Najmiddin Turon

Чопиб кетди тоғларга томон, Ҳар тукида ёвқур бир чирой. Чўққиларнинг шамолгайида, Увиллашга гувоҳ бўлди ой. Итларнинг бўғзига тиқилди ҳадик, Чўпон кетди уйига кириб. Бир тўп тўнғиз ширин жонини Ололмади хавфдан айириб. Сўнгра чопди дашт узра озод, Қонга ботиб лунжлари, тиши. Тонг отарда қайтди ортига Қафасдаги бўрининг туши. ©Нажмиддин Эрматов

Yomg‘ir yog‘sa, umid gulday unar bo‘lsa, Kemtik ko‘ngil xalqobdayin to‘lar bo‘lsa. Yo‘l chetida yomg‘irpo‘shsiz turgandir deb, Ketgan yoring qaytishiga ko‘nar bo‘lsa. Ko‘lob yo‘llar yag‘rinida yo‘l ko‘rsatib, Yolg‘izlikning azobini cho‘ng ko‘rsatib. Pinhon tutgan sog‘inchini etib oshkor, Boshlab kelsa ro‘molchasin ho‘l ko‘rsatib. Nigohidan yomg‘ir yuvgan so‘z taralsa, Ifor sochib barmog‘ingda soch taralsa. Peshonangga bitgan taqdir bo‘lib mulzam, Ul yor bilan bir ketgulik yo‘l yaralsa. Xovuchida gulgun gulob quyib bersa, Tag‘in yomg‘ir tinmay battar quyib bersa. Tosh ko‘chada chopsalaring qo‘l ushlashib, Oh, bu dunyo o‘z holingga qo‘yib bersa. Olib borsang, qo‘rg‘oningda issiq tancha, Ostonada oyoq ilsa rafiq kecha. Derazadan borligini etib isbot, Yomg‘ir tinmay yog‘aversa jon chiqquncha. Bir tong kelsa avvaliga o‘xshamayin, Yengillashib borsang quyosh chiqqan sayin. Yomg‘ir tingan dunyosiga etak siltab, Uchib ketsang ul yor ila bir bug‘dayin. Yomg‘ir yog‘sa... N. E. fevral, 2021

Javlon JOVLIga bag‘ishlanadi Ushbu she'r Baland minbarlardan allalangan va Aldangan bolalar haqida emas. Unutlig‘ ul bulbul tumshug‘idagi Zanjirband nolalar haqida emas. Ushbu she'r Bu g‘urbat dahrida g‘aribdan g‘arib, Musofir o‘g‘lonlar haqida emas. Ham ro‘zi, ham so‘zi, ham yurtda o‘zi Qahatlig‘ zamonlar haqida emas. Ushbu she'r Kech kuzak qahridan qaltirab dir-dir, Kech ungan yalpizday beumid, besas, Erlari xorijda quldayin yurgan Yarim tul juvonlar haqida emas. Ushbu she‘r Tiniq osmoniga qarsak uchirib, Shoyini maqtovdan qilganicha mast. Xalqiga orzu va zahqum ichirib, To‘ymagan halqumlar haqida emas. Ushbu she'r Juft o‘rim sochlari to‘kilganicha, Oro(l)min yo‘qotgan onaday besas, Ichdan evrilsa-da Har go‘dagidan Umidvor bir Vatan haqida emas. Ushbu she'r Shirin tushlarini suvga oqizib, Bemahal uyg‘ongan odam haqida. © Najmiddin Ermatov may, 2019

Ertak aytmang bolalarga, siz, Shoirlardan uzoqroq oling. -mana bu yoʻl, deng: mana bu qorin, shu gʻam deya tolsin oyogʻing. Ertak aytmang bolalarga, oh, Kimligini bilib qolmasmi: Farogʻiydek yigʻlabon, e voh, Gulxaniydek kulib qolmasmi?.. Ertak aytmang, kitobni yoping, Boqmasin dil tilkalariga. Axir u bolaku, Vatanning gʻami, Ogʻirlik qiladi yelkalariga. Hali bir kun oʻzni taniydi, Vatanni taniydi, taniydi alar. U kun bizga la'nat aytadi, Ertak tinglab oʻsgan bolalar. 2018 N. E.

