کاری می‌توانید، بکنید. اگر فکر نمی‌کنید کار اشتباهی انجام داده باشید اما می‌دانید طرف مقابل‌تان این‌طور فکر می‌کند، بگذارید بداند که متوجه‌ دیدگاه متفاوتش هستید و البته از عمد باعث ایجاد مشکل موردنظر نشده‌اید. اجازه دهید طرف مقابل بداند که از وضعیت پیش‌آمده متأسفید، حتی اگر فکر می‌کنید خطایی از شما سر نزده است. ۲. بپرسید برای بهتر کردن اوضاع، چه کاری می‌توانید بکنید. گاهی اوقات نیات خوب شما به‌همراه عذرخواهی، کافی خواهد بود، اما خودتان را آماده کنید؛ حتی پس از عذرخواهی شما، از اشتباه‌تان چشم‌پوشی نکند و راهی برای بدتر کردن اوضاع پیدا کند. ۳. بپذیرید اگرچه کار اشتباهی کرده‌اید، احتمالا اوضاع آن‌قدر که فرد کینه‌‌ای وانمود می‌کند، مطلقاً سیاه‌ و سفید نیست. این چیزی نیست که بخواهید به طرف مقابل‌تان بگویید، اما حداقل می‌تواند به شما کمک کند دیدگاه واقع‌بینانه‌تری درباره‌ی رفتارتان داشته باشید. ۴. بهتر است به‌یاد داشته باشید کینه‌ای شدن آن فرد، احتمالا دلایل بسیاری دارد. شاید پدر یا مادرش دائماً از او انتقاد می‌کرده‌اند و او همچنان سعی دارد در برابر آن درد از خودش محافظت کند. شاید هم خواهر یا برادر کوچک‌ترش هیچ‌گاه سرزنش نمی‌شده‌اند، درحالی‌که او همیشه به‌خاطر هرگونه سرپیچی از قوانین خانواده، مجازات می‌شده است. حتی بدتر از همه، شاید او را به‌یاد خواهر یا برادر کوچک‌ترش می‌اندازید و به همین خاطر، شما را مجازات می‌کند. ۵. بعد از عذرخواهی و دلیل‌آوردن برای دفاع از خودتان، مسئله را رها کنید. اگر دائماً تلاش کنید دیدگاه‌تان درمورد آن مسئله، مورد تأیید طرف مقابل قرار بگیرد، حس کینه را در او تقویت خواهید کرد. فرد کینه‌ای در بسیاری از موارد، درنهایت دست از کینه‌جویی برمی‌دارد. گاهی اوقات این تغییرِ موضع با تغییر برخورد شما، سریع‌تر اتفاق می‌افتد. سعی کنید وانمود کنید از عصبانیت آن شخص اصلاً نگران نیستید و ببینید چه اتفاقی می‌افتد. درمانگرانِ شناختی‌رفتاری بر این باورند که گاهی اوقات می‌توانیم با وانمود کردن به درستی چیزی، وضعیت را تغییر دهیم. ۶. از خارج رابطه، پشتیبانی مثبت دریافت کنید. اینگونه زمان‌هایی ممکن است لازم باشد به‌طور غیرمستقیم کمی اطلاعات جمع کنید. می‌توانید از همکار قدیمی‌ترتان بپرسید: «آیا او تابه‌حال از دست تو هم عصبانی شده است؟» اجازه ندهید گفت‌وگوی‌تان به بدگویی تبدیل شود، اما از او سؤال کنید برای مقابله با این وضعیت، چه کرده است. وقتی مشورت می‌کنیم تنها نیستیم و حتی ممکن است توصیه‌های مفیدی دریافت کنید. ۷. برخی مواقع