تاریخ ایل جاف از قوم باستانی گابیان

📚 هاوار بۆ جافم هاوار ئەی شوێنی جاف و گۆرانم مەڵبەندی کەڵهوڕ ئەی کرماشانم بە کام زاراوە بگێڕم شینت شینی لاوانی جوان و شیرینت چەمەری بێژم لە سەر گڵکۆی یار گڵکۆی ژێر ئاوار بەرد و قوڕ و دار بێژم هاوار بۆ سەلاسی جافان ئەی ڕۆ بۆ قەسر و سەر پێڵی گۆران ئەی بۆمە لەرزە بڕۆخێ ماڵت شادیت نەمێنێ بڕمێ ئەحواڵت وا بە دەستی تۆ کورد بوو سەر گەردان جاف سەر لێشێواو گۆران ماڵ وێران کاول بو بە تۆ مەڵبەندی هۆزم ژینمان شێواوە، ئەحواڵ ئاڵۆزم بەڵام بیزانە ئەی ماڵ وێران کەر ئەم قەێرانیشە لا ئەچێ لەسەر کورد هەر ئەمێنێ بە خۆ یو هۆزانی ئە بووژێنەوە جاف و گۆرانی ئێمەی کورد وێنەی حەڵقەی زنجیرین لە تەنگانە دا وەک بێچوە شێرین پشت یەک چۆڵ ناکەین قەد لە چەڵەمە یارمەتی یەکتر ئەکەین لەم خەمە هەر لێرە و ئەڵێم گۆران و جافم هاو خەمی ئێوەی چینی دڵ سافم فەرەیدوون ڕۆڵەی لە جافی هۆزە بۆیە خەمبارە و دڵی ئاڵۆزە ڕێکەۆتی 96/8/23 ✍ فەرەیدوون تاریمورادی هەمرۆڵەی سنە بە بۆنەی بۆمە لەرزی ماڵ وێرانکەرەی پارێزگای کرماشان 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

🎥 خالو حسین کوهکن ملقب به فرهاد ثانی متولد 1309خورشیدی، وفات سال 1395خوشیدی کسی بود که بیست سال از عمرش را صرف کندن کوهی در استان کرمانشاه کرد و غاری با ۹ اتاق و با ارتفاع ۱۸۰ سانتی کند که تا آخر عمرش خانه تنهایی او شد... خالو حسین در جوانی یک پایش را در است اصابت گلوله از دست داد در مدت کوتاهی ۳ فرزند و همسرش از دنیا رفتند و جنگ ایران و عراق خانه و دام‌هایش را از او گرفت، این سختی‌ها و رنج‌ها بود که باعث شد خالو کلنگش را بردارد و اثری جاودانه در دل کوه بسازد... خالو حسین با نام اصلی حسین عثمانی متولد سال بود و در سال از دنیا رفت او قبل از درگذشتش وصیت کرده بود در قبری که خود در غار سنگی‌اش کنده بود به خاک بسپارندش. اما این وصیت از سوی نزدیکانش اجرا نشد روحش شاد و یادش گرامی 🎥 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

🎥 کلیپ معرفی غار سنگی خالو حسین کوهکن 💽 با اجرای عقیل فرجی جاف 📹 فیلمبرادی، تهیه و تدوین: سید معید رستم‌ زاده 🎥 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

