تاریخ ایل جاف از قوم باستانی گابیان

🎥 گــورانی هەورامی بەدەنـگی هــەمزە هــەورامی هـــۆنراوە: مەولەوی 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥💢 کلیپ کورده واری 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 تصاویری از زندگی کورده واری همراه با نوای دلنشین 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 تصاویر زیبا از سد روستای کیلانبر واقع در منطقه ولدبیگی شهرستان روانسر 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 سراب خروشان روانسر چشمە آب سەراو (سراب) شهرستان روانسر در استان کرمانشاە، تفرجگاهی با آب زلال و خروشان، همراە با نسیم  با طراوت دل هر رهگذری را بی محابا می رباید و بهاری سر شار از امید و شادی را بدون تفاوتهای فردی بە همە ارزانی می بخشد. زنگی تان با طراوت باد ۱۴۰۱/۱۲/۱۶ 📹تهیه وتدوین ده نگی نوریاو 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 وه‌ته‌ن❤️ شما را به دیدن این کلیپ زیبا از دشت سرقلعه و جگیران منطقه ولدبیگی دعوت می کنیم امیدواریم که بهار امسال نیز چنین طبیعت زیبایی را در منطقه ببینیم 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥🥁🎺 کلیپی قدیمی از مراسم عروسی روستای قادر مرز لیلاخ همراه با ساز و دهل ماموستا ابراهیم سیسی🥁🎺🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

وادەی کۆچ ئێڵ ، بەرز دەماخانەن هەواشان وە مەیل ، پای ئێڵاخانەن کەش وکۆ جە شەوق ، گوڵ چراخانەن چنوور توق بەستەی ، هەرد زاخانەن وەفراوان جاری ، پای مەغارانەن سۆسەن و شەوبۆ ، شەیدای بارانەن مامۆستا میرزا ئەحمەدی داواشی 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 ئامۆزا گیان مامۆستا حسێن خاڵدار گۆرانےڕەسەنے ناوچەﻱ هەۈشار 🎥 ‌‌‌‌‌‌‌ 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

🎥 کلیپ زیبای پیری و خداحافظ جوانی 🎥 🏔@Darabsarmast داراب سرمست🏔

بسمه تعالی 📚 رویداد تاریخی متواتر که در نواحی ایل بزرگ جاف بصورت حکایت، داستان و افسانه در آمد 📚 روزگاری مردم تیره های گود (گودرزی) و گاخوری دو تیره پدر نسبی و قدیمی از ایل بزرگ جاف در کنار هم و در شهر متروکه درنه شار واقع در دولی دره (که یقین دارم در اصل دولی درنه بوده) واقع در شمالغربی شهرستان ثلاث باباجانی کنونی به سر برده اند، کدخدایان و بزرگان دو تیره بخاطر ایجاد پیوند قومی مستحکم تر و ایجاد صله رحم جلسه ای برگزار کردند و دستور دادند؛ در یک زمان هفت تن از پسران تیره گود با هفت تن از دختران تیره گاخوری ازدواج نموده و هفت تن از پسران تیره گاخوری با هفت تن از دختران گود ازدواج نمایند، و مقرر شد که در روز اول نوروز و شروع سال نو ، جشن عروسی این ۱۴ زوج با شکوه تمام به مدت هفت روز با ساز و دهل، رقص و پایکوبی و مسابقه و با حضور آحاد مردم و قربانی