Meow History

کمبوجیه دوم یکی از مهم‌ترین و در عین حال بحث‌برانگیزترین شاهان هخامنشی بوداو پسر بزرگ کوروش بزرگ و جانشین او قلمداد می‌شد

حدود سال 530 پیش از میلاد پس از مرگ کوروش بزرگ به تخت نشست قلمرو بزرگ هخامنشی را از پدرش به ارث برد که از آسیای میانه تا آسیای کوچک گسترده بود

مهم‌ترین دستاورد او فتح مصر در سال 525 پیش از میلاد بود او در نبرد پلوزیوم فرعون مصری را شکست داد و مصر را به امپراتوری هخامنشی پیوسته کرد

فتح مصر باعث شد شاهنشاهی هخامنشی به بزرگ‌ترین قدرت جهان آن دوران تبدیل شود کمبوجیه پس از پیروزی عنوان فرعون مصر را نیز پذیرفت

یکی از نامدارترین داستان‌های دوران او مربوط به برادرش بردیا است طبق روایت داریوش بزرگ در کتیبه بیستون کمبوجیه پیش از لشکرکشی به مصر بردیا را مخفیانه کشت اما برخی مورخان امروزی درباره درستی این روایت تردید دارند زیرا تنها منبع اصلی آن خود داریوش است که بعدها به قدرت رسید

زنان در دوران هخامنشی از لباس‌های بلند و پوشیده استفاده می‌کردند که معمولاً از یک پیراهن بلند همراه با ردا یا پوشش رویی تشکیل می‌شد این پوشش‌ها گاه تا مچ پا می‌رسیدند و در میان زنان اشراف و درباری با پارچه‌های سفارشی و تزئینات بیشتری دوخته می‌شدند

بر اساس آثار هنری و نقش‌برجسته‌های باقی‌مانده لباس زنان اغلب دارای آستین‌های بلند و چین‌های منظم بود و با زیورآلات و تزیینات گوناگون همراه می‌شد نوع پوشش و کیفیت پارچه می‌توانست نشان‌دهنده جایگاه اجتماعی افراد باشد.

زنان طبقات مختلف جامعه متناسب با شرایط زندگی و موقعیت اجتماعی خود از پوشش‌های متنوعی استفاده می‌کردند؛ اما در همه سویه( به طور کلی ) لباس‌ها به گونه‌ای طراحی می‌شدند که هم کاربردی باشند و هم زیبایی و ظرافت هنر هخامنشی را به نمایش بگذارند

لباس مردان در دوران هخامنشی نیز گوناگون و پیچیدگی ویژه خود را داشت و می‌توان آن‌ها را به چهار دسته اصلی تقسیم کرد:

لباس درباریان: این لباس‌ها شامل پوشش‌های پارسی‌ها و ایلامی‌ها بود و بیشینه( اغلب ) با جزئیات و تزئینات کوچک همراه بود.

لباس نظامیان: این گروه از مردان لباس‌هایی استفاده می‌کردند که حرکت و جابه‌جایی را برایشان آسان می‌کرد.

لباس گروه‌های وابسته: این گروه شامل اقوام دیگر و وابسته به امپراتوری بود که هر کدام سبک خاصی از پوشش داشتند.

لباس توده مردم: لباس مردم عادی نیز بسته به موقعیت جغرافیایی و شغلشان متفاوت بود اما به‌طور کلی شامل پیراهن‌های بلند، شلوار و پاپوش‌هایی بود

پوشاک در دوران هخامنشیان نه تنها به عنوان وسیله‌ای برای پوشاندن بدن بلکه به عنوان نمادی از جایگاه اجتماعی قدرت و اقتدار افراد مورد توجه قرار می‌گرفت

لباس‌های این دوره با دقت طراحی و ساخته می‌شدند و شامل جزئیات گوناگونی بودند که نشان‌دهنده فرهنگ توانگری این دوره تاریخی است