ممکن است مجبور باشید از امیدواری برای تغییردادن شرایط دست بردارید. وقتی این اتفاق می‌افتد، ممکن است زمان ترک کار، قطع رفاقت یا حتی به‌هم‌زدن رابطه باشد. به‌عنوان‌ مثال، آنیتا درنهایت متوجه شد هیچ امیدی برای ترمیم دوستی‌اش وجود ندارد. او می‌گوید: «خیلی غمگین بودم، اما زمانِ رفتن بود.» اگر در محل کار با مافوقی کینه‌ای برخورد دارید و در موقعیتی نیستید که آنجا را ترک کنید، شرایط دشوارتر هم می‌شود. اگر می‌توانید از حمایت همکاران‌تان استفاده کنید، اما در صورت امکان، این کار باید بدون شکایت یا بدگویی از رئیس‌تان صورت بگیرد، چون در غیر این صورت فقط احتمال ادامه‌ی کینه‌جویی افزایش می‌یابد... @lightworkers

خدایا به آن دقیقه و آنی که تو قصد میکنی و گره از بند ما می‌گشائی، سلام... به آن دقیقه و آنی که تو به نیایش‌های بنده مضطرب، لبیک میگوئی، سلام... به آن دقیقه و آنی که تو توبه توابین را می‌پذیری و میگوئی،بازا سلام... به آن دقیقه و آنی که تو، باران رحمتت را بر سائل خسته و بریده از اغیار،می‌بارانی، سلام... به آن دقیقه و آنی که تو،عشق را روزی دل‌شکستگان میکنی، سلام... به آن دقیقه و آنی که تو بیماران لاعلاج را به کن فیکونت علاج میکنی، سلام... @lightworkers

سلطان به جهان پرده سرایی زد و رفت درویش به دهر پشت پایی زد و رفت القصه به هردو روز در گلشن عمر مرغی به سر شاخ نوایی زد و رفت
سلطان به جهان پرده سرایی زد و رفت درویش به دهر پشت پایی زد و رفت القصه به هردو روز در گلشن عمر مرغی به سر شاخ نوایی زد و رفت @lightworkers

01-A_Traveler_Through_The_Ocean_Of_Abstraction.mp322.26 MB

یکی از بدترین ایگوهایی که همیشه در دسترس ماست و مدام از آن در سخنان روزانه مان استفاده می‌کنیم، ایگوی قضاوت است. در قضاوت‌ها، ما بدون اینکه از تمام ماجرا، آگاه و مطلع باشیم، فقط با توجه به ظاهر اتفاقات، قضاوت می‌کنیم. فقط لایه فیزیکی را می‌بینیم و با مختصر دانش اکتسابی ناقص‌مان، وقایع را مورد سنجش و ارزیابی قرار میدهیم. یکی از بدترین موارد این ایگو، قضاوت کردن در مورد پیامبران و عارفان بزرگ الهی و انسانهای وارسته است، بدون اینکه دلیل اصلی و درونی عمل‌شان را بفهمیم و درک کنیم.... مولوی در مثنوی معنوی، به انسان می‌گوید، اگر چه تو وجود ارزشمند و نازنینی هستی ای انسان، ولی باید حد و اندازه خودت را بدانی و پا از حد خود بیرون مگذاری، چرا که با این کار، ممکن است ارزش و اعتبار خودت را از دست بدهی.... مولوی می‌فرماید: نازنینی تو، ولی در حد خویش الله الله، پا منه از حد، بیش....