Тил бу танглайингдан чиққан ортиғинг, Тумшуғинг тилингни тийиш-чун бешак. Юрагинг қўрқувни ҳис этмоқ учун, Қанотинг шунчаки ҳуснингга безак. Сайрамоқ? Нима у? Телбалар йўли, Англамоқ - аҳлоққа тескари ғоят. Осмон бу қонунга зид бўлган маскан, Учишга уриниш оғир жиноят. Тухумдан чиққандан шундай дедилар: Қафасдан ташқари - жиноят буткул. Фақат ичкарини ҳақ йўл деб билди, Eнди ҳеч жиноят қилмайди булбул. Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2019

Ўттиз қуш қонимни бўзадай ичди, Оҳулар кўзига сиғмади умрим. Менинг осмонимда учмаган ҳурни, Бир тунда алафлар пойида кўрдим. Бўзла энди, бўзтўрғай. Кафтимнинг чизиғин талади йўллар, Пиллақурт касбидан бермади улгу. Қопқонда чорасиз ётган қашқирдай, Бўғзимни йиртгудай увилладим "у-у-у-ув’’, Бўзла энди, бўзтўрғай. Кечалар ожизман, кечалар - хунбор, Куздузлар кифтимга қўнмаган бахтқуш. Ҳар оқшом бўғзимда уяласа мунг, Ҳар сахар кўзимдан сачраб кетар туш. Бўзла энди, бўзтўрғай. Булбул сайроғида висолга умид Куйган кўкайимга ботмоқда тиғдай. Эртамни кўролмай қурига ўша Кўзим косасида узатаман май. Бўзла ўзинг, бўзтўрғай. Олдинда нима бор - илон ютган йўл, Имкон йўқ, қайтиб ҳам бўлмайди изга. Андуҳга чайилган узу-у-ун умрда Ўлув битталиги кам бўлди бизга. Бўзла энди, бўзтўрғай. Ҳар лаҳза - косадай азобга тўла, Тушун, қисмат бўлди симирмоқ жабри. Бутун ҳаётини шундай куйдириб, Бўзлаб ўтар одам айтяпти. Бўзлагин-а, бўзтўрғай. Нажмиддин Эрматов сентябрь, 2019

Ҳали ўсмирлик ўйлари ила қуршалган, хаёлот осмонидан ҳаёт гирдобига йиқилмаган даврлар...

O‘shanda kuz edi - fasli nihoya, Shaffof sovutini kiyar edi ko‘l. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Nigohlari dilgir, yanoqlari ho‘l. O‘shanda kuz edi, qiyilgan kunlar Charnagan qismatday qiymati o‘chgan. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, O‘ttiz kuzagida uch bahor ko‘chgan. O‘shanda kuz edi, Qora qarg‘alar Tentirab uchganda qo‘noq axtarib, Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Yetmish kiprigida anduh ko‘tarib. O‘shanda kuz edi, Yo‘qsil yovg‘oni Sovugan sandaldan taft olmagan kun. Bir ayol dirdirab g‘o‘za yulardi, Vatanday unutlig‘ qolgani uchun. Necha kuzak o‘tdi o‘shandan beri, Qarg‘a tumshug‘ida qish keldi ko‘p bor. Mazlum ko‘zyoshida siyoh ivitib, Xalq, deb shior bitdik betakror - takror. Yangi qor yog‘yotgan shu yangi yurtda, Bir sezgi borlig‘im etmoqda barbod: Hamon g‘o‘za yulib yurganday ayol, Haliyam o‘shanday turganday hayot... N. E. noyabr 2020

Бир юпанч бор эди айтарли, Бир ишонч бор эди идраган. Битта йўл бор эди қайтарли, Битта гул бор эди қайтмаган. Оппоқ қор ёққанда гупуриб, Оҳ-зорлар оғдирди эсимдан. Оқшомга юз бурдим тонг туриб, Оҳ, Соғинч, сен кимнинг исмисан?.. Бу қисқа кўринган кунмиди, Бу қистаб жон олар тундир-а? Май тусаб турибман тўлдиру, Ҳа, истаб юрибман ўлдира... Ютганда энг сўнгги ютумни, Чиққанда оғринчнинг измидан, Айтқани, унутган отимни, Айт, Соғинч, сен кимнинг исмисан?.. Н.Э. Декабрь, 2022

