GEN — кыргыз санжырасы

Тогуз коргоол — древняя стратегическая игра: распределяйте камни по лункам и собирайте их в свою казну. Создавай стол, приглашай контакты телеграм и играйте друг против друга. Игра против контактов/друзей в телеграме или обучающегося бота. https://t.me/KorgoolBot

Тиркемебизде китеп бөлүмү ачылды. Аудио жана электрон китептер.

Динара Акулова Динара родилась 10 сентября 1964 года в селе Светлая Поляна Жети-Өгүзского района Иссык-Кульской области. Несмотря на то, что она выросла в семье своей бабушки Асыл, она всегда поддерживала связь с родителями. Её отец, Догдурбек, играл на комузе, а её мать, Гулай, с ним пела на праздниках. С самого детства Динара научилась играть на комузе, гармошке, аккордеоне и начала петь. Она окончила Музыкальное училище имени И. Туманова в Караколе и Институт искусств в Бишкеке. Работала в оркестре народных инструментов имени К. Орозова, где играла на альт-комузе и исполняла народные песни под аккомпанемент комузов. Позже она перешла к эстрадной музыке. С известными песнями, такими как "Эй, жазгүлүм" и "Менсени сүйөм" Марата Алыбаева, а также "Аккуу белең Айперим" Тараза Асанакунова и "Эламанын" Ибирагима Жунусова, Динара стала широко известна по всему Кыргызстану. Позже она создала собственную эстрадную группу "Динара", и её творческий успех достиг новых высот.

Динара Акулова Динара 1964-жылы 10-сентябрда Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы Светлая Поляна айылында туулган. Ал чоң энеси Асылдын колунда чоңойгонуна карабастан, ата-энеси менен дайыма тыгыз байланышта болгон. Атасы Догдурбек комуз чертип, апасы Гүлай майрамдарда ага кошулуп ырдачу. Динара бала кезинен эле комуз, гармоника жана аккордеондо ойногонду үйрөнүп, ырдай баштаган. Ал Караколдогу И. Туманов атындагы музыкалык колледжди жана Бишкектеги Искусство институтун аяктаган. К. Орозов атындагы элдик аспаптар оркестринде иштеген, ал жерде альт-комузда ойноп, комуздун коштоосунда элдик ырларды аткарган. Кийинчерээк эстрадалык музыка багытына өткөн. Динара Марат Алыбаевдин "Эй, Жазгүлүм" жана "Мен сени сүйөм", ошондой эле Тараз Асанакуновдун "Аккуу белең Айперим" жана Ибирагим Жунусовдун "Эламан" сыяктуу белгилүү ырлары менен Кыргызстан боюнча кеңири таанылган. Андан соң өзүнүн "Динара" аттуу эстрадалык тобун негиздеп, чыгармачылык ийгиликтери дагы да жогорку бийиктикке көтөрүлгөн.

Многие земли во время Жайыльского побоища были завоеваны Аблаем. Тулоберди батыр стал белым аманатом, пошел к Аблаю, и отстоял многие кыргызские земли. ______________ Жайыл кыргыны учурунда көптөгөн жерлер Абылай тарабынан басылып алынган. Түлөберди баатыр ак барымтага түшүп, Абылайга барып, көптөгөн кыргыз жерлерин сактап калган. САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Бөрү — один из древнейших родов кыргызского народа. Его название переводится как «волк» — священный образ у тюрков, символ силы, мужества и свободы. Род Бөрү относится к правому крылу кыргызов и входит в родоплеменную группу Адыгине. Упоминания и параллели этого имени встречаются и в других кыргызских родах — Азык, Кушчу, Солто. Это говорит о глубокой древности и широком распространении рода. Сегодня потомки рода Бөрү живут в разных регионах Кыргызстана, особенно на юге — в Ошской и Баткенской областях. Их также можно встретить в Узбекистане и Таджикистане. История рода Бөрү — это часть большого пути кыргызского народа. Путь силы, памяти и корней, которые продолжают жить в каждом из нас.