کجائید_ای_شهیدان_خدایی_a_rumi_poem_WceUh74fUN0_244.webm

کجایید ای سبک روحان عاشق پرنده‌تر ز مرغان هوایی کجایید ای شهان آسمانی بدانسته فلک را درگشایی #حضرت_مولانا @lightworkers
کجایید ای سبک روحان عاشق پرنده‌تر ز مرغان هوایی کجایید ای شهان آسمانی بدانسته فلک را درگشایی #حضرت_مولانا @lightworkers

پنبه اندر گوش حس دون کنید بند حس از چشم خود بیرون کنید پنبهٔ آن گوش سِرّ گوش سَرست تا نگردد این کر آن باطن کرست بی‌حس و بی‌گو
پنبه اندر گوش حس دون کنید بند حس از چشم خود بیرون کنید پنبهٔ آن گوش سِرّ گوش سَرست تا نگردد این کر آن باطن کرست بی‌حس و بی‌گوش و بی‌فکرت شوید تا خطاب ارجعی را بشنوید تا به گفت و گوی بیداری دری تو زگفت خواب بویی کی بری سیر بیرونیست قول و فعل ما سیر باطن هست بالای سما #حضرت_مولانا @lightworkers

دیدگاه فلسفی مولوی در مورد ویژگیهای حواس ظاهری *بخش چهارم(پایان) 6) رنگ باطنی به عقیده بسیاری از حکما همچون ابن سینا و ابن هیثم ، نور و روشنی شرط وجود و حصول رنگ هاست و در تاریکی رنگ وجود ندارد زیرا شرط وجود آن که نور است، موجود نیست امّا به عقیده متکلمان ، نور شرط دیدن رنگ نیست بنابراین رنگ در ظلمت موجود است ولی دیده نمی شود زیرا شرط رؤیت آن وجود ندارد. نظر مولانا در این باب ، به عقیده متکلمان نزدیک است: کی ببینی سرخ و سبز و فوررا تا نبینی پیش از این سه ، نوررا؟ لیک چون در رنگ گم شد هوش تو شدزنور، آن رنگ ها روپوش تو چون که شب آن رنگ ها مستور بود پس بدیدی دید رنگ از نور بود (دفتر اول 1123 – 1121) مولانا از این موضوع متکلمانه ، تمثیل زیبایی برای مقصود عارفانه خود ساخته است: نیست دید رنگ بی نور برون همچنین رنگ خیال اندرون این برون از آفتاب و ازسُها و اندرون از عکسِ انوارِعُلی (دفتر اول 1125 – 1124) همان طور که دیدن رنگ خارجی به وسیله نور خارجی میسر است، دیدن رنگ اندیشه و خیال آدمیان که از رنگ های باطنی (داخلی) است، مشروط به “انعکاس انوار غیبی” است. در نتیجه همچنان که رنگ محسوس را با نور محسوس می بینیم ، رنگ های محسوس باطنی نیز با نورِ “بصیرت” دیده می شوند. ناشنوایان که قادر به شنیدن نمی باشند ، بطور کلی قادر به خواندن باطن آدمیان را از روی حالات صورتشان هستند و در این توانایی ، بدون شک از “انعکاس انوار غیبی” بهرمند هستند زیرا برای این ادراک هیچ آموزش ندیده اند. #حضرت_مولانا #روزبه_قهرمان @lightworkers

دیدگاه فلسفی مولوی در مورد ویژگیهای حواس ظاهری *بخش سوم در واقع ، اینان امکان وجود نوعی سمع (شنیدن) برای تشخیص ناله آن ستون را منکر می شوند. *: وقتی در کلیات شمس از زبان مولوی در بیت زیر “نور خوردن” را میشنویم تعبیر (سپهری) را کم و بیش می توانیم چشید. بریان خورم که هم زیان است من نور خورم که قوت جان است…. مولوی نور را هم خوردنی می داند در حالیکه به نظر مولانا ، ماچند گونه سمع (شنیدن) و بصر (دیدن) داریم و به حقیقت ، سمعِ سمع داریم و نیز بصرِ بصر . بنابراین اگر چیزی