 📚 درێـــژەی باسی هـــۆزی جاف 🔻🔻🔻    🔲 مەلا جەمال بابانی، نووسەری تورک زمان لە سەر وشەی جاف، دەڵێ: "ناوی جاف لە جەعفەرەوە وەرگیراوە! و دواتر ئەڵێ : لە ناوچەی قەرەداغ گوندێک هەیە بەناوی جاوران کە بۆم ئاشکرا بوو کە لە ناوی جەعفەرەوە وەرگیراوە. ❌ ئەم بیرۆکەیەش قبووڵ ناکرێت، چونکە جەعفەر وشەیەکی عەرەبییە و کوردی نییە!  هەروەها بۆ ناوی گوندی جاوەران پێویستە بگوترێت کە ناوی جاوەران لە دوو بەش پێکهاتووە: جاو + ڕان، کە "جاو"ی کوردی هەر "جاف"ی فارسییە (گۆڕان "و" بۆ "ف" شتێکی باوە) و "ران" واتە شوێنی هاتووچۆ، وەک ناوی جاوانڕۆ (جوانڕۆ) واتە شوێنی هاتوچۆی هـــۆزی جاوان 🔲 عەلامە مەلا عەبدولکەریم مودەریس، دەڵێ: "ئەسڵی ناوی جاف لە "ژاڤ" وەرگیراوە واتە سارد، تەڕ و شێدار؛ چوونکە هۆزەکەیان ئاژەڵ زۆریان هەبووە و هەمیشە کۆچیان کردووە بۆ دارستان و سەوزایی... ❌ ئەم بیرۆکەیەکش ڕەت دەکرێتەوە. چوونکە لە ڕابردوودا زۆربەی خەڵک لە ناوچە جیاوازەکاندا کۆچەر بوون و ڕۆیشتون بۆ لەوەڕگە و دەشتەکان، ئەدی چۆن ئەو ناوە بۆ کەسانی‌تر نەماوەتەوە، پێدەچێت وشەی ژاف لە بنەڕەتدا جاف بێت، چونکە لە ناوچەی جوگرافیایی خۆی لە ژاوەرۆ لە پارێزگای کوردستان بوونی هەیە، لەرابردوودا هــۆزی جاف خەڵکێکی کوچەر بوونە کە ئاژەڵ و مەڕوماڵاتی زۆریان هەبووە، بەڵام ئەم ناوانە ناتوانرێت ببنە سەرچاوەی ناوی جاف....  🔲 مینورسکی مێژوونووسی ناوداری ڕووس پێی وایە کە جاوانییەکان لە ناوچە شاخاوییەکانی ئێرانەوە بۆ سنوورەکانی ڕۆژئاوا و باشووری عێراق جێبەجێ بوونە، لەوانەیە کە مەبەستی مینورسکی جاوانییەکانی لای ڕووباری سیروان بووبێ کە لەوێ نیشتەجێ بوون و هەر عێلی جافی جوانڕۆی ئەمڕۆ بێ... ✅ ناوی جوانڕۆ لەسەر جافەکانی ئێران(جوانڕۆ و دەور وبەر) هەیە و پێیان ئەڵێن جافی جوانڕۆ...  واتە جاوان لە خولی مێژووی وشەکەیدا بووە بە جەوانی و جافیش لە تێکەڵەی ئەو دوو ناوە پێک هاتووە... 🔲 مینوورسکی دواتر دەڵێ: "جاوانی لە باوباپیرانی سەرەتایی جافەکانن و گاوانیەکان لە نەتەوەی  گوتیەکان بوون...  ئەم بیرۆکەیەی دوایی بەڵگەی باشی هەیە و پەسەندە... لە بەرئەوەی: ۱. ڕێگای جافەکان لە سنوور و  ناوچەکانی زۆزان و شاخاوی بۆ پێدەشتەکانی ئێران و عێراق بووە... ۲. دەتوانین لە ناو عێلاتی دراوسێ و دوورترەوە بۆ شوێنەپێی عێلی جاوانی له ڕابوردوودا، بگەڕێین... بۆ هەمووان ڕوونە کەوا دوای زاڵبوونی عەرەبەکان بەسەر ئێران و ناوچەکانی تر ناوی چەندێن شوێنی جوگرافی بەپێی زمان و ئەدەبیاتی خۆیان گۆڕاوە، بۆ نموونە ناوی هۆزی گۆرانی دراوسێی ئێستا جاف بە ئامادەبوونی عەرەبەکانی جورقان ناونراوە!  لە درێژەدا ئەمە زیاتر ڕوون دەکەینەوە و لێکدانەوەی زۆرتری لەسەر دەکەین... 🔲 یووسف ئەلحەرانی دەڵێ: "گابانی و جابان وەک جافەکان  پاشماوەی گەلی گاوانی بوون کە خۆیان بەشێکن لە گۆتییەکان... (هەمان قسەی مینوورسکی)... ئەم بڕوایە، زۆر نزیکە لە ڕاستی، لەبەر ئەوەی گابانی لە خولی مێژووی وشەکەیدا بووە بە گاوانی و دواتر جاوانی و جابانی و پاشان بۆ جاف گۆڕاوە.  