بینش

حجاب در الجزایر دوران استعمار ریشه‌یابی نگاه امروزی به پوشش مسلمانان در غرب 📝 ریم سفردجلی هنگامی که الجزایر در سال ۱۸۳۴ رسماً به خاک فرانسه ضمیمه شد، الجزایری‌ها شهروند کامل فرانسه محسوب نمی‌شدند؛ بلکه تنها «رعایای فرانسوی» بودند و از هیچ حق مدنی یا سیاسی بهره‌ای نداشتند. تنها پس از مصوبهٔ سال ۱۸۶۵ و قانون ۱۹۱۹ بود که الجزایری‌ها امکان درخواست تابعیت فرانسه را پیدا کردند؛ آن هم به شرطی که «احوال شخصیهٔ» خود را رها کنند. این یعنی آن‌ها باید از سنن و شیوه‌هایی مانند ازدواج و ارث بر پایهٔ شریعت اسلامی دست می‌کشیدند. دستیابی به شهروندی فرانسه نه تنها برای الجزایری‌ها گامی جنجالی بود، بلکه تنها پس از تحقیقاتی طولانی و طی کردن مراحل اداری پیچیده میسر می‌شد. پذیرش آن‌ها به این بستگی داشت که آیا یک فرد الجزایری به اندازهٔ کافی با فرهنگ و ارزش‌های فرانسوی ادغام شده است یا خیر. به همین دلیل، تنها تعداد اندکی از الجزایری‌ها برای تابعیت اقدام کردند و موفق به دریافت آن شدند. همان‌طور که جوان اسکات در کتاب «سیاست حجاب» می‌نویسد: «پارادوکس مأموریت تمدن‌ساز که تا به امروز نیز ادامه دارد، همین‌جا بود: هدف اعلام ‌شده، متمدن کردن (ادغام کردن) کسانی بود که در نهایت تصور می‌شد هرگز متمدن نمی‌شوند.» در واقع، اگرچه حقوق زنان الجزایری بخشی از گفتمان استعماری شده بود، اما در عمل کار چندانی برای بهبود وضعیت آن‌ها انجام نشد و فرانسوی‌ها همواره تاکید داشتند که جامعهٔ الجزایر قابلیت تمدن‌پذیری یا ادغام را ندارد... مطالعهٔ مقاله در سایت بینش: binesh.cc/archive/2855

حجاب در الجزایر دوران استعمار ریشه‌یابی نگاه امروزی به پوشش مسلمانان در غرب 📝 ریم سفردجلی هنگامی که الجزایر در سال ۱۸۳۴ رسماً به خاک فرانسه ضمیمه شد، الجزایری‌ها شهروند کامل فرانسه محسوب نمی‌شدند؛ بلکه تنها «رعایای فرانسوی» بودند و از هیچ حق مدنی یا سیاسی بهره‌ای نداشتند. تنها پس از مصوبهٔ سال ۱۸۶۵ و قانون ۱۹۱۹ بود که الجزایری‌ها امکان درخواست تابعیت فرانسه را پیدا کردند؛ آن هم به شرطی که «احوال شخصیهٔ» خود را رها کنند. این یعنی آن‌ها باید از سنن و شیوه‌هایی مانند ازدواج و ارث بر پایهٔ شریعت اسلامی دست می‌کشیدند. دستیابی به شهروندی فرانسه نه تنها برای الجزایری‌ها گامی جنجالی بود، بلکه تنها پس از تحقیقاتی طولانی و طی کردن مراحل اداری پیچیده میسر می‌شد. پذیرش آن‌ها به این بستگی داشت که آیا یک فرد الجزایری به اندازهٔ کافی با فرهنگ و ارزش‌های فرانسوی ادغام شده است یا خیر. به همین دلیل، تنها تعداد اندکی از الجزایری‌ها برای تابعیت اقدام کردند و موفق به دریافت آن شدند. همان‌طور که جوان اسکات در کتاب «سیاست حجاب» می‌نویسد: «پارادوکس مأموریت تمدن‌ساز که تا به امروز نیز ادامه دارد، همین‌جا بود: هدف اعلام ‌شده، متمدن کردن (ادغام کردن) کسانی بود که در نهایت تصور می‌شد هرگز متمدن نمی‌شوند.» در واقع، اگرچه حقوق زنان الجزایری بخشی از گفتمان استعماری شده بود، اما در عمل کار چندانی برای بهبود وضعیت آن‌ها انجام نشد و فرانسوی‌ها همواره تاکید داشتند که جامعهٔ الجزایر قابلیت تمدن‌پذیری یا ادغام را ندارد... مطالعهٔ مقاله در سایت بینش: binesh.cc/archive/2855

