मराठी व्याकरण - MPSCExams.com
رفتن به کانال در Telegram
प्रत्येक विद्यार्थ्यांला मराठी व्याकरण विषयात पैकीच्या पैकी मार्क मिळावे हाच हेतू ★ म्हणी ★ अंलकार ★ शब्दभांडार ★ अर्थ आणि वाक्यप्रचार ★ दररोज मराठी व्याकरण महत्त्वाचे 20- 40 प्रश्न Join @Marathi_Grammar 🔗 व्हॉट्सॲप चॅनेल : https://bit.ly/JoinWhatsAppGrp
نمایش بیشتر📈 تحلیل کانال تلگرام मराठी व्याकरण - MPSCExams.com
کانال मराठी व्याकरण - MPSCExams.com (@marathi_grammar) در بخش زبانی مراتی بازیگری فعال است. در حال حاضر جامعه شامل 13 590 مشترک است و جایگاه 15 009 را در دسته آموزش و رتبه 33 628 را در منطقه الهند دارد.
📊 شاخصهای مخاطب و پویایی
از زمان ایجاد در невідомо، پروژه رشد سریعی داشته و 13 590 مشترک جذب کرده است.
بر اساس آخرین دادهها در تاریخ 01 مه, 2026، کانال فعالیت پایداری دارد. در ۳۰ روز گذشته تغییر اعضا برابر -256 و در ۲۴ ساعت گذشته برابر 0 بوده و همچنان دسترسی گستردهای حفظ شده است.
- وضعیت تأیید: تأیید نشده
- نرخ تعامل (ER): میانگین تعامل مخاطب 0% است و در ۲۴ ساعت نخست پس از انتشار، محتوا معمولاً N/A% واکنش نسبت به کل مشترکان کسب میکند.
- دسترسی پستها: هر پست به طور میانگین 0 بازدید دریافت میکند. در اولین روز معمولاً 0 بازدید جمعآوری میشود.
- واکنشها و تعامل: مخاطبان بهطور فعال حمایت میکنند؛ میانگین واکنش به هر پست 0 است.
📝 توضیح و سیاست محتوایی
نویسنده این فضا را محل بیان دیدگاههای شخصی توصیف میکند:
“प्रत्येक विद्यार्थ्यांला मराठी व्याकरण विषयात पैकीच्या पैकी मार्क मिळावे हाच हेतू
★ म्हणी
★ अंलकार
★ शब्दभांडार
★ अर्थ आणि वाक्यप्रचार
★ दररोज मराठी व्याकरण महत्त्वाचे 20- 40 प्रश्न
Join @Marathi_Grammar
🔗 व्हॉट्सॲप चॅनेल : https://bit.ly/JoinWhatsA...”
به لطف بهروزرسانیهای پرتکرار (آخرین داده در تاریخ 02 مه, 2026)، کانال همواره بهروز و دارای دسترسی بالاست. تحلیلها نشان میدهد مخاطبان بهطور فعال با محتوا تعامل دارند و آن را به نقطه اثرگذاری مهم در دسته آموزش تبدیل کردهاند.
13 590
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-547 روز
-25630 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
آوریل '26
آوریل '26
+8
در 0 کانالها
مارس '26
+9
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+30
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+41
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+31
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+17
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+23
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+19
در 10 کانالها
Get PRO
اوت '25
+16
در 10 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+80
در 10 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+47
در 10 کانالها
Get PRO
مه '25
+13
در 10 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+44
در 10 کانالها
Get PRO
مارس '25
+27
در 10 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+55
در 10 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+33
در 10 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+36
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+41
در 10 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+41
در 10 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+50
در 10 کانالها
Get PRO
اوت '24
+27
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+31
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+16
در 0 کانالها
Get PRO
مه '24
+54
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+64
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '24
+88
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+101
در 8 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+75
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+152
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+115
در 21 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+392
در 8 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+834
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+885
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+355
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+359
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+141
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+68
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+79
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+130
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+209
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+369
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+322
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+86
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+320
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+163
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+198
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+263
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+518
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+458
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+526
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+227
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+301
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+588
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+674
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+1 698
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+1 207
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+657
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+148
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '21
+154
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+311
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '21
+491
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '21
+636
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '21
+1 062
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '21
+1 095
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '20
+11 550
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 30 آوریل | +1 | |||
| 29 آوریل | 0 | |||
| 28 آوریل | 0 | |||
| 27 آوریل | 0 | |||
| 26 آوریل | 0 | |||
| 25 آوریل | 0 | |||
| 24 آوریل | 0 | |||
| 23 آوریل | +1 | |||
| 22 آوریل | 0 | |||
| 21 آوریل | 0 | |||
| 20 آوریل | 0 | |||
| 19 آوریل | 0 | |||
| 18 آوریل | 0 | |||
| 17 آوریل | 0 | |||
| 16 آوریل | 0 | |||
| 15 آوریل | 0 | |||
| 14 آوریل | +3 | |||
| 13 آوریل | 0 | |||
| 12 آوریل | 0 | |||
| 11 آوریل | +3 | |||
| 10 آوریل | 0 | |||
| 09 آوریل | 0 | |||
| 08 آوریل | 0 | |||
| 07 آوریل | 0 | |||
| 06 آوریل | 0 | |||
| 05 آوریل | 0 | |||
| 04 آوریل | 0 | |||
| 03 آوریل | 0 | |||
| 02 آوریل | 0 | |||
| 01 آوریل | 0 |
پستهای کانال
Repost from Vidarbha Academy
पोलीस भरती फॉर्म भरण्यासाठी Website सुरू झालेली आहे.