🔲 دوکتۆر عەباس عەزراوی، مێژوونوسی عەرەب، پێی وایە جاوانییەکان لە نەتەوەی گاوانییەکانن... ئەم بیرۆکەیە تەواو دروستە، بە پێی دەقی عەرەبی ئاسایی لە زۆربەی سەرچاوە و بەڵگەکانی زمانی عەرەبی‌دا پیتی "ج" لە گۆڕاندا لە جیاتی پیتی "گ" بەکاردێت،  وەک: گورگان بۆ جورجان_ وەرگان بۆ وەرجان_گوندی شاپوور بۆ جووندی شاپوور - نەرگسی بۆ نەرجسی_ بزوورگمهر بۆ بزوورجمهر و زەنگان بۆ زەنجان و هتد... لـــە درێــژەدا، باسـەکـە زیــاتر ڕوون دەکەینەوە... ✍بە پێنووسی مــوحــەمــەد دارابی وەرگــێران لە فارسیە بۆ کــوردی: مـــەنســوور ســـابتــی  🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📚 ادامه بحث ایل جاف👇👇👇 🟦 ملا جمال بابانی از دیگر نویسندگان است که گوید: نام جاف برگرفته از جعفر است! ایشان در ادامه می گوید؛ روستایی در منطقه قره داغ به نام جاوران وجود دارد که بر من آشکار شد که از نام جعفر آمده است... ❌ این نظریه هم پذیرفته نیست، چرا که جعفر کلمه ای عربی است و کوردی نیست. در مورد وجه تسمیه روستای جاوران هم باید گفت: نام جاوران متشکل از دو بخش جاو + ران است که "جاو" کوردی همان جاف فارسی است(تغییر و به ف معمول است) و "ران" هم به معنای محل تردد است؛ همچون نام جاوانرو(جوانرود) که "جاوان رو" یعنی محل تردد ایل جاوان. 🟪 علامه ملا عبدالکریم مدرس هم بیان داشته است: منشاء نام جاف از ژاف گرفته شده به معنی خنک، تر و رطوبت؛ بخاطر اینکه این ایل دارای احشام و گله های فراوان بوده اند و همیشه به نقاط جنگلی و سر سبز کوچ نموده اند ❌ این نظریه هم رد می شود. چرا که در گذشته اکثریت مردم در نقاط مختلف کوچرو بوده اند و به مراتع سرسبز ییلاق و قشلاق نموده اند، پس چرا بقیه این نام را یدک نکشیده اند...! به احتمال کلمه ژاف هم در اصل جاف بوده باشد چرا در منطقه جغرافیایی آن ژاوه رود استان کردستان وجود دارد. ایل جاف در گذشته مردمانی کوچرو و دارای احشام و گله های فراوانی بوده اند اما این نامها هم نمی تواند منشاء وجه تسمیه واقعی این ایل باشد. 🟥 مورخ مشهور روسی، مینورسکی بر این عقیده است که جاوانیها از نقاط کوهستانی ایران به طرف مرزهای غربی و جنوب عراق حرکت کرده اند، دور نیست که منظور مینورسکی نیز جاوانی های بوده باشد که در کناره رود سیروان سکونت داشته و ایل جاف جوانرودی امروزه بوده باشد، عنوان جوانرود بوده که در ایران به تمام طوایف جاف و تیره های آنها جاف جوانرود گفته می شود؛ یعنی جاوان در سیر تطور لغوی خود به جوانی تبدیل شده و جاف نیز از آمیختن این دو عنوان فراهم آمده است... مینورسکی در