Najmiddin Turon

Бўйинбоғга бандилар келиб, Ёзишсин, дедилар, барча баробар. Ёза бошладилар деворга ўйиб, Кишанлари ила махбуслар. Сўнгра термулдилар ўшал ёзиққа, Тамшаниб, энтикиб, бўлганича шод. Барча банди эди бу юртда, фақат ’'Озодлик’’ ёзилган деворлар озод. Тўрт томонни ҳайқириқ босди, Юрак унутганди юраклигини. Ҳеч ким тушунмасди деворга эмас, Озодлик одамга кераклигини. ©Нажмиддин Эрматов

Qor misoli kaftingga qo'ndim, Erib ketdi kafting taftimdan. Tisarilding, axir bilmasding, Qorning cho'g'dek yonishin, erkam. Men yonardim, sen hayron eding, Hadik ichra yumding ko'zingni. Ko'z o'rgangan, yurilgan o'sha, Yo'llar tomon burding yuzingni. Ketayapsan, yonayapman men, Ortingda qor- oppoq alanga. Olding sovuq- yog'ayapti qor... Ishonch bilan boqding o'shanga. Ranjimagin, yonarkan deya, Ketavergin sen o'sha izdan. Ranjimayman, dunyoning sovuq Qorlariga ko'nikkan qizdan. N.E.

Чопиб кетди тоғларга томон, Ҳар тукида ёвқур бир чирой. Чўққиларнинг шамолгайида, Увиллашга гувоҳ бўлди ой. Итларнинг бўғзига тиқилди ҳадик, Чўпон олгунича ковушин кийиб, Учта бия қулунларини Ололмади хавфдан айириб. Сўнгра чопди дашт узра озод, Қонга ботиб лунжлари, тиши. Тонг отарда қайтди ортига Қафасдаги бўрининг туши. ©Нажмиддин Эрматов

* * * Зардоли, шохингга илмагин маёқ, Саргашта нигоҳим йўлсиз кун сайин. Ахир томоғини гўшанга қилмай, Қалдирғочлар қайтди қора хатдайин. Қаҳратонга бўйин эгмаган исён — Бойчечак—баҳорнинг қўлидаги чўғ. Пешонамга туғён омочин тортди, Ҳануз бирор гиёҳ унолгани йўқ. Эй қамар, кўзимга урмагин ханжар, Руҳидан мосуво қаршингдаги тан. У бир қувғиндидир, удир бир банди, Ғарибин ҳур этмас пешона—ватан. Камалак, эгилгин, қилгин тиловат, Ахир келмайдими ҳижрон адоғи. Айрилиққа нуқта, висолга махзан, Очунда бормикин Сарандип тоғи?.. Севгилим, умримнинг поёни битди, Қалдирғоч қатлимга олиб келди ўқ. Ўқисам ўларман, борлигинг билдир, Ҳали қора хатни ўқиганим йўқ. ©Нажмиддин Эрматов март, 2019

* * * Бир қиз келди хаёлдан чиқиб, Тўрт томоним мисли кўк эди. Осмонларга кетдим йиқилиб, Турмоғимга имкон йўқ эди. Бир ҳис келди дилга тўкилиб, Кема янглиғ чайқалди таним, Гўё шу дам кетдим тирилиб, Рўё экан яшаётганим. Бир сўз келди келмагандайин, У қиз кутди, мен ичга ютдим. Фақат ишқни ўйладим, ё Раб, Ул сулувни буткул унутдим. Бир куз келди баридан кейин, Кетмоғи душвордир, кетмоғи қийин. Шу қиз дея яшаб умрбод, Шу куз ила ўтмоғим тайин. ©Нажмиддин Эрматов 11.2016