https://policerecruitment2025.mahait.org/Forms/Home.aspx
| 2 |  मुंबई पोलीस आयुक्तालय भरती 2024-25 अंतर्गत पोलीस शिपाई 2643 जागांसाठी भरती | Mumbai Police Bharti 2025
https://mpsctestseries.in/mumbai-police-bharti-2025/ | 1 493 |
| 3 |  🚨 खुशखबर! 🔥 अखेर महाराष्ट्र पोलीस भरती २०२४-२५ ची जाहिरात प्रकाशित! 🚔💥
https://mpsctestseries.in/maharashtra-police-recruitment-2024-25/ | 1 433 |
| 4 | 5_6339183733882494782.pdf
पोलिस भरती जाहिरात प्रसिद्ध करणेबाबत……. | 1 348 |
| 5 |  सामान्य ज्ञान सराव पेपर 19 | सर्व स्पर्धा परीक्षेस उपयुक्त
https://mpsctestseries.in/general-knowledge-question-paper-19/ | 1 412 |
| 6 |  दिल्ली पोलिस आणि CAPFs अंतर्गत 3073 सब-इन्स्पेक्टर (SI) जागांसाठी भरती
https://mpsctestseries.in/ssc-cpo-recruitment-2025/ | 1 449 |
| 7 | Marathi Varnamala | मराठी वर्णमाला। मुळाक्षरे। व्यंजन।स्वर | 52 वर्ण संपूर्ण माहिती
https://mpsctestseries.in/marathi-varnamala/ | 1 591 |
| 8 | मराठी व्याकरण संभाव्य सराव प्रश्नसंच 24 | सर्व स्पर्धा परीक्षेस उपयुक्त
https://mpsctestseries.in/marathi-grammar-mock-test-24/
🔴 टेस्ट सुरू करताना अडचण येत असल्यास हा व्हीडीओ बघा.
https://youtube.com/shorts/0rdcLg8JQyU?si=fUVmbmZVqrNsdDWa
🪀मराठी व्याकरण चॅनेल : https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
🪀Daily Free Test : https://whatsapp.com/channel/0029VanFeGnEQIaq2HM1eF0y
Download App: : https://play.google.com/store/apps/details?id=com.iubtlv.jirfhd
👉🏻 आपल्या मित्रांना शेअर करायला विसरू नका! | 1 467 |
| 9 | मराठी व्याकरण घटक 2 : संधी - विसर्ग संधी
पोस्ट आवडली तर 1 Like 👍🏻 द्या.
विसर्ग संधी
१) विसर्ग उकार संधी
विसर्गाच्या मागे 'अ' हा स्वर असून पुढे मृदू व्यंजन आल्यास विसर्गाचा 'उ' होतो व तो मागील 'अ' मध्ये मिसळून त्याचा 'ओ' होतो.
नोट: या संधियुक्त शब्दातील दुसऱ्या अक्षराला काना व मात्रा असतो.
उदा.
यशः + धन = यशोधन
मनः + रथ = मनोरथ
अधः + वदन = अधोवदन
तेजः + निधी = तेजोनिधी
मनः + रंजन = मनोरंजन
तपः + बल = तपोबल
मनः + राज्य = मनोराज्य
रजः + गुण = रजोगुण
यशः + गिरी = यशोगिरी
२) विसर्ग र् संधी
विसर्गाच्या मागे 'अ/आ' खेरीज कोणताही स्वर असून पुढे मृदू वर्ण आल्यास विसर्गाचा 'र्' होतो व पुढील वर्णाबरोबर संधी होते.
उदा.
निः + अंतर = निरंतर
दुः + जन = दुर्जन
बहिः + अंग = बहिरंग
दुः + आत्मा = दुरात्मा
निः + विकार = निर्विकार
धनुः + विद्या = धनुर्विद्या
निः + इच्छा = निरिच्छा
निः + लोभ = निर्लोभ
३) विसर्गाच्या मागे 'इ' किंवा 'उ' असून पुढे 'क, ख, प, फ' हे वर्ण आले तर विसर्गाचा 'ष्' होऊन संधी होते.
उदा.
निः + कर्ष = निष्कर्ष
दुः + काळ = दुष्काळ
निः + कारण = निष्कारण
निः + पाप = निष्पाप
निः + फळ = निष्फळ
निः + कपट = निष्कपट
दुः + कीर्ती = दुष्कीर्ती
बहिः + कृत = बहिष्कृत
दुः + परिणाम = दुष्परिणाम
बहिः + कार = बहिष्कार
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
४) विसर्गाच्या मागे 'अ' हा स्वर असून पुढे 'क, ख, प्, फ्' ही कठोर व्यंजने आली तर विसर्ग कायम राहतो, परंतु पुढे स्वर आल्यास विसर्ग लोप पावतो.
उदा.