ҚЎРБОШИЛАР ҚЎШИҒИ Шимолдан ёғий келар Талаб қилиб Туронни, Минг аср эш бўлсак ҳам Бизга қўшилмас қони, Ўрнингдан қўзғал энди, Туркий элнинг ўғлони, Тулпорингга қамчи ур Селдай қалқи, бовурим, Бизлардан шон сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Туроннинг эр-у қизи То азалдан мард келар, Турклар дунё сўрар деб Қадимдан бир шарт келар, Душманга қул бўлганнинг Авлоди номард келар, То абад тинмасин-а Мерос чархи, бовурим, Бизлардан ор сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Тўтига ошно булбул Чаманга арзимайди, Душмандан қочиб ўлган Кафанга арзимайди, Мустабидга қул элат Ватанга арзимайди, Балки кўрар умрнинг Келди гашти, бовурим, Бизлардан ҳол сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Туркий элат бошида Бегона тахт кўрмасин, Бош эгар омонликни Ўзига бахт кўрмасин, Кун келиб фарзандини Ёвга улфат кўрмасин, Ўзлигинг кўрсатмоқнинг Келди вақти, бовурим, Бизлардан кор сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Бобомдан мерос ватан Боламга мерос ўтсин, Шуурига мангулик Уйғотар овоз ўтсин, Ёвга қаҳри қаттиқлик Туркийларга хос ўтсин, Кўзлардан олов ўтсин, Ўтсин шахти, бовурим, Бизлардан юрт сўрмоққа, Авлод ҳақли, бовурим. Юрт деб йўлга отладик Буюкроқ сафар қайда, Шу йўлда шаҳид кетсак Бошқа бир зафар қайда, Қул бўлган тирикликдан Ортиқроқ хатар қайда, Отланган ҳар йигитнинг Шудир ахди, бовурим, Бизлардан қон сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Агар ётга қўшилиб Қондошлар сотса бизни, Номимизга тупуриб Хоиндек отса бизни, Ўтмишидан юз буриб Бир кун унутса бизни, Яшамоқдан мани не, Бу жон надир, бовурим?.. Бизлардан жон сўрмоққа Ватан ҳақли, бовурим. Ноябрь, 2021 йил Н. Э.

''Yomg‘ir bo‘lsam kerak, aslida''. N. E.

Бир ёқда суйгулинг кўзингдан ғойиб, Бир ёқда ватанинг ғарларга талош. Бир ёқда андуҳинг бормоқда бойиб, Бир ёқда қароққа тўлқин урар ёш. Бир ёқда шимолга сургун йигитлар, Бир ёқда жувонлар жамиятга қул. Бир ёқда ялоғи тиллодан итлар, Бир ёқда танглайи тешилган булбул. Бир ёқда Оролдай шўрлаган манглай, Бир ёқда адашган йўлчидай авом. Бир ёқда ёлғонни айтишар чиндай, Бир ёқда алданиш этади давом. Бир ёқда қулликни тусар кексалар, Бир ёқда ёшанглар фарқи йўқ ҳар ёқ. Бир ёқда келажак ҳиссиз ингранар, Бир ёқда қабрлар ҳайқирар узоқ. Бир ёқда бемалол қиш келаётир, Бир ёқда кўчини тўплар тийрамоҳ. Бир ёқда бемажол дил йиғлаётир, Бир ёқда самога ўрлаётир оҳ. Бир ёқда ҳаммаси ўткинчи гўё, Бир ёқда ҳар бири жон беришга тенг. Бир ёқда измидан қўймайди дунё, Бир ёқда бир ёққа кетгинг келар сен. Н. Э. ноябрь, 2021

Hijron shomiga kirdim, tonglarim xush qol endi, Shabixun nayzalarga umrim giriftor endi, Ko‘zim, mendan ranjima, ko‘rmasam bahor endi, Sabuhiy tug‘yonlardan judo bo‘lgan yo‘ldamiz. Ko‘rganimiz nur emas, bizdan kahkashon baland, Ul somon sochig‘idan tiklangan narvon baland, Hali jism langarim, hali bu osmon baland, Yetim qovurg‘a yanglig‘ tanho bo‘lgan yo‘ldamiz. Bunda faqat boyqushlar ko‘zida mung tashiydi, Bunda faqat alaflar hasratimni taniydi, Bunda faqat ashk yog‘ar- anduhimdan chayindi, O‘ssa faryod o‘stirib, ado bo‘lgan yo‘ldamiz. Bir umr va bitta Ishq, faqat visol oz bo‘ldi, Ko‘rar kunim boyqushning ko‘zlariga mos bo‘ldi, Netay endi, qismatim shu yo‘llarga xos bo‘ldi, Atodan meroslig‘ ul xato bo‘lgan yo‘ldamiz. ©Najmiddin Ermatov may, 2019

"Туркий элнинг шиддати сўнганга ўхшаётир..." Нажмиддин Эрматов 📺 "Қақнус" 👉 @mm_telekanal