ادامه نوشته است: جاوانی از اجداد اولیه جافها هستند و گاوانیها از اعقاب گوتیها بوده اند... ✅ این نظریه اخیر ادله خوبی و پذیرفته است. چرا که اولاً مسیر حرکت جاوانی ها از منطقه سرحدی جبال به نقاط دشت و جلگه های نوار مرزی ایران و عراق بوده است. دوم اینکه ردپای نام ایل جاوانی در باستان می توان از روی نام گذاری ایلات همسایه‌ و نقاط دورتر جستجو کرد. بر همگان آشکار است که اسامی بسیاری از مکانهای جغرافیایی‌ بعد از تسلط اعراب بر فلات ایران و سایر نواحی دیگر مطابق زبان و ادبیات آنها تغییر کرده است؛ بعنوان مثال نام ایل همسایه کنونی یعنی گوران بعد حضور اعراب جورقان نام داشته است! در ادامه در این باره شرح و توضیح بیشتر آشکار خواهیم نمود. 🟨 یوسف الحرانی هم گفته است: گابانی و جابانی همچون جافها باقی مانده گاوانی ها بوده اند که خود بخشی از گوتی ها هستند. ✅ این نظر بسیار به واقعیت نزدیک است چرا که گابانی در سیر تطور لغوی خود به گاوانی و بعدها جاوانی و جابانی و در ادامه به جاف مبدل شده است. 🟩 دکتر عباس عزراوی مورخ عرب هم معتقد است: جاوانی ها از اعقاب گاوانی ها هستند. ✅ این نظریه کاملا صحیح است، مطابق معمول رسم الخط عربی در اکثریت منابع و اسناد به زبان عربی حرف "ج" در تغییر به جای حرف"گ" به کار می رود. همچون: گرگان به جورجان_ ورگان به ورجان_ گندی شاپور به جندی شاپور_ نرگسی به نرجسی_بزرگمهر به بزرجمهر_ زنگان به زنجان و غیره. در ادامه بیشتر تشریح خواهیم نمود. ✍ بقلم ؛ محمد دارابی ادامه دارد 👇👇👇👇👇👇👇 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

🎥🌹 جاذبه های گردشگری تصاویری از دو فصل برفراز زیباییهای دلربای شبانکاره (روستای شبانکاره_غار کاوات) به سفارش : معتصم حسینی پخش: شبکه زاگرس کرمانشاه نکته: گوینده واژه" قله" را سهوا " قلعه" تلفظ می کند، متن به خوبی و بطور کامل توسط گوینده استخراج نشده است...🎥 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📜 بازنویسی اصل سند قدیمی طایفه کلاش ایل جاف 📜 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📜 اصل سند قدیمی مربوط به طایفه کلاشی از ایل جاف 📜 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

بسمه تعالی با سلام و درود و عرض ادب و احترام به تمام اعضاء و مدیران محترم گروه 🔻 همانطور که مستحضرید هدف از این واکاوی و رجوع به گذشته قطعاً برای شناخت بیشتر و تکرار فضائل ومحسنات گذشتگان و بیان و عیان سرگذشت و سرنوشت و واقعیت های تاریخ منطقه میباشد . تاریخ سرزمین ما اغلب سینه به سینه از پدران و نیاکان به ما رسیده و چه بسا در طول این