|نشریه علمی‌فرهنگی پــرتو|

‌ از دو اپیزود صوتی تا یه تجربه‌ی تازه با تصویر و صدا ✨ در حال ضبط اپیزود جدیدی از «آوای اعداد» هستیم.🎬 به‌زودی، اپیزود سوم رو در قالب ویدیوکست ببینید و بشنوید! 🎶 #آوای_اعداد ‌

‌ امروز، ۱ آبان ماه| یک‌سالگی پرتو یک سال پیش، درست در همچین شبی، اولین شماره پرتو منتشر شد.✨ شروع مسیری که اون شب، بیشتر از هر چیزی، یک ایده بود؛ ایده‌ای برای پرداختن به علم و به‌اشتراک‌گذاشتن چیزایی که برامون جالبه. از اون شب تا امروز، دو شماره از پرتو منتشر کردیم، اولین پادکستمون رو ساختیم، تیم تشکیل دادیم و مجموعه آوای اعداد رو هم درست کردیم🤝 و هنوز چیز‌های زیادی برای ساختن داریم و راهی که پیش رومونه، از مسیری که تا امروز اومدیم طولانی‌تره... اگه توی این یک سال، چیزی از پرتو خوندین، ایده‌ای گرفتین یا حتی برای لحظه‌ای با موضوعی همراه شدین، خوشحالیم که پرتو یه گوشه‌ای از لحظه‌هاتون جا داشته.🌻 تولد یک‌سالگی پرتو مبارک ✨ ‌

امروز، ۱ آبان ماه| یک‌سالگی پرتو یک سال پیش، درست در همچین شبی، اولین شماره پرتو منتشر شد.✨ شروع مسیری که اون شب، بیشتر از هر چیزی، یک ایده بود؛ ایده‌ای برای پرداختن به علم و به‌اشتراک‌گذاشتن چیزایی که برامون جالبه. از اون شب تا امروز، دو شماره از پرتو منتشر کردیم، اولین پادکستمون رو ساختیم، تیم تشکیل دادیم و مجموعه آوای اعداد رو هم درست کردیم🤝 و هنوز چیز‌های زیادی برای ساختن داریم و راهی که پیش رومونه، از مسیری که تا امروز اومدیم طولانی‌تره... اگه توی این یک سال، چیزی از پرتو خوندین، ایده‌ای گرفتین یا حتی برای لحظه‌ای با موضوعی همراه شدین، خوشحالیم که پرتو یه گوشه‌ای از لحظه‌هاتون جا داشته.🌻 تولد یک‌سالگی پرتو مبارک ✨

‌ 💢 اما چرا این کشف تا این اندازه مهم است؟

🔺 نوترینوها ذرات بنیادی بسیار کم‌برهم‌کنشی هستند که تقریباً بدون برخورد با ماده می‌توانند از میان زمین و حتی از اعماق اجرام کیهانی عبور کنند. همین ویژگی باعث می‌شود برخلاف نور و پرتوهای کیهانی، اطلاعاتی را از نواحی بسیار دور و پرانرژی جهان به ما برسانند؛ نواحی‌ای مانند محیط پیرامون سیاه‌چاله‌ها و دیگر شتاب‌دهنده‌های طبیعی کیهانی.

🔺 ایده هالزن از دهه 1980 این بود که می‌توان از یخ شفاف قطب جنوب به‌عنوان بخشی از یک آشکارساز عظیم برای شناسایی نوترینوها استفاده کرد. این ایده سرانجام به ساخت رصدخانه IceCube انجامید؛ سازه‌ای که حدود یک کیلومتر مکعب از یخ‌های قطب جنوب را به آشکارسازی عظیم برای این ذرات تبدیل کرده و بیش از 5000 حسگر نوری درون یخ دارد.

🔺 در سال 2013، IceCube نخستین شواهد قطعی از شار نوترینوهای اخترفیزیکیِ پرانرژی را ارائه کرد؛ ذراتی که منشأ آنها خارج از منظومه شمسی است. این دستاورد عملاً راه را برای «نجوم نوترینویی» باز کرد؛ روشی تازه برای مطالعه جهان که به‌جای مشاهده صرفاً نور، از نوترینوها به‌عنوان پیام‌رسان‌هایی از دل رویدادهای پرانرژی کیهانی استفاده می‌کند.