به گوش نرسید ، شاید به گوشِ گوش برسد و همچنین اگر چیزی به چشم نیامد ، شاید به چشمِ چشم بیاید: راه حس راه خران است ای سوار ای خران را تو مزاحم شرم دار پنج حس هست جز این پنج حّس آن چوزرّ سرخ و این حس ها چومس صحّت این حس بجویید از طبیب صحّت آن حس بجویید از حبیب از امام علی (ع) در خطبه 222 رسیده است که: “ان الله سبحانه الذکر جلاء للقلوب تسمَعُ به بعد الوَقره و تبصربه بعد العشوه و تنقادبه بعد المعانده”. “خدای سبحان ، یاد خود را روشنی بخش دلها کرده تا ازآن پس که ناشنوا بودند، بشنوند، و از آن پس که نابینا بودند گردند و پس از آنکه ستیزه جو بودند، رام شوند.” یعنی یاد خدا سبب می شود تا چیزهایی که قبلا مورد انکار قرار می گرفتند ، مقبول واقع شوند. به زبان بهتر ، توفیق و مدد الهی موجب دست یافتن آدمی به قوه خاص حس می شود که کار غیر ممکن را ممکن می سازد بنابراین نسبت به قوه همان حس ، دارای “تفوق” است. این نکته لطیف و عالی را بارها مولوی به صورت و قالب های گوناگون به کار برده است، در حالی که در اشعار سایر شعرای بزرگ ایران دیده نمی شود بنابراین ما شاهد واژه هایی همچون آبِ آب ، نورِنور ، دریای دریا ، خورشیدِ خورشید ، جانِ جان و فقه فقه و زبانِ زبان امثال آن می شویم که معنای نمادین خاص “تفوق” را دارد. خامش که تا بگوید بی حرف و بی زبان او خود چیست این زبانها گر آن زبان زبان است؟ ص 79 گزیده غزلیات شمس مولانا جلال الدین محمد بلخی به کوشش دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی شرکت انتشارات علمی و فرهنگی 1379 مولوی نور را هم خوردنی می داند: من نور خورم که قوت جان است. 5) فراحسی: حس باصره (بینایی) به دلایلی ، بیشتر از سایر حواس ظاهری مورد توجه و بحث حکما و فلاسفه واقع شده و درباب کیفیت ابصار (دیدن) و اینکه عمل دیدن چگونه صورت می گیرد ، دو نظریه وجود داشته است: 1) نظزیه انطباع 2) نظریه خروج شعاع طرفداران نظزیه انطباع همچون ابن سینا و رازی می گفتند جلیدیه (عدسی چشم) جسمی است شفاف و صیقلی و آینه گون که هر گاه جسمی در مقابل آن قرار گیرد، نقشی از آن جسم در سطح آن منعکس می شود و بدین ترتیب عمل ابصار صورت می پذیرد. در حالیکه طرفداران نظریه خروج شعاع همانند خواجه نصیر الدین طوسی ، عدسی چشم را مانند خورشید و ستارگان ، جسمی درخشان می دانستند و باور داشتند که از چشم ، شعاعی نورانی خارج می شود و به جسم مقابل برخورد می کند و بدین طریق ابصار صورت میگیرد. امّا ملاصدرا نظریه ای متفاوت مطرح کرد و معتقد بود که هیچیک از دو نظریه فوق نمی تواند مبّین حقیقت ابصار باشد زیرا هر دو نظریه بازگو کننده عمل فیزیکی چشم است در حالیکه ابصار ، حقیقتی “ماراءالطبیعی” دارد. او اثبات کرد که ابصار (دیدن) ، نوعی عمل و فعالیت ابداعی از جانب “نفس ناطقه” یا “روح لطیف” است. در حالیکه مولانا در چهار قرن پیش از ملاصدرا ، عمل ابصار را عملی “فراحسی و ماراء الطبیعی” می دانسته است لذا اشارات فراوانی به نور چشم ، نوردیده و قره العین (نورچشم) در مثنوی دیده می شود از جمله : نور چشم و مردمک در دیده ات از چه ره آمد به غیرِ شش جهت؟ نورِنورچشم، خود، نورِ دل است نورِ چشم از نور دل ها حاصل است به مدد چنین تفسیری می توان گفت که اسماع (شنیدن) نیز نوعی عمل “فراحسی” است، هرچند علم کنونی ضمن کشف تقریباً کامل دستگاه شنوایی گوش ، به تشریح نحوه عمل آن پرداخته ، امّا از حّد عمل فیزیکی فراتر نرفته است. #حضرت_مولانا #روزبه_قهرمان @lightworkers

آدمی چون زادهٔ خاک هباست این پسر را با پدر نسبت کجاست نسبتی گر هست مخفی از خرد هست بی‌چون و خرد کی پی برد #حضرت_مولانا @light
آدمی چون زادهٔ خاک هباست این پسر را با پدر نسبت کجاست نسبتی گر هست مخفی از خرد هست بی‌چون و خرد کی پی برد #حضرت_مولانا @lightworkers

در واقع ، اینان امکان وجود نوعی سمع (شنیدن) برای تشخیص ناله آن ستون را منکر می شوند. *: وقتی در کلیات شمس از زبان مولوی در بیت زیر “نور خوردن” را میشنویم تعبیر (سپهری) را کم و بیش می توانیم چشید. بریان خورم که هم زیان است من نور خورم که قوت جان است…. مولوی نور را هم خوردنی می داند در حالیکه به نظر مولانا ، ماچند گونه سمع (شنیدن) و بصر (دیدن) داریم و به حقیقت ، سمعِ سمع داریم و نیز بصرِ بصر . بنابراین اگر چیزی به گوش نرسید ، شاید به گوشِ گوش برسد و همچنین اگر چیزی به چشم نیامد ، شاید به چشمِ چشم بیاید: راه حس راه خران است ای سوار ای خران را تو مزاحم شرم دار پنج حس هست جز این پنج حّس آن چوزرّ سرخ و این حس ها چومس صحّت این حس بجویید از طبیب صحّت آن حس بجویید از حبیب از امام علی (ع) در خطبه 222 رسیده است که: “ان الله سبحانه الذکر جلاء للقلوب تسمَعُ به بعد الوَقره و تبصربه بعد العشوه و تنقادبه بعد المعانده”. “خدای سبحان ، یاد خود را روشنی بخش دلها کرده تا ازآن پس که ناشنوا بودند، بشنوند، و از آن پس که نابینا بودند گردند و پس از آنکه ستیزه جو بودند، رام شوند.” یعنی یاد خدا سبب می شود تا چیزهایی که قبلا مورد انکار قرار می گرفتند ، مقبول واقع شوند. به زبان بهتر ، توفیق و مدد الهی موجب دست یافتن آدمی به قوه خاص حس می شود که کار غیر ممکن را ممکن می سازد بنابراین نسبت به قوه همان حس ، دارای “تفوق” است. این نکته لطیف و عالی را بارها مولوی به صورت و قالب های گوناگون به کار برده است، در حالی که در اشعار سایر شعرای بزرگ ایران دیده نمی شود بنابراین ما شاهد واژه هایی همچون آبِ آب ، نورِنور ، دریای دریا ، خورشیدِ خورشید ، جانِ جان و فقه فقه و زبانِ زبان امثال آن می شویم که معنای نمادین خاص “تفوق” را دارد. خامش که تا بگوید بی حرف و بی زبان او خود چیست این زبانها گر آن زبان زبان است؟ ص 79 گزیده غزلیات شمس مولانا جلال الدین محمد بلخی به کوشش دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی شرکت انتشارات علمی و فرهنگی 1379 مولوی نور را هم خوردنی می داند: من نور خورم که قوت جان است. #حضرت_مولانا #روزبه_قهرمان @lightworkers