مسیر دچار تغییر و تحول شده است . بنابراین چه نیکوست ضمن روایت و رجوعی معقولانه ، همواره احترام و اکرام به تمام کسانی که در خلق رشادت ها و شجاعتها و سرافرازی این مرزو بوم نقش و نگاره داشته اند مد نظر قرار بگیرد . که آن خوی و خصلت و رسم ادب و عزت و عزیز نگه داشت نام و نشان بزرگان که جزء لاینفک تاریخ و تمدن و فرهنگ کورده واریست حفظ شود . پسندیده است که بدون حب و بغض بنگاریم که خدای نخواسته قضاوت هایمان را به قصاوت تبدیل نشود. 🔻بنده مومن ویسی از طایفه ی کدخدا یوسف کلاشی هستم . در رابطه با عشیره کلاشی توضیحاتی به سمع و نظر استادان و بزرگواران می رسانم که امید است با تبیین و تشریحی که مورخان و بزرگان و صاحبان قلم بر عریضه و اسناد بنده دارند و بیان میکنند بیشتر بیاموزم و تلمذ نمایم و بهتر به تاریخ پیدا و پنهان جاف و طایفه ام آگاه و دانا شوم . 🔹 وجه تسمیه کلاش کلاش قبلاً بنامهای کلوس ، کلاس در کتابهای شرفنامه کردستان نوشته امیر شرف خان بدلیسی وتحفه ناصری نوشته میرزا شکرالله سنندجی از آن یاد شده از اسمهای قبلی آن پیداست با توجه به وجود علمای با سواد وبزرگ منطقه همچون : ، ملا احمد کلاشی ، ملا مصطفی کلاشی ، ملاعیسی ، ملا عبدالله ، ملانسیم، ملاوسیم ، از قبل تا کنون از اسم آن پیداست جهت فراگیری علم وادب وفرهنگ به علمای این منطقه مراجعه شده ومنطقه به نام «کلاس »یعنی محل فراگیری ویاد گیری و محل تدریس مشهور شده ودر نهایت طبق گفته پیشینیان یکی از حاکمان شاه عباس صفوی  اول گذری به منطقه داشته و مدتی در خانه ی یکی از بزرگان کلاشی سکنی گزیده ، ودر این مدت یک روز به پیشنهاد حاکم از بزکوهی (کَل ) شکار شده ، غذای " آش " درست میشود. و بعداز آن منطقه به نام منطقه کلاش (کل و آش )مشهورگردیده است . 🔹سند بنجاق کلاش که به قواله ره ش مشهوره و هم اکنون نزد بنده نگهداری میشود بتاریخ ۱۰۰۲ نگاشته شده است (که البته بخاطر اینکه روی پوست آهو نوشته شده و بشدت فرسوده س توسط علامه کلاشی حاج ملامحمد امین (داعی الاثیم ) بازنویسی شده ) یعنی قدمت حدود چهارصد و پنجاه ساله . که حدودات جغرافیایی کلاش و صاحبان اصلی آنرا را تعیین کرده . 🔻تا قبل از سال ۱۰۶۷ ه‍.ق به تمام منطقه ی جوانرود از بلوکات خاندان اردلان ودر زمان سرخاب فرزند مامون بیگ اردلان به اسم «کلاش »نام برده شده . 🔻اولاً بنده بشخصه با اینکه کلاشی هم جزیی یا زیر مجموعه ای از باباجانی یا قبادی یا جوانرودی بوده مشکلی ندارم که چه بسا با توجه به سنخیت و مراودات گسترده و وصلت های متعدد و اشتراکات مرزی و قومی و از طرفی قدرت و جمعیت بیشتر این سه طایفه شاید اینطور باشد اما طبق اسناد و مدارک ذیل و آنچه از بزرگان ما روایت شده خوانشی غیر از این برداشت میشود . 