‌ 💢 اهمیت این جایزه تنها در شناسایی یک ذره جدید نیست؛ بلکه در گشودن پنجره‌ای تازه به کیهان است. نوترینوها می‌توانند اطلاعاتی را از مناطقی به ما برسانند که برای سایر پیام‌رسان‌های کیهانی بسیار دشوار یا حتی غیرممکن است. به همین دلیل، کار هالزن و همکاری بین‌المللی IceCube یکی از نقاط عطف مهم در اخترفیزیک مدرن به شمار می‌رود. #Nobel_prize https://t.me/parto_science

‌ 🏆 نوبل فیزیک 2026؛ کشف نوترینوهای پرانرژی کیهانی| وقتی یخ‌های قطب جنوب به پنجره‌ای رو به کیهان تبدیل شدند جایزه نوبل فیزیک 2026 به فرانسیس هالزن، فیزیک‌دان بلژیکی-آمریکایی و استاد دانشگاه ویسکانسین-مدیسن، برای «مشارکت‌های تعیین‌کننده در رصدخانه نوترینویی IceCube و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی» اهدا شد. #Nobel_prize https://t.me/parto_science

‌ «آوای اعداد»:

سفری شنیدنی به دنیای فیزیک، ریاضیات و داستان پنهان موسیقی؛ جایی که موسیقی، قصه‌ای تازه برای گفتن دارد... 🎶

‌‌ 🎙 اپیزود دوم| چهار چهره‌ی یک صدا؛ نواک، دیرند، شدت، طنین در این اپیزود می‌شنوید: 🎼 مقدمه‌ای بر مشخصه‌های صدا از منظر موسیقی و فیزیک: ◽️از فرکانس و دوره‌ی تناوب تا دلیل زیری و بمی صدا ◽️معنای زمان در موسیقی و نت‌نویسی ◽️ارتعاش، انتقال انرژی و نحوه تغییر صدا با فاصله از منبع صدا ◽️دلیل متفاوت شنیده شدن یک نت واحد در دو ساز مختلف این قسمت وارد فیزیکِ صدا و مشخصه‌های موسیقی می‌شویم؛ جایی که فرکانس، ارتعاش، انرژی و ویژگی‌های موج، چیزی را می‌سازند که ما در نهایت به عنوان «صدا» می‌شنویم. 🔗 آوای اعداد را می‌توانید از طریق لینک‌های زیر بشنوید: 📌 یوتیوب 📌 آپارات محصولی از نشریه‌ی علمی‌فرهنگی پــرتو #آوای_اعداد #نشریه_علمی‌_فرهنگی_پرتو

‌ پشتِ صدایی که به گوش ما می‌رسه، ویژگی‌های مختلفی وجود داره که هر کدوم بخشی از هویت اون صدا رو شکل می‌دن.🎵 در اپیزود دوم «آوای اعداد»، قراره با چهار مشخصه یک صدا آشنا بشیم؛ چهار ویژگی که کمک می‌کنن بفهمیم یک صدا چرا اون‌طور که می‌شنویم، به گوشمون می‌رسه 📌 اپیزود دوم 🗓️ فردا | ۳ مهر ⏰ ساعت ۱۶

🎙️ آوای اعداد: مجموعه‌ای سریالی برای سفری شنیدنی به دنیای فیزیک، ریاضیات و داستان پنهان موسیقی؛ جایی که موسیقی، قصه‌ای جدید برای گفتن داره...🎶 محصولی از نشریه‌ی علمی‌فرهنگی پــرتو

‌ #آوای_اعداد #نشریه_علمی_فرهنگی_پرتو

‌ «آوای اعداد»: سفری شنیدنی به دنیای فیزیک، ریاضیات و داستان پنهان موسیقی؛ جایی که موسیقی، قصه‌ای تازه برای گفتن دارد... 🎶 🎙 اپیزود اول| پشتِ پرده‌ی یک نت موسیقی چه می‌گذرد؟ این اپیزود، شروع مسیر و آشنایی با ایده‌ی اصلی مجموعه است؛ نقشه‌ی راهی برای پرسش‌هایی که در قسمت‌های بعد، عمیق‌تر به سراغشان خواهیم رفت. 🔗 آوای اعداد را می‌توانید از طریق لینک‌های زیر بشنوید: 📌 یوتیوب 📌 آپارات