کردن ۱۴ گاو، ۷۰ گوسفند و ۷۰ بز برگزار شود، که این مسله عملی شد، پس از مدتی از این رویداد تاریخی: پسران گود از دختران گاخوری صاحب ۷ دختر شدند و پسران گاخوری از دختران گود صاحب ۷ پسر شدند و قضیه غیر عادی بود، بزرگان دو تیره گرد هم آمدند و نزد دانای اعظم درنه شار رفتند و موضوع را مطرح کردند، دانای بزرگ این موضوع را به فال نیک نگرفت و باور داشت که زوال و افول تیره گود نزدیک است و بزودی این تیره که صاحب امارت دره تنگ هستند از هم می پاشند، مدت زیادی از این مسله نگذشته بود که در شهر درنه شار پایتخت امارت دره تنگ بیماری وبا و طاعون شیوع پیدا کرد و بخش اعظم مردم این شهر بر اثر بیماری از بین رفتند، بخشی از مردم آن تا توانستند فرار کردند و دور شدند و حتی شعبه از آن به بغداد مهاجرت کردند، مردم این بلاد که بخت و اقبال با آنها یار نبوده سیلی بزرگی آمد و باقی مانده مردم را با خود برد، و از آن شهر با عظمت فقط ویرانه ای باقی ماند، در همین احوال در روستاهای حومه این شهر چوپانی زندگی می کرد و معیشت خود را از راه چرانیدن گله های آبادی می چرخانید و در این روستا پیر زن تنهایی می زیسته و صاحب بز بزرگ و بدون شاخ بوده که در گله چوپان بود، یک روز پیر زن نزد چوپان که تازه گله را از چراگاه برگردانده بود آمد و زبان به گلایه گشود که چند روز متوالی است که فقط بز او را می دوشد، چوپان هم با اظهار تعجب بیان داشت که حتی یک بار هم بز او را ندوشیده است، اما پیرزن که واقع بز او را دوشیده بودند قانع نشد و با ناراحتی به خانه خود بازگشت، روز بعد چوپان که همچنان در تعجب به سر می برد حواس خود را متوجه را متوجه تک بز بدون شاخ پیرزن کرد، پس از آنکه مدتی گله چرید و به چراگاه اصلی رسید چوپان متوجه شد که بز پیرزن از گله فاصله گرفت و به راه افتاد، چوپان هم با دقت به تعقیب بز پرداخت چند لحظه بعد دید که آن بز از درخت ون تنومند بالا رفت، چوپان هم خود را به کنار درخت ون رسانید و با کمال ناباوری دید که پستان بز را نوزاد پسری به دهان گرفته و می مکد و چوپان ایستاده تا نوزاد از شیر بز سیر خورده، سپس او را در آغوش گرفته و با خود به روستا آورده و آن را نزد پیرزن برده و ایشان گفته: کسی که بز او را دوشیده این نوزاد بوده نه او، سپس ماجرا را برای پیر زن نقل نموده، پیرزن تنها هم با شادی زیاد نوزاد را نگه داشته و تصمیم گرفته با شیر بز بدن شاخ (که ول) او را بزرگ کند، پس از تحقیقات محلی معلوم شده که آن نوزاد تنها بازمانده تیره گود یا گودرزی در منطقه ثلاث باباجانی کنونی بوده، به همین دلیل است؛ که مردم کنونی تیره گود هنوز از شیر و گوشت بز بدون شاخ استفاده نمی کنند و برای آن چنین استدلال می کنند: که این نوع بز در واقع برای آنان به نوعی حکم مادر دارد، بسیاری از معمرین و ریش سفیدان تیره ها و طوایف مختلف ایل جاف معتقدند: که آن نوزاد صید خان اول گود بوده و این بیماری و سیل بزرگ حدود ۳۸۰ سال پیش و در زمان شاه ؟ صفوی رخ داده است، و شواهد، قراین، رد پاهای تاریخی، مسیر حرکتها و روایتهای متواتر معمرین نشان می دهد که تیره های گاخوری، گو یل، گیو کوری و ،،، با تیره گود یا گودرزی در قبل از زندگی سهراب اول، قباد بیگ و عمر بیگ صاحبین امارت دره تنگ در حدود ۵۰۰ سال به یک نیای واحد پدر نسبی ختم می شوند 📨 این مبحث ادامه دارد ✍ بقلم: محمد دارابی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

که ئه م منداڵه  سه ید خانی یه که می گۆد بووه وه نه خۆشی و لافاوه که ش ۳۸۰ ساڵ پێش لە سه رده می شاه سه فه وی ڕووی داوه وه به ڵگه کان ده ری ده خه ن که تیره کانی گاخۆری .گویل .گیو کوڕی له گه ڵ تیره ی گود یان گوده رزی پێش له ژیان سهرابی یه که م .قوباد به گ‌و عومه ر به گ خاوه نه‌کانی ئیماره تی ده ر ته نگ ماوه ی ۵۰۰ ساڵ پێش له یه ک ڕه چه ڵه کن ئه م باسه درێژه ی هه یه نووسینی موحه مه دی دارابی وه ر گێڕانی کاوه ئه حمه دی 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏

📚 ڕووداوێکی مێژوویی سه یر که له ناوچه کانی هۆزی جاف به شێوه ی ڕازێک وه ک داستان و ئه فسانه لێهاتووه ڕۆژگارێک خه ڵکی هۆزی گۆد یان گوده رزی وه‌گاخوری دوو تیره ی  که له یه ک ڕه چه ڵه کن که سه ر به هۆزی جاف ن له ته نیشت یه ک له شاری کۆنی ده ڕنه شار هه لکه وتوو له دۆلی ده ره که‌ باش ده زانم له ئه ساسدا دۆلی ده ڕنه بووه هه ڵکه وتوو له باکوری ڕۆژئاوای شارستانی سه لاسی باوه جانی ئیستاکه ژیانیان به سه ر بردووه کوێخاکان و پیاو ماقوڵانی ئه م دوو تیره له به ر بته و کردنی په یوه ندی خزمایه تی وه نزیکبونه وه ی زۆر تر کۆبونه‌وه‌یه کیان پێکهیناو وه فه رمانیان دا له یه ک کاتدا حه وت که س له کوڕانی گۆد له گه ڵ حه وت که‌س له کچانی تیره گاخۆری ژیانی خێزانی پێک بهێنن وه‌حه وت که س له کوڕانی تیره ی گاخۆری له گه ڵ حه وت که س له کچانی گۆد ژیانی خێزانی پێک بهیێنن وه بڕیار درا له ڕۆژی یه که می نه ورۆز و ده ست پێکردنی ساڵی نێو زه ماوه‌ندی ئه م چوارده که سه به ته واوی شکۆ بۆ ماوه ی حه وت ڕۆژ به ساز و زورنا و هه لپه ڕکێ  و کێبڕکێ به به شداری ته واوی خه ڵک وه‌ قوربانی کردنی چوارده مانگا ۷۰ مه ڕ وه ۷۰ بزن به ڕێ بکرێت که هه ر واش کرا دوای به سه ر چونی ماوه یه ک له م ڕووداوه کوڕانی گۆد له کچانی گاخۆری بوون به خاوه ن حه وت کچ وه‌کوڕانی گاخۆری له کچانی گۆد بوون به خاوه ن حه و ت کوڕ وه ئه م بابه ته ئاسایی نه بوو بۆیه پیاو ماقوڵانی دوو تیره له ده وری یه ک کوبونه وه و بۆ لای زانای گه وره له ده ڕنه شار ڕۆیشتن وه ئه م بابه ته یان بۆ باس کرد زانای گه وره ئه م‌بابه ته ی به ڕووداوێکی باش نه زانیو وه پێی وا بوو کاتی نه هاته ی و له ناوچونی تیره