LPICFarsi | Linux & DevOps Academy

🔴 پارتیشن‌بندی یک‌تکه یا جدا کردن "/var" و "/home"؟ یکی از تصمیم‌های مهم هنگام نصب AlmaLinux این است که همه‌چیز را روی یک filesystem قرار دهیم یا مسیرهایی مثل "/var" و "/home" را جدا کنیم. بیایید منطقی‌تر به موضوع نگاه کنیم 👇 🟢 حالت اول: همه‌چیز روی "/" مثلاً:

/
├── /boot
├── /home
├── /var
├── /usr
└── ...

در این حالت همه مسیرها از فضای مشترک استفاده می‌کنند. مزیت اصلی این روش ساده است: اگر "/var" فضای زیادی مصرف نکند، فضای آن در اختیار "/home" یا سایر بخش‌ها قرار می‌گیرد. یعنی فضای دیسک به‌صورت منعطف مصرف می‌شود. 🔵 حالت دوم: جدا کردن "/var" و "/home" مثلاً:

/
├── /boot
├── /
├── /var
└── /home

در اینجا هر filesystem فضای مشخص خودش را دارد. مثلاً:

/       → 40GB
/var    → 40GB
/home   → 100GB

این ساختار مزایای خودش را دارد، اما یک اشتباه رایج این است که بدون توجه به نقش سرور، برای "/home" فضای زیادی در نظر بگیریم. --- 🟡 آیا واقعاً باید "/home" را جدا کنیم؟ جواب همیشه «بله» نیست! اگر سرور شما کاربران زیادی ندارد و قرار نیست کاربران فایل‌های حجیم داخل Home Directory نگهداری کنند، معمولاً نباید نگران پر شدن "/" توسط "/home" باشید. مثلاً روی یک Web Server:

/home
├── admin
└── user1

ممکن است کل "/home" فقط چند گیگابایت فضا مصرف کند. اما شما هنگام نصب، مثلاً 100GB به آن اختصاص داده‌اید! نتیجه چیست؟

/home → 100GB
Used  → 2GB

/
Used  → 38GB
Free  → 2GB

در حالی که 98GB فضای "/home" عملاً بلااستفاده مانده است. 🚨 تجربه‌ای که زیاد دیده‌ام افرادی را دیده‌ام که بعد از مدتی می‌گویند: «کاش هنگام نصب از "/home" کمتر می‌گرفتیم و به "/" فضای بیشتری می‌دادیم!» مشکل زمانی جدی‌تر می‌شود که filesystem شما XFS باشد. در XFS می‌توانید filesystem را بزرگ کنید: xfs_growfs اما کوچک کردن XFS به‌صورت مستقیم پشتیبانی نمی‌شود. یعنی این سناریو دردسرساز می‌شود: /home → 100GB و تقریباً خالی / → نیاز به فضای بیشتر شما نمی‌توانید به‌سادگی بگویید: از /home کم کن و به / اضافه کن چون XFS قابلیت Shrink ندارد. در نتیجه ممکن است بخشی از فضای دیسک عملاً در جایی قرار گرفته باشد که به آن نیاز ندارید. 🔥 پس جدا کردن "/home" همیشه بهترین انتخاب نیست قبل از پارتیشن‌بندی باید از خودمان بپرسیم: این سرور چه کاری انجام می‌دهد؟ مثلاً: 👤 File Server یا Multi User Server در اینجا "/home" می‌تواند مهم باشد:

/home
├── user1
├── user2
├── user3
└── ...

پس اختصاص فضای جداگانه منطقی است. 🌐 Web Server اگر کاربران زیادی ندارید، احتمالاً نیازی نیست "/home" حجم زیادی داشته باشد. ممکن است این ساختار منطقی‌تر باشد: / └── فضای بیشتر یا حتی "/home" را جدا نکنید. 🐳 Docker Server در اینجا معمولاً نگرانی اصلی "/home" نیست! باید بیشتر حواستان به این مسیر باشد:

/var/lib/docker

چون ممکن است Imageها، Containerها و Volumeها فضای زیادی مصرف کنند. 🗄 Database Server باز هم معمولاً "/home" اولویت اصلی نیست. باید بدانید دیتا کجا ذخیره می‌شود:

/var/lib/mysql
/var/lib/postgresql

و طراحی Storage را بر اساس همان مسیر انجام دهید. 🧠 نکته مهم درباره LVM در LVM مشکل را تا حد زیادی بهتر مدیریت می‌کند، اما معجزه نمی‌کند! مثلاً:

Disk
 │
 ▼
VG
 │
 ├── LV-root
 ├── LV-var
 └── LV-home

اگر هنگام ساخت همه فضای Volume Group را مصرف نکنید و مقداری فضای آزاد نگه دارید: VG Free Space → 50GB بعداً می‌توانید آن را به هر LV موردنیاز اضافه کنید. این روش معمولاً بسیار منطقی‌تر از این است که از همان ابتدا تمام فضای دیسک را بین "/" و "/home" تقسیم کنیم. 🎯 جمع‌بندی جدا کردن "/home" یک قانون ثابت نیست. اگر سرور شما کاربران زیادی ندارد، ممکن است اختصاص حجم زیاد به "/home" فقط باعث هدر رفتن فضای قابل استفاده شود. خصوصاً در سیستم‌هایی که از XFS استفاده می‌کنند، باید هنگام طراحی دقیق‌تر باشید؛ چون افزایش حجم ساده است اما کاهش حجم filesystem به‌صورت مستقیم امکان‌پذیر نیست. 💡 قبل از پارتیشن‌بندی نپرسید: «به "/home" چند گیگ بدهم؟» اول بپرسید: «این سرور قرار است چه کاری انجام دهد و کدام مسیر احتمال رشد بیشتری دارد؟» همین سؤال، تفاوت بین یک پارتیشن‌بندی معمولی و یک طراحی درست برای Production را مشخص می‌کند. #Linux #AlmaLinux #RHEL #XFS #LVM #SysAdmin #LPIC @lpicfarsii