سیره حکومت اسلامی

ابنِ عبّاسٍ : شَهِدتُ عِتابَ عُثمانَ لِعليٍّ عليه السلام يَوما ، فقالَ لَهُ في بَعضِ ما قالَهُ : نَشَدتُكَ اللّه َ أن تَفتَحَ للفُرقَةِ بابا !··· فقالَ عليٌّ عليه السلام : أمّا الفُرقَةُ فمَعاذَ اللّه ِ أن أفتَحَ لَها بابا ، و اُسَهِّلَ إلَيها سَبيلاً ، و لكنِّي أنهاكَ عَمّا يَنهاكَ اللّه ُ و رَسولُهُ عَنهُ ··· أ لاَ تَنهى سُفَهاءَ بَني اُميَّةَ عَن أعراضِ المُسلِمينَ و أبشارِهِم و أموالِهِم ؟ و اللّه ِ ، لَو ظَلَمَ عامِلٌ مِن عُمّالِكَ حَيثُ تَغرُبُ الشّمسُ لَكانَ إثمُهُ مُشتَرَكا بَينَهُ و بَينَكَ . ··· فقالَ عُثمانُ : لَكَ العُتبى ، و أفعَلُ و أعزِلُ مِن عُمّالي كُلَّ مَن تَكرَهُهُ و يَكرَهُهُ المُسلِمونَ . ثُمَّ افتَرَقا ، فصَدَّهُ مَروانُ بنُ الحَكَمِ عَن ذلكَ ، و قالَ : يَجتَرِئُ علَيكَ النّاسُ ، فلا تَعزِلْ أحَدا مِنهُم ! .[شرح نهج البلاغة : 9/15.] ابن عبّاس ـ : روزی شاهد گلایه عثمان از علی علیه السلام بودم، از جمله سخنانی که به او گفت این بود که: تو را به خدا قسم میدهم مبادا باب تفرقه ای بگشایی··· ! علی علیه السلام فرمود: پناه به خدا که من برای تفرقه بابی بگشایم و یا برای آن راهی هموار کنم. اما تو را از چیزی نهی میکنم که خدا و رسولِ او از آن نهیت میکنند··· چرا دست نابخردان بنی امیه را از ناموس و جان و مال مسلمانان کوتاه نمیکنی؟ به خدا سوگند، اگر یکی از کارگزاران تو در غرب عالم ستم کند، تو در گناه او شریکی! ··· عثمان گفت: رضایتت را به دست میاورم. این کار را میکنم و هر یک از کارگزارانم را که تو و مسلمانان از او ناراحت هستید، برکنار میسازم. سپس از هم جدا شدند. اما مروان بن حکم، عثمان را از این کار منع کرد و گفت: مردم بر تو دلیر میشوند. بنا بر این، هیچ یک از کارگزارانت را برکنار مکن!