DZHOXAR

ХIара хIума наггахь кху чохь дан а мегар ду, Дала мукълахь.

Нохчийн мотт вайн гуш лаьтташехь хийцалуш бу. Кхи цхьа 10-15 шо даьлча «хI » аз цхьамма а доккхур дац. «Хумма дуй», «шу ху деш ду» бохуш тахана а лелаш бу.

Сурат али-Іимран (Іимранан доьзал) 193-194-гIа айаташ

Ас «эр ду», «дийр ду» «гIур ву» бохуш йогIучу хенахь кху чохь йаздеш гича, цхьаболу наха чаккхенгахь «а» элп дилла деза олу. Иза гIалат ду. Хин йолчу (йогӀучу) хенан йа хила мегачу хенан кепашкахь хандешнийн чаккхенгахь «а» элп цкъа а ца дуьллу. Оцу хенийн массо а кепехь чаккхенаш мукъазчу элпашца бен ца хуьлу. 1. ЙогӀучу (хин йолчу) хенахь ХӀокху хенан чаккхенаш даим а -р элпаца хуьлу (тӀехӀоьттина гӀоьнчан хандашаца ду / йу / ву / бу):  ло — лур ду  го — гур ду  дан — дийр ду  Ӏан — Ӏийр ву  хила - хир ду

Ненан мотт а хуьлу, НЕНАН МОТТ а хуьулу🤣

Хастам бу АллахӀана, Шен къинхетамца кху дийне вай кхачийнчу. Массо а бусалба нах декъалбо ас ГӀурбан дезачу денца. Веза-Сийлахь волучу АллахӀа къобал дойла вайн гӀурбанаш, дика гӀуллакхаш а, вайн ийман а чӀагӀдойла. АллахӀа Шена хастам беш долчу, Шеха кхоьруш долчу, Шена муьтӀахь долчу лайх дойла вай. АллахӀа маршал дойла вайн цомгашчарна, гӀело хьоьгуш болчу дерриге а дуьненан бусулба нахана гӀо а дойла. 

ХIан-хIа иза болх бен болчарех вац, иза цхьа чурха йожаре хьоьжуш ву. Тема - чурха

БӀаьсте йер йу БӀаьсте йер йу, дуьне хазлур ду, Стигла кхийдаш делалур ду лаьмнаш. Дуьне хаздан ас хӀун дуьтур ду, Сайна тӀехул тӀаьххьар лесташ гаьннаш? Бода чехош, Ӏуьйре йогӀур йу, Стиглан дари цӀарца серладоккхуш, Адмийн даг чохь ас хӀун дуьтур ду, Дийначара тӀаьххьар сайн цӀе йоккхуш? Ас далхийна иллеш хьолхур ду, Сан къиношна Деле гечдар доьхуш, Ас массарна вониг гечдийр ду, Со везначийн бӀаьргаш тӀаьххьар лоьхуш. Лаьмнаш дузош догӀа доьлхур ду, Дуьне ма-дду хаза йалташ хьекъаш. Ас адмашна иллеш дуьтур ду Сайна тӀехул тӀаьххьар стигал къекъаш. А-Х. Хатуев

Нохчийн аганан илли. Дешнаш вайн маттахь а, перенгийн маттахь гочдар а.

Нозчийн идиомаш. Берзан васт. Ардангах хаьдда гила борз санна — сагатдеш, цхьалха хилар; угIа. Барзо жа санна — даржо (й, б, в), хIаллакдан. Барзо йоруш (воруш) санна — дера мохь хьекха; Iеха. Барзо санна — буьйда пхьор даа; моха ян, катоха. Берзан бага воьдуш санна — хала, дуьхьало еш ваха. Берзан багара ваьлча санна — сиха вада (чуэккха, дIаэккха). Берзан багахь лу санна — гIийла веттавала (й, б, д). Борз-газий санна — барт боцуш, вовшашна дуьхь-дуьхьал гIоьртина хилар. Борз санна — майра, дера; угIа; тIегIерта; цкъа мацалла валла воллуш, цкъа вуьзна эккха воллуш.

🕌 Вайна пIераскан-де ду. Рузбан суннаташ диц ма де!

📅 Тахана вайна пIераскан-де ду. Ши эзар ткъе йалхалгӏачу шеран хIутосург беттан ткъе шолгӀа де

Маршонан заманахь хIара мультик нозчийн маттахь йара. «Сацийта, тоийта» бохуш мохь а хьоькхуш хIокху меттехь 🤣

Нохчийн фразеологизмаш