گود نزیک بووته وه وه به زوویی ئه م‌تیره یه که خاوه نی ئیماره تی ده ڕەته نگ‌بوون په رته وازه ده بن ماوه یه کی زۆر له م بابه ته  تێ نه په ڕی بوو که له شاری ده ڕنه پێته ختی ئیماره تی ده ڕەته نگ نه خۆشی  کولێره و تاعون بڵاو بوه وه وه زۆربه ی خه ڵکی ئه م شارە به هۆکاری نه خۆشی له ناو چون وه به شێک له خه ڵک تا هێزیان هه بوو هه ڵهاتنو  دوور که وتنه وه ته‌نانه‌ت‌به شێک له وان به ره و به غدا ڕۆیشتن وه خه ڵکی ئه م ناوچه یه که به خت له گه ڵیان نه بوو لا فاوێکی گه وره هاتوو وه ئه و خه ڵکه ی که‌له وی مابوون   خنکاندنی وه له م شاره  گه وره یه ته نها که لاوه یه کی؟کۆن به جێما له م سه رده مه دا له گونده کانی چوار ده وری ئه م شاره شوانێک ژیانی به سه ر ده برد وه بژێوی خۆی له ڕێگای شوانی دابین ده کرد وه له م گونده پیره ژنێک ته نیا ده ژیا که خاوه ن بزنێکی گه وره ی بێ شاخی کۆل بوو که له نێو ماڵاتی شوانه که بوو ڕۆژێک پیرژن بو لای شوان که تازه له شوانی گه یشتوو بو ڕۆیشت وه به گلێی و گازنده وتی که چه ند ڕۆژه بۆ بزنکه ی ئه و ده دوشێت شوانه که ش به سه ر سوڕمانه وه وتی که ته‌نها بۆ یه ک کاتیش بزنه که ی ئه وی نه دۆشیوه به ڵام پیرژن قه ناعه تی نه هێناو به غه مگینی بو ماڵ گه ڕایه وه ڕۆژی دوایی شوانه که له سه ر سوڕماندا بوو وه بیری و ڕوانینی ته نیا لای تاکه بزنکه ی پیرژنکه بوو دوای ماوه یه که که ماڵات گه یشته له وەڕگه سه ره کی شوانه که  هه ستی کرد که تاکه بزنی پیرژن که له مالاته که دوور  که وته وه و به ره و لایه کی تر ڕۆیشت شوانه که ش به وردی چاوی دێری بزنه که ی کردوو دوای که وت دوای ماوه یه ک بزنکه به سه ر درختێکی  داره به ن گه وره سه ر که وت و‌ه شوانه که ش خۆی گه یانده لای داره که وه به شێوه یه کی باوه ڕ نه کراو بینی بزنه که هه نوکی گوانی نایه ده م منداڵێکی ساوا وه منداڵه که که کوڕ بوو گوانی بزنه که ی ده مژیو شیره که ی ده خوارد وه شوان وه ستا  تا منداڵه  ساوا که تێری له شیر ی گوانی بزنکه خوارد وه  دوایی منداڵه که ی له ئامێزی خۆی گرتوو له گه ڵ خۆی به ره و گونده که ی برد وه بردی بۆ لای پیرژن که وپێی وت که ئه م ماوایه ئه م منداڵه ساوایه  شیری بزنه که ی ئه وی خواردوه نە ک شوانه که وه ئه م داستانه ی بۆ پیرژن که گێراوه وه پیرژنکه به خۆشیه کی زۆر منداڵه که ی لای خۆی ڕاگرتوو وه بریاڕی دا به شیری بزنه کۆله که منداڵه که  به خێو بکات دوای لێکۆڵینه وه یه له بابه ته ڕوون بوه ته وه  که ئه م منداڵه ته نیا جێماوه ی تیره ی گود یان گوده رزی له ناوچه ی سه لاسی باوه جانی ئیستاکه یه وه به م هۆکارە  خه ڵکی ئیستاکه ی هۆزی گۆد له گۆشت و شیری بزنی بی شاخ یان کۆڵ ناخۆنه وه وه پێیان وایه  که بزنی کول  وه ک دایکه بۆ ئه وان زۆرێک له گه وره کانی هۆزی جاف پێیان وایه 👇👇👇👇👇👇 🌍@eiljaff تاریخ ایل جاف🌏