🔻سند و قدمت ٤٥٠ ساله نشان از استقلال و خودگردانی این عشیره رو دارد . و به جز در یک مقطع کوتاهی نباشد زیر نظر هیچکدام از حکومت های محلی نبوده اند . و آنچه مسلم است و با توجه به پراکندگی این عشیره یکی از بزرگترین عشایرجاف بوده و به علت های مختلف یا بیماری یا جنگ داخلی و یا عدم گنجایش محل زندگی مجبور به کوچ شده اند که عده ای از آنها در دشت ذهاب ساکنند و یحتمل اگر گاها کلاشی رو جزء قبادی حساب میکنند بخاطر همجواری آن بخش از کلاشی با قبادی است که در دشت ذهاب ساکنند. خاستگاه و پایگاه اصلی تمام کلاشیها همین کلاش ماکوان یا کلاش بنجو است که متعلق به شش نفر که اسامی شان در سند قید شده و بقیه کلاشیهای ساکن در ایران و عراق هرکدام به نوعی به این شش تیره منتسب شده و زیر مجموعه ی آنها محسوب می شوند . و گرنه کلاشیهادر ضمن اینکه با تمام طوایف پیوند سببی گسترده داشته و دارند و جغرافیا و مرزهای سایر طوایف رو محترم شمرده اند اما هیچوقت زیر مجموعه و یا در زیر سایه ی حکومت های محلی نبوده اند.و همواره مستقل و خود گردان و دارای پیشینه ای تاریخی قوی و نقش تاثیر گذاردر تاریخ و فرهنگ کورد و جافستان داشته اند . از اطاله ی کلامم پوزش می طلبم و اطلاعات و توضیحات تکمیلی رو به بعد موکول میکنم . با احترام 🌹 اسناد و مدارکم رو برای بررسی و واکاوی بیشتر ذیلًا تقدیم بزرگواران می نمایم 👇 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

ئەگینا کڵاشییەکان بەپێی خزمایەتی هاوسەرگیریی بەربڵاو کە لەگەڵ تەواوی تایفەکان هەبوویانە و ژێۆگرافی و سنووری ناوچەکانیان پاراستووە و ڕێزیان لێ گرتوون، بەڵام هیچکات نەچوونەتە ژێر ڕکێفی هیچ دەسەڵاتێک و تەنانەت نەچوونەتە ژێر سێبەری حکوومەتە ناوچەییەکان، و بەردەوام خۆسەر و خۆبەڕێوەبەر و خاوەن ڕابردوو و مێژوویەکی بەهێز کە توانیویەتی کاریگەرییەکی هەرە ئەرێنی لەسەر مێژوو و فەرهەنگی کورد و جافستان بە گشتی دابنێت، لە درێژەپێدانی قسەکانم داوای لێبووردن دەکەم و زانیارییەکان و شرۆڤەکانی تەواوکەرم دەخەمە دواتر... 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