Бөрү – кыргыз элинин эң байыркы урууларынын бири. Анын аталышы «карышкыр» деген маанини берет — түрк элдеринде ыйык образ болуп, күчтүн, кайраттуулуктун жана эркиндиктин символу болуп эсептелет. Бөрү уруусу кыргыз элинин оң канатына кирет жана Адыгине уруулук тобуна таандык. Бул аталышка байланышкан эскерүүлөр жана окшоштуктар башка кыргыз урууларында — Азык, Кушчу жана Солто урууларынын арасында да кездешет. Бул Бөрү уруусунун тээ байыркылыгын жана кеңири таралгандыгын көрсөтүп турат. Бүгүнкү күндө Бөрү уруусунун урпактары Кыргызстандын ар кайсы аймактарында, айрыкча түштүктө — Ош жана Баткен аймактарында жашашат. Ошондой эле аларды Өзбекстанда жана Тажикстанда да кездештирүүгө болот. Бөрү уруусунун тарыхы кыргыз элинин улуу сапарынын бир бөлүгү. Бул — күчтүн, эс тутумдун жана тамырдын жолу, ар бирибиздин ичибизде жашап келе жаткан мурас. САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Жайылдын аялы: «Бул сызыктан өткөн адам аял деп эсептелет», - деди. Душмандын саны алда канча көп болгонуна карабастан, көптөгөн эркектер намыстанып, салгылашууга киришет. Солто уруусунун көп адамдары, Жайылдын, анын уулдары жана туугандарынын көбү кырылды... ____________________________________ Жена Жайыла сказала: кто пройдет эту линию – тот будет считаться бабой. Многие мужчины пристыдились и пошли в бой несмотря на то, что врагов было значительно больше. Погибли многие из Солто, Жайыл, его сыновья и родственники… САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Абылай сөз берип, убадасын аткарды — Момоконду бошотууга уруксат берилди. Бирок Момокон:» Менин жолбашчым туткунда отурса, мен кантип кете алам? Андан көрө, Жайылды бошоткула», -деп жооп берет. _______________ Абылай дал слово и сдержал его – Момокона разрешили освободить. Но Момокон сказал: «Когда мой предводитель сидит в плену – как я уйду? Лучше освободите Жайыла». САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Кыргыз трагедиясы: Жайыл эң кичүүсү жана улуу уулунан башка бардык уулдары менен согушта курман болгон... ____________ Кыргызская трагедия: Жайыл погиб в битве со всеми сыновьями, кроме младшего и старшего… САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Санжыра называет Адигине сыном Долона и братом Тагая, однако письменные источники уточняют его происхождение. В «Маджму ат-Таварих» Адигине упоминается как сын Отузуулду и внук Акуулду — разница всего в одно поколение. Если он действительно был братом Тагая, его жизнь пришлась на конец XIV — начало XV века. Адигине происходил из знатного, правящего рода древних кыргызов. Его предки были ханами и биями, а сам он стал свидетелем кровавых событий эпохи Моголистана и походов Эмира Тимура. Особое место в истории рода Адигине занимает Ажы бий — баатыр XVIII века. Он стремился объединить кыргызские роды и создать союз против Кокандского ханства. Его боевой клич был «Коку», а тамга стала символом рода Адигине. САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Санжырада Адигине Долондун уулу жана Тагайдын бир тууганы деп айтылат бирок жазма булактар ​​анын келип чыгышын тактайт. «Мажму ат-Таварих» эмгегинде Адигине Отузуулдун уулу жана Акуулдун небереси катары эскерилет — айырмасы болгону бир муун. Эгерде ал чындап эле Тагайдын бир тууганы болгон болсо, анда анын өмүрү XIV кылымдын аягы — XV кылымдын башына туура келет. Адигине байыркы кыргыздардын ак сөөктүү, башкаруучу үй-бүлөсүнөн чыккан. Анын ата-бабалары хандар жана бийлер болуп, ал өзү болсо Моголистан доорундагы кандуу окуяларга жана Эмир Тимурдун жортуулдарына күбө болгон. Адигине уруусунун тарыхында өзгөчө орунду XVIII кылымдагы баатыр Ажы бий ээлейт. Ал кыргыз урууларын бириктирип, Кокон хандыгына каршы союз түзүүгө умтулган. Анын урааны «Коку» болгон, ал эми тамгасы Адигине уруусунун символуна айланган. САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Кененсарынын өлүмү тууралуу бир нече версиялар бар: 1. Шооруктун энеси уулунун өчүн алып, Кененсарынын башын алган. 2. Күзөтчүлөр күйүткө баткан аялдардын тобун кармай албай калып, аялдар Кененсарыны өздөрү жазалашкан. 3. Кененсарынын башын Ормон хан өзү чапкан. Ал жортуулда казактардан эч ким тирүү калган эмес. _______________________________________ Есть несколько вариантов смерти Кененсары: 1. Мать Шоорука отомстила за сына, отрезав Кененсары голову 2. Конвой не смог удержать толпу скорбевших жен, и они казнили Кененсары 3. Ормон отрубил голову Кененсары В том походе из казахов не выжил никто. САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Аалы Токомбаев (1904–1988) Кыргызский поэт, прозаик и общественный деятель. Родился в селе Чон-Кайынды (ныне Кеминский район Чуйской области). В годы восстания 1916 года осиротел. Окончил Среднеазиатский государственный университет. Работал в газете «Кызыл Кыргызстан», был главным редактором Госиздата Киргизской АССР. На протяжении многих лет возглавлял Союз писателей Киргизии, был депутатом Верховного Совета Киргизской ССР. Первые стихи опубликовал в 1924 году в газете «Эркин тоо». Автор поэтических сборников «Ленин тууралуу», «Эмгек гүлү», «Атака», а также прозаических произведений «Жараланган жүрөк», «Тайна мелодии» и других. В годы Великой Отечественной войны создал произведения патриотической тематики. Лауреат Государственной премии Киргизской ССР им. Токтогула за роман в стихах «Таң алдында». Переводил на кыргызский язык Пушкина, Гёте, Шиллера, Лермонтова, Маяковского, Абая и других классиков. Один из ключевых создателей современной кыргызской литературы.