Qanoti siniqku, ucholmas bulbul, Tillari kesilgan, tumshug‘ida zang. Sendan kattalarning hadigi sabab, Sening zamoningdan quvilgan ohang. Dilginang hapqirar hayajon yutib, Sezasan nimadir chekishin nola. Tinmay entikasan mo‘jiza kutib, Qafasning sayrashin kutyotgan bola. ©Najmiddin Ermatov 2018 yil, oktyabr

*** Қон ва Сиёҳ Қон: —пақ этди, отилди ўқ. ҳақ, деган ул ўғлоннинг тешилган кўкрагидан бўй чўздим гул мисоли. Сиёҳ: —пақ этди, отилди ўқ. зирхланган қўналғада қондан қўрққан қўлни ва кўрдим қоғоз висолин. Қон: —авлодим, эгилмагин, бошингни тик тут, дея жондан кечган ўғлоннинг исён тўла кўксидан Ватан дея тўкилдим. Сиёҳ: —келажакка кетди нома: “Бош эгмади исёнчи, Хоин эди, отилди”. Йиллар ўтиб авлодинг Бошин эгиб ўқийди. Қон: —Ватан дея тўкилдим. Сиёҳ: —хоин дея ўқилгай. Н. Э.

Сенинг кетганингни кўрганман, етар, Сенинг келмаслигинг кўриб қолмайин. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Н. Э.

Унинг қайтар вақти бўлди, ёронлар Э. Шукур Намхуш ноябрнинг ниҳоясида, Кўлмаклар изингни санашга тушди. Мотамда сочини юлган кампирдай, Мажнунтол бошидан рўмоли учди. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Ҳилолнинг юзини тўсди булутлар, Маёғин ёқотган хаёлим дайдир— Кимсасиз боғларнинг қўйнида шамол, Изғийди қадимий бир сирни айтиб. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Тун ярми, бемаҳал қичқирди хўроз, Худойим, чироғим қолмасин ўчиб— Минг йиллик мусаллас топган майхўрдай, Дарчадан тамшаниб боқмоқда кеча. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Ғамбода тунларда сени кутяпман, Эй, ғамнок ватаннинг ғамгузор қизи. Қўрқиб мўралайман, туман тушибди, Топа олармисан қайтишга изни?.. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Сен кетгандан бери шундайдир ҳаёт, Сен йўқ кунларимда шунга қаст қилдим. Не бўлса бўлар деб, чироқ ўчириб, Қанча кечаларни минг бор маст қилдим. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Намхуш ноябрдай тугаб боряпман, Қаҳратон келса гар ниҳоя тайин. Сенинг кетганингни кўрганман, етар, Сенинг келмаслигинг кўриб қолмайин. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. ноябрь 2020 Н. Э.

дерлар: баҳорни соғинган уруғ, кута-кута гуллаб кетади, ўзи айланади баҳорга. дерлар: ёмғирни соғинган дарё, кута-кута парланиб кетар, ўзи эврилади ёмғирга. билмам: сени соғинётган мен, кута-кута яшасам, не бўлади охири?.. ©Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2018

Сен ёқтирган ёмғирлар ёғди, Ойнага урилди видо шитири. Уяси бузилган қушдай руҳимни, Ололмадим уйга киритиб. Босган изларимиз кўлмакка дўнди, Оқчарлоқ мисоли учди нигоҳим. Во ажаб, кўлмакдан нилуфар эмас, Бақалар чиқарди бошини, моҳим. Тўр ташлаб ўтирдим балиқчи чолдай, Бисотимда қолган хўрагим жондир. Тилла балиқнимас, дуридан айри Тутиб қайтаяпман чиғаноқларни. Ҳорғин одимлайман чўлоқ турнадай, Эзилиб ёғмоқда эзғинваш ёмғир. Тешик товоғига тикилиб уйда, Умидвор кутадир қаримсиқ кампир. Бу кампир ўлмади, тинчитмас мени, Борига кўнмаган бу кампир - висол. Гар тирик бўлса у ушбу дунёда, Менинг ҳам тирикдай юрмоғим маҳол. Уйга кириб келдим, яна ғалаён, Кўчага итқитар итдайин хўрлаб. Ё танга кишанла, чиқарма мени, Ё руҳим ол, мана, эй руҳи талаб. Бундай яшамоққа мажол қолмади, Ё куч бер, ёки бу юрагим тинсин. Келгин, кутаяпман, агар келмасанг, Сен ёқтирган ёмғир ёғмасин! Сен ёқтирган ёмғирлар ёғди... Н. Э. апрел, 2020