حج، تزکیه است ابعاد روحی و رفتاری فریضهٔ حج 📝 ماهر خاطر شعائر سعی، تجدید و جاودانه‌سازیِ حس توکل بر الله است؛ همان‌گونه که در دل هاجر مادر اسماعیل و در دل مرد او ابراهیم خلیل استقرار یافت. توکل حس گران‌بها و شگرفی است و والاتر از آن است که در هر دلی راه یابد؛ این کار بر نمی‌آید مگر از کسی که رابطه‌ای استوار با خدا دارد و تکیه کردن بر او و یاری جستن از او را با تمام وجود حس می‌کند. هنگامی که کمک انسان‌ها قطع می‌شود، اسبابِ مورد امید از بین می‌روند و تنهایی به زوایای جان هجوم می‌آورد، در این هنگام توکل برمی‌خیزد تا وسوسه‌ها را دور کند و دلهره‌ها را آرام سازد. من با چشم خیال «هاجر» را دنبال می‌کنم، در حالی که به نوزاد تشنه‌اش می‌نگرد و سپس با قدم‌هایی شیدا به هر سو می‌دود؛ به امید فریادرسی چشم دوخته و منتظر یاری است. گمان او به خدا نیکوست؛ او همان کسی است که وقتی ابراهیم وی را در این وادیِ بی‌حاصل و ساکت رها کرد، به او گفت: «آیا خدا تو را به این کار فرمان داده است؟ گفت: آری. هاجر با استواری گفت: پس هرگز ما را تباه نمی‌کند». و اینک او در معرض آزمون قرار گرفته و منتظر دخالت آسمان است؛ آسمان دخالت کرد و زمزم جوشید و آن وادی پس از تنهایی و وحشت، بی‌نیاز شد. آن نوزاد درمانده، امتی بزرگ و پربرکت شد که از نسل او، صاحبِ والاترین رسالت پدید آمد... مطالعهٔ مقاله در سایت بینش: binesh.cc/archive/2851

علمِ گریزان چیزهایی که می‌خوانم کجا می‌رود؟ (فصلی از کتاب المرقاة) 📝 سلیمان بن ناصر العبودی یکی از دوستان در حالی که از شدت شگفتی دهانش باز مانده بود، حکایت خود را با یکی از علما نقل می‌کرد؛ او از قدرت بی‌نظیر این عالم در به یاد آوردن آموخته‌ها و خوانده‌های گذشته‌اش می‌گفت؛ مطالبی که زمان زیادی از خواندنشان گذشته بود. نمونه‌اش نکتهٔ ظریف و سودمندی در یک مسئلهٔ جزئی بود که اصلاً در شمار دلمشغولی‌های اصلی شیخ نبود، اما هر گاه به آن نیاز پیدا می‌کرد، بی‌هیچ زحمتی به خاطرش می‌رسید و با شیوایی چشمگیری آن را بر زبان می‌آورد. این دوست می‌گفت: از شیخ دربارهٔ مسئله‌ای علمی پرسیدم و او پاسخم را داد، سپس مرا به کتابی ارجاع داد. من تمام آن کتاب را خوانده بودم، حتی پیش از آنکه از شیخ بپرسم، در حاشیهٔ آن یادداشت‌هایی نوشته بودم؛ با این حال، آن نکتهٔ سودمندی که شیخ ذکر کرد، از ذهن من گریخته بود، در اعماق ذهنم پنهان شده و طوفان فراموشی آن را غرق کرده بود! دوستم شگفت‌زده می‌پرسید: این عالم چگونه می‌تواند از میان این همه خوانده‌های انبوه، نکته‌ای ظریف را از لابه لای سطرها به یاد آورد؛ آن هم زمانی که این نکته در کتابی باشد که جزو منابع اصلی این علم به شمار نمی‌رود؟ این پرسش در مسیر آموزش کاملاً آشنا است و اصلاً به گوش من جدید نیست؛ گمان هم نمی‌کنم برای هیچ خواننده‌ای تازگی داشته باشد. بسیار می‌بینیم که افراد پرسش‌های مشابهی مطرح می‌کنند؛ مانند کسی که می‌گوید: «زیاد می‌خوانم اما بهره‌ای نمی‌برم، چاره چیست؟» یا کسی که می‌گوید: «همین که کتاب را می‌بندم، دیگر مطالب آن را به یاد نمی‌آورم!» یا دیگری که می‌گوید: «این نکته را بارها شنیده‌ام، اما هنگام نیاز، در بند فراموشی می‌ماند». مطالعهٔ مقاله در سایت بینش: binesh.cc/archive/2846