Аалы Токомбаев (1904–1988) – кыргыз акыны, жазуучу жана коомдук ишмер. Ал Чоң-Кайыңды айылында төрөлгөн. 1916-жылдагы көтөрүлүш учурунда жетим калган. Орто Азия мамлекеттик университетин аяктаган. «Кызыл Кыргызстан» гезитинде иштеген жана Кыргыз АССРинин Мамлекеттик басма үйүнүн башкы редактору болгон. Көп жылдар бою Кыргызстан Жазуучулар союзун жетектеп, Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңешинин депутаты болгон. Алгачкы ырлары 1924-жылы «Эркин Тоо» гезитинде жарык көргөн. «Ленин тууралуу», «Эмгек гүлү», «Атака» аттуу поэтикалык жыйнактардын, ошондой эле «Жараланган жүрөк», «Обондун сыры» жана башка прозалык чыгармалардын автору. Улуу Ата Мекендик согуш учурунда ал патриоттук темадагы чыгармаларды жараткан. «Таң алдында» аттуу ыр түрүндөгү романы үчүн Кыргыз ССРинин Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты болгон. А. Токомбаев Пушкиндин, Гетенин, Шиллердин, Лермонтовдун, Маяковскийдин, Абайдын жана башка классиктердин чыгармаларын кыргыз тилине которгон.

Абылай хан жана анын көптөгөн уулдары Орусия империясы менен достук мамилени сактоого аракет кылышкан. Бирок Абылайдын небереси Кененсары көз карандысыздыкты каалаган жана ага каршы чыгып, олуттуу катаалдык менен аракеттенген _____________________________________ Аблай хан и его многие его сыновья старались придерживаться дружеских отношений с Российской империей. Но внук Аблая, Кененсары, хотел независимости и выступал против, проявляя серьезную жестокость САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Алты ай – бул Кыргызстандан Алтай тоолоруна көчүп баруу үчүн кеткен убакыт _______________________________________ Алты ай – время, которое занимает кочевание из Кыргызстана до Алтая САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Байтик баатыр Колпаковскийдин жардамы менен Пишпек чебин басып алып, Чүй өрөөнүн бошоткон. Андан кийин Шабдан баатыр Сарыбагыш уруусунун жерлерин бошотуп, Токмокко чеп курган жана Ысык-Көлгө карай илгерилеген. ______________________________________ Байтик Баатыр взял крепость Пишпека, освободил Чуй, при помощи Колпаковского. После Шабдан баатыр освобождает земли Сарыбагыша, строит крепость в Токмаке, и продвигается на Иссык-Куль САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot

Енисейская письменность была широко распространена, но различалась у разных племен, как диалекты в современном мире __________________________________________ Енисей жазмасы кеңири таралган, бирок ар кайсы уруулардын арасында, азыркы дүйнөдөгү диалектилер сыяктуу эле, ар башкача болуп айырмаланган САНЖЫРА 📲 Тиркеме / Приложение (iOS, Android) 👉 Бот телеграмм: @kggenbot 👉 YouTube: @Kyrgyzgen 👉 Instagram: @kggenbot