سڵاو و ڕێز و حورمەت بۆ خزمەتی تەواو بەشداربوان و بەڕێوەبەرانی ڕێزداری کۆڕ هەروەها کە ئاگادارن مەبەست لەم شیکاریی و گەڕانەوە بۆ ڕابردوو بە دڵنیایی بۆ ناسینی زۆرتر و دووپاتبوونی مەزنایەتی و ئاکارچاکیی پێشینییان و ڕووکردنەوەی شەرحی حاڵ و چارەنووس و ڕاستییەکانی مێژووی ناوچەکەیە، مێژووی نیشتمانی ئێمە بە زۆرینە سینە بە سینە لە باوکان و باواکانمان بە ئێمە گەیشتووە و ڕەنگە لەو دەورە و زەمانە تووشی گۆڕانیش هاتبێت، کەواتە چەندە باشە کە لەکاتی گوتنەوەی ڕەوایەتەکان و گەڕانەوەیەکی ژیرانە و وردبینانە بۆ ڕابردوو، هاوکات ڕێز و حورمەتگرتن بۆ ئەو کەسانە کە خولقاندن ئازایەتی و بوێرییەکان و سەربەرزییەکانی ئەم سنوور و مەرزە ڕۆڵێکی کاریگەریان هەبووە، دەبێ لەبەر چاو بگیرێت کە بەڕاس کە هەڵگری ئەم ڕەوتی ئەخلاق و ئاکار و داب و نەریت و سەربەرزیی ئەم کۆمەڵگایە و بەشێکی هەرەزۆری مێژوو و فەرهەنگی کوردەوارییە دەبێ بپارێزرێت... چەندە باشە کە بەبێ هەستی خۆشەویستی و هەرچەشنە کینەیەک، نەخوازراو دادەوەرییەکانمان تێکەڵ بە دڵڕەشی نەکەین... ئەمن مۆمنی وەیسی لە هۆزی قەیخا یۆسووی کڵاشیم، لە پێوەندی تەکی عەشیرەتی کڵاشی بڕێک شرۆڤەم هەیە کە دەیگەینمە خزمەتی ئێوە مامۆستایان و ڕێزدارانی هێژا... کە هیوادارم بە ڕوونکردنەوە و شەرۆڤەیەک کە مێژووناسان و گەورەکانی و خاوەنپێنووسەکان کە لەبیری مندا ڕێزی مامۆستاییان هەیە، بە ڕێنوێنی ئەوان و سەرنجی منی بچووک و قوتابی باشتر توانیومە لە مێژووی ون و نادیاری جاف و عەشیرەکەم دانا و زانا بم و شارەزایی پەیا بکەم، وەکوو ناوبردن و شیکاریی کڵاش کڵاش لە بنەڕەت بە ناوەکانی کڵوس، کڵاس، لە کتێبەکانی شەرەفنامەی کوردستان بە پێنووسی ئەمیر شەرەفخانی بدلیسی و تۆحفەی ناسری نووسراوەی میرزا شوکروڵا سەنەندجیی، لەوێ باسکراوە، لە ناوەکانی ڕابردووی وا دیارە بەپێی ئەوە بە هەبوونی زانایانی گەورەی ناوچەکە وەکوو، مەڵا ئەحمەد کڵاشی، مەڵا مستەفا کڵاشی، مەڵا عیسا، مەڵا عەبدوڵڵا، مەڵا نەسیم، مەڵا وەسیم، لە ڕابردوو تا ئێسته لە ناوەکەی وا دیارە بۆ فێربوونی زانست و ئەدەب پرسە شەرعییەکان سەردانی ئەم زانایانە کراوە و بۆیە ئەم ناوچە بە کلاس، شوێنێک بۆ فێربوون ناسراوە، لە ئاکامدا بە وتەی پێشینییان یەکێک لە حاکمەکانی شا عەباسی سەفەوی سەردانێکی ئەم ناوچەیە کردووە و ماوەیەک لە ماڵی گەورەیەکی خەڵکی کڵاش نیشتەجێ دەبێت، لەم ماوەدا ڕۆژێک بە پێشنیاری حاکمەکە لە گۆشتی (کەڵەکوژراوەکە) چێشتی( ئاش) دروست دەکرێت، دواتر ئەم ناوچە بەناوی کەڵ و ئاش واتا بەناو بانگ دەبێت... قەواڵەی بۆنجاقی کڵاش کە مەیشوورە بە قەواڵەڕەش ئێستە لە لایان منەو پارێزراوە، لە برواری 1002 نووسراوە، کە هەڵبەت بەخاتری ئەوە لە ڕووی پێستی ئاهوو نووسراوە و کۆنە و مێژینە، لە لایان زانای دەوران عەلامە حاجی (موحەممەد ئەمین کڵاشی) داعی الاسیم دووبارەنووسی کراوە، واتا قدمت و کۆنبوونی دەگەڕێتەوە بۆ چوارسەد و پەنجا ساڵ، کە سنوورە ژئۆگرافییەکانی ناوچەی کڵاش و خاوەنەکانی ئەسڵی