रजः + कण = रजःकण
प्रातः + काल = प्रातःकाल
अधः + पात = अधःपात
इतः + पर = इतःपर
तेजः + पुंज = तेजःपुंज
इतः + उत्तर = इतउत्तर
अतः + एव = अतएव
५) पदाच्या शेवटी 'र्' येऊन त्याच्यापुढे कठोर व्यंजन आल्यास 'र्' चा विसर्ग होतो.
उदा.
अंतर् + करण = अंतःकरण
चतुर् + सूत्री = चतुःसूत्री
६) पहिल्या पदाच्या शेवटी 'स्' येऊन त्याच्या पुढे कोणतेही व्यंजन आल्यास 'स्' चा विसर्ग होतो.
उदा.
मनस् + पटल = मनःपटल
तेजस् + कण = तेजःकण
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
७) विसर्गाच्या ऐवजी येणाऱ्या 'र्' च्या मागे 'अ' व पुढे मृदू वर्ण आल्यास तो 'र्' तसाच राहून संधी होते.
उदा.
पुनर् + जन्म = पुनर्जन्म
अंतर् + आत्मा = अंतरात्मा
अंतर् + गत = अंतर्गत
पुनर् + उक्ती = पुनरुक्ती
पुनर् + उच्चार = पुनरुच्चार
८) विसर्गाच्या पुढे 'च् / छ' आल्यास विसर्गाचा 'श्' होतो. 'त् / थ्' आल्यास 'स्' होतो.
उदा.
निः + चल = निश्चल
दुः + चिन्ह = दुश्चिन्ह
मनः + ताप = मनस्ताप
निः + तेज = निस्तेज
मनः + चक्षु = मनश्चक्षु
९) विसर्गाच्या पुढे 'कृ' धातूची रूपे असल्यास विसर्गाचा 'स्' होऊन संधी होते.
उदा.
नमः + कार = नमस्कार
पुरः + कार = पुरस्कार
वयः + कर = वयस्कर
१०) विसर्गाच्या पुढे:
- च, छ आल्यास → विसर्गाचा श् होतो
- ट, ठ आल्यास → विसर्गाचा ष् होतो
- त, थ आल्यास → विसर्गाचा स् होतो
उदा.
अधः + तल = अधस्तल / अधःस्थल
शनैः + चर = शनैश्चर
अधः + छवि = अधश्छवि
चक्षुः + तेज = चक्षुस्तेज
रामः + टीकते = रामष्टीकते
११) विसर्गाच्या पुढे श्, स्, ष् आल्यास विसर्ग कायम राहतो.
उदा.
दुः + शासन = दुःशासन
निः + स्वार्थी = निःस्वार्थी
निः + संदेह = निःसंदेह
निः + संशय = निःसंशय
निः + शेष = निःशेष
१२) विसर्गाच्या मागे इ / उ असून पुढे मृदू वर्ण आल्यास विसर्गाचा र् होतो; परंतु पुढे पुन्हा र् आल्यास मागील र् चा लोप होतो व त्याच्या मागील ऱ्हस्व स्वराचा दीर्घ स्वर होतो.
उदा.
निः + रव = नीरव
निः + रस = नीरस
📌 संस्कृत संधी व निव्वळ मराठी संधी तुलना:
- मंत्र + आलय = मंत्रालय
- मंत्री + आलय = मंत्रालय
- एक + ऊन = एकोन
- एक + ऊन = एकूण
- एक + एक = एकैक
- एक + एक = एकेक
- किती + एक = कित्येक
- किती + एक = कितीक
⭐ वैशिष्ट्यपूर्ण संधी:
अ / आ सोडून इतर कोणत्याही स्वरापुढे स् आल्यास, स् चा ष् होतो.
उदा.
अनु + संग = अनुषंग
📲 जॉइन करा आणि आपल्या मित्रांनाही शेअर करा 👇
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
पोस्ट आवडली तर 1 Like 👍🏻 द्या. | 6 826 |
| 10 | मित्रांनो, स्पर्धा परीक्षा संबंधी महत्वाचे चॅनेल नक्की जॉइन करा.
मराठी व्याकरण
https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
आरोग्य विभाग परीक्षा 2025
https://whatsapp.com/channel/0029VbBMBd584OmCChaCVr1B
मराठी नोकरी संदर्भ
https://whatsapp.com/channel/0029VarfMGF7T8bQfTUJVD1K
Daily - Free Online Test
https://whatsapp.com/channel/0029VanFeGnEQIaq2HM1eF0y
Learn English Grammar
https://whatsapp.com/channel/0029VbBBni78F2p7W6ougd3H
Current Affairs | चालू घडामोडी 2025
https://whatsapp.com/channel/0029Vb6YIw9A89McXe6ytC3v
पोलीस भरती मार्गदर्शन 2025
https://whatsapp.com/channel/0029Va947iTGZNCrpT8AgZ03
MPSCExams Job Update
https://whatsapp.com/channel/0029Vaml2Bc3GJOrLW0OcS2I
Daily Motivation Quotes
https://whatsapp.com/channel/0029VbBGQjDBadmj6q3LLC2f | 673 |
| 11 |  नागपूर महानगरपालिका (NMC) भरती 2025: पदनिहाय अभ्यासक्रम जाहीर!