Унинг қайтар вақти бўлди, ёронлар Э. Шукур Намхуш ноябрнинг ниҳоясида, Кўлмаклар изингни санашга тушди. Мотамда сочини юлган кампирдай, Мажнунтол бошидан рўмоли учди. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Ҳилолнинг юзини тўсди булутлар, Маёғин ёқотган хаёлим дайдир— Кимсасиз боғларнинг қўйнида шамол, Изғийди қадимий бир сирни айтиб. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Тун ярми, бемаҳал қичқирди хўроз, Худойим, чироғим қолмасин ўчиб— Минг йиллик мусаллас топган майхўрдай, Дарчадан тамшаниб боқмоқда кеча. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Ғамбода тунларда сени кутяпман, Эй, ғамнок ватаннинг ғамгузор қизи. Қўрқиб мўралайман, туман тушибди, Топа олармисан қайтишга изни?.. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Сен кетгандан бери шундайдир ҳаёт, Сен йўқ кунларимда шунга қаст қилдим. Не бўлса бўлар деб, чироқ ўчириб, Қанча кечаларни минг бор маст қилдим. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Намхуш ноябрдай тугаб боряпман, Қаҳратон келса гар ниҳоя тайин. Сенинг кетганингни кўрганман, етар, Сенинг келмаслигинг кўриб қолмайин. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. ноябрь 2020 Н. Э.

O‘shanda kuz edi - fasli nihoya, Shaffof sovutini kiyar edi ko‘l. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Nigohlari dilgir, yanoqlari ho‘l. O‘shanda kuz edi, qiyilgan kunlar Charnagan qismatday qiymati o‘chgan. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, O‘ttiz kuzagida uch bahor ko‘chgan. O‘shanda kuz edi, Qora qarg‘alar Tentirab uchganda qo‘noq axtarib, Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Yetmish kiprigida anduh ko‘tarib. O‘shanda kuz edi, Yo‘qsil yovg‘oni Sovugan sandaldan taft olmagan kun. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Vatanday unutlig‘ qolgani uchun. Necha kuzak o‘tdi o‘shandan beri, Qarg‘a tumshug‘ida qish keldi ko‘p bor. Mazlum ko‘zyoshida siyoh ivitib, Xalq, deb shior bitdik betakror - takror. Yangi qor yog‘yotgan shu yangi yurtda, Bir sezgi borlig‘im etmoqda barbod: Hamon g‘o‘za yulib yurganday ayol, Haliyam o‘shanday turganday hayot... N. E. noyabr 2020

Mayna tuxum ochdi bulbul inida, Chechaklar undirdi ajnabiy tobut. Ne uchun erk haqda o‘ylayman bunda, Mustaqil bo‘lganku allaqachon yurt. Yog‘iyga tegishli zabon ketsa ham, Bu turkiy elat deb tanisa ham dun. Haliyam boshimda dordek turibdi, Sharifim bog‘lagan gajaksimon dum. “Humolar uchmoqda ko‘kni to‘ldirib”,— To‘ralar bermoqda so‘zlariga zeb. Qafasda turgandek o‘ksindim nega, Ana, tiniq osmon, ista, parvoz et. Bu xalqning buguni hurram, dedi shoh, Haqsiz deb alqadi xalqning shoiri. Ne uchun hurramlik tuymayman unda, Mening ham kechmishim xalqqa doirmi? “Hokim so‘zi vojib, amal qilmoq farz, Sabr”,—deydi mulla tugagach azon. Bir kunda besh mahal uyg‘otib olib, Bir umr uxlashga undaydi hamon. Kimdir ko‘z tiksa ham, aniqki, millat, Dushmanning yo‘lini to‘sishga qodir. Ammo beklarining royiga boqsam, Negadir ko‘zimdan yosh sizayotir. Axir nima uchun ko‘nmaydi ko‘nglim, Baxt deb yozay desam dard tomar oqqa— Yoki bu millatning hurligi yolg‘on, Yoki she’rlarimning bari safsata... N.E. may, 2020

Ertak aytmang bolalarga siz, Shoirlardan uzoqroq oling. -mana bu yoʻl, deng: mana bu qorin, shu gʻam deya tolsin oyogʻing. Ertak aytmang bolalarga, oh, Kimligini bilib qolmasmi: Farogʻiydek yigʻlabon, e voh, Gulxaniydek kulib qolmasmi?.. Ertak aytmang, kitobni yoping, Boqmasin dil tilkalariga. Axir u bolaku, Vatanning gʻami, Ogʻirlik qiladi yelkalariga. Hali bir kun oʻzni taniydi, Vatanni taniydi, taniydi alar. U kun bizga la'nat aytadi, Ertak tinglab oʻsgan bolalar. N. E.