ئەو ناوچەیە دیاری کراوە، تاکوو پێش لە ساڵی 1067هجری قەمەری بە تەواوی ناوچەی جوانڕۆ له بلووکات بنەماڵەی ئەردەڵان و لە زەمانی سوورخاب کوڕی مەئموون بەیگ ئەردەڵان بەناوی کڵاش لەم ناوچانە ناوی بردووە... ئەوەڵەن ئەمن بە پێی بۆچوونی ئەوەی کە کڵاش بەشێک لە باوەجانی و قوایی و یان جوانڕۆیی بێت هیچ کێشەیەکم نییە، بۆیە بەپێی هاوچەشنی و سازگاریی و هاتوچۆیی بەربڵاوی ئەو خەڵکه و زەماوەنکردن و پێکەوەبوون و هاوبەشییەکانی سنووری و عەشیرەیی، لە لایترێکەوە هێز و دەسەڵات و حەشیمەت زۆری ئەم سێ عەشیرەتە ڕەنگە ئەم بۆچوونیشە دروست بێت... بەڵام بە پێی سەنەد و بەڵگەنامەکان و ئەوەی لە گەورەکانی ئێمە ڕەوایەت کراوە و گوتراوە، بەپێی ناوەڕۆکبینی ئەم بۆچوونە ڕاست نییە، بۆیە بەڵگە و کۆنبوونی 450ساڵە پیشاندەری سەربەخۆیی و خۆبەڕێوەبەری ئەم عەشیرەتەیە، بێجگە لە سەردەمێکی کورت نەبێ، لەژێر دەسەڵاتی هیچکام لە حکوومەت و دەسەڵاتەکانی ناوچەکانی دەوروبەر نەبوونو بە تەواوەتی عەشیرەتێکی سەربەخۆ بووگن... ئەوەی کە ڕوونە بەپێی پەرتەوازەیی ئەم عەشیرەتە یەکێک لە گەورەترین عەشیرەتەکانی هۆزی جاف بووە و بە هۆکارە جۆراوجۆرەکان، یان نەخۆشیی یان شەڕی ناوخۆیی و یان نەبوونی ڕێ و جێی شیاو و ڕێکوپێک بۆ خەڵکەکە ناچار بووگن کۆچ بکەن و ناوچەکە جێ بهێڵن، کە بڕێکیان لە دەشتی زەهاو نیشتەجێ بووگن و ئەگەریش کڵاش بە بەشێک لە عەشیرەتی قوایی ئەژمار بکەین بەخاتری هاوماڵی بەشێک لە کڵاش لەگەڵ قواییەکان بووە کە لە دەشتی زەهاو ژیاون... ئاخێزگا و پێگەی ئەسڵی تەواوی کڵاشییەکان ئەم ماکوان و کڵاشی بنجۆیە، کە بەسراوی شەش کەسە کە ناوەکانیان لە قەواڵەکە نووسراوە و ئەو تەواوتی کڵاشییەکان کە بەشەکۆمەڵ و پاڵدراون بە ئەم شەش کەسە... 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

🎥🕍اوج درخشش معماری در مسجد امام شافعی🕌 ♦️اگه بە دیدن بناهای تاریخی علاقمندین و معماری سنتی و مذهبی هم براتون جذابه، "مسجد جامع شافعی" کرمانشاه میتونه انتخاب خوبی باشه ‌این مسجد توسط خیرین اهل سنت در سال ۱۳۲۴ شمسی به سبک مساجد امپراتوری عثمانی در ترکیه ساخته شده و یه جورایی نقطه اوج معماری اسلامی کشور محسوب میشه مسجد جامع امام شافعی مسجد جامع اهل سنت در راستهٔ بازار کرمانشاه که به  (تاریکه بازار) معروفه در سال ۱۳۲۴ ش تاسیس شده این مسجد از یک‌سو به میدان جوانشیر و از سوی دیگر به تاریکه بازار منتهی می‌شود و در محلی که پیش‌تر زائرسرا بوده توسط تعدادی از خیرین اهل سنت به سرپرستی ملا سید حسین مسعودی خریداری و احداث شد⁣ 🎥 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