دیدگاه فلسفی مولوی در مورد ویژگیهای حواس ظاهری بخش دوم 3) ترکیب: به حقیقت ، حواس ظاهری ما که مادی است ، فقط در برخورد با موجودات مادی به کار می آیند و کارشان تجزیه است لذا به آنها گاه آنالیزور (Analysis) می گویند اما هنگامی که موجودات ماوراء الطبیعی در میآیند ، گویی از تمام مجاری حواس وارد جان می شوند. به عبارت دیگر ، در آن حال ، پیام از طریق مجاری حواس دریافت نمی شود زیرا بدن متروک و مغفول است. وارد شونده ، هم گوش را پر می کند و هم چشم را ، و بلکه همه وجود را سیراب می کند بنابراین آدمی نمی داند این را که می فهمد ، دیدنی است یا شنیدنی . هر چند با تمام وجود آن را احساس و ادراک می کند. گوش چون نافذ بود دیده شود ورنه قُل در گوش پیچیده شود معلوم می شود واقعیتی از عالم دیگری بود به چند گونه تجلی کرد. یک تجلی آن به چشم بود و به صورت نور ، تجلی دیگرش به گوش و به صورت آن خطاب . یک چیز بود و چند گونه می نمود. موجودی بود که در گوش تاثیری می گذاشت و در چشم تاثیری دیگر. در این حال ، تمام هستی شخص در چنگال تجربه ای کوبنده و فراگیر گرفتار می آید: پس بدانی چونکه رستی از بدن گوش و بینی چشم می داند شدن راست گفته است آن شد شیرین زبان چشم گردد موبه موی عارفان با این گونه توصیف مولوی ، به درک بهتری از واقعه انبیاء خیلی کمک می شود و هرگونه شبهه و هم را برطرف می سازد از جمله حکایت موسی (ع) و شبان در دفتر دوّم که از بیت 1720 شروع و به 1791 ختم می شود: بعد از آن در سر موسی حق نهفت رازهایی کان نمی آید به گفت بردل موسی سخن ها ریختند دیدن و گفتن به هم آمیختند به قول مولانا ، موسی (ع) در هنگام مواجهه با خداوند ، چشم و گوش وی باهم ترکیب و یکی شده بود: دیدنی ها را می شنید و شنیدنی ها را می دید. آینه ام ، آینه ام ، مردِ مقالات نیم دیده شود حال من از چشم شود گوش شما در صورتی می توانید حالت وجودی و روانی مرا دریابید که گوش شما به جای شنیدن ببینید. یعنی این حالت حالتی نیست که به زبان در آید، حالتی است که باید دیده شود. (برای شناختن مولوی ، گوش باید چشم شود). *: تالیف میرداماد تحت عنوان “جذوات در تجلی خداوند بر موسی ” در بسیاری موارد متضمن اقوال نادر و تحقیقات ابتکاری است. 4) تفوق: یکی از دغدغه های بزرگ غزالی در کتاب کوچک و مهّم مشکوه الانوار ، این است که در فهم آیات و احادیث نه به راه باطنیه همچون اسماعیلیان برود و نه به راه ظاهریان همانند حنبلیان. و معتقد بود که باید از ظاهر به باطن عبور کرد ( اعتبار ) و در عین حفظ ظاهر ، ظاهر را باید منّبه باطن گرفت. غزالی برای این منظور ، تئوری زبان شناسانه خود را درباب دلالت و معنا و حّد تاویل به دست می دهد و می گوید: معنای اسم ، حقیقت مسمّاست ، برای یافتن حقیقت مسمّا ، باید به عقل و فلسفه و شهود و تجربه مراجعه کرد، نه به کاربردهای عرفی زبان . مثلا برای آنکه بدانیم معنای “نور” چیست نباید در واژه نامه ها جستجو کرد بلکه باید ببینیم ماهیت و حقیقت عمل نور چیست. این