کتاب شماره ۰۷ 🕋🗓 ۴۴ نکتهٔ مفید درباره‌ٔ دههٔ نخست ذوالحجه 🖊 نویسنده: محمدصالح المنجد 🔗 مترجم: واحد ترجمهٔ بینش ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ https://t.me/avayeketab01

📗 عنوان کتابچه: ۴۴ نکتهٔ مفید درباره‌ٔ دههٔ نخست ذوالحجه 📝 نویسنده: محمدصالح المنجد 🖊 مترجم: واحد ترجمهٔ بینش 📑 تعداد صفحات: ۲۵ صفحه

آیا انسان همتایی دارد؟ تفاوت‌های بنیادین بشر و حیوانات در یادگیری و آگاهی (برگرفته از کتاب هفت رنگِ چشم) 📝 مهاب السعید چه چیزی باعث می‌شود یک انسان در نمایش حریم خصوصی یا فاش کردن اسرار خود در محیط عمومیِ دیجیتال افراط کند؟ شاید علت اصلی، جست‌وجوی ارتباطات انسانی و فرار از احساس تنهایی باشد. همچنین ممکن است پای اضطراب یا افسردگی در میان باشد؛ حالاتی که قدرت تصمیم‌گیری درست را از فرد سلب می‌کنند. از سوی دیگر، شاید هدف از این کار کسب شهرت برای غلبه بر اضطراب وجودیِ فراگیر یا جبران احساس نقص باشد. تمام این‌ها محتمل است، اما برای درک عمق ماجرا کافی به نظر نمی‌رسد. از این رو، این نوشتار با نگاهی دقیق‌تر به ردیابی برخی از این انگیزه‌ها و بررسی پیامدهای رفتارهای مبتنی بر «خودافشاگری» می‌پردازد. مطالعهٔ مقاله در سایت بینش: binesh.cc/archive/2840

انگیزه‌های «برهنگی» داوطلبانه جنون نمایش و افشای خود در شبکه‌های اجتماعی (فصلی از کتاب مرگ اسرار) 📝 عبدالله الوهیبی چه چیزی باعث می‌شود یک انسان در نمایش حریم خصوصی یا فاش کردن اسرار خود در محیط عمومیِ دیجیتال افراط کند؟ شاید علت اصلی، جست‌وجوی ارتباطات انسانی و فرار از احساس تنهایی باشد. همچنین ممکن است پای اضطراب یا افسردگی در میان باشد؛ حالاتی که قدرت تصمیم‌گیری درست را از فرد سلب می‌کنند. از سوی دیگر، شاید هدف از این کار کسب شهرت برای غلبه بر اضطراب وجودیِ فراگیر یا جبران احساس نقص باشد. تمام این‌ها محتمل است، اما برای درک عمق ماجرا کافی به نظر نمی‌رسد. از این رو، این نوشتار با نگاهی دقیق‌تر به ردیابی برخی از این انگیزه‌ها و بررسی پیامدهای رفتارهای مبتنی بر «خودافشاگری» می‌پردازد.