Бир ёқда суйгулинг кўзингдан ғойиб, Бир ёқда ватанинг ғарларга талош. Бир ёқда андуҳинг бормоқда бойиб, Бир ёқда қароққа тўлқин урар ёш. Бир ёқда шимолга сургун йигитлар, Бир ёқда жувонлар жамиятга қул. Бир ёқда ялоғи тиллодан итлар, Бир ёқда танглайи тешилган булбул. Бир ёқда Оролдай шўрлаган манглай, Бир ёқда адашган йўлчидай авом. Бир ёқда ёлғонни айтишар чиндай, Бир ёқда алданиш этади давом. Бир ёқда қулликни тусар кексалар, Бир ёқда ёшанглар фарқи йўқ ҳар ёқ. Бир ёқда келажак ҳиссиз ингранар, Бир ёқда қабрлар ҳайқирар узоқ. Бир ёқда бемалол қиш келаётир, Бир ёқда кўчини тўплар тийрамоҳ. Бир ёқда бемажол дил йиғлаётир, Бир ёқда самога ўрлаётир оҳ. Бир ёқда ҳаммаси ўткинчи гўё, Бир ёқда ҳар бири жон беришга тенг. Бир ёқда измидан қўймайди дунё, Бир ёқда бир ёққа кетгинг келар сен. Н. Э. ноябрь, 2021

* * * Бир қиз келди хаёлдан чиқиб, Тўрт томоним мисли кўк эди. Осмонларга кетдим йиқилиб, Турмоғимга имкон йўқ эди. Бир ҳис келди дилга тўкилиб, Кема янглиғ чайқалди таним, Гўё шу дам кетдим тирилиб, Рўё экан яшаётганим. Бир сўз келди келмагандайин, У қиз кутди, мен ичга ютдим. Фақат ишқни ўйладим, ё Раб, Ул сулувни буткул унутдим. Бир куз келди баридан кейин, Кетмоғи душвордир, кетмоғи қийин. Шу қиз дея яшаб умрбод, Шу куз ила ўтмоғим тайин. ©Нажмиддин Эрматов 11.2016

Qor misoli kaftingga qo'ndim, Erib ketdi kafting taftimdan. Tisarilding, axir bilmasding, Qorning cho'g'dek yonishin, erkam. Men yonardim, sen hayron eding, Hadik ichra yumding ko'zingni. Ko'z o'rgangan, yurilgan o'sha, Yo'llar tomon burding yuzingni. Ketayapsan, yonayapman men, Ortingda qor- oppoq alanga. Olding sovuq- yog'ayapti qor... Ishonch bilan boqding o'shanga. Ranjimagin, yonarkan deya, Ketavergin sen o'sha izdan. Ranjimayman, dunyoning sovuq Qorlariga ko'nikkan qizdan. N.E.

* * * Аслан ёмғир эдим. Йўлин синдириб, нурни ташна этдим ёмғир бўлмоққа. Сандулоч кўзидан висол ўмариб, ёғмоққа шай бўлдик, фақат ёғмоққа. Зарафшон жисмимиз каҳкашон ичра, сочилган сомондан бир ошён ясар, ёғармиз, Исрофил суридан кейин, ёғмоққа арзирли дунё топилса. 2018, декабрь ©Нажмиддин Эрматов

"Agar birgina odam butun qo‘shinga qarshi jangga chiqsa, bilingki - u "TURK"dir". (Xo Ping, xitoy sarkardasi). @bitikchiuz

Ҳали кечилмаган кечувдай мубҳам, Ҳали шўнғилмаган уммондай сирли, Ҳали ёзилмаган шеърдайин бекам, Бир йўлга тушардим яралар битса. Ҳамда кўрилётган тушдайин эркин, Ҳамда сурилётган хаёлдай озод, Ҳамда айтилмаган сирдайин ичкин, Шамолга дўнардим қўйворса ҳаёт. Бироқ артилмаган мужгондай интиқ, Бироқ учолмаган қушдайин дилгир, Бироқ ўлолмаган дардчилдай тирик, Бандиман, Тушовим маҳкамлар кимдир... октябрь, 2021 Н. Э.