https://mpsctestseries.in/nmc-recruitment-2025-syllabus/ | 723 |
| 12 |  दिल्ली पोलीस भरती 2025 अंतर्गत 7565 जागांसाठी भरती
https://mpsctestseries.in/delhi-police-constable-recruitment-2025/ | 752 |
| 13 | 🚨 मराठी व्याकरण - समानार्थी शब्द 5 🎯
इशारा = सूचना
इंद्र = सुरेंद्र, नाकेश, वसाव, सहस्त्राक्ष, वज्रपाणी, देवेंद्र
इहलोक = मृत्युलोक
ईर्षा = चुरस
इच्छा = आकांक्षा, आस, मनीषा, स्पृहा, लिप्सा, अपेक्षा
ईश्वर = देव, ईश, निर्जर, परमेश्वर, अलक्ष, सूर, विभूध, अलख, प्रभू, त्रिदश
उत्सव = समारंभ, सण, सोहळा
उक्ती = वचन
उशीर = विलंब
उणीव = कमतरता
उपवन = बगीचा
उदर = पोट
उदास = खिन्न
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
उत्कर्ष = भरभराट
उपद्रव = त्रास
उपेक्षा = हेळसांड
उठावाची = उठायची
ऊर्जा = शक्ती
ॠण = कर्ज
ॠतू = मोसम
ऋषी = तपस्वी, मुनी, साधू, तापस
एकजूट = एकी, ऐक्य
ऐश्वर्य = वैभव
ऐट = रुबाब, डौल
📲 जॉइन करा आणि आपल्या मित्रांनाही शेअर करा 👇
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N | 982 |
| 14 | मराठी व्याकरण घटक 2 : संधी - व्यंजन संधी / हल् संधी
व्यंजन संधी / हल् संधी
━━━━━━━━━━━━━━━
१) प्रथम व्यंजन संधी :
स्पर्श व्यंजनांपैकी अनुनासिकाशिवाय कोणत्याही व्यंजनापुढे कठोर व्यंजन आले असता, त्या पहिल्या व्यंजनाच्या जागी त्याच्याच वर्गातील पहिले कठोर व्यंजन येते.
👉 याला 'प्रथम व्यंजन संधी' असे म्हणतात.
सूचना : संधी झालेल्या दोन वर्णांपैकी पहिले व्यंजन हे स्पर्श व्यंजन गटातील पहिल्या स्तंभातील (क्, च्, ट्, त्, प्) व्यंजनांपैकी असते. तेव्हा ती प्रथम व्यंजन संधी असते.
उदाहरणे :
- विपद् + काल → द् + क् = त्क् → विपत्काल
- वाग् + पति → ग् + प् = क्प् → वाक्पति
- वाग् + ताडन → ग् + त् = क्त् → वाक्ताडन
- षड् + शास्त्र → ड् + श् = ट्श् → षट्शास्त्र
━━━━━━━━━━━━━━━
२) तृतीय व्यंजन संधी :
स्पर्श व्यंजन गटातील कठोर व्यंजनापुढे अनुनासिकाखेरीज स्वर किंवा मृदू व्यंजन आल्यास, त्या पहिल्या व्यंजनाच्या जागी त्याच वर्गातील तिसरे व्यंजन येऊन संधी होते.
👉 याला 'तृतीय व्यंजन संधी' असे म्हणतात.
नोट :संधी झालेल्या दोन वर्णांपैकी पहिले व्यंजन हे स्पर्श व्यंजन गटातील तिसऱ्या स्तंभातील (ग्, ज्, ड्, द्, ब्) व्यंजनांपैकी असते.
उदाहरणे :
- वाक् + विहार → क् + व् = ग्व् → वाग्विहार
- षट् + रिपू → ट् + र् = ड्र → षड्रिपू
- सत् + आचार → त् + आ = दा → सदाचार
- उत् + गम → त् + ग् = दग् → उद्गम
━━━━━━━━━━━━━━━
अनुनासिक संधी :
स्पर्श व्यंजन गटातील प्रथम व्यंजनापुढे अनुनासिक आल्यास, पहिल्या व्यंजनाबद्दल त्याच्याच वर्गातील अनुनासिक येऊन संधी होते.
👉 याला अनुनासिक संधी म्हणतात.
नोट : अनुनासिक संधीत झालेले दोन्हीही वर्ण अनुनासिक असतात.
━━━━━━━━━━━━━━━
उदाहरणे :
१) षट् + मास
ट् + म् = ण् + म् → षण्मास
२) जगत् + नाथ
त् + न् = न् + न् → जगन्नाथ
३) सत् + मती
त् + म् = न् + म् → सन्मती
४) चित् + मय
त् + म् = न् + म् → चिन्मय
━━━━━━━━━━━━━━━
४. पहिल्या पदाच्या शेवटी प्रथम रांगेतील कठोर वर्ण येऊन त्यापुढे पुन्हा कठोर वर्ण आल्यास तो प्रथम कठोर वर्ण कायम राहतो व पुढील कठोर वर्णाबरोबर संधी होते.
उदाहरणे:
उत् + तम = उत्तम
उत् + कर्ष = उत्कर्ष
उत् + पत्ती = उत्पत्ती
पृथक् + करण = पृथक्करण
धिक् + कार = धिक्कार
५. त् या व्यंजनापुढे च्, छ् आल्यास त् बद्दल च् येतो व पुढील च् / छ बरोबर संधी होते.