تاریخ اسلام از نگاه سکولارها نگاهی به مبانی و روش‌های تحلیل سکولار 📝 یوسف سمرین سکولاریسم در حوزهٔ سیاست، دست‌کم بر این باور است که نباید برای دین تأثیری قائل شد، مگر به عنوان عاملی ثانویه. همین نگاه در بازخوانی تاریخ هم وجود دارد؛ هرچند میزان حذفِ نقش دین در این قرائت‌ها متفاوت است. برخی دیدگاه‌های سکولار تا آنجا پیش می‌روند که دین را به‌کلی از صحنهٔ تاریخ کنار می‌گذارند تا نشان دهند محرک رویدادها هر چیزی می‌تواند باشد جز دین. برخی ریشهٔ وقایع را در اقتصاد، محیط یا نژاد می‌جویند و برخی دیگر هم اگر جایگاهی برای دین قائل شوند، آن را تنها در حاشیه و به عنوان یک عامل درجه دوم می‌پذیرند وقتی از خوانش سکولار تاریخ اسلامی سخن به میان می‌آید، در درجهٔ اول سخن از تاریخی است که با یک دین - یعنی اسلام - گره خورده است. دیدگاه‌های سکولار در نگاه به این تاریخ متفاوت هستند و می‌توان زاویهٔ دید سکولار به تاریخ اسلامی را به دو چارچوب اصلی تقسیم کرد: چارچوب جهان‌شمول: که قائل به آغاز از یک فلسفهٔ مطلق است و دیدگاهی کلی نسبت به جهان، اخلاق، سیاست، تاریخ و... دارد. چارچوب تحلیلی و تفکیکی: که از جریان فلسفه‌های پسامدرنِ رایج در اروپا تأثیر پذیرفته است؛ جریانی که پیامد فروپاشی فلسفه‌های جهان‌شمول بود که مارکسیسم آخرین سنگر آن‌ها به شمار می‌رفت. مطالعهٔ مقاله در سایت بینش: binesh.cc/archive/2833

📗 و تو را برای خود ساختم... | داستان موسی علیه السلام از تولد تا وفات 📝 نویسنده: دکتر محمد العریفی 🖊 مترجم: زهرا اسماعیلی 📑 تعداد صفحات: ۲۶۶ مرکز بینش 🩵 سایت | تلگرام | اینستاگرام | فیس‌بوک

📗 عنوان کتابچه: ۲۰ نکته دربارهٔ پایداری پس از رمضان 📝 نویسنده: شیخ محمد صالح المنجد 🖊 مترجم: واحد ترجمهٔ بینش 📑 تعداد صفحات: ۳۱ تهیه شده در مرکز مطالعات اسلامی بینش

چرا الحاد لزوماً ضد دین است؟ بررسی نسبت خداناباوری با دین 📝 سُعاد تَربِح شبکهٔ بی‌بی‌سی در سال ۲۰۱۵ مقاله‌ای از فیلسوف معاصر «جان گری» تحت این عنوان منتشر کرد: «آیا خداناباوری لزوماً ضد دین است؟» نویسنده در این مطلب تلاش کرده دامن الحاد را از اتهام دشمنی با دین پاک کند و مدعی شده الحاد لزوماً به معنای خصومت علیه دین نیست، بلکه صرفاً موضعی «سلبی» است که به نفی وجود خدا اکتفا می‌کند، بدون آنکه وارد جنگ با ادیان شود. با وجود گذشت حدود یک دهه از انتشار این مقاله، این ایده همچنان در گفتمان ملحدان نوظهور زنده است؛ به همین دلیل بررسی این دیدگاه اهمیت دارد تا بدانیم آیا الحاد واقعاً یک بی‌طرفی است یا دشمنی پنهانی است که در ذات آن ریشه دارد. مطالعهٔ مقاله در سایت بینش: binesh.cc/archive/2823

🎙مقالهٔ صوتی: آخرین صلیبی: وزیر دفاع آمریکا که از ارتش خود متنفر است 📝 احمد مولانا، پژوهشگر متخصص در مطالعات امنیتی و سیاسی این مقاله به زندگی‌نامهٔ پیت هِگسِت و برجسته‌ترین ایده‌ها و نظریه‌های جنجال‌برانگیز او می‌پردازد. منبع اصلی این بررسی، نوشته‌های خود او در کتاب‌های متعددش مانند «جهاد صلیبی آمریکایی: مبارزه ما برای آزاد ماندن»، «نبرد برای ذهن آمریکایی: ریشه‌کن کردن یک قرن آموزش غلط» و «جنگ علیه جنگجویان» است. #رادیو_بینش