Lyrics Notes

پوستر ترانه‌ی «صبح روشن» اثر طراح و گرافیست معاصر، پدرام حربی در نمایشگاه «پیکرنوشت‌ها» از مجموعه پوستر‌های موزه‌ی طراحی زوریخ در آلمان. @LyricsNotes

رپ، فقط یک فرم نیست. ویژگی برجسته‌ی رپ، محتوای پرخاش و اعتراض و نقد و هجو است و این ویژگی با مجوز و نظارت و محدودیت و دستور‌العمل جمع نمی‌شود. تن‌دادن به خواست‌های سیستم حاکم، تضادی عمیق با ماهیت رپ دارد. نمی‌شود هم رپ بود و هم حکومتی! اتفاقی که برای راک هم افتاد و آن ژانر را هم به فرمی کلیشه‌ای از سازآرایی و فضایی سانتیمانتال تقلیل داد و از هویت ذاتی‌اش تهی کرد. حالا سرانجام رپ هم به دام این ماجرا افتاده است. آن‌چه در پلت‌فرم‌های ساترایی با نام رپ اتفاق می‌افتد در واقع استحاله‌ی معنای یک جریان است و ضدجریانیست که قرار است نقش پادزهر یک ژانر زهردار برای سیستم را ایفا کند. @LyricsNotes

سال ۱۳۹۴ تورج شعبانخانی میهمان دفتر ماهنامه‌ی هنرموسیقی بود. بخشی از گفت‌وگوی مفصل من با تورج عزیز در زمستان همان سال منتشر شد و نسخه‌ی کامل آن گفت‌وگو به زودی در بستری مناسب، چاپ و منتشر خواهد شد. غیر از ترانه‌ی «از تو شکفتن» با ترانه‌ی من و ملودی تورج و تنظیم آرمن آساطوریان که در آخرین هفته‌های حیات او‌ به اجرا و انتشار رسید چند ترانه‌ی دیگر من نیز با همراهی ملودی و‌ صدای تورج آماده‌ی انتشار است که دست‌کم یکی از آن‌ها تا پایان سال جاری منتشر خواهد شد. @LyricsNotes

به مناسبت ششمین سال‌روز در گذشت تورج شعبان‌خانی، برای اولین بار بشنوید:

هم‌خوانی همایون شجریان و دخترش یاسمین شجریان در قطعه‌ی «باور کن» به روال همیشگی، بازخوردهایی داشت که بیشترشان منفی بود. منفی بود چون نظر مخاطب معمول، درباره‌ی اجرای خواننده‌های شناخته‌شده بیش از هرچیز مبتنی بر سلایق شخصی است و سلایق شخصی این مخاطب در قیاس اثر تازه با کلیشه‌هایی که از خواننده در ذهن دارد نمود پیدا می‌کند. در نتیجه هرگونه عدول از این کلیشه‌ها با هر کیفیتی از منظر این مخاطب، نشانه‌ی منفی تلقی می‌شود. اما در این هم‌خوانی به گمان من چند نکته‌ی مهم وجود دارد: - تلاش همایون برای واردکردن صدای زن به جریان اصلی خوانندگی در موسیقی ایران و‌ حمایت جدی و بی‌شائبه‌ از دخترش در این مسیر بسیار ارزشمند است. - صدای یاسمین شجریان، صدایی تربیت‌شده و باکیفیت است و در همین قطعه توانایی‌های تکنیکی او در اجرای نت‌های مختلف و دشوار قابل تحسین است. - همایون شجریان اجرایی بسیار دورتر از انتظار مخاطب و در سطحی پایین‌تر از دوران اوج خود دارد و شاید نمی‌خواسته در همراهی با صدای دخترش خودنمایی کند. - موسیقی آرش گوران هرچند بسیار باکیفیت و تحسین‌برانگیز است اما متاسفانه در سازآرایی و صدادهی تکرار همکاری‌های پیشین او با همایون است و چیز تازه‌ای در این عرصه، عرضه نکرده است. - قطعه‌ی «باور کن» یکی از تجربه‌های جدی در پیوستن صدای زنان به جریان اصلی موسیقی امروز ایران است و کاش این مسیر با جدیت و‌ کیفیت بیشتر توسط دیگر هنرمندان برجسته‌ی نسل ما ادامه پیدا کند. @LyricsNotes

موضوع ترانه‌ی «می‌خوام ببخشم خودمُ» که آخرین سروده‌ و اجرای روزبه بمانی‌ست در واقع یک حدیث‌نفس با مضمونی‌ست که کم‌تر با چنین رویکردی در ترانه‌ها به آن پرداخته شده است. با چنین رویکردی در ترانه‌ی ایران و‌ جهان عموما مضمون ترانه‌ها در فضایی عاشقانه و در توصیف یک رابطه پرداخته شده است و در ترانه‌ی فارسی عموما نقیض این رویکرد یعنی «نبخشیدن خود» در ترانه‌ها وارد شده است. به گمان من در ترانه‌ی فارسی زیباترین اثر را در موضوع «نبخشیدن خود» ایرج جنتی‌عطایی سروده است: نمی‌بخشم، نمی‌بخشم منُ هرگز تحمل می‌کنم اما نمی‌بخشم نمی‌بخشم، نمی‌بخشم، نمی‌بخشم! خیانت‌هامُ به رؤیا نمی‌بخشم اما در ترانه‌ی جهان احتمالا مهم‌ترین و مشهورترین اثر در مضمون «بخشیدن خود» ترانه‌ایست با عنوان what I've done از گروه Linkin Park که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد: I'm forgiving what I've done I'll face myself to cross out what I've become Erase myself And let go of what I've done ترانه‌ی بمانی ترانه‌ای زیبا و با مضمونی تازه در فضای ترانه‌ی فارسیست که به گمان من به خوبی آهنگ‌سازی و اجرا شده و می‌تواند یکی از مصادیق کیفیت توانایی‌های بمانی در ترانه‌ی امروز باشد. @LyricsNotes

ناصر مسعودی ۱۳۱۴-۱۴۰۴ @LyricsNotes