उदाहरणे:
सत् + चरित्र = सच्चरित्र
तत् + छत्र = तच्छत्र
उत् + छेद = उच्छेद
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
६. त् या व्यंजनापुढे ज् किंवा झ् आल्यास त् बद्दल ज् होतो व पुढील वर्णाबरोबर संधी होते.
उदाहरणे:
1. उत्त + ज्वल
त् + ज् = ज् + ज् → त् चा ज् → उज्ज्वल
2. सत् + जन
त् + ज् = ज् + ज् → त् चा ज् → सज्जन
3. जगत् + जीवन
त् + ज् = ज् + ज् → त् चा ज् → जगज्जीवन
७. 'त्' या व्यंजनापुढे 'ट/ठ आल्यास 'त्' बद्दल 'ट्' होतो.
उदाहरण:
तत् + टीका → त् चा ट् → तट्टीका
८. 'त्' या व्यंजनापुढे 'ल्' आल्यास 'त्' बद्दल 'ल्' येतो.
उदाहरणे:
उत् + लंघन → त् चा ल् → उल्लंघन
उत् + लेख → त् चा ल् → उल्लेख
तत् + लीन → त् चा ल् → तल्लीन
विद्युत् + लता → त् चा ल् → विद्युल्लता
९. 'त्' या व्यंजनापुढे 'श्' आल्यास 'त्' बद्दल 'च्' होतो व पुढील 'श्' बद्दल 'छ' होतो.
उदाहरणे:
सत् + शिष्य → सच्छिष्य
सत् + शील → सच्छील
१०. 'त्' या व्यंजनापुढे 'ह' आल्यास 'त्' बद्दल 'द्' होतो व पुढील 'ह' बद्दल 'ध्' होतो.
उदाहरण:
तत् + हित → त् + ह = द् + ध् → तद्धित
११. 'म्' पुढे स्वर आल्यास तो 'म्' मध्ये मिसळतो; परंतु व्यंजन आल्यास 'म्' चा लोप होतो व मागील अक्षरावर अनुस्वार येतो.
उदाहरणे:
सम् + आचार = समाचार
सम् + गती = संगती
सम् + मती = संमती
सम् + आलोचन = समालोचन
सम् + ताप = संताप
सम् + तोष = संतोष
सम् + योग = संयोग
किम् + कर = किंकर
सम् + कल्प = संकल्प
सम् + बंध = संबंध
सम् + पूर्ण = संपूर्ण
१२. 'छ' पूर्वी हस्व स्वर आला तर त्या दोहोंमध्ये 'च्' हा वर्ण येतो.
उदाहरणे:
रत्न + छाया → अ + छ् = च् + छ् → रत्नच्छाया
रंग + छटा → अ + छ = च् + छ → रंगच्छटा
शब्द + छल → अ + छ् = च् + छ् → शब्दच्छल
१३. प्रथम पदाच्या शेवटी 'न्' असून पुढे तद्धित प्रत्यय असल्यास न चा लोप होतो.
उदाहरण:
हस्तिन् + दंत → न् + दं = दं → हस्तिदंत
📲 जॉइन करा आणि आपल्या मित्रांनाही शेअर करा 👇
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N | 1 377 |
| 15 |  मल्याळी जेष्ठ अभिनेते मोहनलाल यांना 2023 या वर्षाचा दादासाहेब फाळके पुरस्कार जाहीर
दादासाहेब फाळके पुरस्कार: संक्षिप्त माहिती - २०२५ ची अपडेटसह
📌 परिचय
- नाव: दादासाहेब फाळके पुरस्कार
- स्थापना: १९६९ मध्ये भारत सरकारने
- उद्देश: भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या विकासासाठी उत्कृष्ट योगदान देणाऱ्यांचा सन्मान
- सन्मान: स्वर्ण कमळ पदक, शाल, १० लाख रुपये रोख
📌 महत्त्वाची माहिती
- प्रदाता: माहिती व प्रसारण मंत्रालयांतर्गत चित्रपट महोत्सव संचालनालय
- निवड: चित्रपट तज्ज्ञ व सरकारी प्रतिनिधींची समिती
📌 २०२५ ची अपडेट
- प्राप्तकर्ता (२०२३): मोहनलाल (मलयाळम अभिनेता, दिग्दर्शक, निर्माता)
- प्रस्तुती: २३ सप्टेंबर २०२५, राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू, विज्ञान भवन, नवी दिल्ली
- कारण: ३००+ चित्रपट, दिग्दर्शन व निर्मितीतील योगदान
📌 प्रमुख प्राप्तकर्ते
- १९६९: देविका रानी (पहिली प्राप्तकर्ता)
- २०२२: मिथुन चक्रवर्ती (अभिनेता)
- २०२३: मोहनलाल (प्रस्तुती: २३ सप्टेंबर २०२५)
📌 इतर मुद्दे
- दादासाहेब फाळके (१८७०-१९४४): भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक, 'राजा हरिश्चंद्र' (१९१३)
- सर्वोच्च चित्रपट सन्मान | 690 |
| 16 | ३) ओ + ई = अव् + ई = अवी
- गो + ईश्वर = गवीश्वर
४) औ + इ = आव् + इ = आवि
- नौ + इक = नाविक
५) ओ + अ = अव् + अ = अव
- पो + अन = पवन
६) औ + अ = आव् + अ = आव
- पौ + अन = पावन
📲 जॉइन करा आणि आपल्या मित्रांनाही शेअर करा 👇
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N | 1 |
| 17 | मराठी व्याकरण घटक 2 : संधी - स्वरसंधी
*स्वरसंधी*
*१) दीर्घत्व संधी :*
दोन सजातीय स्वर लागोपाठ आल्यास या दोन्हींबद्दल त्याच जातीतील एकच दीर्घ स्वर येतो, याला दीर्घत्व संधी असे म्हणतात.