چه زنان و چه مردان هخامنشی از لباس‌هایی استفاده می‌کردند که هم کاربردی و هم زیبا بوده و بازتابی بی‌مانند از پیشرفت‌های فرهنگی و هنری آن دوران بود نقش‌های به‌جا مانده از این دوران به ما آشکارا نشان می‌دهد که زیبایی و ظرافت در طراحی لباس‌ها یکی از اولویت‌های مردم هخامنشی بوده و این لباس‌ها همچنین به عنوان یکی از نمادهای شکوه و‌ شهریگری (تمدن) این دوران به شمار می‌روند

این تصویری یک بازسازی هنری مدرن و نزدیک ترین از کوروش بزرگ است نه یک تصویر باستانی این سبک تصویر (نیم‌رخ با ریش، کلاه آبی راه‌راه و لباس رنگارنگ) بر اساس : نقش‌برجسته‌های هخامنشی در تخت جمشید توصیف‌های یونانی از پارسیان نقاشی‌های قرن نوزدهم اروپا طراحی شده است

بنابراین هیچ باستان‌شناس معتبری نمی‌گوید: «این چهره واقعی کوروش است.»

از نوشته‌های مورخان یونانی مانند گزنفون و هرودوت فقط توصیف‌های کلی از کوروش داریم: بلندقد خوش‌چهره دارای بزرگواری شاهانه نیرومند

اما اینها توصیف ادبی هستند نه پرتره دقیق امروز سه چیز را با اطمینان می‌شناسیم: آرامگاه کوروش واقعا آرامگاه اوست پایتخت او در پاسارگاد شناخته شده است چهره واقعی کوروش برای ما ناشناخته است

در تصاویر حکاکی شده بر تخت پارسه هیچکس عصبانی نیست هیچکس سوار اسب نیست هیچکس را درحال تعظیم نمی بینید پس لطفا با تصاویر اشتباه از کوروش مانند این تصاویر بزرگان کشورمون رو به اشتباه نشون ندیم

اولین تصویر از چپ افتضاح ترین تصویری هست که از کوروش بزرگ نشون میداد چهره ی فوق العاده عصبانی در حالی که طبق توصیفات چهره ایی مهربان داشته

این نقش در پاسارگاد قرار دارد مشخص‌تر بگویم، روی یکی از درگاه‌های بنایی که باستان‌شناسان آن را «کاخ دروازه» یا «Gate R» می‌نامند.

ویژگی‌هایش: یک پیکره انسانی دارد. چهار بال دارد (نه سه بال) تاجی عجیب بر سر دارد که ترکیبی از عناصر مصری و خاور نزدیک باستان است حدود 3 متر ارتفاع دارد.

دلیل شهرتش این است که در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم برخی پژوهشگران تصور می‌کردند این خود کوروش بزرگ است.

اما امروزه نظر غالب باستان‌شناسان این است که: هویت این پیکره قطعی نیست ممکن است یک موجود محافظ و نمادین باشد ممکن است شاه را در قالبی آیینی نشان دهد هیچ مدرک قطعی وجود ندارد که ثابت کند چهره شخصی کوروش است

جالب است بدانید زمانی بالای این نقش کتیبه‌ای به سه زبان وجود داشته که مضمونش چیزی شبیه: «من کوروش، شاه هخامنشی هستم»

پی نوشت : ایران عراق سوریه ترکیه (بخش آناتولی) لبنان اسرائیل و فلسطین تاریخی اردن گاهی مصر نیز در این مجموعه خاور باستان قرار می‌گیرند

محمدرضا شاه پهلوی شناخته شده بیشتر با نام شاه آخرین شاه ایران (1919-1980)

در مراسم 2500 ساله شاهنشاهی (1971) بر سر ارامگاه کوروش در پاسارگاد با عبارت مشهور «کوروش! آسوده بخواب که ما بیداریم!» به او ادای احترام کرد و آن سال را «سال کوروش بزرگ» اعلام نمود

همچنان به کوروش بزرگ در چندین مصاحبه‌ اشاره کرد

داریوش بزرگ سومین شاه هخامنشی (550-486 پ.م).