ماهیت ،همان معنای کلمه “نور” است. مردم عادی “نور” را نور ماه و خورشید و شمع و چراغ می دانند و به همان ها منحصر می کنند، ولی حقیقت نور بسی فراتر از این مصادیق است. حقیقت نورانیت: “ما یُبصَر بنفسه و یبصَرُ بغیره” ، هرچه خود مرئی است و چیزهای دیگر به مدد او رویت می شوند. در صورت توجه به این تعریف ، در می یابیم که نه تنها نور چراغ و ماه بلکه خود چشم هم حقیقتاً و نه مجازاً نورخواهد بود و از آن بالاتر ، عقل هم نور خواهد بود و این سلسله بالا می رود تا به خداوند برسد که حقیقت ” نور الانوار” است. یعنی خداوند نور حقیقتی است و بقیه نور عاریتی اند. در نتیجه ، معنای آیه “الله نور السّموات و الارض” این نیست که خداوند در حکم نور آسمان ها و زمین است بلکه عین نور آسمان ها و زمین است و جزاو ، نور حقیقتی وجود ندارد. با نظریه غزالی ، هم دایره معنا به نحو مضبوطی فراخ می شود و هم رهایی از تاویل گزاف آسان گردد و نیزتأویل از اعتبار می افتد. لذا وقتی خداوند نام و واژه ای را به کار می برد، به گمان مولانا که متاثر از نظریه غزالی است ، آن را برای “حقایق اشیاء ” به کار می برد و به میزانی که شی ء از آن حقیقت برخوردار است ، مستحق آن نام است ، حواه نور باشد ، خواه زرق ، خواه تسبیح و غیره. بااین تعریف ، هم همه اشیاء تسبیح گوی حق اند به حقیقت و هم همه رزق ها ، رزق خواران وی اند به حقیقت: رزق ها هم رزق خواران وی اند میوه ها لب خشک باران وی اند به نظر مولانا ، فیلسوفانی که ناله کردن ستون مسجد پیامبر (ستون حنّانه) را انکار می کنند، آنان از حواس اولیا بی بهره اند و گرنه دست به انکار یا تأویل نمی بردند: فلسفی کو منکر حنّانه است از حواّس اولیا بیگانه است

چنبرهٔ دید جهان ادراک تست پردهٔ پاکان حس ناپاک تست مدتی حس را بشو ز آب عیان این چنین دان جامه‌شوی صوفیان #حضرت_مولانا @lightw
چنبرهٔ دید جهان ادراک تست پردهٔ پاکان حس ناپاک تست مدتی حس را بشو ز آب عیان این چنین دان جامه‌شوی صوفیان #حضرت_مولانا @lightworkers

دیدگاه فلسفی مولوی در مورد ویژگیهای حواس ظاهری حکما و فلاسفه پیشین در مبحث علم النفس ، قوای مدرکه آدمی را به دو گونه تقسیم کرده اند: یکی حواس ظاهری و دیگری حواس باطنی که جمعا شامل ده قوّه می شود. حواس ظاهری بدین قرار است: بینایی (باصره) ، شنوایی (سامعه) ، بساوایی (لامسه) ، بویایی (شامّه) و چشایی (ذائقه). حواس باطنی را نیز این گونه بر شمرده اند: حّس مشترک ، خیال (مصّوره) ، وهم ، متخیّله و مفکّره. از میان شعرای بزرگ ایران ، مولوی در مورد ویژگیهای حواس ظاهری ، نکاتی عالی و بدیع را با تمثیلات زیبا دارد که ارزش آنها تاکنون همچنان حفظ شده است و از این طریق می توان حواس ظاهری بویژه حس شنوایی و ویژگیهایش را بهتر شناخت و تفسیر کرد. 1) تقویت: به عقیده مولانا ، تمامی حواس آدمی در یکدیگر تاثیر و تداخل دارند. چرا که جمیع حواس از یک چشمه آبیاری می شوند و آن ، “روح لطیف” یا ” نفس ناطقه” است که در هر حسّی با نام