दीर्घत्व संधी ओळखण्याची खूण – संधी होऊन तयार झालेल्या वर्णाला काना, दुसरा उकार किंवा दुसरी वेलांटी असते.
*सूत्रे :*
अ / आ + अ / आ = आ (काना)
इ / ई + इ / ई = ई (दुसरी वेलांटी)
उ / ऊ + उ / ऊ = ऊ (दुसरा उकार)
---
*उदाहरणे :*
*१) अ + अ = आ*
- सूर्य + अस्त = सूर्यास्त
- कट + अक्ष = कटाक्ष
- रूप + अंतर = रूपांतर
- स्वभाव + अनुसार = स्वभावानुसार
- मिष्ट + अन्न = मिष्टान्न
- स + अभिनय = साभिनय
- प्रथम + अध्याय = प्रथमाध्याय
- सह + अध्यायी = सहाध्यायी
- पुरुष + अर्थ = पुरुषार्थ
- सह + अनुभूती = सहानुभूती
- मंद + अंध = मंदांध
*२) अ + आ = आ*
- हिम + आलय = हिमालय
- देव + आलय = देवालय
- फल + आहार = फलाहार
- अनाथ + आश्रम = अनाथाश्रम
- गोल + आकार = गोलाकार
- मंत्र + आलय = मंत्रालय
- शिशिर + आगमन = शिशिरागमन
- सिंह + आसन = सिंहासन
- धन + आदेश = धनादेश
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
*आदेश म्हणजे काय ?*
👉 संधी होताना एका वर्णाच्या जागी दुसरा वर्ण येणे म्हणजे बदल होणे.
यालाच आदेश असे म्हणतात.
*२) गुणादेश संधी :*
👉 दोन स्वर एकत्र आल्यावर ते बदलून ए, ओ, अर् असे रूप धारण करतात,
त्यास गुणादेश संधी म्हणतात.
सूत्र :
अ / आ + इ / ई = ए
अ / आ + उ / ऊ = ओ
अ / आ + ऋ = अर्
*गुणादेश संधीची उदाहरणे :*
*१) अ + इ = ए*
- ईश्वर + इच्छा = ईश्वरेच्छा
- स्व + इच्छा = स्वेच्छा
- लोक + इच्छा = लोकेच्छा
- मनुष्य + इतर = मनुष्येतर
- राष्ट्र + इतिहास = राष्ट्रिहास
*२) अ + ई = ए*
- गण + ईश = गणेश
- राम + ईश्वर = रामेश्वर
- गुण + ईश = गुणेश
*३) आ + इ = ए*
- महा + इंद्र = महेंद्र
- यथा + इष्ट = यथेष्ट
*४) आ + ई = ए*
- रमा + ईश = रमेश
- उमा + ईश = उमेश
- महा + ईश = महेश
*५) अ + उ = ओ*
- अयोध्या + ईश = अयोध्येश
- राजा + ईश = राजेश
- लंका + ईश्वर = लंकेश्वर
- चंद्र + उदय = चंद्रोदय
- सूर्य + उदय = सूर्योदय
- पुरुष + उत्तम = पुरुषोत्तम
- अन्य + उक्ती = अन्योक्ती
- निसर्ग + उपचार = निसर्गोपचार
- गणेश + उत्सव = गणेशोत्सव
- प्रश्न + उत्तर = प्रश्नोत्तर
- दीर्घ + उत्तरी = दीर्घोत्तरी
- स्वभाव + उक्ती = स्वभावोक्ती
- अल्प + उपाहार = अल्पोपाहार
- राष्ट्र + उत्तेजक = राष्ट्रोत्तेजक
- उत्तम + उत्तम = उत्तमोत्तम
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
*३. वृद्ध्यादेश :*
जर खालीलप्रमाणे दोन स्वर एकत्र येऊन ऐ, औ स्वर तयार झाल्यास त्यास वृद्ध्यादेश असे म्हणतात.