محصولی از نشریه‌ی علمی‌فرهنگی پــرتو #آوای_اعداد #نشریه_علمی‌_فرهنگی_پرتو

‌ تا امروز، «نشریه پــرتو» رو بیشتر با مجله‌هاش می‌شناختید؛ اما این بار قرار نیست چیزی بخونید... این بار، قراره بشنوید 🎧 🎙️ آوای اعداد: مجموعه‌ای سریالی برای سفری شنیدنی به دنیای فیزیک، ریاضیات و داستان پنهان موسیقی؛ جایی که موسیقی، قصه‌ای جدید برای گفتن داره...🎶 📌 اپیزود اول 🗓️ فردا | ۲۴ شهریور ⏰ ساعت ۲۰ #آوای_اعداد #نشریه_علمی_فرهنگی_پرتو

چیزی که در نگاه اول فقط «موسیقی» به نظر می‌رسه، شاید در لایه‌های عمیق‌تر، ردپایی از فیزیک و ریاضیات رو با خودش داشته باشه... به‌زودی...⏳ 🔺 چند قدم مانده به انتشار 🔻 محصولی جدید از #نشریه_علمی_فرهنگی_پرتو

#آوای_اعداد

تا حالا به این فکر کردید که موقع گوش دادن به موسیقی، صدایی که می‌شنویم شاید تمام چیزی نباشه که توی موسیقی وجود داره؟ 🎶 یعنی قبل از اینکه موسیقی شنیده بشه، چه اتفاقی می‌افته؟🎼 یک صدا؟ یک ارتعاش؟ یک فرکانس؟ یا شاید... یک نسبت ریاضی؟ ♾

‌ اول هفته‌ست و وقت برنامه‌ریزی 🗓 فعلاً اگر بخوایم تا اینجای کار رو باهاتون در میون بذاریم: ✍🏻 داریم روی متن‌های مجله شماره سوم کار می‌کنیم و در مسیر یک شماره جدیدیم. 🎙️ یک گفت‌وگو و مصاحبه شنیدنی هم با یکی از افراد متخصص این حوزه داشتیم که هم‌زمان با شماره جدید به دستتون می‌رسه. 🎧 و اما یک خبر دیگه: داریم روی یک پادکست جدید کار می‌کنیم؛ یک محصول تازه از پرتو که قراره به‌زودی منتشر بشه. منتظر پادکست جدیدمون، همین روزها باشید!✨ ‌

‌

۱۳ شهریور: بزرگداشت ابوریحان بیرونی؛ روز علوم پایه🌱

علوم پایه؛ جایی که ارزش دانستن، همیشه به یک کاربرد فوری وابسته نیست. ابوریحان بیرونی دنبال کاربرد فوریِ دانستن نبود؛ می‌خواست بفهمد. و همین «فهمیدن» است که قرن‌ها بعد، زیربنای بسیاری از چیزهایی شد که امروز بدیهی‌شان می‌دانیم. روز علوم پایه، یادآور این است که پیش از ساختن، باید جهان را بهتر فهمید؛ بسیاری فناوری‌های بزرگ امروز، روزی فقط یک پرسش در علوم پایه بوده‌اند. ‌

‌ اگر کامپیوترهای امروزی فقط با «0» و «1» کار می‌کنن، پس کامپیوترهای کوانتومی چطور کار می‌کنن؟ ♨️ تصور کن به‌جای اینکه اطلاعاتت فقط در یکی از چند حالت ممکن قرار بگیره، بتونه ترکیبی از حالت‌های مختلف رو در خودش نگه داره. اینجاست که «کیوبیت» وارد می‌شه؛ واحدی از اطلاعات که قواعد بازی رو تغییر می‌ده.

اما ماجرا فقط به یک کیوبیت ختم نمی‌شه... وقتی چند کیوبیت کنار هم قرار می‌گیرن، دنیای محاسبات وارد مرحله‌‌ی جدیدتری میشن....