داریوش داماد کوروش بود (همسرش آتوسا دختر کوروش بود) و در کتیبه‌های خود را از نسل او معرفی کرده، اما نظر مستقلی درباره شخصیت یا حکومت او برجای نگذاشته است

ژان ژاک روسو فیلسوف سوئیسی-فرانسوی (1712-1778).

روسو از جمله فیلسوفان عصر روشنگری بود که از کوروش‌نامه گزنفون الهام گرفت او کوروش را نمونه‌ای از یک رهبر آرمانی می‌دانست که توانست یکپارچگی سرزمینی ایجاد کند

مونتسکیو فیلسوف سیاسی فرانسه (1689-1755)

او در آثارش از کوروش با ویژگی هایی چون «پادشاهی دانا و مهربان» یاد کرده که «بزرگ‌منشی شاهان و دانش های حکیمان در او جمع بود». او کوروش را الگویی برای حکومت‌داری و قانون‌گذاری می‌دانست

مونتسکیو در کتاب «روح القوانین» به طور مشخص به یک قانون از کوروش اشاره کرده و آن را نقد می‌کند: «من آن را قانون خوبی نمی‌دانم که کوروش وضع کرد تا لیدی‌ها را از هر شغلی جز مشاغل پست و ننگین بازدارد.»

فریدریش دوم یا فریدریش بزرگ پادشاه پروس (1712-1786)

او به دلیل علاقه و شباهت در روش کشورداری توسط همه دوره هایش «کوروش جدید» نامیده می‌شد.

استرابون جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار یونانی (63 ق.م - 24 میلادی)

او در کتاب معروف خود جغرافیا به توصیف آرامگاه کوروش در پاسارگاد پرداخته است به نقل از او کتیبه‌ای بر آرامگاه کوروش نقش بسته بود با این مضمون: «اینجا آرامگاه من کوروش شاهنشاه است»

همچنین اشاره کرده که کوروش پاسارگاد را گرامی می‌داشت، چون در آنجا آستیاگ ماد را شکست داد و به یاد این پیروزی، کاخی ساخت.

پلوتارک تاریخ‌نگار و زندگینامه‌نویس یونانی (45_120 میلادی).

دیدگاه او دوگانه است از یک سو، کهن‌ترین دیدگاه‌ها درباره نام کوروش را ثبت کرده و همچنین نام کوروش را به معنی «خورشید» دانسته

از سوی دیگر دیدگاهی منفی داشته و او را شهوت‌طلب و جاه‌طلب معرفی کرده است همچنین مشهور است که ماجرای گریه اسکندر بر سر آرامگاه کوروش را به ثبت رسانده است

او به نوه‌اش فرانسیس وایلز اپس توصیه کرد و نوشت: «... به تو توصیه می‌کنم که یک دوره ی منظم تاریخ و شعر را به هر دو زبان [یونانی و لاتین] شروع کنی، در یونانی، اولین کتابی که باید بخوانی ... کتاب کوروش‌نامه را بخوان.»

جفرسون در حین نگارش اعلامیه استقلال آمریکا (1776) از حکومت‌داری کوروش الهام گرفت؛ چرا که کوروش به اقوام مختلف اجازه می‌داد به آیین خود ادامه دهند

نسخه ی دو زبانه ی کتابها (یونانی-لاتین) متعلق به جفرسون با حروف اول "TJ" در پایین هر ورق کتاب هم‌اکنون در کتابخانه ی کنگره آمریکا نگهداری می‌شود

جالب‌تر اینکه او یک سطر از متن یونانی را خط زده است که نشان از دقت فوق‌العاده‌اش در مطالعه دارد.

توماس جفرسون یکی از بنیانگذاران ایالات متحده، شیفته ی شخصیت و روش حکومت‌داری کوروش بزرگ بود او به جای ستایش او عمیقا از او الهام گرفت

توماس جفرسون (1743–1826) یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخ آمریکا است؛ در حدی که معمولا او را در کنار جرج واشنگتن و آبراهام لینکلن از بزرگ‌ترین رهبران آمریکا می‌دانند.