अ / आ + ए / ऐ = ऐ
अ / आ + ओ / औ = औ
उदाहरणे :
*१) अ + ए = ऐ*
- क्षण + एक = क्षणैक
- एक + एक = एकैक
*२) आ + ए = ऐ*
- सदा + एव = सदैव
*३) अ + ऐ = ऐ*
- मत + ऐक्य = मतैक्य
- जन + ऐक्य = जनैक्य
*४) आ + ऐ = ऐ*
- प्रजा + ऐक्य = प्रजैक्य
- विद्या + ऐश्वर्य = विद्यदैश्वर्य
*५) अ + ओ = औ*
- जल + ओघ = जलौघ
*६) आ + ओ = औ*
- गंगा + ओघ = गंगौघ
- यमुना + ओघ = यमुनौघ
*७) अ + औ = औ*
- वृक्ष + औदार्य = वृक्षौदार्य
- बाल + औत्सुक्य = बालौत्सुक्य
- वन + औषधी = वनौषधी
*८) आ + औ = औ*
- महा + औदार्य = महौदार्य
- क्षमा + औचित्य = क्षमौचित्य
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
*४. यणादेश :*
इ, उ, ऋ (हस्व / दीर्घ) यांच्या पुढे विजातीय स्वर आल्यास —
- 'इ/ई' बद्दल 'य्'
- 'उ/ऊ' बद्दल 'व्'
- 'ऋ' बद्दल 'र्'
हे वर्ण येतात आणि त्यात पुढील स्वर मिसळून संधी होते. अशा प्रकारे य्, व्, र् असे बदल होतात. त्याला यणादेश असे म्हणतात.
उदाहरणे :
*१) इ + अ = य् + अ = य*
- प्रीति + अर्थ = प्रीत्यर्थ
- अति + अल्प = अत्यल्प
- अति + अंत = अत्यंत
- प्रति + अक्ष = प्रत्यक्ष
- प्रति + अंतर = प्रत्यंतर
- कोटि + अवधि = कोट्यवधि
*२) इ + आ = य् + आ = या*
- इति + आदी = इत्यादी
- अति + आचार = अत्याचार
- अति + आनंद = अत्यानंद
- वि + आसंग = व्यासंग
*महत्त्वाचे नियम :*
य्, व्, र् ऐवजी अनुक्रमे इ, उ, ऋ असे बदल होतात. तेव्हा त्याला संप्रसारण म्हणतात.
उदा.
- येथे → इथे
- नव → नऊ
- गाय → गाईला
*५. आदेश नियम :*
'ए, ऐ, ओ, औ' या स्वरांपुढे जर एखादा स्वर आला तर त्याबद्दल अनुक्रमे
अय्, आय्, अव्, आव् असे आदेश होऊन पुढील स्वर यात मिसळतो.
उदाहरणे :
१) ए + अ = अय् + अ = अय
- ने + अन = नयन
२) ऐ + अ = आय् + अ = आय
- गै + अन = गायन | 1 |
| 18 | ३) ओ + ई = अव् + ई = अवी
- गो + ईश्वर = गवीश्वर
४) औ + इ = आव् + इ = आवि
- नौ + इक = नाविक
५) ओ + अ = अव् + अ = अव
- पो + अन = पवन
६) औ + अ = आव् + अ = आव
- पौ + अन = पावन
📲 जॉइन करा आणि आपल्या मित्रांनाही शेअर करा 👇
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N | 1 |
| 19 | मराठी व्याकरण घटक 2 : संधी - स्वरसंधी
*स्वरसंधी*
*१) दीर्घत्व संधी :*
दोन सजातीय स्वर लागोपाठ आल्यास या दोन्हींबद्दल त्याच जातीतील एकच दीर्घ स्वर येतो, याला दीर्घत्व संधी असे म्हणतात.
दीर्घत्व संधी ओळखण्याची खूण – संधी होऊन तयार झालेल्या वर्णाला काना, दुसरा उकार किंवा दुसरी वेलांटी असते.
*सूत्रे :*
अ / आ + अ / आ = आ (काना)
इ / ई + इ / ई = ई (दुसरी वेलांटी)
उ / ऊ + उ / ऊ = ऊ (दुसरा उकार)
---
*उदाहरणे :*
*१) अ + अ = आ*
- सूर्य + अस्त = सूर्यास्त
- कट + अक्ष = कटाक्ष
- रूप + अंतर = रूपांतर
- स्वभाव + अनुसार = स्वभावानुसार
- मिष्ट + अन्न = मिष्टान्न
- स + अभिनय = साभिनय
- प्रथम + अध्याय = प्रथमाध्याय
- सह + अध्यायी = सहाध्यायी
- पुरुष + अर्थ = पुरुषार्थ
- सह + अनुभूती = सहानुभूती
- मंद + अंध = मंदांध
*२) अ + आ = आ*
- हिम + आलय = हिमालय
- देव + आलय = देवालय
- फल + आहार = फलाहार
- अनाथ + आश्रम = अनाथाश्रम
- गोल + आकार = गोलाकार
- मंत्र + आलय = मंत्रालय
- शिशिर + आगमन = शिशिरागमन
- सिंह + आसन = सिंहासन
- धन + आदेश = धनादेश
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
*आदेश म्हणजे काय ?*
👉 संधी होताना एका वर्णाच्या जागी दुसरा वर्ण येणे म्हणजे बदल होणे.
यालाच आदेश असे म्हणतात.
*२) गुणादेश संधी :*
👉 दोन स्वर एकत्र आल्यावर ते बदलून ए, ओ, अर् असे रूप धारण करतात,
त्यास गुणादेश संधी म्हणतात.