ҚЎРБОШИЛАР ҚЎШИҒИ Шимолдан ёғий келар Талаб қилиб Туронни, Минг аср эш бўлсак ҳам Бизга қўшилмас қони, Ўрнингдан қўзғал энди, Туркий элнинг ўғлони, Тулпорингга қамчи ур Селдай қалқи, бовурим, Бизлардан шон сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Туроннинг эр-у қизи То азалдан мард келар, Турклар дунё сўрар деб Қадимдан бир шарт келар, Душманга қул бўлганнинг Авлоди номард келар, То абад тинмасин-а Мерос чархи, бовурим, Бизлардан ор сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Тўтига ошно булбул Чаманга арзимайди, Душмандан қочиб ўлган Кафанга арзимайди, Мустабидга қул элат Ватанга арзимайди, Балки кўрар умрнинг Келди гашти, бовурим, Бизлардан ҳол сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Туркий элат бошида Бегона тахт кўрмасин, Бош эгар омонликни Ўзига бахт кўрмасин, Кун келиб фарзандини Ёвга улфат кўрмасин, Ўзлигинг кўрсатмоқнинг Келди вақти, бовурим, Бизлардан кор сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Бобомдан мерос ватан Боламга мерос ўтсин, Шуурига мангулик Уйғотар овоз ўтсин, Ёвга қаҳри қаттиқлик Туркийларга хос ўтсин, Кўзлардан олов ўтсин, Ўтсин шахти, бовурим, Бизлардан юрт сўрмоққа, Авлод ҳақли, бовурим. Юрт деб йўлга отладик Буюкроқ сафар қайда, Шу йўлда шаҳид кетсак Бошқа бир зафар қайда, Қул бўлган тирикликдан Ортиқроқ хатар қайда, Отланган ҳар йигитнинг Шудир ахди, бовурим, Бизлардан қон сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Агар ётга қўшилиб Қондошлар сотса бизни, Номимизга тупуриб Хоиндек отса бизни, Ўтмишидан юз буриб Бир кун унутса бизни, Яшамоқдан мани не, Бу жон надир, бовурим?.. Бизлардан жон сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Ноябрь, 2021 йил Н. Э.

Карвон одимлайди кўзлари боғлиқ, қароқчи талайди, гоҳида довул. Йўлдаги карвонни ёғийдан эмас, ўтмишдан қўриқлар бир тўп ясовул. Карвон хориб борар тушов, жиловли, баттар оғир келар қисматнинг тоши. Бугунги кунини чақадай санаб, ўмара бошлайди ясовулбоши. Карвон чўкиб қолар эртага етмай... сабрдан сиқмаган уларни Худо: ўлмай қолганига шукурлар айтар, кейинги ясовул келгунича то. октябрь 2021 Н. Э.

O‘shanda kuz edi - fasli nihoya, Shaffof sovutini kiyar edi ko‘l. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Nigohlari dilgir, yanoqlari ho‘l. O‘shanda kuz edi, qiyilgan kunlar Charnagan qismatday qiymati o‘chgan. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, O‘ttiz kuzagida uch bahor ko‘chgan. O‘shanda kuz edi, Qora qarg‘alar Tentirab uchganda qo‘noq axtarib, Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Yetmish kiprigida anduh ko‘tarib. O‘shanda kuz edi, Yo‘qsil yovg‘oni Sovugan sandaldan taft olmagan kun. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Vatanday unutlig‘ qolgani uchun. Necha kuzak o‘tdi o‘shandan beri, Qarg‘a tumshug‘ida qish keldi ko‘p bor. Mazlum ko‘zyoshida siyoh ivitib, Xalq, deb shior bitdik betakror - takror. Yangi qor yog‘yotgan shu yangi yurtda, Bir sezgi borlig‘im etmoqda barbod: Hamon g‘o‘za yulib yurganday ayol, Haliyam o‘shanday turganday hayot... N. E. noyabr 2020

Shaxsiy prodyusserim va targ‘ibotchim Shunqor Choriyev dan saylov sovg‘asi!!!!