-تصویر: صفحه 5 از شماره دوم مجله 🔍 ادامه داستان بیت‌ها، کیوبیت‌ها و کامپیوترهای کوانتومی رو اینجا بخونید. https://t.me/parto_science

‌ نسل طلایی فیزیک🔥 نسلی که قوانین جهان رو زیر و رو کرد؛ از پلانک، شرودینگر و هایزنبرگ گرفته تا ده‌ها دانشمند که با ایده‌هاشون یکی از بزرگ‌ترین تحولات تاریخ علم رو رقم زدن و فیزیک رو به قبل و بعد از خودشون تقسیم کردن! اگر قرار باشه از یک نسل طلایی توی تاریخ علم حرف بزنیم، پیدا کردن گروهی تأثیرگذارتر از این گروه، کار راحتی نیست... 📌 در اینستاگرام ببینید. https://t.me/parto_science

‌ یک ویدیو جدید در راهه 👀🔥 پ.ن: وقتی پشت این چند ثانیه، کلی ادیت و ریزه‌کاریه... ‌

‌ ‌فاصله‌ی بین کامپیوترهای کلاسیک و کوانتومی شاید فقط به «سرعت» محدود نشه… ⏳ اما تا سال 2029 قراره چه چیزی ساخته بشه؟ https://t.me/parto_science

محاسبه در ساده‌ترین تعریف، یعنی انجام یک فرایند برای رسیدن به یک نتیجه؛ از حساب‌وکتاب گرفته تا حل معادلات پیچیده و پردازش حجم عظیمی از داده‌ها.📈

اما انسان همیشه برای انجام محاسبات به دنبال راهی سریع‌تر و دقیق‌تر بوده است. این مسیر، کم‌کم از ایده‌ی ماشین‌های محاسبه‌گر به ساخت کامپیوترهای واقعی رسید. 🔥

💢 سال ۱۹۴۵، در دانشگاه پنسیلوانیا، ماچلی و اکرت یکی از مهم‌ترین نقاط عطف این مسیر را رقم زدند: ENIAC، نخستین کامپیوتر تمام‌الکترونیکی جهان، که فضایی به اندازه‌ی یک اتاق کامل را اشغال می‌کرد. آن روزها، داشتن قدرت محاسباتی به چنین ماشین عظیمی نیاز داشت.

اما داستان محاسبات همین‌جا نماند!

💢 با پیشرفت فناوری، قطعات کوچک‌تر و قدرتمندتر شدند؛ ترانزیستورها به وجود آمدند و پردازنده‌ها کوچک‌تر و سریع‌تر شدند.

تا جایی که امروز، همان قدرت محاسباتی که نیاز ماشینی به اندازه‌ی یک اتاق داشت، در لپ‌تاپی جا می‌شود که می‌توانیم آن را داخل کوله‌پشتی‌مان بگذاریم.💻

‌ و این نه تنها داستان کوچک‌تر شدن کامپیوترها؛ بلکه داستان بیشتر شدن توانایی ما برای محاسبه، پردازش و فهمیدن است.🔥 📌در اینستاگرام ببینید. https://t.me/parto_science

‌ تا حالا چند بار، «یک اتاق» رو توی «کوله‌پشتی‌» جا دادین؟ 🤔 اگر غیرممکن به نظر می‌رسه، پست بعدی رو ببینید: ‌

‌ اما چیزی که از نظر فیزیکی جذاب‌تر است، این است که زمین در واقع دارد از میان رد غبار به‌جامانده از دنباله‌دار 109P/Swift–Tuttle عبور می‌کند.💫

🔅 هر بار که این دنباله‌دار به نزدیکی خورشید می‌آید، بخشی از مواد آن آزاد می‌شود و ذرات ریز غبار و سنگ در امتداد مدارش باقی می‌مانند. حالا زمین، در مسیر مداری خودش، هر سال از میان بخشی از همین جریان ذرات عبور می‌کند.

🔥 این ذرات با سرعتی حدود 60 کیلومتر بر ثانیه وارد جو می‌شوند. در این سرعت بالا، برخورد شهاب‌واره با مولکول‌های جو باعث برانگیختگی و یونش گاز و همچنین تبخیر و برانگیختگی بخشی از خود ذره می‌شود؛ در نتیجه، در ارتفاع حدود 100 کیلومتری، یک مسیر درخشان برای لحظاتی در آسمان شکل می‌گیرد.

☄ چیزی که ما به شکل یک «شهاب» می‌بینیم، در واقع رد نوری ناشی از ورود یک شهاب‌واره به جو زمین است؛ نه یک ستارهٔ در حال سقوط.

‌ https://t.me/parto_science