सूत्र :
अ / आ + इ / ई = ए
अ / आ + उ / ऊ = ओ
अ / आ + ऋ = अर्
*गुणादेश संधीची उदाहरणे :*
*१) अ + इ = ए*
- ईश्वर + इच्छा = ईश्वरेच्छा
- स्व + इच्छा = स्वेच्छा
- लोक + इच्छा = लोकेच्छा
- मनुष्य + इतर = मनुष्येतर
- राष्ट्र + इतिहास = राष्ट्रिहास
*२) अ + ई = ए*
- गण + ईश = गणेश
- राम + ईश्वर = रामेश्वर
- गुण + ईश = गुणेश
*३) आ + इ = ए*
- महा + इंद्र = महेंद्र
- यथा + इष्ट = यथेष्ट
*४) आ + ई = ए*
- रमा + ईश = रमेश
- उमा + ईश = उमेश
- महा + ईश = महेश
*५) अ + उ = ओ*
- अयोध्या + ईश = अयोध्येश
- राजा + ईश = राजेश
- लंका + ईश्वर = लंकेश्वर
- चंद्र + उदय = चंद्रोदय
- सूर्य + उदय = सूर्योदय
- पुरुष + उत्तम = पुरुषोत्तम
- अन्य + उक्ती = अन्योक्ती
- निसर्ग + उपचार = निसर्गोपचार
- गणेश + उत्सव = गणेशोत्सव
- प्रश्न + उत्तर = प्रश्नोत्तर
- दीर्घ + उत्तरी = दीर्घोत्तरी
- स्वभाव + उक्ती = स्वभावोक्ती
- अल्प + उपाहार = अल्पोपाहार
- राष्ट्र + उत्तेजक = राष्ट्रोत्तेजक
- उत्तम + उत्तम = उत्तमोत्तम
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
*३. वृद्ध्यादेश :*
जर खालीलप्रमाणे दोन स्वर एकत्र येऊन ऐ, औ स्वर तयार झाल्यास त्यास वृद्ध्यादेश असे म्हणतात.
अ / आ + ए / ऐ = ऐ
अ / आ + ओ / औ = औ
उदाहरणे :
*१) अ + ए = ऐ*
- क्षण + एक = क्षणैक
- एक + एक = एकैक
*२) आ + ए = ऐ*
- सदा + एव = सदैव
*३) अ + ऐ = ऐ*
- मत + ऐक्य = मतैक्य
- जन + ऐक्य = जनैक्य
*४) आ + ऐ = ऐ*
- प्रजा + ऐक्य = प्रजैक्य
- विद्या + ऐश्वर्य = विद्यदैश्वर्य
*५) अ + ओ = औ*
- जल + ओघ = जलौघ
*६) आ + ओ = औ*
- गंगा + ओघ = गंगौघ
- यमुना + ओघ = यमुनौघ
*७) अ + औ = औ*
- वृक्ष + औदार्य = वृक्षौदार्य
- बाल + औत्सुक्य = बालौत्सुक्य
- वन + औषधी = वनौषधी
*८) आ + औ = औ*
- महा + औदार्य = महौदार्य
- क्षमा + औचित्य = क्षमौचित्य
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N
*४. यणादेश :*
इ, उ, ऋ (हस्व / दीर्घ) यांच्या पुढे विजातीय स्वर आल्यास —
- 'इ/ई' बद्दल 'य्'
- 'उ/ऊ' बद्दल 'व्'
- 'ऋ' बद्दल 'र्'
हे वर्ण येतात आणि त्यात पुढील स्वर मिसळून संधी होते. अशा प्रकारे य्, व्, र् असे बदल होतात. त्याला यणादेश असे म्हणतात.
उदाहरणे :
*१) इ + अ = य् + अ = य*
- प्रीति + अर्थ = प्रीत्यर्थ
- अति + अल्प = अत्यल्प
- अति + अंत = अत्यंत
- प्रति + अक्ष = प्रत्यक्ष
- प्रति + अंतर = प्रत्यंतर
- कोटि + अवधि = कोट्यवधि
*२) इ + आ = य् + आ = या*
- इति + आदी = इत्यादी
- अति + आचार = अत्याचार
- अति + आनंद = अत्यानंद
- वि + आसंग = व्यासंग
*महत्त्वाचे नियम :*
य्, व्, र् ऐवजी अनुक्रमे इ, उ, ऋ असे बदल होतात. तेव्हा त्याला संप्रसारण म्हणतात.
उदा.
- येथे → इथे
- नव → नऊ
- गाय → गाईला
*५. आदेश नियम :*
'ए, ऐ, ओ, औ' या स्वरांपुढे जर एखादा स्वर आला तर त्याबद्दल अनुक्रमे
अय्, आय्, अव्, आव् असे आदेश होऊन पुढील स्वर यात मिसळतो.
उदाहरणे :
१) ए + अ = अय् + अ = अय
- ने + अन = नयन
२) ऐ + अ = आय् + अ = आय
- गै + अन = गायन | 1 |
| 20 | ४) औ + इ = आव् + इ = आवि
- नौ + इक = नाविक
५) ओ + अ = अव् + अ = अव
- पो + अन = पवन
६) औ + अ = आव् + अ = आव
- पौ + अन = पावन
📲 जॉइन करा आणि आपल्या मित्रांनाही शेअर करा 👇
👉 https://whatsapp.com/channel/0029Vb7StG1LSmbWk1X6w81N | 841 |