از کتاب کوروش‌نامه نوشته گزنفون را در کتابخانه‌اش داشت و با دقت بسیار آن را مطالعه می‌کرد تا جایی که در حاشیه ی آن یادداشت‌نویسی کرده و حتی یک سطر از آن را خط زده است.

اسکندر مقدونی که از کودکی شیفته شخصیت کوروش بود و کتاب کوروش‌نامه را خوانده بود احترام عمیق خود را در بازدید از آرامگاه کوروش در پاسارگاد نشان داد به روایت پلوتارک اسکندر پس از خواندن کتیبهای بر آرامگاه به شدت تحت تاثیر قرار گرفت و به ناپایداری و دگرگونی جهان اندیشید او دستور داد که متن کتیبه به یونانی نیز بر روی آن حک شود

گفته ی حک شده : ای انسان ( ای رهگذر ) من کوروش پسر کمبوجیه‌ام، که شاهنشاهی هخامنشی را بنیاد نهادم و شاه آسیا بودم پس این آرامگاه را از من دریغ مدار .

اسکندر پس از ورود به پاسارگاد متوجه شد که آرامگاه کوروش غارت شده است او به شدت از این عمل خشمگین شد و واکنشی قاطع نشان داد

پولوماخوس، یکی از اهالی برجسته مقدونیه را به جرم این عمل به اعدام محکوم کرد. به دستور او، نگهبانان آرامگاه را شکنجه کردند و فرمانروا پارس را نیز اعدام نمود در آخر اسکندر دستور مرمت و بازسازی آرامگاه را صادر کرد.

آرنولد جوزف توین‌بی تاریخدان و فیلسوف تاریخ مشهور انگلیسی (1889-1975) است او را به خاطر نظریه‌اش درباره چرخه‌های شهریگری (تمدن‌) می‌شناسند

مشهورترین اثرش: بررسی تاریخ که در 12 جلد نوشته شد و از مهم‌ترین آثار تاریخ‌نگاری قرن بیستم به حساب می‌آید در کتاب «جغرافیای اداری هخامنشیان» (که ترجمه‌ای از آثار اوست) توین‌بی به جنبه‌های ساختاری و مدیریتی شاهنشاهی کوروش پرداخته و او را در بستر شکل‌گیری شهریگری (تمدن ) هخامنشی بررسی کرده است

گفته های او راجب کوروش <<کوروش یکی از معدود فاتحان تاریخ بود که توانست امپراتوری‌ای بسازد که ملت‌های مختلف را در کنار هم نگه دارد>> <<کوروش یک شخصیت بزرگ بود، یکی از بزرگ‌ترین‌ها در تاریخ عمومی>>

ناپلئون در نامه‌ای به فتحعلی شاه، از کوروش به عنوان بنیانگذار «نخستین سازمان واقعی حکومتی جهان و اولین ارتش منظم تاریخ» یاد کرده است. جالب اینجاست که فتحعلی شاه نیز در پاسخ، از وزیر خود خواست تا تحقیق کند که این «سیروس کبیر» چه کسی بوده است.

لقب «کوروش جدید»: اسقف‌های کلیسای فرانسه در دوران امپراتوری، ناپلئون را «کوروش جدید» (nouveau Cyrus) می‌نامیدند. دلیل این تشبیه، شباهت عملکرد آن‌ها دانسته شده است: کوروش یهودیان را از اسارت بابل آزاد کرد تا معبد اورشلیم را بازسازی کنند و ناپلئون نیز کاتولیک را در فرانسه احیا کرد 97 بار در 317 سند رسمی از این لقب استفاده کردند.

ناپلئون به تاریخ ایران باستان علاقه داشته برای نمونه او نام «گارد جاوید» هخامنشی را الهام‌بخش خود دانسته و سربازان گارد امپراتوری‌اش را به این نام خوانده است