آن حس ظهور کرده است. . در سمع ، سامعه (شنوایی) نام گرفته و نیز در بصره ، باصره (بینایی) نامیده شده است و غیره. بنابراین هرگاه یکی از حواس نیرو و روشنی گیرد، دیگر حواس را نیز تقویت می کند و روشنی می بخشد: پنج حس ، باهمدیگر پیوسته اند زآنکه این هر پنج ، زاصلی رُسته اند قوت یک ، قوّت باقی شود مابَقی را هر یکی ساقی شود دیدنِ دیده ، فزاید نطق را نطق دردیده ، فزاید صدق را صدق ، بیدارّی هر حس می شود حّس ها را ذوق ، مونس می شود (دفتر دوم 3239 – 3236) مولانا معتقد است حواس ظاهری را باید در ضبط “روح لطیف” یا ” نفس ناطقه” قرار داد تا به صفای روح خلل در نیاورد و فهم و مغرفت را آسیب نرساند: فهم ، آب است و وجود تن ، سبو چون سبو بشکست ، ریزد آب از او این سبو را پنج سوراخ است ژرف اندر او ، نی آب ماند خود ، نه برف امر غُضواغَضّه اَبصار کُم هم شنیدی ، راست ننهادی توسُم از دهانت نطق ، فهمت را بَرَد گوش ، چون ریگ است ، فهمت را خورد همچنین سوراخ های دیگرت می کشاند آب فهم مضَمَرت گرز دریا آب را بیرون کنی بی عوض آن بحر را هامون کنی 2) تبدیل: مولانا می گوید طبق روال عادی ، هر یک از حواس ما وظیفه ای دارد که سایر حواس قادر نیستند وظیفه اش را انجام دهند مثلا جمیع مُبصَرات و مشاهدات مخصوص قوه بینایی است و نیز جمیع مُسمَعات و شنیدن مخصوص قوه شنوایی است امّا این بدان معنی نیست که حواس ما بطور مطلق نتوانند از عهده وظایف دیگر حواس بر آیند ، آری البته در وضعيت عادی نمی توانند ، ولی اگر آدمی بتواند شعله روح خود را در” فانوس کالبد” فروزان نگه دارد و روح رااز متقضیات جسمانی رها کند ، هر حسّی می تواند علاوه بر انجام وظیفه خود ، وظایف حواس دیگر را نیز انجام دهد. در این صورت ، چشم هم می تواند ببیند و هم بشنود و هم بچشد و هم لمس کند و هم ببوید. گوش و سایر حواس هم بدین ترتیب چنبره دید جهان ، ادراک توست پرده پاکان ، حس ناپاک توست مدتی حس را بشوز آب عیان این چنین دان جامه شوی صوفیان چون شدی تو پاک ، پرده برکَنَد جان پاکان ، خویش بر تو می زند جمله عالم گر بُوَد نور و صُوَر چشم را باشد از آن خوبی ، خبر چشم بستی ، گوش می آری به پیش تا نمایی زلف و رخساره بُتیش گوش گوید من به صورت نَگرَوَم صورت اربانگی زند،من بشنوم عالمم من ، لیک اندرفّن خویش فّن من ، جزحرف و صوتی نیست بیش هین بیا بینی ببین این خوب را نیست در خور بینی این مطلوب را گر بُوَد مشک و گلابی ، بو بَرَم فّن من اینست و علم و مَخبرم کی ببینم من رُخ آن سیم ساق؟ هین مکن تکلیف ما لَیسَ یُطاق باز ، حس کژ نبیند غیر کژ خواه کژ غژ پیش او یاراست،غژ چشم اَخوَل از یکی دیدن یقین دان که مغرول است ای خواجه معین توکه فرعونی ، همه مکّری و زرق مرمرا از خود نمی دانی تو فرق منگر از خود در من ای کژ باز تو تا یکی تو را نبینی تو دو تو بنگراندرمن زمن یک ساعتی تاورای کَون بینی ساحتی وارهی از تنگی و از ننگ و نام عشق اندر عشق ببنی و السّلام #حضرت_مولانا #روزبه_قهرمان @lightworkers